Benchmark huishoudelijk afval – vergelijking Circulus-Berkel
Tekst van het document
Doesburg VERGELIJKING Circulus-Berkel
Inhoud Kernprestaties
3
Milieu
5
Kosten
10
Dienstverlening
11
Regievaardigheden
12
Bedrijfsvaardigheden
13
Basisgegevens
14
Corona
15
Over de benchmark
16
Datum: 13 oktober 2021 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD, in samenwerking met Rijkswaterstaat en uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 17
Hoe presteert Doesburg tov Circulus-Berkel?
Milieu Doesburg
Circulus-Berkel
103
108
Inzamelkosten restafval (€/aansl)
27
25
Inzamelkosten gft (€/aansl)
15
20
Afvalbeheerkosten (€/ aansl)
194
182
350
254
16
17
Restafval (kg/inw)
.
Kosten
Dienstverlening Dienstverlening grondstoffen (score)
Regievaardigheden Regievaardigheid (score)
Bedrijfsvaardigheden Arbeidsproductiviteit (mensuur/aansl)
0
Legenda
Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Doesburg presteert ten opzichte van CirculusBerkel. De totale afvalbeheerkosten worden uitsluitend berekend voor regiegemeenten, niet voor diensten en bedrijven.
Pagina 3 van 17
Hoe kosten-effectief is Doesburg? 190
180 Epe 170
160
150 Zutphen
Restafval incl. grof (kg/inw)
140
130
120
Brummen
110
Doesburg
100 Voorst
Apeldoorn Deventer
90
Lochem
80
70
60 Bronckhorst
50
40 130
140
150
160
170
180
190
200
210
220
230
240
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Basis-systeem Servicedifferentiatie Tariefdifferentiatie Tarief- en servicedifferentiatie
Toelichting In dit figuur zijn alle gemeenten weergegeven van Circulus-Berkel, onderscheiden naar toegepaste inzamelstrategie (kleur van de bol). Servicedifferentiatie = omgekeerd inzamelen en/of laagfrequent inzamelen van restafval. De stippellijnen geven de gemiddelden van alle strategieën gezamenlijk weer. De gemeenten die linksonder zijn weergegeven zijn het meest kosten-effectief: zij hebben de minste hoeveelheid restafval (kernprestatie Milieu) tegen de laagste afvalbeheerkosten (kernprestatie Kosten). Dit figuur wordt uitsluitend opgemaakt voor (regie)gemeenten, niet voor diensten en bedrijven.
Pagina 4 van 17
Milieu Doesburg
Circulus-Berkel
Huishoudelijk afval (kg/inw)
430
430
Afvalscheiding (%)
76
75
Restafval (kg/inw)
103
108
.
Huishoudelijk afval
Afvalscheiding
Restafval
kg per inwoner
%
kg per inwoner
500 400
80
200
60
150
40
100
20
50
0
0
300
Doesburg Circulus-Berkel
Restafval kg per inwoner
200
175 146
Basis-systeem
96
96
Servicedifferentiatie
103
Tariefdifferentiatie
119
Epe
Zutphen
Brummen
Doesburg
Apeldoorn
Lochem
0
93
51
Bronckhorst
50
90
Voorst
100
Deventer
150
Tarief- en servicedifferentiatie
Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Deze milieu-indicator kan worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstelling.
Pagina 5 van 17
2020
2019
2018
2017
2016
2020
2019
2016
2020
2019
2018
2017
2016
0
2018
100
2017
200
Fijn huishoudelijk kg per inwoner Doesburg
Circulus-Berkel
Fijn restafval
76
92
Groente-, fruit- en tuinafval
79
130
Oud papier en karton
54
60
Plastic, metalen en drankenkartons
47
40
Glas verpakkingen
30
27
Textiel
5
6
Klein chemisch afval
2
1
Luiers
0
7
Frituurvet
0
0
Minerale stoffen
0
Metalen uit bodemas
0
Biogranulaat (onf)
0
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
74
74
Grof (verbouwings-)restafval
27
15
Grof tuinafval
45
26
Kringloopgoederen
0
Oud IJzer
6
Elektr(on)ische apparatuur
9
5
Hout A en B
22
13
Hout C
4
2
Puin
11
4
Overig brongescheiden
14
6
Nagescheiden
0
Scheidings% grof huishoudelijk afval
81
70
430
430
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
3
Totaal kg per inwoner Huishoudelijk afval totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe Doesburg presteert ten opzichte van Circulus-Berkel. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Minerale stoffen, metalen uit bodemas en biogranulaat zijn uit nascheiding verkregen stoffen.
Pagina 6 van 17
30
40
20
20
10
0
0
Doesburg Circulus-Berkel
2020
60
2020
40
2016
80
2020
50
2019
100
2018
60
2017
120
2016
70
2019
kg per inwoner
140
2019
kg per inwoner
2018
Oud papier en karton
2017
Groente-, fruit- en tuinafval
Doesburg Circulus-Berkel
Plastic, metalen en drankenkartons
Glas
kg per inwoner
kg per inwoner
50
35 30
40
25 30
20
20
15 10
10
5
Doesburg Circulus-Berkel
2018
2017
2016
2020
2019
2018
2017
0
2016
0
Doesburg Circulus-Berkel
Toelichting De trend geeft weer in welke mate de afvalscheidingsresultaten verbeteren danwel verslechteren in de tijd. Door de eigen trend te vergelijken met die van Circulus-Berkel, kan worden bepaald in hoeverre meer of minder progressie dan CirculusBerkel wordt geboekt.
Pagina 7 van 17
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner Doesburg
Circulus-Berkel
Groente-, fruit- en tuinafval
33
35
Oud papier en karton
3
4
Plastic, metalen en drankenkartons
5
7
Glas verpakkingen
3
2
Textiel
2
4
Totaal
46
52
40% 44%
6%
3%
.
Doesburg heeft 46 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 60% van de totale hoeveelheid fijn restafval.
4% 3%
Toelichting Grondstoffen in het restafval = geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval. Eventuele nagescheiden grondstoffen zijn hierop in mindering gebracht.
Pagina 8 van 17
CO2-reductie kg per inwoner CO2-reductie (kg/inw)
Doesburg
Circulus-Berkel
159
144
.
137
142
144
149
159
Doesburg
135
Bronckhorst
134
Deventer
121
Epe
150
Lochem
200
171
100
Basis-systeem
Servicedifferentiatie
Tariefdifferentiatie
Apeldoorn
Brummen
Voorst
0
Zutphen
50
Tarief- en servicedifferentiatie
Toelichting CO2-reductie = de gereduceerde hoeveelheid CO2 als gevolg van het recyclen van grondstoffen (gft, pmd, oud papier, glas, textiel, hout, grof tuinafval, frituurvet en luiers). Bij het bepalen van deze indicator is gebruik gemaakt van de geactualiseerde CO2-kentallen van adviesbureau CE-Delft (2021).
Pagina 9 van 17
Kosten € per aansluiting Doesburg
Circulus-Berkel
Inzamelkosten
157
123
Overslag- en transportkosten
9
9
Verwerkingskosten
38
40
Overige kosten
19
37
Vergoedingen Afvalfonds
-30
-27
Totale afvalbeheerkosten
194
182
.
Totale afvalbeheerkosten 300 200
205
211
227
194
182
146
181
150
141
Gemiddelde
Basis-systeem
Servicedifferentiatie
Tariefdifferentiatie
Bronckhorst
Epe
Zutphen
Voorst
Lochem
Doesburg
Apeldoorn
Deventer
0
Brummen
100
Tarief- en servicedifferentiatie
Inzamelkosten per materiaalstroom € per aansluiting Doesburg
Circulus-Berkel
Fijn restafval
27
25
Groente-, fruit- en tuinafval
15
20
Oud papier en karton
28
18
Plastic, metalen en drankenkartons
16
19
Glas verpakkingen
7
8
Textiel
3
2
Grof huishoudelijk afval (incl. bijplaatsing)
57
28
172
132
.
€ per ton Fijn restafval Groente-, fruit- en tuinafval
89
75
Oud papier en karton
243
141
Plastic, metalen en drankenkartons
167
216
Glas verpakkingen
115
132
Textiel
336
182
Toelichting Totale afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing. Inzamelkosten = de kosten die gemoeid zijn met de inzameling (tot aan overslag), exclusief overhead en winstopslag en BTW. Deze kosten bestaan uit personele kosten, voertuigkosten en kosten van inzamelmiddelen (kapitaallasten, beheer- en onderhoudskosten).
Pagina 10 van 17
Dienstverlening Kernprestaties Doesburg
Circulus-Berkel
Dienstverlening grondstoffen (score)
350
254
Dienstverlening restafval (score)
26
29
Groente-, fruit- en tuinafval
17
24
Oud papier en karton
12
13
Plastic, metalen en drankenkartons
17
17
Glas verpakkingen
0
19
Textiel
0
Fijn restafval
0
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
16
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening Groente-, fruit- en tuinafval
0
75
Oud papier en karton
190
297
Plastic, metalen en drankenkartons
1471
370
Glas verpakkingen
588
795
Textiel
756
1256
Milieustraat
5289
19886
Fijn restafval
103
74
Aantal afvalstromen milieustraat
24
24
Openingsuren doordeweeks
24
38
Openingsuren zaterdag
7
6
Milieustraat
Toelichting Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding).
Pagina 11 van 17
Regievaardigheden Kernprestatie
Score regievaardigheden
Doesburg
Circulus-Berkel
16
17
.
Beleidsregie Doesburg Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld Kaders en ambities t.a.v. huishoudelijk afval zijn door de Raad vastgesteld Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
Burgerregie Gemeente onderhoudt actief contact met bewonersorganisaties Gemeente maakt gebruik van burgerpanels Op basis van bewonersconsultatie wordt de afvalinzameling geoptimaliseerd Er is een klachtenprotocol aanwezig Afvalklachten worden geregistreerd en regelmatig op soort geanalyseerd Kwaliteitseisen afvalinzameling zijn bekend bij de burgers
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement) Er vindt registratie van milieustraatbezoekers plaats (aantal per dag) Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats Er bestaat goed inzicht in de doelmatigheid van de inzamelactiviteiten Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers
Circulariteit Er is een actueel beleidsplan Circulaire Economie opgesteld Er is binnen de organisatie een ketenregisseur aangesteld Er vindt registratie plaats op circulaire indicatoren Circulariteit maakt onderdeel uit van contracten met ketenpartners De inzameldienst doet aan circulaire inkoop De inzamelmiddelen zijn vervaardigd van circulair materiaal Toelichting Er worden drie soorten regievaardigheden onderscheiden: - Beleidsregie: de mate waarin beleid wordt geëvalueerd en geformuleerd op huishoudelijk afvalbeheer. - Burgerregie: de mate waarin de burger wordt betrokken bij de beleidsontwikkeling en uitvoering van het afvalbeheer. - Informatiesturing: de mate waarin wordt gestuurd op managementinformatie. - Circulariteit: de mate waarin invloed wordt uitgeoefend op de circulaire economie. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden en wordt uitsluitend berekend voor (regie)gemeenten.
Pagina 12 van 17
Bedrijfsvaardigheden Productiviteit afval- en grondstoffenbeheer aantal mensuur per aansluiting Doesburg Fijn restafval
0
Groente-, fruit- en tuinafval
0
Oud papier en karton
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
Glas verpakkingen
0
Textiel
0
Containerbeheer (cms)
0
Grof afval halen
0
Milieustraat
0
Totaal
0
Circulus-Berkel
.
Arbeidsproductiviteit inzameling tonnage per mensuur Fijn restafval
0
Groente-, fruit- en tuinafval
0
Oud papier en karton
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
Glas verpakkingen
0
Grof afval halen
0
Milieustraat
0
Voertuigproductiviteit inzameling tonnage per voertuiguur Fijn restafval
0
Groente-, fruit- en tuinafval
0
Oud papier en karton
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
Glas verpakkingen
0
Grof afval halen
0
Toelichting De productiviteit van de afvalinzameling wordt in drie indicatoren uitgedrukt: Productiviteit afval- en grondstoffenbeheer = het aantal mensuur dat totaal wordt besteed aan de inzameling, overslag en transport van het huishoudelijk afval per huisaansluiting. Arbeidsproductiviteit inzameling = tonnage dat per mensuur wordt ingezameld. Voertuigproductiviteit inzameling = tonnage dat per tractie-uur wordt ingezameld.
Pagina 13 van 17
Basisgegevens Algemeen Doesburg
Circulus-Berkel
Aantal inwoners
11078
52426
Aantal aansluitingen
5289
23850
Aandeel hoogbouw (in %)
22
22
Beleid Doelstelling 2025 restafval (grof + fijn) (kg/inw) Doelstelling 2025 afvalscheiding (%) Diftar Restafval op afstand Frequentieverlaging restafval Nascheiding PMD
Geen nascheiding
Nascheiding grof huishoudelijk
Geen nascheiding
Tarieven Tariefsysteem
Volume en frequentie
Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
226
184
Diftar-tarief restafval (in €/ 100 liter)
5
5
Diftar-tarief gft (in €/ 100 liter)
2
1
Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. verbrandingsbelasting
75
70
Verwerkingstarief gft (€/ton)
53
53
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-32
-32
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-36
-35
Pagina 14 van 17
Corona Welk effect heeft corona in 2020 gehad op het afval- en grondstoffenbeheer van Doesburg? En wat heeft Doesburg ondernomen om de negatieve effecten te beperken?
Effecten Doesburg Aantal bezoekers milieustraat
0
Hoeveelheid gebracht grof restafval milieustraat
0
Hoeveelheid gebrachte grondstoffen milieustraat
0
Hoeveelheid gehaald grof afval
0
Hoeveelheid bijgeplaatst (grof)restafval
0
Hoeveelheid bijgeplaatst karton
0
Aanpassingen Extra personele inzet op milieustraat? Extra personele inzet ledigen (ondergrondse) papiercontainers Extra personele inzet ledigen (ondergrondse) restcontainers Inzet handhavers op milieustraat Maximaal aantal bezoekers op startbordes milieustraat Openingsuren milieustraat aangepast?
Pagina 15 van 17
Over de benchmark Benchmarken is een vorm van prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden. Zowel op beleids-strategisch gebied als op operationeel gebied. Gezocht wordt naar de factoren die van invloed zijn op de prestatie. Dit kan een strategie zijn (tarifering, acceptatie, etc.) of de keuze voor een inzamelwijze of inzamelmiddel. In deze rapportage worden de prestaties zoveel mogelijk in samenhang met de (prestatiebepalende) factoren weergegeven.
Methodiek In onderstaande driehoek en nevenstaande tabel is weergegeven welke prestatiegebieden en kernindicatoren centraal staan in de benchmark. De benchmark gebruikt de methodiek van de benchmarkdriehoek. De driehoek benoemt de belangrijkste stuurgebieden (MILIEU, KOSTEN, SERVICE en VAARDIGHEDEN) en symboliseert hun onderlinge afhankelijkheid: verandering op het ene gebied heeft gevolgen voor andere gebieden en vice versa. Per stuurgebied is een aantal prestatie-indicatoren benoemd. Deze indicatoren geven per stuurgebied snel en gestructureerd inzicht in een gemeentelijke beheer/beleidssituatie. Zo wordt het mogelijk om consequenties van gemeentelijk beleid en beheer te vergelijken en wanneer nodig gericht bij te sturen. (Zie voor uitgebreide toelichting en definities het handboek van de benchmark).
Vergelijkingsbasis De gemeenten en bedrijven die aan de benchmark meedoen worden zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn, en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw
Deelnemersveld en dekking Aan de benchmark peiljaar 2020 hebben 98 deelnemers meegedaan die in totaal 169 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat de benchmark 48% van de Nederlandse gemeenten.
Pagina 16 van 17
.
Pagina 17 van 17