Adviesnota Raad - Verordening Leerlingenvervoer 2025

Adviesnota raad – openbaar Onderwerp

Verordening Leerlingenvervoer 2025

Zaakdossier

Z/24/047981 - D/25/168957

Portefeuillehouder

Wethouder B. Elbers

Raadsprogramma

2. Verbindende en versterkende sociale aanpak

Datum collegebesluit

28 januari 2025

Opsteller

Resie Hebing

E-mail

resie.hebing@doesburg.nl

Team

Samenleving

Telefoonnummer (0313) 48 13 41

Voorstel Inhoudelijk beslispunt 1. De Verordening Leerlingenvervoer gemeente Doesburg 2025 vaststellen. 2. Kennis te nemen van de Beleidsregels Leerlingenvervoer gemeente Doesburg 2025. Financieel beslispunt

Procedureel beslispunt

Juridische grondslag n.v.t.

Pagina 1 van 7

Inleiding In januari en februari 2024 hebben het college en de raad besluiten genomen met het oog op het vergroten van de samenredzaamheid inzake het leerlingenvervoer, waaronder opstapplaatsen, zelf rijden door ouders, verhoging van de leeftijd voor zelfstandig reizen en standaard vergoeden van openbaar vervoer naar VSO-scholen. Het stimuleren van carpoolen is bij die wijzigingen als optie opgenomen in de verordening: deze geeft het college de bevoegdheid om deze regeling in beleidsregels uit te werken. In de periode september 2024 – december 2024 is door de gemeente Doesburg met stakeholders (Forseti en Avan) en ouders van leerlingen gesproken over het effect van de beleidswijzigingen. Deze evaluatie is als bijlage toegevoegd. Op basis van deze evaluatie (en de eerste data over schooljaar 2024/2025) en nieuwe inzichten is het wenselijk om de regels op sommige punten bij te sturen, zodat deze beter aansluit bij de praktijk. Omdat de VNG daarnaast in mei 2024 een nieuwe modelverordening voor leerlingenvervoer heeft gepubliceerd, is ervoor gekozen om de verordening Leerlingenvervoer 2014 niet opnieuw aan te passen, maar te vervangen. Door de nieuwste modelverordening Leerlingenvervoer van de VNG als basis te gebruiken wordt de verordening compacter, beter leesbaar en is deze actueel.

Deze modelverordening is vervolgens aangepast naar het Doesburgse beleid en de Doesburgse uitgangspunten. Op inhoud sluit de verordening Leerlingenvervoer 2025 grotendeels aan bij de verordening Leerlingenvervoer gemeente Doesburg 2014. De inhoudelijke aanpassingen van de verordening en de beleidsregels staan toegelicht in de bijlage. De voorgenomen wijzigingen in het leerlingenvervoer zijn op 13 januari gepresenteerd aan de sociale adviesraad. De presentatie is als bijlage toegevoegd. De sociale adviesraad had geen opof aanmerkingen. Vanuit de sociale adviesraad kwam nog wel de suggestie om ook bij scholen na te gaan of zij door het zelf rijden meer in contact komen met ouders en verzorgers. Doel / meetbaar effect Het doel van de Verordening Leerlingenvervoer 2025 en Beleidsregels Leerlingenvervoer 2025 is het gedegen uitvoering kunnen geven aan de wettelijke opdracht van de gemeente Doesburg omtrent het organiseren van leerlingenvervoer. Argumenten 1.1 De verordening leerlingenvervoer Doesburg 2014 is aan vervanging toe met de komst van de nieuwe modelverordening van de VNG (mei 2024). In mei 2024 heeft de VNG een nieuwe modelverordening leerlingenvervoer gepubliceerd. Deze modelverordening is beter leesbaar en minder omvangrijk dan de modelverordening welke ten grondslag ligt aan onze huidige verordening.

De publicatie van de nieuwe modelverordening kwam kort nadat het college en de raad besloten over de beleidswijzigingen Samenredzaamheid in de bestaande verordening en beleidsregels. Na de implementatie van de beleidswijzigingen was er onverhoopt toch nog een kleine aanpassing nodig in de verordening. Nu de nieuwe modelverordening is gepubliceerd, kiezen we ervoor om de verordening van Doesburg in zijn geheel te vervangen voor een nieuwe conform deze modelverordening, die per 1 april 2025 in

Pagina 2 van 7

werking treedt ten behoeve van het schooljaar 2025-2026 e.v. Ook maken we van de gelegenheid gebruik om duidelijke kaders te stellen in de verordening m.b.t. de vergoedingen die de gemeente kan toekennen. Deze kaders ontbraken. De inhoudelijke uitgangspunten van Doesburg van de huidige verordening zijn één op één overgenomen in de nieuwe verordening. 1.2 De evaluatie van de beleidswijzigingen ‘Samenredzaamheid’ heeft tot nieuwe inzichten geleid. De evaluatie van de beleidswijzigingen ‘Samenredzaamheid’ heeft tot nieuwe inzichten geleid. Zo blijkt dat het wenselijk is om één opstapplek in Doesburg te verplaatsen (i.v.m. de verkeersveiligheid) en dat een carpoolregeling naar verwachting niet hetgeen gaat opleveren wat op voorhand werd gedacht. Daarnaast moeten we constateren dat het uitgangspunt minimaal één dag per week rijden (per ouder) in praktijk door de meeste gezinnen niet haalbaar is. In het huidige schooljaar werd er al een coulance-regeling toegepast (één dag per week rijden per gezin) en dit uitgangspunt lijkt beter aan te sluiten bij de praktijk. Alsnog zijn er veel gezinnen (45%) die niet in staat zijn om een dag per week zelf het vervoer te organiseren. Door minimaal één dag per week zelf rijden per gezin als uitgangspunt te stellen sluiten we beter aan bij de situatie van de ouders en kunnen we hopelijk meer gezinnen bewegen naar één dag per week zelf rijden.

Hierbij is het hen toegestaan om met elkaar te carpoolen, en zullen wij de kilometervergoeding voor deze ouders niet minderen. 1.3. Reparatie m.b.t. autovergoeding naar VSO-scholen is gewenst De doelstelling van het plan van aanpak Samenredzaamheid leerlingenvervoer en de wijziging van verordening en beleidsregels is dat leerlingen van scholen voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO) zoveel mogelijk zelfstandig naar school reizen en dat ouders hen brengen voor zover dit niet mogelijk is. Voor bekostiging van zelf brengen en halen met de auto is de grondslag met de eerder doorgevoerde wijziging van de verordening niet volledig geregeld. Dat wordt met de nieuwe verordening gerepareerd. 2.1 Een aparte carpoolregeling maakt de uitvoering complex en levert naar verwachting te weinig op. Carpoolen blijft mogelijk en loont nog steeds. Het college en de raad hebben voorjaar 2024 kennisgenomen van het plan van aanpak Samenredzaamheid leerlingenvervoer en hebben besluiten genomen waarmee dat plan in werking is gesteld. Het stimuleren van carpoolen is onderdeel van het plan van aanpak “Samenredzaamheid in het leerlingenvervoer”. Vanwege de complexiteit van de voorwaarden en uitvoering was voor de uitwerking van carpoolregeling in de beleidsregels een langere voorbereidingstijd nodig.

In de afgelopen maanden is onderzocht in hoeverre een carpoolregeling gaat bijdragen aan het zelf organiseren van het vervoer door ouders en hoe deze het beste neergezet kan worden. In gesprekken met ouders en met professionals uit de uitvoering blijkt dat een carpoolregeling zeer complex is en gepaard gaat met hoge uitvoeringskosten en veel extra administratieve lasten. Daarnaast is uit de evaluatie gebleken dat carpoolen bij ouders van leerlingen in het leerlingenvervoer niet vanzelfsprekend is en de bereidheid beperkt bleek. Ouders kennen elkaar hiervoor onvoldoende en de ouders die wel mogelijkheden zien tot carpoolen, zijn niet meer genegen om dit te doen door een financiële prikkel. In plaats van carpoolen te belonen met een carpoolregeling, kiezen we er daarom voor om in het geval van carpoolen ouders niet te korten op

Pagina 3 van 7

hun kilometervergoeding. Ouders hebben hierdoor alsnog een financieel voordeel door te carpoolen op dagen dat ze anders zelf zouden rijden, zonder een ingewikkelde carpoolregeling hiervoor in te hoeven stellen.

Kanttekeningen 1.1 Door het uitgangspunt één dag in de week rijden per ouder aan te passen naar één dag in de week rijden per gezin, wordt de eerder berekende bezuiniging mogelijk niet gehaald. In de besluitstukken van januari en februari 2024 werd gesproken over een besparing van 5% 20% door de beleidswijzigingen ‘Samenredzaamheid’. Een eerste evaluatie van september 2024 toonde al aan dat deze besparing met de cijfers uit de huidige praktijk waarschijnlijk niet gehaald gaat worden. Wanneer ouders voldoende kunnen aantonen dat zij niet in de mogelijkheid zijn om zelf één of meerdere dagen te rijden, hebben zij nog steeds recht op 100% taxivervoer. We zien in praktijk dat dat dat dit schooljaar 2024-2025 bij 45% van de leerlingen het geval is én dat de ouders die zelf rijden dit verspreid door de week doen (met een lichte piek op woensdag en vrijdag). Hierdoor halen we als gemeente niet het volumevoordeel waardoor er ook daadwerkelijk ritten met taxivervoer wegvallen. In het schooljaar 2025-2026 willen we daarom meer ouders proberen te bewegen naar één dag in de week zelf rijden en in de communicatie hierin te sturen op de woensdag en vrijdag. Waarschijnlijk levert dat meer voordeel op, dan ouders te bewegen naar nóg een extra dag rijden in de week (in de wetenschap dat een groot deel dat toch niet kan organiseren).

Uiteraard geldt dat - als ouders bereid en in de gelegenheid zijn om meer dan 1 dag in de week zelf te rijden - de gemeente hier actief op blijft sturen en zij hier ook een vergoeding voor ontvangen. Financiën Ten opzichte van hoe het beleid nu in de uitvoering wordt toegepast (met de coulance regeling) kan het vaststellen van de nieuwe verordening en beleidsregels voor een aantal onderdelen leiden tot een beperkt financieel effect. Dit financieel effect is moeilijk te voorspellen omdat het vaak afhangt van de bestemming van de leerling, de vervoersvoorziening die deze heeft en de mogelijkheid van ouders om zelf te rijden. Aanpassen uitgangspunt één dag per week zelf rijden Het uitgangspunt minimaal één dag per week rijden (per ouder) aanpassen naar minimaal één dag per week rijden (per gezin) zal naar verwachting niet zorgen voor een wijziging in het aantal ritten taxi- en busvervoer. Ouders die meer dan 1 dag per week het vervoer voor hun kind organiseren, zijn naar verwachting voldoende gemotiveerd om dit ook te doen als de gemeente dit niet ‘afdwingt’. De vergoeding blijft ook hetzelfde. Uit de evaluatie kwam naar voren dat de gemeente mag verwachten dat ouders het beste voor hebben met hun kind, en de ‘verplichting’ vanuit de gemeente hierin niet doorslaggevend gaat zijn.

Uiteraard zien we dat er dit jaar veel meer ouders rijden in vergelijking met voorgaande jaren, maar voorgaande jaren is er ook minder gestuurd op de mogelijkheid tot zelf rijden en de positieve effecten hiervan. Aanpassing vergoedingen

Pagina 4 van 7

Ten opzichte van de huidige verordening worden in de nieuwe verordening meer duidelijke kaders gesteld m.b.t. de vergoeding die de gemeente uitkeert (en waar deze op gebaseerd zijn). Dit leidt tot een verhoging van de reguliere fietsvergoeding (van 9 cent naar 23 cent) en een verlaging van de e-bike fietsvergoeding (van 38 cent naar 23 cent). De kilometervergoeding voor de auto blijft ongewijzigd. Het financieel effect van de wijziging van de fietsvergoedingen is minimaal: er is momenteel één leerling dat een kilometervergoeding ontvangt voor het fietsen (met de e-bike). De eenmalige uitkering voor de aanschaf van de e-bike is verlaagd van €2.000,- naar €1.830,omdat we hier nu als kader de Nibud prijzengids voor hanteren. E-bike vergoeding als optie voor het OV verstrekken Ieder kind heeft recht op passend onderwijs. In sommige gevallen is de afstand naar de school groot. De kilometergrens in Doesburg ligt hiervoor op 6 kilometer. Ouders kunnen dan een beroep doen op de Verordening leerlingenvervoer. Ook meerderjarige leerlingen kunnen, nadat zij meerderjarig zijn geworden, een beroep doen op de verordening. In het huidige beleid van gemeente Doesburg wordt de optie voor het verstrekken van de e-bike vergoeding (tegemoetkoming voor aanschaf dan wel de kilometervergoeding) pas aangedragen wanneer een leerling in aanmerking komt voor aangepast vervoer (taxivervoer).

In de nieuwe verordening willen we deze optie naar voren halen. Dit betekent dat ook leerlingen die in aanmerking komen voor een vervoersvoorziening voor openbaar vervoer de optie krijgen voor de vervoersvoorziening e-bike. Wanneer leerlingen hiervan gebruik willen maken kan dit, naast gezondheidswinst voor de leerling, voor de gemeente een financieel voordeel opleveren (afhankelijke van de route en de keuze voor een eenmalige tegemoetkoming of kilometervergoeding). Wanneer ouders kiezen voor de eenmalige tegemoetkoming voor de aanschaf van een e-bike, kost dat de gemeente Doesburg eenmalig €1.830,- voor een periode van drie jaar, dus gemiddeld €610,- per jaar. Als die leerling nu gebruik maakt van een vergoeding voor het openbaar vervoer, liggen die kosten jaarlijks hoger. Zo is er een leerling die een vergoeding krijgt voor het OV naar Doetinchem (12 km) en die hiervoor een bedrag van €1.395,- per jaar ontvangt. Een leerling die nu met het OV naar Zutphen gaat (20 km) ontvangt hiervoor een vergoeding van €1.750,- per jaar. Kiezen ouders niet voor de eenmalige tegemoetkoming voor de aanschaf van de e-bike, maar voor de e-bike kilometervergoeding (23 cent per kilometer) is het financieel effect beperkt.

Voor de Doetinchemse leerling betaalt de gemeente dan op jaarbasis een kilometervergoeding van €1.104 (besparing van €300,- per jaar) en voor de Zutphense leerling €1.840,- per jaar (€100,- meer dan de OV-vergoeding). Uitvoering Planning Besluitvorming: ● 28 januari: collegebesluit ● 4 februari: behandeling in commissie MO ● 20 februari: raadsbesluit Na raadsbesluit: ● Bekendmaking nieuwe verordening en beleidsregels

Pagina 5 van 7

Communicatie Na besluitvorming worden ouders en overige stakeholders in maart met een brief geïnformeerd over de uitkomsten van de evaluatie en de aanpassingen voor schooljaar 2025-2026. Evaluatie In samenwerking met Forseti, Avan en het jeugdteam zal in de loop van het komende schooljaar worden geëvalueerd wat de effecten van de maatregelen zijn en welke wijzigingen in processen en spelregels wenselijk zijn m.b.t. het volgende schooljaar. Dit geldt voor alle maatregelen uit het Plan van aanpak Samenredzaamheid leerlingenvervoer. In het schooljaar 2025-2026 willen we daarnaast ook de ritgegevens over schooljaar 2024-2025 analyseren (en vergelijken met voorgaande jaren) om te bepalen of de opstapplekken ook daadwerkelijk een effect hebben op rittijden voor de kinderen (en chauffeurs) en of hier nog meer uit te halen valt (voor de kinderen). De tijd is nu nog te kort om daar al conclusies aan te kunnen verbinden en voor schooljaar 2025-2026 wijzigingen in aan te brengen.

Bijlage(n) ➢ Bijlage 1: Verordening Leerlingenvervoer gemeente Doesburg 2025 ➢ Bijlage 2: Beleidsregels Leerlingenvervoer gemeente Doesburg 2025 ➢ Bijlage 3: Relevante wijzigingen verordening en beleidsregels leerlingenvervoer gemeente Doesburg 2025 ➢ Bijlage 4: Toelichting op de modelverordening leerlingenvervoer 2025 ➢ Bijlage 5: Evaluatie leerlingenvervoer Doesburg januari 2025 ➢ Bijlage 6: Presentatie aan sociale adviesraad 13-01-2025

Pagina 6 van 7

Pagina 7 van 7