Bijlage 2: Groene Metropool Regio Arnhem - Nijmegen jaarstukken 2022

1 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Flynth Audit B.V. geheel document digitaal gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden R.B.

21 april 2023

Versie AB 19 april 2023 Inhoudsopgave

Voorwoord ........................................................................................................................... 3 1. Jaarverslag ...................................................................................................................... 4 1.1. Inleiding ............................................................................................................................................ 4 1.2. Programmaverantwoording Regiobureau ........................................................................................ 4 1.2.1 Regiobureau ............................................................................................................................ 4 1.2.2 Profilering, positionering en lobby ........................................................................................... 4 1.2.3 Ontmoeting en communicatie ................................................................................................. 5 1.2.4 Verantwoording rekeningresultaat regiobureau ...................................................................... 7 1.2.5 Wat heeft het regiobureau gekost? ......................................................................................... 7 1.3. Programmaverantwoording opgaven - regionale agenda ................................................................

7 1.3.1 Verbonden regio ...................................................................................................................... 7 1.3.2 Productieve regio .................................................................................................................... 8 1.3.3 Circulaire regio ........................................................................................................................ 9 1.3.4 Ontspannen regio .................................................................................................................... 9 1.3.5 Groene groeiregio ................................................................................................................. 10 1.3.6 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................... 11 1.4 Resultaat 2022 uitgelegd en samengevat ....................................................................................... 11 1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .................................................................................. 12 1.5.1 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ........................................................................ 12 1.5.2 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................... 12

2. Paragrafen.......................................................................................................................12 2.1 Risicobeheersing en weerstandsvermogen .................................................................................... 12 2.2 Financiering ..................................................................................................................................... 14 2.3 Bedrijfsvoering................................................................................................................................. 15

3. Jaarrekening ...................................................................................................................17 3.1 Staat van baten en lasten ............................................................................................................... 18 3.2 Toelichting op de staat van baten en lasten ................................................................................... 20 3.3 Balans per 31 december 2022 ........................................................................................................ 26 3.4 Grondslagen voor waardering- en resultaatbepaling ...................................................................... 27 3.5 Publicatie wet normering topinkomens ........................................................................................... 35

4. Kerngegevens .................................................................................................................41 Bijlage 1 Bestuurlijke opgaveteams op 31-12-2022 ..............................................................................................42 Bijlage 2 Controleverklaring ..............................................................................................43

2 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2022 aan van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De indeling van de jaarstukken volgt de opgavegerichte samenwerking: 5 integrale opgaven naast de verantwoording van het regiobureau. Resultaat 2022 Uit de staat van baten en lasten op bladzijde 18 blijkt een resultaat van € 157.799 voor 2022. Dit bedrag is het rekeningresultaat van het regiobureau. Daarnaast is een klein deel van de geplande projecten uit de regionale agenda 2022 niet (volledig) uitgevoerd. Dit heeft tot gevolg dat een deel van de ontvangen inwonersbijdrage niet is uitgegeven. Bij de opgaven resteert een bedrag aan inwonersbijdrage van € 163.158, zie hiervoor de specificatie van de “Overige vlottende schulden” op bladzijden 32 en 33. Bestemming resultaat 2022 Het overschot van de ontvangen inwonersbijdrage, dat deel dat niet is uitgegeven of verplicht, bedraagt per 31 december 2022 € 320.957. Volgens artikel 31 lid 8 van de Gemeenschappelijke Regeling vloeit een positief saldo naar rato terug naar de deelnemende gemeenten.

Elst, 5 april 2023 Dagelijks bestuur Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

3 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

1. Jaarverslag 1.1. Inleiding Voor het jaar 2022 is een regionale agenda en begroting door het algemeen bestuur vastgesteld (6 juli 2021). Deze begroting voor de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) voldeed aan de BBV-richtlijnen en valt onder het repressief toezicht van Gedeputeerde Staten van Gelderland, mede namens Gedeputeerde Staten van Limburg. De vijf opgaven werkten in 2022 elk met een eigen begroting, waarvoor de benodigde middelen bij de gemeenten werden gecollecteerd dan wel van samenwerkingspartners werden ontvangen. Door de deelnemende gemeenten zijn via de inwonersbijdrage de middelen voor het regiobureau bijeengebracht. De inwonersbijdrage is vastgesteld op € 2,50. Maar door de bijdrage van de provincie Gelderland van € 600.000, bedroeg de inwonersbijdrage voor 2022 € 1,73. Deze provinciale bijdrage stopt na 2022. Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 7 december 2022 middels een tweede begrotingswijziging 2022 de daadwerkelijk ontvangen inkomsten verwerkt in de primitieve begroting 2022.

1.2. Programmaverantwoording Regiobureau 1.2.1 Regiobureau In 2022 heeft het regiobureau haar netwerkfunctie verder versterkt. De bemensing van de opgaven met collega’s van deelnemende gemeenten en externe adviseurs is op sterkte gebracht. Verder zijn de communicatieactiviteiten gedeeltelijk gecentraliseerd om eenduidig naar buiten te kunnen treden. De provincie Gelderland heeft naast de subsidie voor de aanloopkosten tijdens de opbouwfase een subsidie beschikbaar gesteld van € 1.2 miljoen voor de jaren 2021 en 2022. Hiermee hebben we de regionale samenwerking kunnen opbouwen en personeel aan kunnen trekken. Met deze middelen ondersteunde de provincie op constructieve wijze de voorbereiding en uitvoering van het op 3 februari 2022 gesloten bestuursakkoord tussen de provincie, The Economic Board en de GMR. Daarnaast konden door deze subsidie de regiogemeenten tegen een lagere inwonersbijdrage deelnemen aan de nieuwe regionale samenwerking. Verantwoording van deze subsidie vindt plaats in eerste halfjaar 2023. De gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 betekende dat, na de vorming van de 18 colleges, de ontstane vacatures van bestuurlijk opdrachtgever en leden van de BOT's (bestuurlijk opgaventeam) ingevuld moesten worden. Een door het algemeen bestuur ingestelde ‘samenstellingscommissie’ heeft deze taak opgepakt.

Na het zomerreces zijn de bestuurlijk opdrachtgevers en de BOT’s voortvarend aan de slag gegaan. De gemeenteraadsverkiezingen wijzigde ook de samenstelling van de regioagendacommissie, het adviesorgaan van het algemeen bestuur. Onder voorzitterschap van de nieuwgekozen voorzitter Wimer Heemskerk (raadslid gemeente Arnhem) en ondersteund door de nieuwe secretaris George van der Woude heeft de commissie haar werkzaamheden opgepakt.

1.2.2 Profilering, positionering en lobby Het team Public Affairs (PA) bestaat sinds september 2022 uit 2 adviseurs (1,89 fte) die samen verantwoordelijk zijn voor de regionale lobby. Onder deze verzamelterm valt een veelvoud aan activiteiten zoals beleidsbeïnvloeding, profilering, positionering en projectontwikkeling. Deze activiteiten ontplooit PA op 3 expliciete domeinen, te weten Rijk (Den Haag), Europa (Brussel) en 4 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Duitsland (NRW). Een vierde domein waarop PA in 2022 actiever is geworden is de provincie Gelderland. PA heeft in 2022 een betere positie verkregen; wat de regio doet, wordt steeds beter bekend bij het Rijk, de Europese en Duitse partners. Er wordt nadrukkelijk samengewerkt met de opgavemanagers en speerpuntcoördinatoren, met de PA-adviseurs uit de regiogemeenten en met The Economic Board. Naast de rol die PA heeft gespeeld in het behalen van bepaalde resultaten binnen de opgaven, zijn de volgende resultaten te melden: Rijk Na het aantreden in januari 2022 van het Kabinet Rutte IV is vanuit de regio stevig ingezet op diverse debatten. In 2022 is daarnaast veel inzet gepleegd voor het BO MIRT en de verstedelijkingsafspraken. De GMR heeft in 2022 ook de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de minister voor Klimaat en Energie, de minister van Financiën en de staatssecretaris voor Cultuur en Media mogen ontvangen. Ook zijn werkbezoeken voor Kamerleden van D66, GL en de VVD georganiseerd. Dit heeft onder meer geleid tot extra aandacht voor onze Woondeal en de propositie voor de Regio Deal. Vermeldenswaard zijn ook de gesprekken die op hoog ambtelijk niveau zijn gevoerd, waaronder met ministerie van Infrastructuur en Waterstaat met betrekking tot knelpunten op het spoor in onze regio.

Europa Het domein Europa is in toenemende mate geïntegreerd in het bredere takenpallet van PA. Als consequentie hiervan wordt het gebruik van de term ‘Bureau Brussel’ – zoals deze voor de oprichting van de Groene Metropoolregio bestond – steeds meer afgebouwd. PA heeft er in 2022 voor gezorgd dat de GMR betrokken is geraakt bij enkele Europese projecten, onder meer op het gebied van C02-beprijzing en de implementatie van het Groen-Blauw Raamwerk. Ook is een basis gelegd voor nieuwe projecten op het gebied van klimaatadaptatie en bodem door deelname aan de EU Missies ‘Adaptation to Climate Change’ en ‘A Soil Deal for Europe’. Tot slot heeft PA begin 2022 een nieuw, kleiner, kantoor in Brussel in gebruik genomen en is eind 2022 de opzegging van de huur van het Brusselse appartement in gang gezet. Het aanhouden van deze permanente woonruimte werd als niet langer passend bevonden bij de nieuwe werkwijze van de Groene Metropoolregio in Europese context. Duitsland De inzet op grensoverschrijdende samenwerking vanuit de Groene Metropoolregio is in 2022 voortgezet en uitgebouwd. In het bijzonder zijn werkbezoeken met het Regionalverband Ruhr en de Businessmetropole Ruhr georganiseerd en de samenwerking met Duitse partners heeft een prominente plek in de propositie van de Regio Deal gekregen.

1.2.3 Ontmoeting en communicatie Ontmoeting is een belangrijk thema bij de versterkte regionale samenwerking. In de eerste helft van 2022 waren er nog beperkingen vanwege covid-19. Net zoals in 2021 werd daarom gewerkt met een hybride model. Vanaf het tweede kwartaal van 2022 waren de beperkingen voorbij. Het regiobureau heeft de verschillende regionale ontmoetingen en vergadermomenten zoals de RegioOverleg(t) en RegioOntmoet actief onder de aandacht gebracht van regionale bestuurders en ambtelijke ondersteuning. Alle collegeleden werden nadrukkelijk uitgenodigd om deel te nemen aan de regionale activiteiten.

5 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Evenementen en ontmoetingen Ook ontstond in 2022 de mogelijkheid om de jarenlange traditie van de RegioReis weer op te pakken. De tweedaagse reis bracht het reisgezelschap naar Rotterdam Den Haag Metropoolregio (MRDH). Naast het bezoek aan een interessante metropoolregio was dit voor veel nieuwe bestuurders de eerste ontmoeting met andere bestuurders uit de regio. De reis werd door de deelnemers zeer gewaardeerd. Met deze reis werd het kennismakingsprogramma voor de nieuwe bestuurders afgesloten. Het eerste regiocongres op 10 juni 2022 in De Lindenberg te Nijmegen met als titel ‘Groei in balans’ kende een zeer goede opkomst met bijna 300 deelnemers. De gepresenteerde onderwerpen kregen een hoge waardering van de bezoekers. Al een aantal jaren beschikt de samenwerking over een netwerk van regiocoördinatoren. Zij ontmoeten elkaar maandelijks afwisselend fysiek en digitaal. Naast het zijn van een belangrijke schakel met de regio-organisatie ontwikkelt deze groep zich tot een stevig onderling netwerk en vervullen de regiocoördinatoren in toenemende mate ook een belangrijke rol binnen de eigen gemeentelijke organisatie. Verbinding Voorwaarde voor het slagen van de samenwerking binnen de Groene Metropoolregio is dat de gemeenschappelijke regeling dicht bij de deelnemende gemeenten blijft staan. Een goed werkend informatieproces is daarbij van groot belang.

Leidraad hiervoor is het Informatieprotocol dat in september 2021 door het algemeen bestuur is vastgesteld. Het protocol wordt binnen twee jaar geëvalueerd. De evaluatie staat gepland in het eerste half jaar van 2023. Een belangrijke nieuwe stap die in 2022 is gezet is het maken van een kwartaalrapportage. Daarin staan de belangrijkste activiteiten en ontwikkelingen binnen de vijf opgaven en het regiobureau. Deze kwartaalberichten verschijnen aan het einde van de eerste maand van een nieuw kwartaal. Deze rapportages blijken in een grote behoefte te voorzien. Ze dragen bij aan het versterken van de verbinding tussen de Groene Metropoolregio, de deelnemende gemeenten en de partners. En vormen de bouwstenen van het jaarverslag. Basis In het eerste kwartaal van 2022 is energie gestoken in het op orde krijgen van de basis van communicatie. Zo is er een huisstijlinstructie gemaakt, om te zorgen voor uniforme communicatie. Voor de eigen organisatie is een opzet voor communicatietrainingen gemaakt. Een serie basistrainingen over social media is intern aan de medewerkers gegeven. Half mei 2022 is de communicatiecapaciteit versterkt met een tweede communicatieadviseur. Deze adviseur richt zich specifiek op de communicatie van de opgaven. Opbouw communicatie In 2022 is de nieuwe website doorontwikkeld.

Meest in het oog springen gerelateerde artikelen om de lezer makkelijk van meer informatie over hetzelfde item te voorzien en iBabs als agendafunctie. Voor de nieuwe colleges en gemeenteraden is een aparte webpagina gemaakt. Daarnaast is de corporate film aangepast door feiten en cijfers over de regio toe te voegen. Er zijn een drietal QR-codes ontworpen, elk met een eigen thema. Deze QR-codes zijn zo ontworpen, dat ze in plaats van het logo gebruikt kunnen worden. De QR-codes linken naar een dynamische landingspagina. Van de QR-codes zijn visitekaartjes gemaakt. Er zijn een aantal communicatiemiddelen ontwikkeld: • • •

De nieuwsbrief is in 2022 met een structurele frequentie verzonden; in totaal 12 keer. Begin juli verscheen de regionale agenda 2023-2024, ditmaal ook in een interactieve online versie. Er is een rechten vrije en kwalitatief hoogwaardig beeldbank opgezet.

6 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

• • •

Daarnaast zijn er praktische en zo duurzaam mogelijke relatiegeschenken in GMR-stijl ingekocht. In september 2022 zag de Groene Post het licht; een wekelijks digitaal informatieoverzicht voor bestuurders en ambtenaren. Via social mediakanalen houden wij geïnteresseerden op de hoogte van wat er speelt in de Groene Metropoolregio.

1.2.4 Verantwoording rekeningresultaat regiobureau Uit de jaarrekening blijkt dat er over 2022 een voordelig rekeningresultaat is van € 157.799. Ten opzichte van de tussenrapportage van augustus 2022 is dit een verschil van € 114.621. Op dat moment was een positief rekeningresultaat voor het bureau van € 272.420 geprognotiseerd. Dit kan als volgt verklaard worden, de belangrijkste punten zijn (afgerond): 1. Het rekeningresultaat 2021 was in de tussentijdse cijfers volledig in de resultatenrekening opgenomen, er is destijds geen rekening gehouden met verplichtingen die zijn aangegaan en een korte doorloop hebben in 2023. Het betreft een bedrag van € 45.000 dat meegenomen moet worden naar 2023. 2. De voorbereiding van de Regio Deal kostte het regiobureau, na verrekening met The Economic Board en de provincie, € 25.000. 3. Administratieve lasten zijn harder gestegen dan verwacht en dat ligt onder meer aan: a) subsidieverantwoordingen € 10.000, b) hogere kosten administratieve dienstverlener € 15.000, c) inrichting archief € 20.000.

1.2.5 Wat heeft het regiobureau gekost? Staat van baten en lasten

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Resultaat 2022 EUR

Lasten

1.956.167

100.000

2.056.167

1.829.099

227.068

Baten Reserves onttrekking

1.956.167

100.000

2.056.167

1.940.885

115.282

0

0

0

46.013

-46.013

0

0

0

157.799

157.799

Programma Regiobureau

Saldo

1.3. Programmaverantwoording opgaven - regionale agenda In december 2022 is door het algemeen bestuur de tweede begrotingswijziging 2022 vastgesteld. Hiermee zijn de ontbrekende middelen, die ten tijde van het opstellen van de begroting nog onvoldoende inzichtelijk waren, toegevoegd aan de begroting 2022. In dit jaarverslag worden de verschillen tussen gewijzigde begroting en realisatie binnen de opgaven afzonderlijk verklaard. Een uitgebreid verslag van de activiteiten van de vijf opgaven in het jaar 2022 wordt aan het bestuurlijk platform van iedere opgave gegeven. Daarnaast is, zoals in paragraaf 1.2.3 omschreven, via de kwartaalberichten verslag gedaan van de activiteiten van en ontwikkelingen binnen de opgaven.

1.3.1 Verbonden regio Van het beschikbare bedrag (€ 2,82 miljoen) is € 1,83 miljoen uitgeven of verplicht. De capaciteit binnen de opgaven was qua inzet van de opgavemanager, de speerpuntcoördinatoren, communicatieadviseur en ondersteuning conform planning. De kosten voor detachering van ambtelijke capaciteit bij

7 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

de verschillende gemeenten zijn wat lager uitgevallen t.o.v. de oorspronkelijke begroting. Alle 18 gemeenten hebben deelgenomen aan de Verbonden regio. De processen/projecten uit de regionale agenda 2022 zijn grotendeels uitgevoerd of in gang gezet. In 2022 is het Multimodaal model opgeleverd. De individuele gemeenten kunnen op kosten van de regio kennismaken met het model. Hiervoor is opdracht gegeven, maar zal pas in het voorjaar van 2023 worden afgerond. Ook heeft het BOT een financiële bijdrage van de Groene Metropoolregio toegezegd voor het proces rondom de geplande woningbouwlocatie op het spoorwegemplacement Arnhem. Dit project is opgenomen in de regionale agenda en zal als in 2023 verder worden opgepakt en uitgewerkt. In het najaar van 2022 is opdracht verleend aan een adviesbureau om te komen tot een plan van aanpak Landbouwverkeer. Dit zal begin Q2 2023 worden opgeleverd. De provincie Gelderland heeft samen met Docdata een verkeersveiligheid risicomodel ontwikkeld. Dit model is in doorontwikkeling, maar heeft nog niet de gewenste kwaliteit. Om deze reden hebben we conform de regionale agenda 2023-2024 in december 2022 besloten om het abonnement bij Viastat te verlengen voor wat betreft de modules snelheden en ongevallen.

Daarnaast zijn we in de tweede helft van 2022 samen met het Regionaal VerkeersManagement Team (RVTM) een studie gestart naar de hubs/P&R in de regio. We verkennen op een viertal locaties welke mogelijkheden er zijn met P+R-terreinen. Eind 2022 is het proces voor een verkenning Fietspad Wijchen-Oss opgestart en is een procesleider ingehuurd. Verder is eind 2022 onze medewerking verleend aan een studie naar de fietsroute tussen Doetinchem-Zevenaar-Emmerich. Deze potentiële verbinding is voortgekomen uit het Euregionaal Mobiliteitsplan. Ondanks opname in de regionale agenda 2022 hebben we geen invulling kunnen gegeven aan de coördinator logistiek. Ook is er geen onderzoek gestart naar de gelijkvloerse overwegen in de regio. Hierover is overleg gevoerd met onder andere ProRail en de direct betrokken gemeenten. De prioriteit om te komen tot een algemeen regionaal onderzoek is echter niet groot gebleken. Wel zijn wij voornemens om in 2023 met een overzicht te komen van de huidige aanpak. We hadden voorzien om een start te maken met een monitoringstool. Hiervoor zijn wel interne processen opgestart, maar deze hebben niet geleid tot financiële verplichtingen. Bij de Verbonden regio resteert een bedrag van € 81.434 aan inwonersbijdrage.

1.3.2 Productieve regio Van 18 gemeenten nam alleen Mook & Middelaar niet deel aan deze opgave. De aanpassing van de begroting door het ontbreken van hun bijdrage hebben we binnen de opgave op kunnen vangen. De verdeling over de speerpunten is gedurende het jaar gewijzigd omdat in de begroting sommige activiteiten niet waren begroot, maar de Groene Metropoolregio wel werd gevraagd deze activiteiten uit te voeren. Zo zijn de kosten voor het speerpunt (door)ontwikkeling van de clusters (€ 99.000) teruggegaan naar algemene kosten en ingezet voor het traject Economie van de Toekomst en de Economische Monitor. Vooral Economie van de Toekomst bleek een omvangrijk traject waarvoor vooraf geen kosten waren begroot. Uitvoering van het speerpunt (door)ontwikkeling van de clusters is geheel bij The Economic Board (TEB) gelegd. De financiering hiervoor loopt via de € 1,00 inwonersbijdrage van gemeenten en een provinciale subsidie. Als vervolg op het Position Paper Logistiek zijn we in 2022 op zoek gegaan naar een kwartiermaker logistiek met de bedoeling dat deze in 2023 opgevolgd zou worden door een coördinator logistiek (uitvoeringsgericht). Het was eind 2022 nog niet gelukt om een geschikte kandidaat te vinden.

Om niet nog meer tijd te verliezen is ervoor gekozen de coördinator logistiek ook een kwartiermakersopdracht 8 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

mee te geven. Deze coördinator gaat op 1 april 2023 aan de slag. Financieel betekent dit dat de € 35.000 die hiervoor gereserveerd was vanuit het rekeningresultaat van 2021 niet in 2022 maar in 2023 wordt uitgegeven. De gereserveerde € 35.000 voor dit project zijn conform AB-besluit van september 2022 opgenomen in een bestemmingsreserve. Een aantal opdrachten loopt door in 2023, omdat zij niet eerder konden worden afgerond of omdat de opdracht een langere doorlooptijd kende. Het gaat dan onder andere om communicatieactiviteiten, het organiseren van innovatiebijeenkomst (Lenteloper) en het Human Capital Akkoord. De Productieve regio heeft een overschot van € 49.555 op de inwonersbijdrage. Met name het lange proces om een kwartiermaker logistiek te vinden heeft tot dit overschot geleid. Daarnaast zijn de werkelijke kosten bij enkele verstrekte opdrachten (met name de verplichtingen voortkomend uit detacheringen) lager uitgevallen dan vooraf was ingeschat.

1.3.3 Circulaire regio Initiatieven en acties bij de verschillende speerpunten zijn grotendeels volgens planning van de regionale agenda uitgevoerd. De inwonersbijdragen van 16 deelnemende gemeenten zijn vrijwel volledig besteed. De gemeenten Montferland en Mook & Middelaar vallen buiten onze RES-regio en nemen daarom niet deel aan deze opgave. Enkele bijzonderheden Regionale Energiestrategie: in de loop van 2022 heeft het Rijk duidelijkheid gegeven over de bijdrage van de uitvoering van RES-taken. De GMR kreeg een bijdrage van € 500.000. Deze bijdrage was te beperkt om de taken op een adequaat niveau uit te voeren. Op initiatief van het Bestuurlijk Platform Circulaire regio heeft het algemeen bestuur na raadpleging van de raden, medio 2022 ingestemd met een extra bijdrage ter grootte van € 223.000 voor de uitvoering van deze taken. De begroting van GMR is op basis hiervan gewijzigd. Doordat de beslissing van het algemeen bestuur niet eerder dan medio 2022 genomen kon worden, konden niet alle beoogde deelprojecten gestart worden. Hierdoor loopt een deel van de in 2022 beschikbare RES-middelen over naar 2023. Voor het overgrote deel zijn al verplichtingen aangegaan. Het project Circulaire Grond-, Weg- en Waterbouw kende een onderbesteding ten opzichte van de inwonersbijdrage van € 12.500.

Dit bedrag is binnen de opgave vrijgevallen en is verrekend met de inwonersbijdragen van de andere speerpunten binnen de opgave.

1.3.4 Ontspannen regio De subsidies vielen per saldo iets lager uit dan verwacht. De subsidie voor Groen-Blauw raamwerk is hoger dan geraamd, maar de bijdrage van de provincie voor de speerpunten Cultuur en Duurzaam toerisme zijn deels verleend via subsidies buiten de Groene Metropoolregio om. Voor Cultuur aan penvoerder gemeente Arnhem. Bij het wandelroutenetwerk aan uitvoerder TVAN. Van de 18 gemeenten hebben er 16 ingetekend, Montferland en Mook & Middelaar hebben van deelname afgezien. In 2022 zijn de kosten in lijn gebracht met de lagere inkomsten. Desondanks hebben we in 2022 kunnen uitvoeren wat in de regionale agenda is afgesproken. Zo is het onderzoek naar verhaallijnen afgerond en zijn afspraken gemaakt over hoe we daarmee verder gaan. We hebben georganiseerd dat TVAN met subsidie van provincie en bijdragen van gemeenten het wandelroutenetwerk in de regio verder kan uitrollen en het Groen-Blauw raamwerk ontwikkeld in het rapport “Vervlochten regio”. We hebben de subsidie voor het Transformatievoorstel Cultuur aangevraagd via penvoerder Arnhem en zijn begonnen met de uitvoering daarvan. Dat we dit ondanks de lagere kosten konden doen, komt enerzijds omdat we middelen die buiten de GMR om zijn verstrekt wel in konden zetten voor onze activiteiten. Dit geldt bijvoorbeeld voor cultuur en het wandelroutenetwerk bij speerpunt Duurzaam toerisme.

Anderzijds zijn een aantal posten lager

9 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

uitgevallen, die we vervolgens in konden zetten voor bijvoorbeeld het Groen-Blauw raamwerk. Dit speerpunt bleek veel complexer en omvangrijker dan vooraf ingeschat. Daarnaast hebben we € 30.000 uit de bestemmingsreserve ingezet voor het Groen-Blauw raamwerk. Tot slot is er meer geboekt op de post “algemeen”. Deze kosten waren in de begroting verdeeld over de speerpunten, maar zijn in deze jaarrekening verantwoord onder algemeen. Dit betekent automatisch dat er bij de speerpunten daarvoor minder kosten zijn opgenomen. Een aantal opdrachten lopen door in 2023, deels omdat dit zo was gepland (zoals bij het vitaliteitsonderzoek), deels omdat door de complexiteit de doorlooptijd langer bleek (zoals bij het Groen-Bauw raamwerk). Voor deze opdrachten zijn in 2022 de opdrachtbevestigingen verstuurd en is een verplichting in de administratie opgenomen. Er is een klein verschil tussen inkomsten en uitgaven doordat de afrekeningen bij de opdrachten qua aantal ingezette uren hebben afgeweken. Er resteert een bedrag van € 2.169 dat betrekking heeft op de inwonersbijdrage.

1.3.5 Groene groeiregio Voor de Groene groeiregio is niet het volledige budget van de inwonersbijdrage gebruikt. Dit komt doordat we door samenwerking met derde partijen de kosten voor het onderzoek GMR 2120 beperkt hebben, namelijk € 30.000. Dit deel van de resterende financiële middelen gaat conform afspraak terug naar de achttien deelnemende gemeenten. Een deel van de projecten/activiteiten uit 2022 met bijbehorende subsidieverlening loopt door in 2023. Het algemene budget is in zijn geheel besteed (o.a. bekostiging opgavenmanager). In de begrotingspost versnellingsopgave (Woondeal) wordt het grootste deel van de activiteiten gefinancierd door subsidies: de doorlopende subsidie procesgelden Woondeal. Bij het afsluiten van de Woondeal in 2020 is een bedrag van € 1.119.834 beschikbaar gesteld door partners. Daarnaast zijn in 2022 extra gelden binnengekomen vanuit Provincie Gelderland en ministerie BZK: • • • •

Flexpool 2e ronde € 250.000 Bijdrage proceskosten actualiseren Woondeal € 65.000 Leerlijn bouwen regisseren € 50.000 Koploperregio Wonen Zorg subsidie € 50.000.

Het totaal van de extra gelden is € 415.000. Deze gelden zijn specifiek geoormerkt en worden in 2023-2024 uitgegeven. Met de extra gelden die in 2022 beschikbaar zijn gesteld is het budget Woondeal groot €1.520.000 (afgrond). In de jaren 2000-2022 is een bedrag van € 1.031.000 aan kosten gemaakt. Een bedrag van ca.€ 488.000 resteert. Deze ‘overgebleven’ gelden lopen door in 2023, omdat het subsidiegelden zijn en geen inwonersbijdragen (opgavengeld). Van het opgavengeld zijn in 2022 de inhuur van speerpuntcoördinatoren bekostigd. Enkele resultaten die we dit jaar hebben geboekt zijn onder andere een vastgestelde Woondeal 2.0, extra medewerkers en expertise via flexpools en aanjagers, uitbreiding van plancapaciteit en ombuiging naar meer betaalbare programma's, een circulaire impactladder en een nieuw woningbehoefte-onderzoek. In het speerpunt Verstedelijkingsstrategie is € 277.500 begroot voor o.a. inhuur speerpuntcoördinatoren en zijn advieskosten voor de Verstedelijkingsstrategie en Verstedelijkingsakkoord opgenomen. Dit jaar zijn de gebiedsuitwerkingen vastgesteld door de gemeenten, die nu opgewerkt worden naar gebiedsprogramma’s en een Verstedelijkingsprogramma. Ook werken we verder aan de uitvoering van het Verstedelijkingsakkoord. Het speerpunt Ruimtelijke integratie is op € 125.000 begroot.

Hieruit is onder andere inhuur speerpuntcoördinator, kosten voor het ontwikkelen lange termijn verkenning en het regiocongres Blik vooruit (november 2022) besteed. De kosten voor het ontwikkelen van de lange termijnvisie is lager dan begroot omdat we konden participeren in een gezamenlijk onderzoekstraject van de WUR samen met de provincie Gelderland.

10 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

1.3.6 Wat heeft het gekost?

Verbonden regio Lasten Baten Reserves onttrekking Resultaat voor bestemming Productieve regio Lasten Baten Reserves onttrekking Resultaat voor bestemming Circulaire regio Lasten Baten Reserves onttrekking Resultaat voor bestemming Ontspannen regio Lasten Baten Reserves onttrekking Resultaat voor bestemming Groene groeiregio Lasten Baten Reserves onttrekking Resultaat voor bestemming

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo EUR

1.022.000 1.022.000 0 0

1.636.451 1.636.451 0 0

2.658.451 2.658.451 0 0

1.427.355 1.427.355 0 0

1.231.096 1.231.096 0 0

575.000 575.000 0 0

106.555 106.555 0 0

681.555 681.555 0 0

550.247 505.247 45.000 0

131.308 176.308 -45.000 0

637.500 637.500 0 0

1.016.311 1.016.311 0 0

1.653.811 1.653.811 0 0

1.273.591 1.253.591 20.000 0

380.220 400.220 -20.000 0

585.000 585.000 0 0

-19.231 -19.231 0 0

565.769 565.769 0 0

460.479 430.479 30.000 0

105.290 135.290 -30.000 0

992.500 992.500 0 0

452.516 452.516 0 0

1.445.016 1.445.016 0 0

876.798 876.798 0 0

568.218 568.218 0 0

1.4 Resultaat 2022 uitgelegd en samengevat De inwonersbijdrage bij de GMR kan gerelateerd worden aan twee programma’s binnen de jaarrekening. Enerzijds het regiobureau met een exploitatierekening en anderzijds het programma Opgaven met een projectenadministratie. Kenmerkend voor het regiobureau is dat het de bedrijfsvoering betreft en de activiteiten vaak zijn gerelateerd aan een kalenderjaar. De ontvangen inwonersbijdrage bij het regiobureau wordt volledig in de staat van baten en lasten opgenomen. Daartegenover komen de uitgaven te staan en per saldo resteert het rekeningresultaat. Een positief resultaat vloeit terug naar de deelnemende gemeenten, een negatief saldo komt, mits toereikend, ten laste van de algemene reserve. Het programma Opgaven omvat veel activiteiten die elk afzonderlijk als een project kunnen worden gedefinieerd. Deze projecten zijn vastgelegd in de regionale agenda en voor deze projecten heeft de Groene Metropoolregio opgaveovereenkomsten afgesloten met de 18 gemeenten. De doorlooptijd van de projecten wijkt in veel gevallen af van het kalenderjaar. Daarom wordt in dit programma de inwonersbijdrage niet volledig in de staat van baten en lasten opgenomen, maar worden de kosten van de projecten gedekt door de inwonersbijdrage vanuit de balans. Einde boekjaar resulteert een rekeningresultaat van € 0 en resteert een overschot op de balans.

Mocht het project over de jaargrens heen lopen dan blijft dit geld beschikbaar voor het project. Is het project echter voltooid of niet uitgevoerd, dan resteert een schuld aan de deelnemende gemeenten en moet dat deel van de inwonersbijdrage terugbetaald worden. Voor 2022 is het resultaat als volgt: Regiobureau Opgaven Totaal

€ 157.799 (resultaat) € 163.158 (schuld) € 320.957 (saldo onbenutte inwonersbijdrage 2022)

Voor een nadere toelichting op de terug te betalen inwonersbijdragen wordt verwezen naar pagina 33. Conform artikel 31 lid 8 van de Gemeenschappelijke Regeling vloeit een positief saldo naar rato terug naar de deelnemende gemeenten.

11 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 1.5.1 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Begroting 2022

Wijziging begroting

Begroting gewijzigd

Realisatie 2022 Saldo 2022

EUR

EUR

EUR

EUR

EUR

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 31.167 Lasten

0

31.167

0

31.167

Baten

0

0

0

0

0

Resultaat

0

0

0

0

0

Conform Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet de post Onvoorzien apart als programma gepresenteerd worden. In 2022 zijn er geen kosten ten laste van de post Onvoorzien geboekt. Het resultaat van € 31.167 is onderdeel van het jaarresultaat van € 157.799. Deze post muteert dus niet het resultaat.

1.5.2 Vennootschapsbelasting 1. Bedrag voor de heffing voor de Vennootschapsbelasting. In artikel 25, lid 1, onder b, (BBV) wordt gevraagd het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting te vermelden. Dit is voor Groene Metropoolregio niet van toepassing. 2. Inzicht in het gebruik van het geraamde bedrag voor onvoorzien. In art. 25, lid 1, onder c, (BBV) wordt gevraagd om in de programmaverantwoording het gebruik van het geraamde bedrag voor onvoorzien op te nemen. In de begroting 2022 is niets geraamd. In de realisatie is dus ook geen bedrag opgenomen.

2. Paragrafen 2.1 Risicobeheersing en weerstandsvermogen Op grond van artikel 11 BBV moet de Groene Metropoolregio in de paragraaf weerstandsvermogen1 inzicht verschaffen in de robuustheid van de rekening. Het weerstandsvermogen van de Groene Metropoolregio is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen, zodat de taken kunnen worden voortgezet.

Risico’s De risico's kunnen worden ingedeeld in: 1. risico's voortvloeiend uit het eigen beleid; 2. risico's voortvloeiend uit het beleid van een hogere overheid; 3. risico's voortvloeiend uit de samenwerking met andere gemeenten en instanties; 4. risico's voortvloeiend uit het doen/nalaten van derden; 5. risico's voortvloeiend uit voor de regio niet te beïnvloeden autonome ontwikkelingen.

1 Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de Groene

Metropoolregio beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken) en de risico's waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de Groene Metropoolregio).

12 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

1. Risico’s voortvloeiend uit het eigen beleid Er zijn geen risico’s voortvloeiend uit het eigen beleid. Om eventuele tekorten op de exploitatie op te vangen is er op grond van de gemeenschappelijke regeling art 31, lid 8 een reserve van € 100.000 gevormd. 2. Risico's voortvloeiend uit het beleid van een hogere overheid Het risico dat de deelnemende gemeenten niet aan hun betalingsverplichtingen (de inwonersbijdrage) voldoen wordt zeer klein geacht. Daarnaast is in de gemeenschappelijke regeling in artikel 29, lid 6 vastgelegd dat gemeenten zorgdragen dat het samenwerkingsverband te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. Het risico voor de Groene Metropoolregio bedraagt bij de 18 deelnemende gemeenten conform begroting gemiddeld € 364.350 met een bandbreedte van € 15.000 voor de gemeente Rozendaal tot € 1.521.000 voor de gemeente Nijmegen. 3. Risico's voortvloeiend uit de samenwerking met andere gemeenten en instanties Gekeken naar de voorgaande punten en de flexibele inzet van adviseurs, kan het achterwege blijven van financiering van gemeenten, provincie en anderen opgevangen worden door het afvloeien van de flexibele inzet. Er is een zeer laag risico dat gelden niet betaald worden, mocht dit wel het geval zijn dan zullen projecten on-hold gezet worden en stroomt de flexibele inzet per direct uit. 4.

Risico's voortvloeiend uit het doen/nalaten van derden De risico’s worden beperkt door het hanteren van onze eigen inkoopvoorwaarden. Maximale risico volgens het verplichtingenregister aanvang 2023 bedroeg op dat moment € 180.000 voor een leverancier. 5. Risico's voortvloeiend uit voor de regio niet te beïnvloeden/autonome ontwikkelingen Het resultaat van de cao-onderhandelingen en prijsstijgingen werkt door in het jaarresultaat. Op het jaarresultaat 2022 heeft dit een beperkt effect. De recente cao-stijging van 9% geldt met ingang van 2 januari 2023; bij een loonsom van € 2,1 miljoen betekent dit een risico van € 186.000. Overige verzekerde risico's De GMR heeft de kantoorinboedel verzekerd tegen brand en diefstal. Voor het personeel is een aansprakelijkheids- en ongevallenverzekering afgesloten. De aansprakelijkheid van bestuurders in GMR is afgedekt door de verzekering van de gemeente voor de betreffende bestuurder. Overzicht reserves 2022

Op grond van de gemeenschappelijke regeling mag de algemene reserve € 100.000 zijn. Deze algemene reserve is eind 2021 gevormd uit het rekeningresultaat van 2021 en is in 2022 niet gemuteerd. Ook is eind 2021 een bestemmingsreserve gevormd voor optimalisatie van het regiobureau en versnellen van de opgaven. Deze reserve is deels in 2022 benut en er resteert nu nog € 90.000. Hieronder de specificatie van deze reserve:

Naam reserve/ voorziening:

Doel/ functie:

13 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Maximumhoogte:

Bestemmingsreserve Opgebouwd in 2021, te besteden in 2022 en verder. Het doel is extra inzet te plegen op: - Optimalisatie regiobureau Opleidingen Communicatie - Versnellen opgaven Integrale aanpak logistiek

€ 25.000 € 30.000 € 35.000

Rente Ten aanzien van de rente van de reserves is het algemene beleidsuitgangspunt om deze ten gunste van de exploitatie te brengen en bij de baten te verantwoorden. In 2022 is geen rente ontvangen. Conclusie Kenmerkend voor het risicoprofiel van de Groene Metropoolregio is dat de organisatie beperkt risico loopt en dat daarvoor een algemene reserve is gevormd. Op basis van de gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen, artikel 29 lid 6, is de beschikking over voldoende middelen en het nakomen van verplichtingen te allen tijde door de deelnemende gemeenten gewaarborgd. Financiële kengetallen: Vanaf 2016 worden in de paragraaf financiën enkele financiële kengetallen opgenomen. De berekeningsmethode is via een ministeriële regeling voorgeschreven. Hiermee wordt de (onderlinge) vergelijkbaarheid (van gemeenschappelijke regelingen) bevorderd. Rekening 2022 Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

0,0% 6.59% 66,15%

De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Uitkomst geeft geen aanleiding tot verhoogde risico’s. De solvabiliteitsratio daarentegen geeft het eigen vermogen weer als percentage van het totale balanstotaal. Deze ratio ligt net onder de gebruikelijke norm van de provincie, maar past bij een startende organisatie. Een positief percentage structurele exploitatieruimte betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

2.2 Financiering Artikel 13 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de Groene Metropoolregio beschrijft hoe zij in 2022 de investeringen heeft gefinancierd. Het doel van deze paragraaf is inzicht te verschaffen in de financieringssystematiek en de risico's die daarmee samenhangen. Met deze paragraaf wordt eveneens voldaan aan een aantal verplichtingen volgend uit de Wet Financiering Decentrale Overheden (wet fido). De Groene Metropoolregio maakte in 2022 geen gebruik van een treasury statuut.

14 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Rentelasten/baten De Groene Metropoolregio heeft in 2021 met de Rabobank een rekening-courant-overeenkomst gesloten. Per 1 maart 2022 wordt deelgenomen aan het voor gemeenschappelijke regelingen verplicht gestelde Schatkistbankieren. - Rentelasten: Er is in 2022 sprake van minimale rentelasten. - Rentebaten: Er is in 2022 circa € 10.500 aan rentebaten ontvangen. - Renteresultaat: Er is in 2022 geen renteresultaat. - Toerekening rente aan taakvelden: Er is in 2022 geen rente toegerekend aan posten. Financieringspositie Er is een rekening-courant overeenkomst met de Rabobank dat een tegoed heeft van € 728.234. De Groene Metropoolregio kent geen langlopende financieringsmiddelen. Rente-risiconorm Om het herfinancieringsrisico voor de samenwerkingsverbanden te beperken is een norm ingesteld waaraan de samenwerkingsverbanden worden getoetst: de rente-risiconorm. De rente-risiconorm is voor de Groene Metropoolregio niet van toepassing aangezien er geen externe langdurige financieringen zijn afgesloten. Geldstromenbeheer De Groene Metropoolregio is verplicht liquiditeitsoverschotten met een drempelbedrag van € 1 miljoen af te storten bij het Rijk (Schatkistbankieren).

2.3 Bedrijfsvoering Artikel 14 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht de Groene Metropoolregio om in elk geval de stand van zaken en de voornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering weer te geven. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de vijf opgaven te realiseren. Hierbij staat het belang van een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beleid en beheer voor op. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor een adequate bedrijfsvoering, het algemeen bestuur heeft een hierbij een kade stellende en controlerende taak. De directeur is tekeningsbevoegd en heeft mandaat om personeel aan te nemen, verplichtingen aan te gaan tot €100.000,- en om opdracht tot betaling te geven. COVID-19 In 2022 kwam Nederland uit de ‘coronacrisis’ en kon de Groene Metropoolregio zich beter richten op haar netwerkfunctie. Veel bijeenkomsten en evenementen werden weer op locatie of in hybride vorm georganiseerd. Doordat de samenleving twee jaar op slot had gezeten ontstond er een soort inhaaleffect. Aangezien er voldoende budget was voor “ontmoeting” heeft dit inhaaleffect geen gevolgen voor de exploitatie gehad. Vanaf september 2021 heeft de Groene Metropoolregio haar eigen kantoor met 11 werkplekken en een aantal vergaderzalen.

Als gevolg van Covid-19 wordt er door de medewerkers veel hybride gewerkt en daardoor is er voldoende ruimte op het kantoor. Met de groei van het aantal adviseurs, die vaak parttime aan de Groene Metropoolregio verbonden zijn, ontstaat er druk op de werkruimte. Met een goede planning en onderling overleg lijkt het aantal werkplekken nog voldoende. Het risico bestaat dat in 2023 als mensen meer naar kantoor komen en de Regio Deal wordt toegekend er gezocht moet worden naar extra kantoorruimte.

15 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Personeelszaken en automatisering In 2022 is een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Nijmegen afgesloten voor het uitbesteden van de salarisadministratie en het personeelsbeleid. Deze overeenkomst zal begin 2023 opnieuw worden verlengd. Voor de automatisering is in 2021 een contract afgesloten met een externe serviceprovider. Verder is in 2022 een contract met M&I partners afgesloten. Deze partij vult met ingang van 1 januari 2023 de volgende rollen in: functionaris gegevens bescherming, privacy officer, SISA functioneel beheer en informatiemanagement. M&I partners neemt deze werkzaamheden over van de gemeente Arnhem die dit in 2021 en 2022 voor ons hebben verzorgd. Archief In het najaar van 2022 zijn afspraken gemaakt met een leverancier (Cavero) van archiveringssoftware. Zij ondersteunen de organisatie bij de inrichting van een gedegen archiveringsproces. Verbonden partijen De GMR heeft geen verbonden partijen, zoals bedoeld in de BBV-voorschriften. Schatkistbankieren De GMR heeft een Schatkistbankieren faciliteit per 1 maart 2022.

Financiën Planning & control en administratie Naast de reguliere werkzaamheden uit de planning en controlcyclus en het (laten) voeren van de financiële administratie zijn werkzaamheden verricht voor de vijf opgaven. In het 1e halfjaar 2022 is de overdracht van de financiële administratie vanuit enkele gemeenten voor de opgaven naar de GMR afgerond. Btw-compensatiefonds De zogenaamde transparante c.q. doorschuif BTW kan door de GMR aan de deelnemende gemeenten worden gefactureerd. Deze gemeenten kunnen deze facturen vervolgens bij het zogenaamde btw-compensatiefonds verhalen. In dit jaarverslag worden de cijfers exclusief btw gepresenteerd. De overige paragrafen BBV zijn niet van toepassing op de GMR.

16 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

3. Jaarrekening In dit hoofdstuk treft u de volgende financiële overzichten aan: -

Staat van baten en lasten Toelichting op de staat van baten en lasten Incidentele en structurele baten en lasten Analyse begrotingsonrechtmatigheid Balans per 31 december 2022 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de posten van de jaarrekening Specificaties balans per 31 december 2022 Niet in de balans opgenomen verplichtingen Publicatie Wet normering topinkomens (WNT) Taakvelden

17 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

3.1 Staat van baten en lasten Staat van baten en lasten

Begroting 2022

Wijziging begroting

Begroting gewijzigd

Realisatie 2022

EUR

EUR

EUR

EUR

EUR

Saldo

2022

Programma Regiobureau Lasten

1.956.167

100.000

2.056.167

1.829.099

227.068

Baten

1.956.167

100.000

2.056.167

1.940.885

115.282

Reserve onttrekking

0

0

0

46.013

-46.013

Resultaat voor bestemming

0

0

0

157.799

-157.799

Lasten

1.022.000

2.658.451

1.427.355

1.231.096

Baten

1.022.000

1.636.451 1.636.451

2.658.451

1.427.355

1.231.096

Reserve onttrekking

0

0

0

0

0

Resultaat voor bestemming

0

0

0

0

0

Lasten

575.000

106.555

681.555

550.247

131.308

Baten

575.000

106.555

681.555

505.247

176.308

0

0

0

45.000

-45.000

0

0

Programma opgave regionale agenda (bestaande uit) Verbonden regio

Productieve regio

Reserve onttrekking Resultaat voor bestemming

0

0

0

Circulaire regio Lasten

637.500

1.016.311

1.653.811

1.273.591

380.220

Baten

637.500

1.016.311

1.653.811

1.253.591

380.220

0

0

0

20.000

-20.000

Reserve onttrekking Resultaat voor bestemming

0

0

0

0

0

Lasten

585.000

-19.231

565.769

460.479

105.290

Baten

585.000

-19.231

565.769

430.479

105.290

0

0

0

30.000

-30.000

0

0

Ontspannen regio

Reserve onttrekking Resultaat voor bestemming

0

0

18 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

0

Groene groeiregio Lasten

992.500

452.516

1.445.016

876.798

568.218

Baten

992.500

452.516

1.445.016

876.798

568.218

0

0

0

0

0

Reserve onttrekking Saldo voor bestemming

0

0

0

0

0

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 0

0

0

0

0

0 0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal lasten

0 5.768.167

0 3.292.602

0 9.060.769

0 6.417.569

0 2.643.200

Totaal baten

5.768.167

3.292.602

9.060.769

6.434.355

2.626.414

Lasten Baten Reserve onttrekking Saldo voor bestemming

SALDO BATEN EN LASTEN

0 0

Mutatie bestemmingsreserve RESULTAAT

0

0

0

16.786

-16.786

0

0

141.013

-141.013

0

0

157.799

-157.799

19 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

3.2 Toelichting op de staat van baten en lasten De baten en lasten over 2022 bedragen respectievelijk € 6.434.355 en € 6.417.569. Er is een mutatie in de bestemmingsreserve geweest van € 141.013. Het verschil in de baten en lasten en mutatie bestemmingsreserve resulteert in een voordelig rekeningresultaat van € 157.799; wat gelijk is aan het resultaat van het regiobureau. Programma regiobureau De baten en lasten over 2022 op het regiobureau bedragen respectievelijk € 1.940.885 en € 1.829.099. Regiobureau Programma Regiobureau Lasten 1.1 Salarissen en sociale lasten 3.3 Pachten 3.8 Overige goederen en diensten 7.3 Afschrijvingen 7.4 Toegerekende reële en bespaarde rente onvoorzien Saldo lasten Regiobureau Baten inwonerbijdrage gemeenten subsidie provincie inwonersbijdrage overige baten Saldo baten Regiobureau Saldo Regiobureau Reserves toevoeging Reserves onttrekking Mutatie bestemmingsreserve Resultaat Regiobureau

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo 2022 EUR

1.225.000 41.000 659.000 0 0 31.167 1.956.167

0 0 100.000 0 0 0 100.000

1.225.000 41.000 759.000 0 0 31.167 2.056.167

1.243.500 109.732 469.250 9.798 -3.181 0 1.829.099

-18.500 -68.732 289.750 -9.798 3.181 31.167 227.068

1.356.167 600.000 0 1.956.167 0 0 0 0 0

100.000 0 0 100.000 0 0 0 0 0

1.456.167 600.000 0 2.056.167 0 0 0 0 0

1.272.364 626.600 41.921 1.940.885 -111.786 0 46.013 -46.013 -157.799

183.803 -26.600 -41.921 115.282 111.786 0 -46.013 46.013 157.799

20 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Programma opgaven Voor de opgaven zijn door de GMR circa € 4.588.000 aan lasten gerealiseerd. Deze lasten worden gefinancierd vanuit de inwonersbijdragen en subsidies die door de deelnemende gemeenten worden verstrekt. Voor een andere toelichting op de terug te betalen inwonersbijdragen wordt verwezen naar pagina 33. In onderstaande tabellen is per opgave uiteengezet welke lasten voor welk speerpunten zijn gemaakt. Verbonden regio Programma Verbonden regio Lasten algemeen gebiedsgerichte corridors fiets hubs en knooppunten gedrag en duurzame mobiliteit verkeersveiligheid Saldo lasten Verbonden regio Baten inwonerbijdrage gemeenten bijdrage uit subsidies Resultaat voor bestemming Verbonden regio Saldo Verbonden regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Mutatie bestemmingsreserve Resultaat Verbonden regio

Productieve regio Programma Productieve regio Lasten algemeen doorontwikkeling Health & hightech en energy toekomstbestendige werklocaties human Capital stimuleren ondernemerschap in het MKB versterking van duurzame logistiek Saldo lasten Productieve regio Baten inwonerbijdrage gemeenten bijdrage uit subsidies Saldo baten Productieve regio Saldo Productieve regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Mutatie bestemmingsreserve Resultaat Productieve regio

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo 2022 EUR

257.000 125.000 95.000 180.000 320.000 45.000 1.022.000

-25.783 71.000 69.104 46.581 1.384.132 91.417 1.636.451

231.217 196.000 164.104 226.581 1.704.132 136.417 2.658.451

225.783 140.394 150.628 125.670 719.634 65.246 1.427.355

5.434 55.606 13.476 100.911 984.498 71.171 1.231.096

1.022.000 0 1.022.000 0 0 0 0 0

0 1.636.451 1.636.451 0 0 0 0 0

1.022.000 1.636.451 2.658.451 0 0 0 0 0

940.566 486.789 1.427.355 0 0 0 0 0

81.434 1.149.662 1.231.096 0 0 0 0 0

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo 2022 EUR

60.000 99.500 125.000 99.500 99.500 91.500 575.000

52.730 0 18.825 0 0 35.000 106.555

112.730 99.500 143.825 99.500 99.500 126.500 681.555

245.877 0 144.680 52.359 74.591 32.740 550.247

-133.147 99.500 -855 47.141 24.909 93.760 131.308

575.000 0 575.000 0 0 0 0 0

93.055 13.500 106.555 0 0 0 0 0

668.055 13.500 681.555 0 0 0 0 0

538.500 -33.253 505.247 45.000 0 45.000 -45.000 0

129.555 46.753 176.308 -45.000 0 -45.000 45.000 0

21 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Circulaire regio Programma Circulaire regio Lasten algemeen circulaire bouw en infrastructuur circulaire economie: grondstoffen en ketens water en klimaatadaptatie transitie naar duurzame energie Saldo lasten Circulaire regio Baten inwonerbijdrage gemeenten bijdrage uit subsidies Saldo baten Circulaire regio Saldo Circulaire regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Mutatie bestemmingsreserve Resultaat Circulaire regio

Ontspannen regio Programma Ontspannen regio Lasten algemeen duurzaam toerisme bruisende binnensteden, krachtige kernen groen-blauw raamwerk cultuur en erfgoed Saldo lasten Ontspannen regio Baten inwonerbijdrage gemeenten bijdrage uit subsidies Saldo baten Ontspannen regio Saldo Ontspannen regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Mutatie bestemmingsreserve Resultaat Ontspannen regio

Groene groeiregio Programma Groene groeiregio Lasten algemeen woning in balans: versnellen van de woningbouw uitwerking verstedelijkingsstrategie leefomgeving: verbinden van de ruimtelijke opgaven Saldo lasten Groene groeiregio Baten inwonerbijdrage gemeenten bijdrage uit subsidies Saldo baten Groene groeiregio Saldo Groene groeiregio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Mutatie bestemmingsreserve Resultaat Groene groeiregio

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo 2022 EUR

60.000 147.500 145.000 105.000 180.000 637.500

-35.541 78.348 0 0 973.504 1.016.311

24.459 225.848 145.000 105.000 1.153.504 1.653.811

173.844 140.098 66.320 21.602 871.727 1.273.591

-149.385 85.750 78.680 83.398 281.777 380.220

637.500 0 637.500 0 0 0 0 0

-15.541 1.031.852 1.016.311 0 0 0 0 0

621.959 1.031.852 1.653.811 0 0 0 0 0

601.959 651.632 1.253.591 20.000 0 20.000 -20.000 0

20.000 380.220 400.220 -20.000 0 -20.000 20.000 0

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo 2022 EUR

60.000 250.000 80.000 95.000 100.000 585.000

4.772 -25.000 -7.590 8.587 0 -19.231

64.772 225.000 72.410 103.587 100.000 565.769

91.093 118.237 50.374 127.154 73.621 460.479

-26.321 106.763 22.036 -23.567 26.379 105.290

452.500 132.500 585.000 0 0 0 0 0

4.772 -24.003 -19.231 0 0 0 0 0

457.272 108.497 565.769 0 0 0 0 0

425.103 5.376 430.479 30.000 0 30.000 -30.000 0

32.169 103.121 135.290 -30.000 0 -30.000 30.000 0

Begroting 2022 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2022 EUR

Saldo 2022 EUR

60.000 475.000 307.500 150.000 992.500

0 452.516 0 0 452.516

60.000 927.516 307.500 150.000 1.445.016

179.645 539.225 86.471 71.457 876.798

-119.645 388.291 221.029 78.543 568.218

642.500 350.000 992.500 0 0 0 0 0

0 452.516 452.516 0 0 0 0 0

642.500 802.516 1.445.016 0 0 0 0 0

612.500 264.298 876.798 0 0 0 0 0

30.000 538.218 568.218 0 0 0 0 0

22 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Incidentele en structurele baten en lasten

In het regiobureau is er een onttrekking van de bestemmingsreserve (resultaat 2021) geweest van € 46.013 in 2022, onder andere voor kleine aanpassingen voor het regiobureau. De GMR heeft in 2022 incidenteel € 600.000 subsidie van de provincie Gelderland ontvangen voor de opstart van de samenwerking. Daarnaast heeft de Groene Metropoolregio € 26.600 subsidie ontvangen van de provincie Gelderland om bij te dragen aan de voorbereidingskosten van de Regio Deal. De pachten bestaan uit huurpenningen voor het regiobureau in Elst en de huisvesting voor de afdeling Public Affairs in Brussel. En verder operationele kosten voor kleine verbouwingen en onderhoud. De overige baten bestaan voornamelijk uit de bijdrage van deelnemers aan de regioreis. Deze reis wordt jaarlijks georganiseerd. Opgaven De opgaven bestaan uit programma’s die gefinancierd worden uit inwonersbijdragen en subsidies. In 2022 zijn er voor de opgaven geen incidentele uitgaven gedaan.

23 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

Analyse begrotingsonrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als: ‘Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begrot ing zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, evenals het begrotingsjaar van belang zijn.’

Er zijn een aantal verschillende begrotingsoverschrijdingen te onderscheiden. Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen kunnen, volgens de Commissie BBV, ten minste de volgende “soorten” begrotingsafwijkingen worden onderkend: Omschrijving

Onrechtmatig maar telt niet mee voor het oordeel

Onrechtmatig en telt mee voor het oordeel

1. Kostenoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten

*

2. Kostenoverschrijdingen bij open einde (subsidie) regelingen 3. Kostenoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra inkomsten die niet direct gerelateerd zijn

* *

4. Kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd

*

5. Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor tegen beter weten in geen voorstel tot begrotingswijziging is ingediend 6. Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt

*

6a. Geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar

*

6b. Geconstateerd na verantwoordingsjaar

*

7. Kostenoverschrijdingen op activeerbare activiteiten waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren 7a. Jaar van investeren 7b. Afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren

24 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 19 april 2023

* *

In de volgende tabel is per programma de lastenoverschrijding ten opzichte van de begroting per “soort” begrotingsafwijking weergegeven. De toelichting per “soort” begrotingsafwijking is hiervoor weergegeven. Programma Regiobureau Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio Ontspannen regio Groene groeiregio Dekking / onvoorzien

Saldo lasten EUR 1.829.099 1.427.355 550.247 1.273.591 460.479 876.798 0

Over-/onderschrijding Onderschrijding Overschrijding Onderschrijding Overschrijding Onderschrijding Onderschrijding n.v.t.

Alle overschrijdingen worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Conclusie: Alle overschrijdingen zijn rechtmatig.