Bijlage 1.4: Watertoets (bijlage 2 toelichting)

Digitale Watertoets Res ultaat van de check gedaan op 27-06-2022

Digitale watertoets De watertoets helpt u om aan de hand van de locatie van uw ruimtelijke plan en een aantal vragen te toets en of u de belangen van het Waters chap raakt. Indien dit het geval is krijgt u teks t en uitleg over het vervolg proces .

VOOR DE ACTIVITEIT DIGITALE WATERTOETS IS OP BASIS VAN DE GEGEVEN ANTWOORDEN NODIG: 1.

normale procedure

2.

Advies drainage

3.

Advies beheer en onderhoud van oppervlaktewater

4.

Advies klimaatadaptie

5.

Advies afvalwaterketen

6.

Advies grondwaterbeheer

OP BASIS VAN ONDERSTAANDE LOCATIE

27-06-2022, 12:34

P agina 1 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets VRAGEN EN ANTWOORDEN UIT DE CHECK 1.

Gaat het om een ruimtelijk plan dat uits luitend een functiewijziging van bes taande bebouwing inhoudt? nee

2.

Worden in het plan meer dan 10 wooneenheden gerealis eerd? nee

3.

Is er in of rondom het plangebied wel eens s prake (gewees t) van wateroverlas t of grondwateroverlas t? nee

4.

Ligt in of nabij het plangebied een watergang? ja

5.

Ligt in of nabij het plangebied een waterkering? nee

6.

Ligt in of nabij het plangebied natte landnatuur? nee

7.

Maakt het plan deel uit van een groter plan, zoals een mas terplan/ s tedenbouwkundige vis ie? nee

8.

Wordt water aangelegd, gedempt of aangepas t? nee

9.

Wordt recreatief medegebruik van watergangen of gronden in beheer van het waters chap mogelijk gemaakt? nee

10.

Neemt in het plan het verharde oppervlak van bebouwing en bes trating toe met meer dan 1500m2? nee

27-06-2022, 12:34

P agina 2 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets 11.

Neemt in het plan het verharde oppervlak van bebouwing en bes trating toe met meer dan 500m2? nee

12.

Bedraagt het vers chil tus s en de hoogte van de weg en de bovenzijde van de begane-grondvloer minder dan 30 centimeter? ja

13.

Z ijn er kans en voor afkoppelen van bes taand verhard oppervlak? ja

14.

Worden bedrijfs matige activiteiten uitgevoerd? nee

15.

Worden er materialen gebruikt waardoor het afs tromende hemelwater verontreinigd kan raken? nee

16.

ligt in het plangebied een bes chermd watererfgoed? nee

17.

ligt het plangebied in een grondwaterbes chermings gebied in Overijs s el nee

18.

ligt het plangebied in een grondwaterbes chermings gebied in Gelderland nee

19.

Ligt het plangebied nabij een rioolwaterzuivering? nee

20.

Ligt het plangebied nabij een rioolgemaal? nee

21.

Ligt in of nabij het plangebied een pers leiding? nee

27-06-2022, 12:34

P agina 3 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets 22.

Ligt in of nabiji het plangebied een rioolwaterovers tort? nee

23.

Ligt in of nabij het plangebied een beperkingengebied voor drainage? ja

27-06-2022, 12:34

P agina 4 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets DETAILS 1.

normale procedure Op bas is van uw locatie en gegeven antwoorden blijkt dat u waters chaps belangen raakt.

Wat moet ik doen? Gebruik als tublieft de knop ""DIRECT AANVRAGEN"" om een advies aan te vragen bij het waters chap. Hiervoor is een eenmalige regis tratie benodigd. In een s tartoverleg kan gezamenlijk bepaald worden welke wateras pecten een rol s pelen en tot welk detailniveau deze uitgewerkt dienen te worden. Dit kan ook betekenen dat er een waterhuis houdkundig plan, een geohydrologis ch onderzoek of een uitgebreide analys e van het huidige waters ys teem noodzakelijk is . Gezamenlijk wordt er invulling gegeven aan de wateras pecten. Als er overeens temming is over de inhoud van de waterparagraaf kan u de teks t opnemen in de toelichting van het ruimtelijk plan. Onder het kopje Achtergrond hebben wij onze uitgangs punten toegevoegd. U kunt ook contact opnemen via info@wrij.nl of met onze advis eurs : Marieke Brouwer-te Molder (m.brouwer@wrij.nl) voor de gemeenten: Deventer, Rijs s en-Holten, Hof van Twente, Haaks bergen, Z utphen, Lochem, Berkelland, Winters wijk. Jan van der Schoot (j.vanders choot@wrij.nl) voor de gemeenten: Does burg, Bronckhors t, Oos t Gelre, Oude IJs s els treek, Doetinchem, Aalten. Henk Meulenveld (h.meulenveld@wrij.nl) voor de gemeenten: Arnhem, Rozendaal, Rheden, Wes tervoort, Duiven, Z evenaar, Montferland.

Waar moet ik op letten? Achtergrondinformatie Water in ruimtelijke plannen; uitgangs punten van waters chap Rijn en IJs s el 5-3-2021 Over dit document In 2015 is de beleids notitie Water Raakt! bes tuurlijk vas tges teld. De waters chappen Vechts tromen (WVS), Drents Overijs s els e Delta (WDOD) en Rijn en IJs s el (WRIJ) hebben in Water Raakt! bes chreven wat hun vis ie is ten aanzien van s tedelijk waterbeheer. In deze uitgangs puntennotitie wordt dit uitgewerkt tot concrete uitgangs punten voor de weging van het waterbelang bij ruimtelijke plannen (watertoets ). Ook de uitgangs punten voor waterbeheer in het landelijk gebied zijn hierin opgenomen. Doelgroep en toepas s ing De uitgangs punten in dit document vormen het vertrekpunt voor het overleg tus s en waters chap en initiatiefnemer en/of gemeente over de gewens te ruimtelijke ontwikkelingen en hun effect op het waters ys teem. Lees wijzer Per thema wordt bes chreven welke uitgangs punten het waters chap hanteert in de weging van het waterbelang bij ruimtelijke plannen (Watertoets ). 1.

Doel

27-06-2022, 12:34

P agina 5 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets 2.

Uitgangs punten

3.

Vragen voor de bepaling van de weging van het waterbelang

4.

Welke ontwikkelingen voorzien we de komende jaren ?

Ontwikkelingen / vervolg Bij het ops tellen van deze notitie is waar mogelijk rekening gehouden met de aankomende invoering van de Omgevings wet. 1.

Samenwerken aan ruimte voor water In dit hoofds tuk gaan we in op de bedoeling van de weging van het waterbelang en hoe we dat vormgeven.

1.1. Doel Ruimte maken voor water in plaats van ruimte onttrekken aan water, dat is de kern van het waterbeleid voor de 21e eeuw. Es s entieel is dat het as pect water vanaf de s tart van de ontwikkeling van een ruimtelijk plan goed aan de orde komt. Elke ruimtelijke ontwikkeling biedt de kans om de wateras pecten integraal mee te nemen, zodat de doels tellingen van het plan optimaal gerealis eerd kunnen worden, zonder dat dit nadelen heeft voor de omgeving, zoals verdroging of wateroverlas t. De Watertoets is één van de ins trumenten om dit te bereiken. De watertoets is het middel om de afweging van waterbelangen in ruimtelijke plannen en bes luiten te waarborgen. Het is niet een toets achteraf, maar een proces dat de initiatiefnemer van een ruimtelijk plan en de waterbeheerder in een zo vroeg mogelijk s tadium van de planvorming met elkaar in ges prek brengt. In het gezamenlijk ges prek kan ook onderzocht worden of er kans en zijn om andere maats chappelijke doelen mee te koppelen. Het waters chap wil s amen met gemeenten werken aan een gezamenlijke vis ie op water. Ook bewoners en andere belanghebbenden kunnen meewerken aan de uitwerking hiervan. We advis eren in de omgevings vis ie en omgevings plannen in de waterparagraaf een s taps gewijze benadering van het huidige en toekoms tige waters ys teem op te nemen. Deze bes taat uit de volgende s tappen: 1.

Oms chrijf het huidig waters ys teem

2.

Oms chrijf de vis ie op het waters ys teem in het plangebied. Houdt hierbij rekening klimaatontwikkeling en benut uitkoms ten uit s tres s tes ten voor wateroverlas t, droogte, hitte en overs troming.

3.

Oms chrijf de gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling op het waters ys teem

4.

Oms chrijf welke maatregelen worden genomen om met de gevolgen om te gaan. Hierbij geldt als uitgangs punt, dat de ontwikkeling waterneutraal en klimaatrobuus t is .

1.2. Weging van het waterbelang (watertoets ) Een goed ges prek tus s en initiatiefnemer, gemeente en waters chap over de kans en en aandachts punten van water in een plangebied in de s tartfas e van de planvorming maakt een integrale aanpak mogelijk. Met behulp van de watertoets kan eenvoudig worden bepaald welke wateras pecten van belang zijn. Naarmate er een groter waterbelang is , zal een uitgebreidere procedure van de watertoets moeten worden doorlopen. We maken onders cheid in de volgende drie res ultaten van de watertoets : 1.

Plan raakt geen wateras pecten: geen wateradvies van Waters chap nodig

2.

Korte procedure: plan pas t binnen uitgangs punten van het waters chap, per omgaande pos itief wateradvies .

3.

Normale procedure: afs temming met initiatiefnemer om tot maatwerk te komen. Opties in beeld brengen en keuzes motiveren.

1.3. Welke ontwikkelingen voorzien we de komende jaren? De implementatie van de Omgevings wet zal veel veranderen. De gemeenten moeten de wateras pecten in hun 27-06-2022, 12:34

P agina 6 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets omgevings vis ies opnemen, en het overleg met de waters chappen s peelt hierin een belangrijke rol. Goede afs temming vanaf het begin van het planproces is belangrijk voor het s tellen van lokale prioriteiten, lokale s turing en duidelijkheid voor initiatiefnemers . De waters chappen kunnen een eigen vis ie ops tellen en de aan water gebonden waarden vas tleggen. 2.

Beheer en onderhoud (en inrichting) Het waters chap is verantwoordelijk voor beheer en onderhoud van oppervlaktewater.

2.1. Doel Het beheer en onderhoud van het waters ys teem is erop gericht om de waterhuis houding op orde te houden of te verbeteren. Het gaat bij watergangen zowel om waterkwantiteit en -kwaliteit, als om beeldkwaliteit en waterbeleving. Het reguliere onderhoud bes taat voornamelijk uit het maaien van de water- en oevervegetatie. 2.2. Uitgangs punten Het beheer en onderhoud van het waters ys teem dient met het reguliere onderhouds materieel van het waters chap (of zijn aannemers ) mogelijk te zijn. In s ituaties waar de ruimte beperkt is , bijvoorbeeld bij s tedelijke herontwikkeling, is vroegtijdige afs temming met het waters chap nodig om te komen tot maatwerk. In de Legger zijn kern- en bes chermings zones vas tgelegd, waarin de breedte van onderhouds s troken is opgenomen. De onderhouds s troken dienen vrij gehouden te worden van obs takels . De beheervorm en -frequentie wordt afges temd op de functie die aan de watergang is toegekend. Hierbij wordt ook rekening gehouden met recreatief medegebruik en natuurwaarden. Dit wordt in een s treefbeeld voor het onderhoud vas tgelegd. Met name in s tedelijk gebied wordt daarbij ook afges temd met de gemeentelijke onderhouds diens ten. Ook kunnen afs praken gemaakt worden over onderhoud door andere partijen. 2.3.

Vragen voor de weging van het waterbelang • Overweegt u water aan te leggen of te dempen, of aan te pas s en? • Ligt in of nabij het plangebied een watergang? NB. Bij wijzigingen aan het waters ys teem en werkzaamheden in de kern- en bes chermings zone is de Keur van het waters chap van toepas s ing en gelden algemene regels of een vergunningplicht. 3.

Waterveiligheid en waterkeringen Het waters chap bes chermt zijn inwoners tegen overs tromingen

3.1. Doel Met de aanleg en ins tandhouding van waterkeringen bes chermen we inwoners tegen overs tromingen door rivieren. Primaire en regionale waterkeringen hebben een functie voor de waterveiligheid, overige keringen en kades voor het beperken van wateroverlas t. Met de benadering van meerlaags e veiligheid waarborgen we niet alleen het veiligheids niveau van de dijken, maar bevorderen we ook het vers tandig gebruik van de ruimte die bes chermd wordt door waterkeringen. We willen de gevolgen van overs tromingen beperken door een pas s ende ruimtelijke inrichting en calamiteitenbes trijding. 3.2. Uitgangs punten Het winterbed van rivieren en waterkeringen met bijbehorende bes chermings zones hebben als primaire functie het bieden van veiligheid tegen overs tromingen. Ontwikkelingen in deze gebieden zijn enkel toeges taan, als ze het functioneren ervan niet belemmeren. Z o mag de s terkte van een waterkering niet aangetas t worden en het onderhoud aan de waterkering niet belemmerd worden. Bij werkzaamheden in de keurzone van de waterkering dient in overleg met het waters chap een watervergunning aangevraagd te worden. We s taan open voor robuus te oplos s ingen waarin de veiligheid is geïntegreerd in 27-06-2022, 12:34

P agina 7 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets het ontwerp, bijvoorbeeld multifunctionele waterkeringen. Z o kunnen we vers chillende ruimtelijke opgaven combineren. Het werken aan meerlaags e veiligheid is maatwerk. We advis eren gemeenten en ontwikkelaars om ruimtelijke ontwikkelingen zodanig vorm te geven dat de gevolgen van een overs troming en wateroverlas t beperkt blijven. Dit betekent o.a. dat bij voorkeur niet gebouwd wordt in laaggelegen gebieden; dat kwets bare functies en vitale infras tructuur aangelegd worden boven het niveau waarop het water kan komen in geval van een overs troming. 3.3. Vragen voor de weging van het waterbelang • Ligt in of nabij het plangebied een waterkering (primaire waterkering, regionale waterkering, overige kering of kade) ? • Ligt het plangebied in winterbed van een rivier of een overs tromings gevoelig gebied? 3.4. Welke ontwikkelingen voorzien we de komende jaren ? Primaire keringen worden in de periode 2017 – 2023 voor de eers te keer beoordeeld op bas is van de nieuwe normen. We verwachten dat veel keringen niet voldoen aan de nieuwe normen en vers terkt moeten worden. Dit betekent dat het profiel kan wijzigen en bes chermings zones aangepas t (lees verbreed) kunnen worden. 4.

Klimaatadaptatie Het waters chap anticipeert s amen met de gemeente op klimaatverandering

4.1. Doel Het waters ys teem zo inrichten, dat het beter bes tand is tegen de effecten van de verwachte klimaatverandering, zoals zwaardere buien en langere droge perioden. Bevorderen om bewus te keuzes te maken om ris ico’s te beperken of accepteren. De klimaatverandering heeft betrekking op onze taken voor waterveiligheid, waterkwaliteit en waterkwantiteit. Om inzicht te krijgen in de kwets baarheid voor weers extremen brengen alle gemeenten, waters chappen, provincies en het Rijk s amen met de betrokkenen in hun gebied de kwets baarheid voor weers extremen in beeld met een s tres s tes t, voor zover dat nog niet is gebeurd. De s tres s tes ten worden vervolgens iedere zes jaar herhaald. In de gemeentelijke s tres s tes ten worden de volgende effecten van klimaatverandering in beeld gebracht: wateroverlas t (door zowel hoos buien als langdurige regen), hittes tres s , droogte en overs tromingen. Het waters chap advis eert en onders teunt gemeenten bij de s tres s tes ten. 4.2. Uitgangs punten Een ruimtelijk plan is in principe waterneutraal, dus veroorzaakt geen wijziging van waterpeilen of aan-/afvoer van water. Een toename in het verharde oppervlak res ulteert in een vers nelde afvoer van hemelwater. Door vers nelde afvoer van hemelwater wordt het waters ys teem zwaarder belas t en het waterbezwaar op benedens trooms e gebieden afgewenteld.

Ook is er geen aanvulling van het grondwater. Om vers nelde afvoer tegen te gaan hanteren we bij ruimtelijke plannen de trits vas thouden-bergen-afvoeren. Dit betekent dat hemelwater zoveel mogelijk wordt vas tgehouden op de plek waar het valt. Hiervandaan kan het infiltreren in de bodem of vertraagd worden afgevoerd naar het waters ys teem. In ruimtelijke plannen met een toename van verharding zijn infiltratie- of waterbergende voorzieningen nodig om het plan waterneutraal te maken. Uitgangs punten voor het ontwerp van infiltratie- en waterbergings voorzieningen zijn: In landelijk gebied is een regenbui T=10+10% maatgevend. De hoeveelheid neers lag die valt in deze bui moet in het plangebied worden geborgen, waarna dit kan infiltreren of vertraagd wordt afgevoerd. In bebouwd is een regenbui T=100+10% maatgevend voor de dimens ionering 27-06-2022, 12:34

P agina 8 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets van de waterhuis houdkundige voorzieningen. Hierbij mag het waterpeil vanuit het oppervlaktewater tot aan s traatpeil s tijgen, waarbij geen waters chade aan bouwwerken, hoofdinfras tructuur en s poorwegen mag onts taan. Een uitgebreidere toelichting op de uitgangs punten en de berekening van de bergings opgave is te lezen in de bijlage Uitgangs punten voor waterneutraal bouwen. Bij ontwikkelingen met een toename van verharding groter dan 1500 m2 kan het waters chap vragen om waterhuis houdkundig plan, dat aantoont dat de wijze van berging effectief is , en dat er geen effecten zijn op het omliggende gebied. Daarnaas t vraagt in s tedelijk gebied ook de interactie met riolering om bijzondere aandacht. Verder advis eren we om bewus t te zijn van de gevolgen van (kortdurende) extreme buien met een intens iteit van 60 – 150 mm/uur. Bij deze buien kan niet al het water verwerkt worden door de riolering en zal water op s traat kunnen onts taan. Het ontwerp van een wijk bepaalt waar het water naar toe kan s tromen en waar s chade onts taat. Door middel van een s tres s tes t kan een beeld gevormd worden van de robuus theid en klimaatbes tendigheid van het s ys teem. We s treven naar afkoppeling van bes taand verhard oppervlak van het riools tels el.

Z o ontlas ten we het riools tels el en de rioolwaterzuiveringen en verminderen we de kans op vervuilende overs torten van het gemengd riool. Bij afkoppeling van bes taand verhard oppervlak moet minimaal 20 mm hemelwater in een infiltratievoorziening geborgen worden. Als de overlaat van het hemelwaterriools tels el op dezelfde watergang loos t als voorheen de gemengde overs tort, dan is geen extra berging noodzakelijk. Als de overlaat loos t op een andere watergang, dan zal bui T=100+10% vertraagd afgevoerd moeten worden. Bij voorkeur worden natte en laaggelegen gebieden, beekdalen, regionale waterbergings gebieden en overs tromings vlaktes niet bebouwd. In waterbergings gebieden zijn ontwikkelingen enkel toeges taan, als ze het functioneren van het waterbergings gebied niet belemmeren. 4.3. Vragen voor de weging van het waterbelang • Heeft het plan uitbreiding van het verhard oppervlak met meer dan 1500 m2 tot gevolg ? • Bevindt het plan zich in een laaggelegen gebied of beekdal ? • Is er in of rondom het gebied wel eens s prake (gewees t) van wateroverlas t? • Is het plangebied gevoelig voor hittes tres s ? • Onts taat s chade aan bouwwerken als enkele uren 30 cm water op s traat s taat? 4.4.

Welke ontwikkelingen voorzien we? Wanneer met de s tres s tes ten de kwets bare plekken voor weers extremen in kaart zijn gebracht, zal gewerkt gaan worden aan een aanpak om te komen tot een meer waterrobuus te en klimaatbes tendige inrichting. Hiervoor zal een s amenwerking tus s en de vers chillende overheden en betrokkenen in het gebied nodig zijn. 5.

Waterkwaliteit (Schoon water) Waters chappen zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van het oppervlaktewater

5.1. Doel De kwaliteit van het oppervlaktewater op orde brengen en houden. Hiervoor zijn afs praken vas tgelegd in de Kaderrichtlijn Water (KRW). De waters chappen hebben voor alle wateren in hun beheers gebied aangegeven wat de ecologis che doels tellingen zijn. Voor de chemis che kwaliteit zijn normen vas tgelegd door de EU. Nieuwe ontwikkelingen mogen geen vers lechtering van de waterkwaliteit tot gevolg hebben en de doels tellingen vanuit de KRW niet belemmeren. De oppervlaktewaterkwaliteit kan een ris ico vormen voor de volks gezondheid. Bij ontwikkelingen in s tedelijk gebied dient rekening gehouden te worden met mogelijke kwets baarheid van de waterkwaliteit voor droge perioden. Met name ondiepe, 27-06-2022, 12:34

P agina 9 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets kleine, s tagnante en geïs oleerde wateren, zoals retentievijvers , en moeras achtige waters ys temen, kunnen gevoelig zijn voor blauwalg en botulis me. 5.2. Uitgangs punten Schoon hemelwater wordt, waar mogelijk, binnen het plangebied in de bodem geïnfiltreerd. Wanneer vanuit het plangebied hemelwater op het oppervlaktewater wordt geloos d, mag de waterkwaliteit van het ontvangende water niet vers lechteren. Wanneer functies mogelijk gemaakt worden die een negatieve invloed op de waterkwaliteit kunnen hebben, worden deze benoemd. Ook wordt bes chreven welke maatregelen worden genomen om de kwaliteit van het water te waarborgen en mogelijk in de toekoms t te verbeteren. Voorbeelden van maatregelen die getroffen kunnen worden, zijn: een bodempas s age in een berm of wadi of filtering d.m.v. een helofytenfilter, chemis ch filter of mechanis ch filter. In s tedelijk gebied s treven we naar een inrichting van het waters ys teem waarbij ook in droge perioden de waterkwaliteit op orde blijft. Bij voorkeur wordt hemelwater geborgen in droogvallende voorzieningen, zoals wadi’s . Wanneer toch gekozen wordt voor aanleg van oppervlaktewater, zoals retentievijvers , dient in het ontwerp rekening gehouden te worden met voldoende volume, waterdiepte en ververs ing van het water, zodat de kans op blauwalg en botulis me zo klein mogelijk is .

Bij een recreatieve bes temming moet de waterkwaliteit te waarborgen zijn. 5.3. Vragen voor de weging van het waterbelang • Is in of nabij het plangebied oppervlaktewater aanwezig of gepland ? • Bevindt het plan zich in een gebied met s peciale functie (zoals KRW, EVZ , N2000, natte landnatuur, zwemwater) ? 6.

Afvalwaterketen Waters chappen en gemeenten zijn s amen verantwoordelijk voor het goed functioneren van de afvalwaterketen.

6.1. Doel Wij s treven naar een doelmatige werking van de gehele afvalwaterketen. Hemelwater wordt niet afgevoerd naar de afvalwaterzuivering, zodat de efficiëntie van de waterzuivering wordt vergroot en het aantal rioolovers torten op het oppervlaktewater wordt teruggedrongen. Een toename van afvalwater heeft effect op het functioneren van de afvalwaterketen. Het (gemeentelijk) riools tels el, de rioolgemalen (overnamepunten) en de rioolwaterzuiverings ins tallatie (rwzi) dienen de toename te kunnen verwerken, zonder daarmee het milieu zwaarder te belas ten. 6.2. Uitgangs punten Bij nieuwe ontwikkelingen wordt hemelwater in het plangebied geïnfiltreerd of geborgen en vertraagd afgevoerd naar het oppervlaktewater. Bes taande verharding wordt waar mogelijk afgekoppeld van de riolering. De gemeente communiceert over afgekoppelde gebieden en hieraan verbonden beperkingen voor particulieren. Bij een toename van het afvalwater controleert het waters chap of deze mogelijk is binnen de bes taande capaciteit van de rwzi. Pers leidingen blijven bereikbaar voor beheer en onderhoud en in calamiteitenfas e. Bebouwing en/of beplanting binnen de belangens trook van de pers leiding is daarom niet toeges taan. In de milieuzonering van de rwzi’s en rioolgemalen worden geen hindergevoelige functies mogelijk gemaakt.

Andere geldende voorwaarden zijn bes chreven in de Beleids regels zuiverings technis che werken. 6.3. Vragen voor de weging van het waterbelang • Worden in het plan meer dan 10 wooneenheden gerealis eerd? • Ligt in of nabij het plangebied een rwzi/ rioolgemaal/ pers leiding/ gemengde overs tort? • Wordt regenwater afgevoerd naar de afvalwaterzuivering? • Worden bedrijfs matige activiteiten uitgevoerd? • Z ijn er kans en voor het afkoppelen van bes taand verhard oppervlak? 6.4. Welke ontwikkelingen voorzien we? Er onts taan juridis ch mogelijkheden voor decentrale zuivering. Vooruitlopend op nieuwe regels is decentrale zuivering in de vorm van pilots bes preekbaar. Voor lozing op de bodem moet initiatiefnemer 27-06-2022, 12:34

P agina 10 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets afs praken maken met gemeente. Voor lozing op oppervlaktewater met het waters chap. 7.

Grondwaterbeheer Nieuwe ontwikkelingen ondervinden geen grondwateroverlas t en veroorzaken dit ook niet.

7.1. Doel We s treven naar doelmatig waterbeheer dat optimaal de functies en het huidige gebruik onders teunt. Nieuwe functies s luiten aan bij het gewens t grond- en oppervlaktewaterregime. Hiermee willen we s tructurele overlas t door te hoog grondwater voorkómen en verdroging door te laag grondwater tegengaan. 7.2. Uitgangs punten Bij grondwaterbeheer in s tedelijk gebied zijn particulieren, gemeente, provincie en waters chap betrokken, met elk hun eigen verantwoordelijkheden. Het peilbeheer en onderhoud van het waters ys teem is gericht op het handhaven van het gewens t grond- en oppervlaktewaterregime (GGOR). Voor het groots te deel van het beheergebied is deze gewens te s ituatie gelijk aan de actuele s ituatie. In een aantal gebieden is er een doels telling bijvoorbeeld om de verdroging van natuur te verminderen. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zijn ten mins te grondwaterneutraal. Dit betekent dat ze niet mogen leiden tot wijziging van de grondwaters tand. We advis eren niet te bouwen in gebieden met een hoge grondwaters tand of kwel, of de bouwwijze hierop aan te pas s en. In zettings gevoelige gebieden wordt rekening gehouden met de bodemges teldheid en de relatief hoge grondwaters tanden. Ook als s lecht doorlatende lagen in het plangebied voorkomen, worden maatregelen genomen om grondwateroverlas t te voorkomen. Aangepas te bouwwijzen zijn o.a.

extra ophogen of kruipruimteloos en waterdicht bouwen. Om de bes taande grondwaters tanden op peil te houden worden in nieuwe ruimtelijke plannen voldoende maatregelen genomen om neers lag in de bodem te infiltreren of in andere voorzieningen vas t te houden of te bergen. Als ten behoeve van de nieuwe ontwikkeling bes taande watergangen moeten worden gedempt worden maatregelen genomen om wateroverlas t als gevolg van de demping tegen te gaan. Nieuwe functies mogen geen negatieve invloed hebben op de kwaliteit van het grondwater. We advis eren in nieuwe bebouwing en verharding geen uitlogende en milieubelas tende materialen te gebruiken. 7.3. Vragen voor de weging van het waterbelang Z ie ook vragen in 5.3 • Bevindt het plan zich in een kwelgebied ? • Is afs tand tus s en GHG en bovenkant vloer kleiner dan 100 cm? • Ligt het plan in bes chermings zone of intrekgebied van een (drink)wateronttrekking? • Is in het plangebied s prake van s lecht doorlatende lagen in de ondergrond? 8.

Recreatie en beleving Water beïnvloedt de beleving van de openbare ruimte.

8.1. Doel Z ichtbaar en beleefbaar water draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. We s treven naar een aantrekkelijk, herkenbaar en leefbaar waters ys teem. Recreanten gebruiken het oppervlaktewater en de waterkeringen om te wandelen, te varen, te zwemmen, te vis s en en te s chaats en. We s timuleren dit gebruik waar mogelijk en s temmen het waar nodig af op de belangen van anderen. We bes chermen cultuurhis toris che objecten die een link hebben met water(beheers ing) door behoud en ontwikkeling. 8.2. Uitgangs punten Het waters chap s telt zich pos itief op bij initiatieven van anderen voor inrichting en gebruik en denkt mee over kans en en mogelijkheden. We s tellen waar mogelijk onze eigendommen open voor recreatief medegebruik, zoals 27-06-2022, 12:34

P agina 11 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets wandelen, vis s en en kanoën. We verlenen medewerking aan evenementen op en langs het water, zolang dit veilig is en niet ten kos te gaat van het functioneren van het waters ys teem. Ook wegen we de belangen van aanliggende functies zoals natuur, landbouw, wonen zorgvuldig af. We s timuleren om vooral in de aangewezen provinciale zwemwateren te zwemmen. Z wemmen in ander oppervlaktewater is , op eigen ris ico, wel toeges taan, maar er is geen toezicht op zwemwaterkwaliteit en veiligheid. Op de webs ite www.zwemwater.nl is informatie te vinden over de waterkwaliteit en veiligheid van zwemwater. 8.3. Vragen voor de bepaling van de Watertoets procedure Z ie ook vragen in 5.3 • Wordt recreatief medegebruik van wateren en oevers mogelijk gemaakt? • Z ijn er cultuurhis toris che waterobjecten in het plangebied aanwezig? 9.

Financiering Het waters chap financiert waar een bijdrage wordt geleverd aan realis atie van waterdoelen

9.1. Doel Waterbeheer in de s tad is een gezamenlijk maats chappelijk belang; en s amenwerking is een voorwaarde. Wij nodigen onze partners en inwoners daarom uit tot s amenwerken. Waar waterdoelen met extra maats chappelijk rendement gerealis eerd kunnen worden, maken wij een bes tuurlijke afweging over een eventuele financiële bijdrage. 9.2. Uitgangs punten Voor ruimtelijke plannen is in Nederland het kos tenveroorzakings begins el van toepas s ing. Dit betekent dat de kos ten voor waterhuis houdkundige maatregelen als gevolg van een ruimtelijk plan, voor rekening komen van de initiatiefnemer van dat plan. Wij vragen initiatiefnemers om bij ruimtelijke plannen en initiatieven aandacht te hebben voor de mogelijkheden tot (bijdragen aan) de realis atie van waterdoels tellingen zoals die in de vorige hoofds tukken zijn bes chreven. In het bijzonder vraagt het anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering aandacht in ruimtelijke plannen. Biedt het initiatief kans en voor het oplos s en van bes taande knelpunten in de waterhuis houding? Voor het realis eren van waterdoelen met extra maats chappelijk rendement is mogelijk medefinanciering vanuit het waters chap bes chikbaar. We overwegen herziening van ons inves terings programma en exploitatieprogramma, als dit interes s ant of noodzakelijk is om aan te s luiten op externe initiatieven.

Hierbij is het van belang voor een gezamenlijke aanpak te kiezen (gezamenlijk = gemeente, waters chap en belanghebbenden). Deze gezamenlijke aanpak kan bes taan uit: 1.

Op elkaar afs temmen van agenda’s en programma’s , benutten van elkaars momentum, formuleren van gezamenlijk doelen;

2.

Ops tellen van integrale onderzoeken, analys es en plannen;

3.

gezamenlijke financiering;

4.

gezamenlijke realis atie van (her)inrichting;

5.

gezamenlijke afs praken over beheer en onderhoud.

Bijlage Richtlijnen s tedelijke waterberging van drie waters chappen: Rijn en IJs s el, Vechts tromen en Drents Overijs s els e Delta De waters chappen Rijn en IJs s el, Vechts tromen en Drents Overijs s els e Delta hebben een aantal gezamenlijke richtlijnen opges teld hoe we met s tedelijke waterberging om willen gaan en in het bijzonder voor nieuwe s tedelijke gebieden, waar onverhard gebied (deels ) verhard gebied wordt. Voor het bepalen van de hoeveelheid s tedelijke waterberging voor nieuw s tedelijk gebied, wordt uitgegaan van onders taande ontwerpuitgangs punten: • De T=100 27-06-2022, 12:34

P agina 12 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets neers laggebeurtenis is maatgevend voor de toets ing van een (nieuw) s tedelijk gebied. We hebben hierbij afges proken dat het waterpeil vanuit het oppervlaktewater bij deze gebeurtenis tot aan s traatpeil mag s tijgen; • We hanteren de laats t bes chikbare klimaats tatis tiek. En bij nieuwe gegevens pas s en we de nieuwe s tatis tiek toe (dit geldt voor elke KNMI-update en/of afgeleide publicaties van de Stowa); • De maatgevende afvoer die we hanteren voor s tedelijk gebied is 0,8 l/s /ha. Dit is de afvoer die gemiddeld 1 à 2 dagen per jaar optreedt. De toeges tane afvoer voor een T=100 s ituatie bedraagt 2 x de maatgevende afvoer (1,6 l/s /s ha); • We houden rekening met 3 mm berging op s traat/dak/etc. • We houden rekening met klimaatverandering. Hierbij is er voor gekozen om te rekenen met 10 % toes lag in de neers laghoeveelheid t.o.v. de huidige geldende neers lags tatis tiek (Stowa rapport 2015 -10a). Deze s cenario’s laten een toename in de hoeveelheden zien die gemiddeld tus s en 0% en 17% ligt. Het aantal mm (of m3) benodigde waterberging wordt als volgt berekend: • De gebruikte bui voor het bepalen van de compens atie heeft een herhalings tijd van 1 keer per 100 jaar, met 10% toes lag voor klimaatverandering.

De landelijke afvoer vanaf onverhard gebied waar bij de berekening voor het bepalen van de compens atie wordt uitgegaan, is 20,8 l/s /ha; • De maatgevende buiduur is afhankelijk van de landelijke afvoer (berekend via de regenduurlijn). Met de regenduurlijn is bepaald hoe lang het duurt tot de hoeveelheid water in de bergings voorziening weer afneemt (op dat moment is de maximale capaciteit van de waterberging nodig). Bij een gebeurtenis van T100+10% en een landelijke afvoer van 20,8 l/s /ha is de maatgevende buiduur 48 uur; • De totale neers laghoeveelheid bij de maatgevende buiduur van de bui is 111 mm (zie Tabel 1); • De toeges tane afvoer vanaf het toegenomen verhard gebied naar het oppervlaktewater bij de maatgevende bui van T=100+10% is 1,6 l/s /ha. Dit is 28 mm bij de maatgevende buiduur van 48 uur; • Dit komt neer op 80 mm waterberging voor het gebied dat toegenomen is in verhard oppervlak; • Het aantal mm × oppervlak toename verharding = aantal m3 berging. De benodigde compens atie d.m.v. waterberging neemt dus evenredig toe met een toename in het oppervlak extra verharding. In Tabel 1 zijn de bovens taande uitgangs punten op een rij gezet.

Tabel 1: Overzicht van hoeveelheden en benodigde berging Neers lags tatis tiek Nieuwe s tatis tiek (Stowa rapport 2015 – 10a) Klimaats cenario Huidig klimaat +10% Afvoer (l/s /ha) T=1 0,8 Afvoer (l/s /ha) T=100 1,6 Maatgevende buiduur (uur) 48 Totale neers laghoeveelheid (mm) 111 Afvoer via oppervlaktewater (mm) 28 Berging dak/s traat/etc (mm) 3 Benodigde berging (mm) 80 Hiernaas t vinden wij dat er een hydraulis che s tudie van het oppervlaktewaters ys teem uitgevoerd dient te worden om hiermee aan te tonen dat de wijze van berging effectief is en geen (negatieve) neveneffecten heeft op het omliggende gebied. Ook vraagt de interactie met riolering om bijzondere aandacht. Bij het ontwerp van de riolering is het van belang om rekening te houden met peils tijging in de berging (oppervlaktewater). Verder is het van belang om ook in het ontwerp rekening te houden met (kortdurende) extreme gebeurtenis s en (in de range van 60 – 150 mm/uur). Het ontwerp van een wijk bepaalt of en waar het water naar toe kan s tromen en waar s chade onts taat, omdat dergelijke intens iteiten niet (volledig) verwerkt kunnen worden door de riolering. Wij s chrijven deze toets niet voor, maar bevelen aan om hier aandacht aan te bes teden. Dit geeft een beeld van de robuus theid en klimaatbes tendigheid van het s ys teem.

Een combinatie van voldoende ruimte voor water en een toets ing hoe het water zich verdeelt in een gebied, geeft een beeld van de robuus theid van het ontwerp. "

27-06-2022, 12:34

P agina 13 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets DETAILS 2.

Advies drainage Wat moet ik doen? Waar moet ik op letten? Achtergrondinformatie

27-06-2022, 12:34

P agina 14 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets DETAILS 3.

Advies beheer en onderhoud van oppervlaktewater Het beheer en onderhoud van het waters ys teem is erop gericht om de waterhuis houding op orde te houden of te verbeteren. Het gaat bij watergangen zowel om waterkwantiteit en -kwaliteit, als om beeldkwaliteit en waterbeleving. Het reguliere onderhoud bes taat voornamelijk uit het maaien van de water- en oevervegetatie.

Wat moet ik doen? Het beheer en onderhoud van het waters ys teem dient met het reguliere onderhouds materieel van het waters chap (of zijn aannemers ) mogelijk te zijn. In s ituaties waar de ruimte beperkt is , bijvoorbeeld bij s tedelijke herontwikkeling, is vroegtijdige afs temming met het waters chap nodig om te komen tot maatwerk.

Waar moet ik op letten? In de Legger zijn kern- en bes chermings zones vas tgelegd, waarmee de watergang en de bijbehorenden onderhouds troken worden bes chermd. De onderhouds s troken dienen vrij gehouden te worden van obs takels . Voor activiteiten binnen de kern-en bes chermings zone dient een watervergunning aangevraagd te worden.

Achtergrondinformatie

27-06-2022, 12:34

P agina 15 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets DETAILS 4.

Advies klimaatadaptie We willen waters ys teem zo inrichten, dat het beter bes tand is tegen de effecten van de verwachte klimaatverandering, zoals zwaardere buien en langere droge perioden.

Wat moet ik doen? Waar moet ik op letten? Achtergrondinformatie

27-06-2022, 12:34

P agina 16 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets DETAILS 5.

Advies afvalwaterketen Wij s treven naar een doelmatige werking van de gehele afvalwaterketen. Wij treden daarom graag in een vroeg s tadium in ges prek over nieuwe ontwikkelingen. Hemelwater wordt min mogelijk afgevoerd naar de afvalwaterzuivering, zodat meer water in de bodem wordt vas tgehouden, de efficiëntie van de waterzuivering vergroot wordt, en het aantal rioolovers torten op het oppervlaktewater wordt teruggedrongen. Een toename van afvalwater heeft effect op het functioneren van de afvalwaterketen. Het (gemeentelijk) riools tels el, de rioolgemalen (overnamepunten) en de rioolwaterzuiverings ins tallatie (rwzi) dienen de toename te kunnen verwerken, zonder daarmee het milieu zwaarder te belas ten.

Wat moet ik doen? Waar moet ik op letten? Achtergrondinformatie

27-06-2022, 12:34

P agina 17 van 18

https://dewatertoets.nl

Digitale Watertoets DETAILS 6.

Advies grondwaterbeheer We s treven naar doelmatig waterbeheer dat optimaal de functies en het huidige gebruik onders teunt. Nieuwe functies s luiten aan bij het gewens t grond- en oppervlaktewaterregime. Hiermee willen we s tructurele overlas t door te hoog grondwater voorkómen en verdroging door te laag grondwater tegengaan.

Wat moet ik doen? Waar moet ik op letten? Achtergrondinformatie

27-06-2022, 12:34

P agina 18 van 18

https://dewatertoets.nl