Bijlage 1 - Koersdocument Regionaal Mobiliteitsprogramma 2030

WAT GAAN WIJ DOEN?

heid als bereikbaarheid.

I1. Lobby voor verbeteren corridor Schiphol – Utrecht – Arnhem – Nijmegen

I7. Lobby versterken verbinding met Rivierenland

We gaan aan de slag met een MIRT-onderzoek naar de

Het regionale spoor Geldermalsen-Tiel-Elst-Arnhem

corridor Utrecht-Arnhem-Duitse grens (UAD). Hierin

biedt een belangrijke verbinding tussen Rivierenland

zoeken we naar verbeteringen voor het reizigersvervoer

en de regio Arnhem Nijmegen. De provincie Gelderland

per trein op de genoemde corridor. Op lange termijn is

is opdrachtgever van deze lijn (concessie start per juli

onze inzet een frequentieverhoging naar acht intercity’s

2025). We zien mogelijkheden om de verbinding met

per uur.

zowel Arnhem als Nijmegen te verbeteren en bestaande stations te versterken.

I2. Lobby voor Arnhem Centraal als internationale draaischijf met vrije spoorkruising Arnhem-Oost

I8. Lobby goederenvervoer: benut Betuweroute

Samen met het Rijk willen we ons inzetten voor een stu-

Als regio zijn we betrokken met andere regio’s en het

die naar een vrije spoorkruising Arnhem Oost. Met een

Rijk in dialoog over goederenrouting over het spoor. Wij

vrije spoorkruising Arnhem Oost kan station Arnhem

maken ons sterk voor een afgewogen integrale oplos-

Centraal nog meer als draaischijf fungeren voor regiona-

sing, zonder hinder voor onze inwoners in de woon-

le, nationale en internationale treinverbindingen.

en leefkwaliteit. Onze inzet is om de Betuweroute te benutten.

I3. Lobby doorontwikkeling RegioExpres en realisatie Zevenaar Oost

I9. Lobby versterken multimodaal vervoer

De RegioExpres is een trein die tussen Winterswijk en

in Ten-T corridors

Doetinchem overal stopt, om vervolgens als sneltrein

Vanuit een Europees perspectief is deze regio een

non-stop door te rijden naar Arnhem Centraal en vice

strategisch knooppunt van transportcorridors naar elke

versa. Met de komst van de RegioExpres per 2027

windrichting. We zijn onderdeel van de TEN-T corridors:

ontlasten we de A12 en de bestaande regionale lijnen

Rhine-Alpine en North Sea-Baltic. We willen het multi-

van Breng en Arriva. Wij geloven in de kracht van de

modale vervoer op deze corridors versterken in samen-

RegioExpres en willen bij het succes de frequentie van

werking met de EU.

de RegioExpres uitbouwen. Daarbij zien we ook kansen voor een station Zevenaar-Oost. Automobilisten vanaf de A12 en A18 kunnen hier via P+R overstappen op de trein.

25

J. Toekomstbestendig wegennetwerk Onze regio heeft een aantal rijkswegen (A12, A15, A50, A73) en belangrijke provinciale wegen binnen haar grondgebied. We zien dat die wegen steeds gevoeliger worden voor congestie en door de groei van de regio en van de rest van Nederland zal deze problematiek verder groeien. In een aantal gevallen kan de capaciteit worden vergroot met nieuwe infrastructuur. De doortrekking van de A15 is daarvan het belangrijkste voorbeeld. Verder moeten we ook op zoek naar andere mogelijkheden om ons hoofdwegennetwerk toekomstbestendig te maken.

gebied en het versterken van de werkgeversaanpak. Wij ondersteunen deze gebiedsgerichte aanpak, waarbij de provincie Gelderland de regie voert. J5. Gezamenlijk opstarten van een regiobrede netwerkanalyse Conform BO MIRT-afspraak starten we in 2024 met een integrale analyse naar de toekomstige staat van onze mobiliteitsnetwerken. Met deze netwerkanalyse willen we samen met het Rijk meer integrale projecten opstarten voor het aanpakken van toekomstige bereikbaarheidsopgaven in relatie met verstedelijking, klimaat, landschap en leefomgeving.

WAT GAAN WIJ DOEN?

J6. Vrachtwagenheffing

J1. Realisatie project ViA15 en Gebiedsaanpak

Met de invoering van de vrachtwagenheffing gaan

A12 alliantie

ook binnenlandse en buitenlandse vrachtwagens per

Na jaren van vertraging ligt er nu een definitieve goed-

gereden kilometer betalen voor het gebruik van de

keuring van het tracébesluit voor de werkzaamheden

Nederlandse snelwegen. We houden aandacht voor de

doortrekken en verbreden A15 en verbreden A12. Nu is

gevolgen hiervan.

het zaak daadwerkelijk over te gaan tot spoedige aanleg van deze missende schakel in de regio en de aanpak van

J7. Kansen voor urban nodes

de A12. Tegelijkertijd zetten we via samenwerking in de

Deze Urban Nodes zijn stedelijke gebieden waar het

A12-alliantie in op maatregelen om op korte- en middel-

trans-Europese transportnetwerk (TEN-T) aansluit

lange termijn bereikbaarheids- en leefbaarheidsproble-

op regionale en lokale netwerken. Deze knooppunten

matiek aan te pakken.

zijn cruciaal voor het verbeteren van de mobiliteit, het bevorderen van economische groei en het versterken

J2. MIRT A50/ Mobiliteitsaanpak A50

van de logistieke efficiëntie. Voor de regio bieden urban

Wij omarmen het voorkeursalternatief uit de MIRT A50

nodes kansen om onze positie als belangrijke hub te

‘Ewijk-Bankhoef-Paalgraven’ met een capaciteitsuit-

versterken in samenwerking met de EU.

breiding van de A50 naar 2x3 rijstroken. Tegelijkertijd werken we samen aan een Mobiliteitsaanpak A50 waarin ondersteunende mobiliteitsmaatregelen zitten, zoals het Intensiveren van de werkgeversaanpak, fietsinvesteringen Wijchen-Oss en maatregelen op het onderliggende wegennetwerk. J3. Gebiedsaanpak Zuid- en westflank Nijmegen In de Zuid- en westflank van Nijmegen starten we een gebiedsgerichte samenwerking om met elkaar de bereikbaarheidsopgaven in het gebied integraal aan te pakken. J4. Gebiedsaanpak A325/ N325 In het gebied rondom de A325/N325 is een gebiedsgerichte samenwerking ontstaan om slimmer en duurzamer reizen te stimuleren. Een 10-puntenplan met diverse maatregelen zoals de realisatie van het VeluweWaalpad, investeren op de relatie Arnhem-Huissen op ov en fiets-

26

4. RICHTING EEN AGENDA RMP

We hebben veel ambities en hebben de laatste jaren gewerkt aan diverse opgaven. Dit koersdocument schetst het brede pallet aan maatregelen waaraan we regionaal willen samenwerken aan mobiliteit in de breedste zin van het woord. In totaal zijn dit 46 maatregelen verdeeld over de 3 pijlers.

PIJLER PIJLER 1 1

PIJLER PIJLER 2 2

Schone mobiliteit Schone mobiliteit & gedragsaanpak & gedragsaanpak

Lokale regionale Lokale en en regionale mobiliteitsnetwerken mobiliteitsnetwerken

mobiliteit A Schone mobiliteit A Schone

D

A1. Stimuleren zero emissie A1. Stimuleren zero emissie vervoervervoer A2. Ondersteunen realisatie laadinfrastructuur A2. Ondersteunen realisatie laadinfrastructuur in samenhang met netcongestie in samenhang met netcongestie

D1. Inzetten op slimme verstedelijking D1. Inzetten op slimme verstedelijking D2. Geen ruimtelijke ontwikkeling zonder afspraken mobiliteit D2. Geen ruimtelijke ontwikkeling zonder afspraken mobiliteit

E

A3. Verduurzamen logistiek A3. Verduurzamen logistiek

B

verkeersveiligheid E Verbeteren Verbeteren verkeersveiligheid

E1. Meer 30 km/uur de bebouwde E1. Meer 30 km/uur in dein bebouwde kom kom E2. Meer 60 km/uur buiten de bebouwde E2. Meer 60 km/uur buiten de bebouwde komkom

B Gedragsaanpak Gedragsaanpak

E3. Verbeteren verkeersveiligheid fiets E3. Verbeteren verkeersveiligheid fiets

B1. Werkgeversaanpak in combinatie met CO2-regels B1. Werkgeversaanpak in combinatie met CO2-regels B2. Inzet logistiek makelaars B2. Inzet logistiek makelaars B3. Bewonersaanpak B3. Bewonersaanpak B4. Bezoekersaanpak B4. Bezoekersaanpak B5. Onderwijsaanpak B5. Onderwijsaanpak B6. Gedragsaanpak verkeersveiligheid B6. Gedragsaanpak verkeersveiligheid B7. Fietsstimulering B7. Fietsstimulering

C

Verstedelijkingsafspraken en bereikbaarheid D Verstedelijkingsafspraken en bereikbaarheid

F

fiets F Schaalsprong Schaalsprong fiets

F1. Nieuwe doorfietsroutes realiseren F1. Nieuwe doorfietsroutes realiseren F2. Verbeteren hoofdfietsnetwerk F2. Verbeteren hoofdfietsnetwerk F3. Versterken feeders F3. Versterken feeders

G

G

Regionaal ov en publieke mobiliteit Regionaal ov en publieke mobiliteit

G1. Versterken van het regionaal ov-hoofdnetwerk G1. Versterken van het regionaal ov-hoofdnetwerk G2. Benutten ontwikkelruimte in ov-concessie G2. Benutten ontwikkelruimte in ov-concessie G3. Borgen van maatschappelijke bereikbaarheid G3. Borgen van maatschappelijke bereikbaarheid

C

Flankerend beleid Flankerend beleid

C1. Reguleren autogebruik en -bezit C1. Reguleren autogebruik en -bezit C2. Opschalen en promoten deelmobiliteit C2. Opschalen en promoten deelmobiliteit C3. Digitalisering mobiliteitsdata C3. Digitalisering mobiliteitsdata C4. Sturen op verkeer via regionaal verkeersmanagement C4. Sturen op verkeer via regionaal verkeersmanagement C5. Stille, schone en circulaire weg- en waterbouw C5. Stille, schone en circulaire weg- en waterbouw

H

H

Verknopen van netwerken via hubs Verknopen van netwerken via hubs

H1. Realisatie van hubs H1. Realisatie van hubs H2. Netwerk van herkenbare deelmobiliteitshubs H2. Netwerk van herkenbare deelmobiliteitshubs H3. Realisatie combinatie hubs en toeristische overstappunten H3. Realisatie combinatie en toeristische overstappunten H4. Logistieke hubs nhubs bouwlogistiek

H4. Logistieke hubs en bouwlogistiek

27

PIJLER 3

Het integrale perspectief De Groene Metropoolregio werkt aan vijf opgaven die steeds meer met elkaar samenhangen. Ze kunnen elkaar versterken, zijn soms afhankelijk van elkaar of kunnen soms zelfs conflicteren. Mobiliteit heeft bijvoorbeeld een sterke relatie met opgaven zoals circulair bouwen, energietransitie, economische vitaliteit, ruimte bieden voor recreatie en het versterken van de kwaliteit van ons landschap. We gaan in het vervolgtraject inzichtelijk maken wat Verbonden Regio vraagt aan de andere opgaven, maar ook beschrijven we hoe de andere opgaven kunnen bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit dit Koersdocument. Denk daarbij aan onder andere de volgende integrale vraagstukken:

Nationale en internationale corridors

I

Versterken spoorvervoer I1. Lobby voor verbeteren corridor Schiphol-UtrechtArnhem-Nijmegen I2. Lobby voor Arnhem Centraal als internationale draaischijf met vrije spoorkruising Arnhem-Oost I3. Lobby doorontwikkeling RegioExpres en realisatie station Zevenaar-Oost I4. Lobby versnellen en verbeteren IJssellijn I5. Lobby versterken potentie Maaslijn I6. Lobby aanpak gelijkvloerse overwegen I7. Lobby versterken verbinding met Rivierenland I8. Lobby goederenvervoer: benut Betuweroute I9. Lobby versterken multimodaal vervoer in Ten-T corridors

J

• Nieuwe mobiliteitshubs voor personenvervoer en logistiek, nieuwe infrastructuur voor fiets en openbaar vervoer en hubs voor bouwlogistiek vragen om ruimte, die in onze regio schaars is. We schatten in hoeveel ruimte voor deze nieuwe functies nodig is, waar deze noodzakelijk is en wat dat betekent voor bijvoorbeeld de Groene groeiregio en de Productieve regio.

Toekomstbestendig wegennet J1. Realisatie project ViA15 en Gebiedsaanpak A12 alliantie J2. MIRT A50/ Mobiliteitsaanpak A50 J3. Gebiedsaanpak Zuid- en westflank Nijmegen J4. Gebiedsaanpak A325/ N325 J5. Gezamenlijk opstarten van een regiobrede netwerkanalyse

• Is de wens om snel richting Zero-emissie te gaan reëel gezien de netcongestie en de andere ontwikkelingen die stroom vragen? Als we moeten kiezen, wat krijgt er dan prioriteit? Of kunnen we het systeem zo inrichten dat elektrische voertuigen juist een oplossing bieden voor de pieken in de vraag naar elektriciteit? Zijn onze doelen realistisch, of moeten naar een meer gefaseerde aanpak vanwege de netcongestie in onze regio? Hier ligt een sterke relatie met de Circulaire regio, de Groene groeiregio en de Productieve regio.

J6. Vrachtwegenheffing J7. Kansen voor urban nodes

Deze brede maatregelen kunnen we niet allemaal tegelijk uitvoeren. We moeten kiezen op basis van beschikbare capaciteit, beschikbaar budget, te verwachten effecten, laaghangend fruit en de doelstellingen die we het belangrijkste vinden. Het pakket is te groot om alles tegelijk op te pakken. De gemeenten die veelal de maatregelen uitvoeren hebben hiervoor niet de personele capaciteit beschikbaar, maar ook bij andere partijen zijn keuzes noodzakelijk. Daarnaast is ook de (kosten) effectiviteit van iedere maatregel anders.

• Kunnen we met slimme keuzes in de ruimtelijke ordening zorgen voor minder verplaatsingen, of minder lange verplaatsingen? Kunnen we werkgelegenheid en voorzieningen dichterbij de woningen plannen? Durven we ook in de kleinere kernen te verdichten rondom ov-knooppunten? Dat betekent bouwen met hoge dichtheden op ook de kleinere stations in de regio; van station Westervoort tot station Wijchen en van station Dieren tot station Zetten-Andelst? En passen we dan overal lagere parkeernormen toe, in combinatie met een aanbod van deelmobiliteit?

De Agenda van het RMP geeft het overzicht aan geprioriteerde maatregelen die de gemeenten, regio, provincie en Rijkwaterstaat willen gaan uitvoeren. Daarbij hoeft niet iedere partij deel te nemen aan elk project. Soms werken we intensief samen, soms pakt een van de partijen een maatregel op.

28

• De A12-corridor tussen Arnhem en de Duitse grens is één van de grootste fileknelpunten in Nederland. Juist op deze corridor is nog fysieke ruimte voor uitbreiding van logistieke bedrijven en grootschalige detailhandel. Is dat verenigbaar? • Investeringen in onze infrastructuur kunnen op gespannen voet staan met onze ambities van het groen blauwe netwerk. Denk aan grote ingrepen zoals nieuwe bruggen over onze rivieren, maar ook kleinere investeringen zoals het verbreden van fietspaden. Voor de veiligheid van onze fietsers is het nodig om fietspaden te verbreden. Dit gaat ten kosten gaat aan groen en bomen. We moeten daarin integrale afwegingen maken. • Onze ambities is om te gaan werken met lagere parkeernormen en vaker met parkeerregulering. Daarin is gradatie nodig. Gemeenten die tegen de steden aan liggen hebben andere problemen dan kernen die verder liggen. Hoe gaan we om met de verschillen? De mobiliteitstransitie speelt in de hele regio, maar kent verschillende snelheden.

29

REGIONAAL MOBILITEITSPROGRAMMA – Koersdocument OPGESTELD DOOR Klaas-Jan Gräfe en Alex Mulders OPMAAK Sprong reclamestudio DATUM PUBLICATIE januari 2025 GROENE METROPOOLREGIO ARNHEM-NIJMEGEN Nijverheidsweg 2A 6662 NG ELST info@gmr.nl www.gmr.nl