Bijlage 1 Herindelingsanalyse De Liemers 2029
Tekst van het document
•
Stel in 2027 een gezamenlijk investeringsoverzicht vast: welke investeringen worden voor 1 januari 2029 gedaan door de huidige gemeenten, welke worden aan de nieuwe gemeente overgelaten? Dit voorkomt 'laatste-minuut-uitgaven' die de financiële uitgangspositie van de nieuwe gemeente verzwakken.
Aanbevelingen aan de gemeenteraden (2026-2028) •
Bespreek expliciet het scenario 'wat als geen fusie'. Voor Doesburg en Westervoort is dit scenario financieel zeer ongunstig; voor Duiven en Zevenaar minder urgent. Dit scenario moet een reëel onderdeel zijn van de besluitvorming.
•
Vraag het college om de zesmaandelijkse voortgangsrapportage herindeling (herindelingsadvies, frictiekosten, efficiencyplan) een vast onderdeel te maken van de P&Ccyclus tot 1 januari 2029.
•
Kies zorgvuldig het moment voor grote, niet-noodzakelijke investeringen. Uitstel tot na fusiedatum geeft de nieuwe raad meer ruimte voor integrale afweging.
•
Bepaal gezamenlijk de inzet van de tijdelijke maatstaf herindeling: volledig voor frictiekosten, of ook deels voor woonlastendemping in de eerste 2-3 jaar. Dit is een politieke keuze met grote zichtbaarheid naar inwoners.
Aanbeveling aan de raad van de nieuwe gemeente (vanaf maart 2029) •
Maak van de eerste begroting 2030 een 'transparante herindelingsbegroting': met expliciete vergelijkingen met de som van de vier voormalige begrotingen, zodat inwoners inzicht hebben in waar het geld naartoe is gegaan.
Pagina 32 van 34
Herindelingsanalyse De Liemers 2029 — Financieel advies
•
Evalueer in 2033 (4 jaar na fusie) systematisch de gerealiseerde efficiency ten opzichte van de raming in deze analyse, en rapporteer hierover openbaar.
•
Gebruik de tweejaars-overgangsperiode voor afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een verantwoorde harmonisatie: niet alle tarieven hoeven per direct gelijk te zijn, maar na uiterlijk 2031 moet dit wel het geval zijn.
12.4 Slotwoord De voorgenomen fusie van Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar is geen 'spoedfusie' geboren uit acute financiële nood (zoals bijvoorbeeld Wijdemeren), maar een weloverwogen schaalsprong die voortbouwt op ruim een decennium van Liemerse samenwerking. De vier gemeenten zijn financieel in staat deze stap te dragen. Duiven en Zevenaar zijn groot genoeg om ook zelfstandig door te kunnen, maar profiteren van de schaalvergroting. Doesburg en Westervoort hebben de fusie nodig om hun voorzieningenniveau op termijn te kunnen blijven bieden. De grootste financiële uitdaging ligt in de zorgvuldige politieke vormgeving van de harmonisatie — niet in de structurele onderliggende cijfers. Inwoners zullen hun lokale lasten zien veranderen, in sommige gevallen fors. Dit vraagt om heldere, vroegtijdige communicatie en een politieke koers die recht doet aan de verschillende uitgangsposities. Bij goed management is de fusie op 1 januari 2029 verstandig — financieel, bestuurlijk en maatschappelijk.
Pagina 33 van 34
Herindelingsanalyse De Liemers 2029 — Financieel advies
Bijlage — Verantwoording en bronnen Gebruikte primaire bronnen •
Jaarstukken 2024 gemeente Doesburg
•
Jaarstukken 2024 gemeente Duiven
•
Jaarstukken 2024 gemeente Westervoort
•
Jaarstukken 2024 gemeente Zevenaar
•
Programmabegroting 2026-2029 gemeente Doesburg
•
Programmabegroting 2026-2029 gemeente Duiven
•
Meerjarenbegroting 2026-2029 gemeente Westervoort
•
Meerjarenbegroting 2026-2029 gemeente Zevenaar
Openbare referentiebronnen •
Beleidskader gemeentelijke herindeling 2013 (ministerie van BZK)
•
Wet algemene regels herindeling (Wet arhi)
•
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), art. 11 kengetallen
•
Databank Financieel Toezicht Gelderland (geldersefinancien.nl)
•
CBS StatLine (inwonerstatistieken, WOZ-waarde, bijstandsgerechtigden)
•
COELO Atlas van de lokale lasten 2024-2025
•
Handboek gemeentelijke herindeling (Rijksoverheid)
•
Publicaties herindeling.nl en Binnenlands Bestuur
Vergelijkende herindelingsscans •
Herindelingsscan Best-Oirschot (provincie Noord-Brabant, 2025)
•
Herindelingsscan West Betuwe (provincie Gelderland, 2017)
•
Herindelingsscan Maashorst (provincie Noord-Brabant, 2019)
•
Begrotingsscan WOL-variant (Wormerland-Oostzaan-Landsmeer, 2024)
•
Memorie van toelichting Hilversum-Wijdemeren (wetgevingskalender, 2027)
Voorbehoud Deze analyse is opgesteld als onafhankelijk financieel schaduwadvies op basis van de publiekelijk beschikbare jaarstukken en programmabegrotingen. Het rapport vervangt niet de officiële herindelingsscan die de provincie Gelderland (in overleg met het ministerie van BZK) zal uitvoeren als onderdeel van het herindelingstraject. De ramingen van frictiekosten, algemene uitkeringeffecten en woonlastenontwikkeling zijn indicatief en gebaseerd op vergelijkbare herindelingen; de definitieve bedragen hangen af van politieke keuzes, de vaststellingsmomenten in de gemeenschappelijke regelingen en de economische omstandigheden. Aan dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend.
Pagina 34 van 34