Accountantsverslag 2025 (w.g.) - Gemeente Doesburg
Tekst van het document
Gemeente Doesburg
Accountantsverslag 2025 24 juni 2026 | definitief
definitief
Inleiding Aan: de Raad van de gemeente Doesburg Doetinchem, 24 juni 2026 1003639/SS/NK U heeft als gemeenteraad een kaderstellende en controlerende rol. Dat betekent dat u vooraf de financiële en beleidsmatige kaders stelt en achteraf beoordeelt of het College binnen deze kaders heeft gehandeld en hierover op een juiste en volledige wijze verantwoording heeft afgelegd. De jaarrekening is daarbij een belangrijk verantwoordingsdocument. Wij zijn door u als Raad aangewezen als accountant om de jaarrekening te controleren. Met de controle ondersteunen wij u als Raad bij de uitoefening van uw controlerende taak. De accountantscontrole is gericht op de vraag of de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording van het College, een getrouw beeld geeft van de baten en lasten en van de grootte en samenstelling van het vermogen van de gemeente.
Daarnaast hebben wij beoordeelt of de jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving, waaronder het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Onze controle richt zich primair op de betrouwbaarheid van de financiële verantwoording en op het financieel beheer en de financiële organisatie, voor zover deze van belang zijn voor de totstandkoming van de jaarrekening. Daarbij geven wij als accountant geen zelfstandig oordeel over de doelmatigheid of doeltreffendheid van het gevoerde beleid. Die beoordeling behoort in bredere zin tot uw eigen controlerende rol, eventueel met ondersteuning van bijvoorbeeld de auditcommissie en de rekenkamer.
Met dit accountantsverslag informeren wij u over de uitkomsten van onze controle. Wij geven u daarmee inzicht in de belangrijkste bevindingen, eventuele geconstateerde afwijkingen en aandachtspunten in de financiële rechtmatigheid, de interne beheersing en de bedrijfsvoering. Op die manier biedt dit verslag u aanvullende handvatten bij de behandeling van de jaarrekening en bij uw beoordeling van de verantwoording door het College. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met het financieel management, het College van B&W en met de auditcommissie besproken op 16 juni 2026. Met vriendelijke groet,
Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten
w.g. R.H. Gosselink-Wolbrink RA
2
definitief
Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Aandachtspunten Raad
3. Jaarrekening
4. Interne beheersing 5. Onze verantwoordelijkheid
6. Afsluiting
Bijlagen 3
definitief
1. Samenvatting Strekking controleverklaring Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2025 een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen op 31 december 2025, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. In de WNT- en SiSaverantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd.
Financiële positie Uw gemeente sluit het jaar af met een positief resultaat van € 2,1 miljoen. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt per eind 2025 € 7,6 miljoen. Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt € 2,3 miljoen. De ratio is 3,3 en is daarmee uitstekend. Interne beheersing De organisatie heeft stappen gezet in de opvolging van eerdere aanbevelingen en diverse verbeteringen doorgevoerd in processen en vastleggingen binnen de financiële administratie.
Rechtmatigheidsverantwoording Het College van B&W heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven de rechtmatigheidsgrens van € 1,0 miljoen te overschrijden. Er is niet rechtmatig gehandeld voor een bedrag van € 2,8 miljoen. De belangrijkste onrechtmatigheden in 2025 zijn: • Begrotingsoverschrijdingen € 1,5 miljoen; dit bedrag is volledig als acceptabel aangemerkt op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde afspraken in de financiële verordening; • Europese aanbestedingen € 1,1 miljoen.
De interne beheersing is daarbij in voldoende mate op orde en voldoet aan de eisen die wij daaraan stellen vanuit de accountantscontrole. Controleproces De controle is in overeenstemming met de planning verlopen. Wij hebben aanpassingen voorgesteld voor het herstellen van fouten en het aanpassen van teksten. Deze zijn in de jaarstukken verwerkt.
Wij zijn van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
4
definitief
2. Aandachtspunten Raad Audit Experience Om de Raad mee te nemen hebben wij voor dit controlejaar een ‘Audit Experience’ aangeboden: een interactieve sessie van circa 1,5 uur waarin we samen met de auditcommissie één relevant thema verdiepen. Zo krijgen we meer diepgang en kunnen we vragen beter toelichten. We hebben samen met de auditcommissie op 4 november 2025 een sessie gehouden over het thema financiële duurzaamheid en risicomanagement. Het was een inspirerende sessie. Ook in 2026 zal in het najaar opnieuw een ‘Audit Experience’ worden aangeboden. Onze boodschap aan de Raad bij de jaarstukken Voor u als raadslid zijn de jaarstukken niet alleen een formeel verantwoordingsdocument, maar ook een belangrijk instrument voor sturing en lering. U kunt de jaarstukken gebruiken om te beoordelen in hoeverre beleidsdoelen zijn gerealiseerd, welke middelen daarvoor zijn ingezet en welke lessen daaruit volgen voor komende jaren. Daarbij is het van belang dat niet alleen wordt toegelicht welke activiteiten zijn uitgevoerd, maar vooral welke maatschappelijke resultaten zijn bereikt en in hoeverre sprake is van doeltreffend en doelmatig handelen. Ook onderbesteding en vertraging in investeringen verdienen daarbij nadrukkelijk aandacht. Daarnaast zijn de jaarstukken een belangrijk document voor de beoordeling van de financiële positie en het weerstandsvermogen van de gemeente.
Financiële kengetallen dienen daarbij in onderlinge samenhang te worden beoordeeld, mede in het licht van de specifieke omstandigheden en ontwikkelfase van uw gemeente. Een heldere visie van het College op de financiële positie, risico’s en toekomstbestendigheid ondersteunt u bij deze beoordeling. Verder is het van belang dat u kennisneemt van onze bevindingen, waaronder signalen op het gebied van interne beheersing, IT, frauderisico’s en rechtmatigheid. Deze bevindingen geven mede inzicht in de kwaliteit van de administratieve organisatie en interne beheersing en kunnen aanleiding geven tot aanvullende maatregelen of nadere opvolging. Tot slot vragen actuele schaarste aan personeel, middelen en uitvoeringscapaciteit om duidelijke prioritering. Vertragingen en onderbesteding kunnen signalen zijn dat niet alle ambities binnen de beschikbare capaciteit realiseerbaar zijn. Het is daarom van belang dat u hierover tijdig met het College het gesprek voert en waar nodig keuzes maakt.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
5
2. Aandachtspunten Raad Bestuurlijke toekomst De gemeente Doesburg bevindt zich in een vergevorderd traject rond haar bestuurlijke toekomst. Aanleiding hiervoor is dat de gemeente haar bestuurskracht wil versterken en de continuïteit en kwaliteit van dienstverlening ook op langere termijn wil borgen. De gemeenteraad van Doesburg heeft op 2 juli 2025 uitgesproken te willen fuseren met de Liemerse gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar. Inmiddels hebben de gemeenteraden van alle vier gemeenten in principe ingestemd met een gemeentelijke herindeling. Daarmee is de verkenningsfase afgerond en wordt toegewerkt naar één nieuwe Liemerse gemeente per - naar verwachting - 1 januari 2029. In de volgende fase werken de colleges aan het herindelingsontwerp, waarover de gemeenteraden naar verwachting in oktober 2026 besluiten.
Het is belangrijk om de financiële en organisatorische gevolgen van dit traject tijdig mee te nemen in de begroting, de meerjarenraming en de verdere ontwikkeling van de organisatie. Een herindeling kan gevolgen hebben voor de financiële positie, de inrichting van de ambtelijke organisatie en de uitvoering van gemeentelijke taken. Ook het behoud van personeel en kennis blijft in de aanloop naar een herindeling een belangrijk aandachtspunt. Een belangrijke zorg voor u is het behoud van het personeelsbestand. Daarom heeft u belangrijke faciliteiten voor het personeel georganiseerd, zodat betrokkenheid en het benutten van wederzijdse kansen zoveel als mogelijk worden geoptimaliseerd.
In aanloop naar de herindeling wordt de samenwerking met buurgemeente Zevenaar verder geïntensiveerd. Deze samenwerking is gericht op het vergroten van efficiëntie en het beter kunnen uitvoeren van alle gemeentelijke taken binnen de huidige capaciteit en organisatorische druk.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
6
definitief
3. Jaarrekening
3.1 Accountantscontrole
3.2 Financiële positie 3.3 Overige bevindingen
3.4 Rechtmatigheidsverantwoording
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
7
definitief
3.1 Accountantscontrole Goedkeuringstoleranties Op 21 maart 2025 is het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gewijzigd. Door deze wijziging geldt vanaf boekjaar 2025 nog één goedkeuringstolerantie voor de accountantscontrole van 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. Het controleprotocol 2025 van de gemeente Doesburg is opgesteld met inachtneming van deze gewijzigde regelgeving. De gehanteerde goedkeuringstolerantie voor het totaal van fouten en onzekerheden bedraagt € 1.018.000. Bij de controle van uw jaarstukken hebben wij de volgende materialiteit gehanteerd: Omschrijving
Fouten en onzekerheden 2%
Goedkeuringstolerantie
€ 1.018.000
Afwijkingen: niet gecorrigeerde controleverschillen
€ 363.000
Gecorrigeerde controleverschillen Vanuit de controlewerkzaamheden zijn afwijkingen naar voren gekomen. Deze zijn besproken met het management en gecorrigeerd in de jaarrekening zoals deze voor u ligt.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
8
definitief
3.1 Accountantscontrole Niet gecorrigeerde controleverschillen Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de controleverschillen die niet in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt. Omschrijving
Fouten
Levering zorg Wmo en Jeugd 2025
Onzekerheden € 251.000
Financiële vaste activa
€112.000
Totaal verschillen
€ 112.000
€ 251.000
Onderstaand geven wij een nadere toelichting op de geconstateerde en niet gecorrigeerde controleverschillen.
Financiële vaste activa Uit de aansluiting tussen het leningdelenoverzicht van SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) en de financiële administratie blijkt per 31 december 2025 een verschil van € 112.000. Dit verschil heeft betrekking op renteontvangsten en beheerdersvergoedingen die wel in het leningdelenoverzicht zijn verwerkt, maar niet in de financiële administratie zijn geboekt. De gemeente beschouwt dit verschil als een buffer voor mogelijke toekomstige oninbaarheid. Deze denklijn is op zichzelf begrijpelijk, omdat bij leningen sprake kan zijn van een risico op oninbaarheid. De onderbouwing van de omvang van deze buffer is echter niet toereikend. Hierdoor kan niet worden vastgesteld dat het niet boeken van deze bedragen volledig gerechtvaardigd is.
Levering zorg Wmo en Jeugd 2025 Over 2025 is voor € 9,5 miljoen aan zorg in natura geleverd. Voor € 9,25 miljoen van deze uitgaven is voldoende zekerheid verkregen over de rechtmatigheid van de geleverde zorg. Deze zekerheid is verkregen door controleverklaringen van zorgaanbieders en, voor zorgaanbieders waarbij geen controleverklaring beschikbaar was, door een door de gemeente uitgevoerde steekproef op de daadwerkelijk geleverde zorg. Er resteert een bedrag van € 251.000 waarvoor geen controleverklaring is ontvangen én dat niet in de steekproef is betrokken. Dit bedrag is aangemerkt als onzekerheid. Ter vergelijking: vorig jaar was de onzekerheid € 558.000.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
9
definitief
3.1 Accountantscontrole Kwaliteit van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening.
Wet Normering Topinkomens (WNT) Uw organisatie valt onder de reikwijdte van de Wet Normering Topinkomens. In de jaarrekening is de voorgeschreven informatie opgenomen.
De belangrijkste ontwikkelingen per programma zijn toegelicht in het jaarverslag. In de paragrafen is een nadere toelichting gegeven op de ontwikkelingen. Naleven verslaggevingsregels De jaarrekening is opgesteld overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het BBV zijn nageleefd. Hierin hebben wij geen (belangrijke) afwijkingen vastgesteld.
Verloop van de controle Het opstellen van de jaarrekening over het boekjaar 2025 is zodanig gepland, dat de gecontroleerde jaarrekening tijdig ter vaststelling aan de Raad kan worden voorgelegd. De jaarstukken waren tijdig gereed. Het controleproces evalueren wij met de ambtelijke organisatie. De afwikkeling van de controle was conform planning. Wij kijken terug op een goede en zeer fijne samenwerking gedurende dit proces.
Overlopende activa en passiva In de balans en de toelichting daarop zijn binnen de overlopende activa en passiva bepaalde posten niet uitgesplitst en benoemd conform de verslaggevingsregels van het BBV. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om de uitsplitsing en benaming van deze balansposten in overeenstemming te brengen met de BBV-voorschriften. Eigen vermogen Conform het BBV dienen reserves te worden toegelicht, inclusief de achterliggende doelstelling. Wij hebben vastgesteld dat deze toelichting bij zeven reserves ontbreekt. Zes hiervan hebben per 31 december 2025 geen saldo; de zevende betreft de bestemmingsreserve bestuurlijke toekomst.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd om de toelichting op deze reserves, inclusief de achterliggende doelstelling, op te nemen in de jaarrekening.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
10
definitief
3.1 Accountantscontrole Jaarverslag Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de eisen van het BBV. Er zijn geen tegenstrijdigheden in het jaarverslag met de jaarrekening. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om op basis van de ministeriële regeling en voorschriften voor de IV3 (informatie voor derden ten behoeve van het Rijk en het Centraal Bureau voor de Statistieken) de toerekening van baten en lasten aan de taakvelden te actualiseren en de naamgeving op de recente regeling aan te passen.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd om in toekomstige begrotingen en jaarverslagen het verband tussen doelstellingen, uitgevoerde activiteiten, gerealiseerde resultaten en kosten concreter weer te geven. Hierdoor wordt het voor de Raad beter inzichtelijk welke voortgang is geboekt en welke middelen daarvoor zijn ingezet. Paragrafen in jaarverslag Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de eisen van het BBV.
De drie W-vragen In het jaarverslag wordt per programma ingegaan op de drie W-vragen uit de begroting: - wat wilden we bereiken; - wat hebben we daarvoor gedaan; - wat heeft het gekost. Daarmee geeft het jaarverslag inzicht in de beoogde doelen, de uitgevoerde activiteiten en de bijbehorende kosten.
Het jaarverslag beschrijft uitgebreid welke activiteiten zijn uitgevoerd en welke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden. De mate waarin deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de achterliggende doelstellingen, komt echter minder expliciet naar voren. Daarnaast is de financiële informatie vooral op programma- en taakveldniveau opgenomen, waardoor de relatie tussen activiteiten, resultaten en kosten niet altijd direct zichtbaar is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
11
definitief
3.1 Accountantscontrole Fraude en continuïteit Wij zijn verplicht bij wettelijke controleopdrachten in de controleverklaring te rapporteren over fraude en continuïteit. Dit is tot stand gekomen vanuit de maatschappelijke wens tot meer transparantie en inzicht voor de gebruiker van de jaarrekening. Concreet betekent deze verplichting dat er een sectie ‘Controleaanpak frauderisico’s’ en een sectie ‘Controleaanpak veronderstellingen inzake de financiële risico’s’ in onze controleverklaringen is opgenomen. Dit betreffen geen algemene teksten, maar specifiek verwoord.
Financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is een paragraaf in de controleverklaring waarin wij uiteenzetten welke controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd om de veronderstellingen inzake de financiële risico’s te toetsen. Het College van B&W maakt jaarlijks een gedegen analyse van de financiële positie en vooruitzichten en de accountant moet deze toetsen. In de controleverklaring wordt uiteengezet welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om de analyse van het College van B&W te toetsen en wat de uitkomsten van die werkzaamheden zijn. Ook eventuele belangrijke waarnemingen die de accountant ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie bij de uitvoering van de werkzaamheden doet, worden vermeld in de controleverklaring.
In bijlage 1 staan de teksten die wij in de controleverklaring zullen opnemen. Fraude De fraudeparagraaf beschrijft hoe wij in onze controle hebben ingespeeld op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude. In deze beschrijving zijn de volgende elementen opgenomen: • de frauderisico’s die aandacht vereisen bij de controle; • een verwijzing naar eventuele toelichtingen in de jaarrekening; • een kort overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden; • een indicatie van de uitkomst van de werkzaamheden van de accountant; • belangrijke waarnemingen met betrekking tot onderkende frauderisico’s.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Onze controleaanpak is opgesteld vanuit onze verplichting tot het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van onze werkzaamheden. Wij hebben onze controleaanpak zodanig ingericht dat de kans op het ontdekken van materiële afwijkingen als gevolg van fraude zo hoog mogelijk is. Hierbij is sprake van professionele oordeelsvorming, rekening houdend met de specifieke omstandigheden en de complexiteit van de controle. Voor de onderkende frauderisico’s hebben wij onze werkzaamheden op het geplande niveau kunnen uitvoeren.
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
12
definitief
3.2 Financiële positie Saldo van baten en lasten De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat over 2025 en de financiële positie van uw organisatie per 31 december 2025. Het saldo inclusief reservemutaties bedraagt € 2,1 miljoen positief, ten opzichte van € 0,5 miljoen positief in de definitieve begroting. De grootste positieve afwijkingen ten opzichte van de definitieve begroting betreffen de hogere algemene uitkering, de vrijval van reserveringen voor kapitaallasten en de regeling stimulans sociale woningbouw, voor respectievelijk € 0,5 miljoen, € 0,5 miljoen en € 0,4 miljoen. Daartegenover staat een nadeel van € 0,4 miljoen door een extra storting in de pensioenvoorziening voor ambtsdragers. Verloop saldo van baten en lasten gecorrigeerd De primitieve begroting 2025 liet vóór mutaties in de reserves een tekort van € 3 miljoen zien en na mutaties een tekort van € 2,7 miljoen. Gedurende het jaar verbeterde het financiële beeld. Het werkelijke saldo van baten en lasten in de jaarrekening 2025 is vóór mutaties in de reserves uitgekomen op € 1,5 miljoen positief en na mutaties in de reserves op € 2,1 miljoen positief. Saldo voor mutaties reserves
Saldo na mutaties reserves
Primitief
€
-3.085
€
-2.698
Na wijziging
€
703
€
493
Rekening 2025
€
1.531
€
2.085
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
13
definitief
3.2 Financiële positie Eigen vermogen De afgelopen jaren laat het eigen vermogen een stabiel beeld zien. Dit komt met name door de gerealiseerde positieve resultaten in de afgelopen jaren in combinatie met onttrekkingen aan de bestemmingsreserves. Tegelijk vraagt de financiële positie in de komende jaren aandacht. De jaarstukken zijn gericht op het afgelopen jaar en geven daarom geen beeld van de financiële ontwikkeling na balansdatum. Het is daarom goed om ook de jaarstukken 2025 in samenhang te bezien met de Kaderbrief 2027. Deze laat een minder gunstig beeld zien. Voor de komende jaren ligt hier een duidelijke opgave.
Ontwikkeling resultaat door de jaren € 2.500
€ 2.000 € 1.500 € 1.000 € 500 €2022
Per 31 december 2025 zijn de bestemmingsreserves met de grootste omvang: • Kapitaallasten € 14,4 miljoen • Wegen € 1,4 miljoen • Rehabilitatie van wegen € 1,4 miljoen
Resultaat x € 1 miljoen
Resultaat Het gerealiseerde saldo van baten en lasten is, na besluitvorming door de Raad, verwerkt in de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Het verloop in 2025 is hiernaast weergegeven.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
2023
Interne beheersing
2024
2025
2025
Totale baten
52,4
Totale lasten
50,9
Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten
1,5
Af: stortingen in reserves
2,3
Bij: onttrekkingen aan reserves
2,9
Gerealiseerd resultaat
2,1
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
14
definitief
3.2 Financiële positie Beschikbare weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
Weerstandsvermogen €8 Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is de buffer die de gemeente achter de hand heeft om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen. Het gaat om risico’s die niet al in de gewone begroting zijn meegenomen en waar de gemeente vaak weinig invloed op heeft. In uw gemeente bestaat de beschikbare weerstandscapaciteit uit de algemene reserve en de post onvoorzien. Het beschikbare weerstandscapaciteit per eind 2025 is € 7,6 miljoen. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat de gemeente nodig denkt te hebben om mogelijke financiële tegenvallers op te vangen. Het gaat om risico’s die niet al in de gewone begroting zijn opgenomen. De gemeente schat per risico in hoe groot het risico is en hoe groot de kans is dat het gebeurt. Voor uw gemeente is de benodigde weerstandscapaciteit per eind 2025 € 2,3 miljoen. Weerstandsratio Uw gemeente heeft voldoende weerstandsvermogen. Dat betekent dat er genoeg geld beschikbaar is om de ingeschatte risico’s op te vangen. In het beleid van uw gemeente staat dat de weerstandsratio minimaal 2,0 moet zijn. Uit de grafiek blijkt dat de ratio in de afgelopen jaren tussen de 2,0 en 4,0 lag. Dat is toereikend.
€7 €6 €5
2023
2024
2025
Benodigde weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
€3 €2 €1
2023
2024
2025
Weerstandsratio 4 3,4 2,9
3
3,3
2 2023 Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
2024
2025
Bijlagen
15
definitief
3.2 Financiële positie Verwonderpunten BBV De Commissie BBV heeft in december 2025 de nota ‘Verwonderpunten BBV’ aangeboden aan het Ministerie van BZK. In deze verwonderpunten zijn een aantal adviezen opgenomen voor herziening van het BBV. De adviezen leiden tot meer eenduidigheid van de jaarstukken van gemeenten ten opzichte van profit organisaties en stichtingen en verenigingen. De nota is een advies en heeft daarmee nog geen formele status. Een van de adviezen in de nota betreft het vormen van een voorziening voor het tegoed aan vakantiedagen en vakantiegeld van ambtenaren en WSW-medewerkers. Op dit moment worden deze alleen toegelicht als niet uit de balans blijkende verplichtingen. Openstaande vakantiedagen
€ 0,3 miljoen
Wij hebben het College van B&W geadviseerd in de risico’s van het weerstandsvermogen rekening te houden met een risico op het herzien van het BBV met betrekking tot dit punt. De andere adviezen betreffen onder meer: - het afschaffen van de post onvoorzien (dit was in de begroting 2025 € 55.000); - de inrichting van de paragraaf Verbonden partijen; - De omvorming van de paragraaf Weerstandsvermogen en financiering in een nieuwe paragraaf Financiële positie. Onze verwachting is dat de adviezen uit de nota ‘Verwonderpunten BBV’ overgenomen zal worden in de actualisatie van het BBV.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
16
definitief
3.3 Overige bevindingen Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten/opbrengsten en lasten/kosten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe.
Voorziening onderhoud Turfhaven Het saldo per ultimo 2025 is € 148.000. In 2025 is € 23.000 toegevoegd. Er is in 2025 € 26.000 aan onderhoud uitgegeven.
Grondexploitaties In 2025 is er 1 grondexploitatie. Voor de berekening van de verwachte resultaten in de actieve grondexploitaties heeft het College van B&W uitgangspunten geformuleerd. Wij vinden deze uitgangspunten acceptabel en consistent aan voorgaande jaren. Tijdens onze controle zijn de onderbouwingen van de grondexploitatie getoetst en acceptabel bevonden. In 2025 is op de grondexploitatie geen winst genomen.
Voorziening verlofsparen In de CAO gemeenten is voorgeschreven dat medewerkers vanaf 2022 gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om verlof te sparen. Eind 2025 heeft een beperkt aantal medewerkers hiervan gebruikt gemaakt. De daartoe ingestelde voorziening is toereikend.
Voorziening dubieuze debiteuren Ultimo 2025 heeft uw gemeente vorderingen op diverse partijen. Door de organisatie is een inschatting gemaakt van de inbaarheid van deze vorderingen. Voor de openstaande debiteuren is per soort debiteur een voorziening gevormd op basis van inbaarheid. De totale voorziening is € 0,9 miljoen. De methodiek van berekening is consistent. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten voor deze voorziening.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Voorziening pensioenen wethouders Het pensioen voor (ex) -wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt de pensioenvoorziening overgedragen aan het ABP. De dekkingsgraad van het ABP is eind december 123,5%. De voorziening APPA is hiermee extra opgehoogd. Dit leidt in 2025 tot een aanpassing van de hoogte van de voorziening. De stand van de voorziening is per eind 2025 € 1,3 miljoen (2024: € 0,2 miljoen).
Interne beheersing
Verlofuren De gemeente Doesburg sluit aan bij de CAO-termijnen voor het laten vervallen van verlofuren. Een voorziening voor stuwmeren is niet noodzakelijk.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
17
definitief
3.3 Overige bevindingen Voorziening RVU personeel Doesburg – medewerkers WSW Naar aanleiding van de RVU-regeling voor personeel schrijft het BBV voor dat deze middelen als voorziening worden verwerkt. Per 31 december 2025 is er een verplichting van € 93.000.
Voorziening afvalstoffenheffing De stand van de voorziening is € 0,3 miljoen. In 2025 was er een overschot op het product afval van € 15.000. Dit is aan de voorziening toegevoegd.
Voorziening Fonds Culturele Doeleinden De gemeente Doesburg heeft gelden van derden ontvangen met een specifiek bestedingsdoel. Deze middelen zijn bedoeld om culturele activiteiten in Doesburg te ondersteunen door renteloze leningen te verstrekken aan lokale verenigingen en stichtingen. In 2025 is het bedrag overgeheveld naar een voorziening. Per 31 december 2025 bedraagt deze voorziening € 126.000.
Egalisatievoorziening onderhoud gemeentegebouwen De voorziening bedraagt per 31 december 2025 € 0,6 miljoen. Het beschikbare onderhoudsplan dateert uit 2023 en is actueel. Een voorziening voor groot onderhoud dient te worden gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan dat maximaal 5 jaar oud is. Op basis van dit plan blijkt overigens dat het daadwerkelijke onderhoud achterblijft op de planning. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om de hoogte van de voorziening jaarlijks te toetsen aan het meerjarenonderhoudsplan en eventuele wijzigingen te verwerken. Voorziening riolering De gemeente Doesburg heeft twee voorzieningen gevormd op basis van ontvangen rioolheffingen. Er is een voorziening voor het onderhoud van de riolering en er is één voor vervangingsinvesteringen, gebaseerd op het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan. In totaal zijn deze voorzieningen per 31 december 2025 € 0,3 miljoen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
18
definitief
3.3 Overige bevindingen Jaarrekeningposten Langlopende leningen De organisatie heeft in 2025 een nieuwe langlopende lening afgesloten. Conform het treasurystatuut zijn hiervoor bij minimaal twee partijen offertes opgevraagd. Daarmee is gehandeld in lijn met het treasurystatuut. Door verschillende aanvullende vragen vanuit één van de geldverstrekkers kon echter niet tijdig van alle partijen een offerte worden verkregen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om het proces voor het aantrekken van vreemd vermogen tijdig op te starten en de voortgang strak te bewaken zodat altijd kan worden vastgesteld dat de lening tegen de meest gunstige voorwaarden is aangetrokken.
Kosten verbonden partijen De gemeente Doesburg heeft een deel van haar taken overgedragen aan gemeenschappelijke regelingen. De kosten van deze organisaties komen ten laste van de exploitatie van de gemeente. De kosten van de bijdrage aan de verbonden partijen zijn in deze jaarstukken op conceptcijfers gebaseerd, omdat de definitieve cijfers op dat moment nog niet voorhanden waren. Eventuele voor- of nadelen worden in 2026 verwerkt.
Prestatielevering Wij hebben een steekproef uitgevoerd op de getrouwheid van de inkopen. Voor alle geselecteerde facturen kon de geleverde prestatie worden aangetoond. In enkele gevallen was hiervoor wel aanvullende afstemming nodig. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om: - bij facturen de prestatielevering eenvoudiger herleidbaar te maken; - blijvend aandacht te hebben voor de juiste periodeafgrenzing van kosten.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
19
definitief
3.4 Rechtmatigheidsverantwoording Kaderstelling De financiële verordening (gebaseerd op artikel 212 gemeentewet) is aangepast op de herziening van het Besluit Begroting en Verantwoording inzake de verantwoordingsgrens van 2%. De Raad heeft de herziene financiële verordening op 26 februari 2026 vastgesteld. Het normenkader is door de Raad op 6 november 2025 vastgesteld. Onze bevindingen over de rechtmatigheidsverantwoording In de financiële verordening heeft de Raad de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording op 2% van de lasten bepaald. Op basis van de voorliggende jaarrekening is dit een bedrag van € 1.018.000.
In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het College van B&W aangegeven niet rechtmatig gehandeld te hebben. De geconstateerde onrechtmatigheden zijn het gevolg van: • overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting met € 1,5 miljoen (waarvan € 1,5 miljoen als acceptabel zijn aangemerkt binnen de kaders van uw financiële verordening); • niet rechtmatige inkoopprocedures voor € 1,1 miljoen; • Vorderingen bijstand en ROOO € 36.000.
Samenvatting
Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de tekst aan het voorgeschreven model voldoet.
Er zijn drie criteria vastgesteld om de financiële rechtmatigheid concreet te maken, te weten: [1] het voorwaardencriterium; [2] misbruik en oneigenlijk gebruik; en [3] het begrotingscriterium.
De totale onrechtmatigheden zijn als volgt: Onrechtmatigheid (totaal) € 2.765.000 Af: gedeelte acceptabel € 1.545.000 Onrechtmatigheid (restant) € 1.220.000
Inhoudsopgave
Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften voor de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de Raad hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. De jaarrekening en het jaarverslag bevat de voorgeschreven informatie.
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Bij het opstellen van de jaarrekening legt het College van B&W in de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over deze drie criteria. [1] Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening. Het voorwaardecriterium komt met name voor in de processen: • Europese aanbestedingen; • Treasury; • Subsidieverstrekkingen; • Wmo en Jeugdzorg.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
20
definitief
3.4 Rechtmatigheidsverantwoording Europese aanbestedingen Bij 13 leveranciers is sprake geweest van het niet correct naleven van de Europese aanbestedingsregels voor een bedrag van € 1,1 miljoen. Vorig jaar waren dit 15 leveranciers voor een bedrag van € 2,0 miljoen.
Meer lasten dan begroot Uitgangspunt is dat er sprake is van begrotingsonrechtmatigheid wanneer er sprake is van een overschrijding van lasten. In de rechtmatigheidsverantwoording wordt vervolgens een onderscheid gemaakt in acceptabele en niet-acceptabele afwijkingen.
[2] Misbruik en oneigenlijk gebruik Het is aan de organisatie om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving heeft een vertaling plaatsgevonden naar de opzet van de interne organisatie.
De overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting is € 1,5 miljoen. Deze zijn op grond van de afspraken in de financiële verordening, als acceptabel aangemerkt omdat: - dit veroorzaakt is door de wettelijk verplichte verhoging voorziening APPA (acceptabel als gevolg van hogere wetgeving); - er sprake is van compensatie door baten; - er sprake is van een open-einde regeling.
Er is een nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Uit de interne controle-uitkomsten en onze controlewerkzaamheden komen geen onrechtmatigheden naar voren. [3] Begrotingscriterium Het budgetrecht bepaalt dat de Raad toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde begroting uit te voeren. Afwijkingen van de begrote baten en onderschrijdingen van de begrote lasten zijn rechtmatig omdat de melding van deze afwijkingen in het jaarverslag als tijdig zijn aangemerkt in de financiële verordening.
Investeringskredieten Er zijn geen kredieten waarbij het gerealiseerde bedrag het investeringskrediet heeft overschreden.
In de rechtmatigheidsverantwoording wordt een onderscheid gemaakt in acceptabele en nietacceptabele afwijkingen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
21
definitief
3.4 Rechtmatigheidsverantwoording Toelichting op rechtmatigheidsverantwoording in paragraaf Bedrijfsvoering
De organisatie geeft aan dat er, op basis van een steekproef, geen onrechtmatigheden voor inkopen onder de Europese aanbestedingsgrens zijn.
Toelichting fouten Volgens het BBV is het een vereiste dat het College van B&W in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting geeft op alle fouten die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast dient te worden beschreven welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Rapportagegrens In de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten en/of onduidelijkheden groter dan € 50.000 worden toegelicht. Uitvoering verbijzonderde interne controle De verbijzonderde interne controle is door de gemeente zelf uitgevoerd. De toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering omvat een voldoende beschrijving van hoe de verbijzonderde interne controle heeft plaatsgevonden en hoe deze is verlopen. De verbijzonderde interne controle voldoet. Intern inkoopbeleid Wanneer de inkoopnormen uit de gids Proportionaliteit herhaaldelijk niet worden nageleefd of wanneer de documentatie en/of motivering ervan ontoereikend is, wordt van het College van B&W verwacht hierover te rapporteren via de paragraaf Bedrijfsvoering.
Integriteit bij aanbestedingen De gemeente beperkt het risico op mogelijke belangenverstrengeling bij aanbestedingen vooral door gebruik te maken van de kennis binnen de organisatie over betrokken medewerkers en partijen. Daarnaast wordt verwezen naar het personeelsbeleid, waarin integer handelen is voorgeschreven.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd om de borging hiervan verder te versterken, bijvoorbeeld door bij de start van een aanbesteding expliciet vast te leggen dat leden van de beoordelingscommissie onafhankelijk zijn. Misbruik en oneigenlijk gebruik De gemeente Doesburg beschikt over een actuele nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik waarin de risico’s en maatregelen zijn benoemd. Conclusie informatie Wij hebben vastgesteld dat de paragraaf Bedrijfsvoering de vereiste informatie bevat.
Uw organisatie heeft eigen inkoopbeleid vastgesteld waarin de Gids Proportionaliteit is uitgewerkt. In 2025 is een verbijzonderde interne controle uitgevoerd op het volgen van het intern inkoopbeleid voor inkopen onder de Europese aanbestedingsgrens. Hierover is gerapporteerd in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
22
definitief
4. Interne beheersing Risico’s interne beheersing Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding hiervan hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementletter gerapporteerd aan het College van B&W. De managementletter is besproken met de auditcommissie op 26 november 2025. In de managementletter hebben wij per proces aangegeven welke bevindingen en risico’s wij zien. Wij hebben hiervoor (mogelijke) interne beheersingsmaatregelen voorgesteld om de risico’s af te dekken. Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening geen materiële afwijkingen bevat als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen, hebben wij aanvullende werkzaamheden moeten verrichten. De belangrijkste risico’s uit de managementletter zijn onderstaand weergegeven:
1] Prestatieleveringen inkoop Bij de jaarrekeningcontrole is op basis van een steekproef vastgesteld dat aan de geselecteerde inkoopfacturen aanwijsbare prestaties ten grondslag lagen. 2] Naleven van de Europese aanbestedingsregels Wij hebben voldoende controle-informatie verkregen over de naleving van de Europese aanbestedingsregels. Er resteren hier geen onzekerheden. De geconstateerde fouten zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. IT omgeving Op basis van boek 2, artikel 393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek moet de accountant in zijn verslag aandacht besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. Voor onze controle maken we in een beperkte mate gebruik van de automatiseringsomgeving.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
23
definitief
4. Interne beheersing Aanvullende bevindingen Vanuit de afronding van de controle over het boekjaar 2025 vragen wij nog aandacht voor de volgende aanvullende bevindingen over de interne beheersing. Wij hebben het College van B&W geadviseerd: Wmo en Jeugd: - de tijdigheid van de beschikkingen te bewaken; - zorg te dragen voor de volledigheid van de dossiers.
Subsidies: - de tijdigheid van de beschikkingen en vaststellingen te bewaken; - zorg te dragen voor de volledigheid van dossiers.
Afwikkeling aandachtspunten voor de jaarrekening vanuit de interimcontrole Vanuit de interimcontrole hebben wij van de enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2025 meegegeven. De belangrijkste waren: ➢ het onderbouwen van de geleverde prestaties bij de inkopen over het 2e half jaar van 2025; ➢ het onderbouwen van de geleverde prestaties van zorgaanbieders; ➢ het tijdig opstellen van een spendanalyse Europese aanbestedingen; ➢ het realiseren van aansluitingen tussen subadministraties en de financiële administratie; ➢ de tijdige en volledige aanlevering van de SiSa-regelingen, met specifieke aandacht voor de rechtmatigheid van de bestedingen. Van alle hierboven vermelde punten hebben wij vastgesteld dat deze zijn afgerond.
Betalingen: - te controleren of rekeningwijzigingen tijdig en juist in het systeem worden verwerkt, zodat betalingen niet meer op afgesloten bankrekeningen kunnen plaatsvinden. Verbonden partijen: - een eenduidige en eenvoudige systematiek voor de kostenboeking van verbonden partijen te hanteren, zodat de lasten en baten per verbonden partij eenvoudig en volledig uit de financiële administratie kunnen worden afgeleid. Lokale heffingen: - om alle transacties vanuit de belastingapplicatie voor lokale heffingen via het daarvoor bestemde specifieke memoriaal te verwerken.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
24
definitief
5. Onze verantwoordelijkheid Onze opdracht De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van B&W. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekeningen gecontroleerd.
Fraude De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het College van B&W. Ingeval van fraude door het College van B&W melden we dit aan de Raad.
Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex. artikel 213 van de gemeentewet) én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt.
Wij merken op dat onze werkzaamheden niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het College van B&W.
De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.018.000 (2% van de lasten exclusief dotaties aan de reserves). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd. Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. Dit betekent dat op een aantal vormen van overige dienstverlening aanvullende voorwaarden van toepassing zijn, dat voor sommige soorten van overige dienstverlening beperkingen gelden en dat sommige soorten dienstverlening niet toegestaan zijn.
De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging. Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
Naast de controle van de jaarrekening hebben wij overige diensten en/of adviesopdrachten uitgevoerd. De voor uw gemeente in 2025 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw gemeente. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
25
definitief
6. Afsluiting Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Raad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is. De wetgeving rondom de WNT (Wet Normering Topinkomens) geeft aan dat de WNT-verantwoording door de organisatie op internet gepubliceerd moet worden voor een periode van tenminste zeven jaar. De gegevens moeten vrij toegankelijk en eenvoudig te vinden zijn. Afsluiting Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en open communicatie tijdens onze controlewerkzaamheden. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten
w.g. R.H. Gosselink-Wolbrink RA
26
definitief
Bijlagen
Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s
Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
27
definitief Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s In het kader van onze controle hebben wij bijzondere aandacht besteed aan fraude en aan de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie van de gemeente. Wij hebben deze onderwerpen met het College van B&W besproken, inclusief de relevante risico’s, de door ons uitgevoerde werkzaamheden, de uitkomsten daarvan en de wijze waarop deze onderwerpen zijn toegelicht in de jaarrekening en het jaarverslag. Onze bevindingen, aandachtspunten en inschattingen hebben wij met u gedeeld, zodat u deze kunt betrekken bij uw toezichthoudende taak. Tevens leggen wij de voorgenomen teksten in onze controleverklaring over deze onderwerpen aan u voor. Hiermee wordt bijgedragen aan een zorgvuldige, evenwichtige en transparante verslaggeving en wordt de Raad in staat gesteld zijn verantwoordelijkheid adequaat uit te oefenen. In de bijlagen zijn de passages opgenomen die wij voornemens zijn in de controleverklaring op te nemen ten aanzien van de controleaanpak van frauderisico’s en de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Deze passages vormen geen volledige weergave van de controleverklaring.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
28
definitief Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Controleaanpak frauderisico's Bij de aanvang van onze controle hebben wij een frauderisico analyse uitgevoerd. Hierbij hebben wij risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening als gevolg van fraude. De uitkomsten van deze frauderisico analyse zijn vertaald naar generieke en specifieke controlewerkzaamheden die onderdeel uitmaken van onze controleaanpak. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in het systeem van interne beheersing, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het College van burgemeester en wethouders inspeelt op frauderisico’s. Ook hoe het College van burgemeester en wethouders het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de Raad toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk achten, de werking getoetst van interne beheersmaatregelen gericht op het beperken van frauderisico’s.
Als onderdeel van het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Aangezien de baten hoofdzakelijk bestaan uit de Algemene uitkering, subsidie ontvangsten van het Rijk en Provincies, lokale heffingen en leges, onderkennen we geen frauderisico in de verantwoording van de baten. De Algemene uitkering en de subsidie ontvangsten zijn beperkt tot een opgave van derden. De lokale heffingen en leges betreffen een veelheid van posten van beperkte omvang waardoor geen risico ontstaat op een afwijking van materieel belang. In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving. We hebben de beschikbare controle-informatie in overweging genomen en navraag gedaan bij relevante personen, waaronder de waaronder de concerncontroller, de gemeentesecretaris en de portefeuillehouder financiën. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang.
Uit het geheel van onze werkzaamheden volgen geen signalen van aanwijzingen of vermoedens van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn weergegeven op de volgende pagina’s.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
29
definitief Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
MO: Beinvloeden schattingen
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op doorbreking van de interne beheersing moeten mitigeren, waaronder de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten.
De directie/het College heeft een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Daarom besteden wij bij al onze controles aandacht aan het risico van het doorbreken van maatregelen van interne beheersing door het de directie. Wij hebben in dat kader bijzondere aandacht gehad voor tendenties in schattingen als gevolg van mogelijke druk op het directie om het resultaat te beïnvloeden.
Inhoudsopgave
Samenvatting
In respons op de bevindingen vanuit deze werkzaamheden hebben wij journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria, journaalposten gegenereerd tijdens het proces van opmaken van de jaarrekening met mogelijk resultaat sturend effect.
Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Daarnaast hebben wij op journaalposten die zijn gegenereerd door, of in opdracht van, de directie/het Dagelijks Bestuur specifieke controlewerkzaamheden verricht. Wij hebben specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van schattingen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie of vooringenomenheid van de directie bij schattingsposten.
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
30
definitief Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
Corruptierisico
We hebben vastgesteld dat er maatregelen zijn genomen rondom het bewaken van de integriteit en het voorkomen van integriteitsschendingen. We hebben navraag gedaan of er meldingen zijn geweest.
Het risico op corruptie door ambtenaren, bestuurders en toezichthouders
Indicatie uitkomst werkzaamheden We hebben geen specifieke aanwijzingen voor corruptie of vermoedens van corruptie.
Prestatieonderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat
Ongeautoriseerde betalingen Een combinatie van te ruime bevoegdheden ten aanzien van het doorvoeren van wijzigingen in stambestanden crediteuren, de verwerking van inkoopfacturen biedt in opzet aan medewerkers de gelegenheid om onrechtmatige betalingen te laten verrichten met als doel het oneigenlijk toe-eigenen van activa. Inhoudsopgave
Samenvatting
Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop. Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op het verrichten van onrechtmatige betalingen moeten mitigeren.
Tevens hebben wij werkzaamheden verricht op de rechtenindeling in het bankpakket en de interne procedures met betrekking tot de controle van personeelsmutaties. Tot slot hebben wij middels data-analyse alle bankmutaties geanalyseerd. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het verrichten van onrechtmatige betalingen.
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
31
definitief Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Het College van Burgemeester en Wethouders heeft de jaarrekening opgesteld waarbij inzicht is gegeven is de mate waarin de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te kunnen vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Onze controlewerkzaamheden om het inzicht, dat het College van burgemeester en wethouders geeft te evalueren en de beoordeling van de gehanteerde veronderstellingen omvatten onder andere: • Kennisnemen van de toelichting op de financiële positie zoals deze is beschreven in de paragraaf Weerstandsvermogen; • Kennisnemen van de beoordeling van de Provincie over de financiële positie inzake de begroting 2025 en 2026 en evalueren of de daarbij behorende opmerkingen voldoende zijn toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen; • Evalueren van het proces van risicoanalyse en de gehanteerde veronderstellingen die het College van B&W heeft gehanteerd bij de totstandkoming van de informatie opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen; • Evalueren of de paragraaf Weerstandsvermogen alle relevante informatie bevat, waarvan wij als gevolg van onze controle kennis hebben gekregen; • Inwinnen van inlichtingen bij
het College over zijn kennis van risico's na de periode van de door het College van B&W verrichte risicoanalyse. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de door het College gegeven inzicht aanvaardbaar is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
32
definitief
Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Wij hebben als onderdeel van onze controle de SiSa bijlagen gecontroleerd. De controle is uitgevoerd zoals is opgenomen in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2025 d.d. 4 maart 2026. Wij zijn verplicht een tabel op te nemen in dit accountantsverslag met fouten en onzekerheden met betrekking tot de verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen. Deze tabellen dient u samen met de overige voorgeschreven verantwoordingsdocumenten voor 15 juli 2026 bij het CBS aan te leveren, inclusief de hieronder vermelde oordelen in onze controleverklaring:
Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening
Goedkeurend
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
33
definitief
Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
C92
Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E120
Regeling specifieke uitkering stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G10
Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G13
Onderwijsroute_deel gemeente 2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
34
definitief
Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
J17
Realisatiestimulans
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J30
Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 2e ronde
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J117B
Regeling specifieke uitkering versnelling natuurinclusief isoleren
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
35
Samen bouwen aan duurzaam succes Als ondernemer, manager of bestuurder dealt u dagelijks met veranderingen. Dan is het prettig om voor cijfers, financiële processen en fiscale vraagstukken zekerheid in te bouwen. Wij zijn graag die specialist dichtbij, die altijd een extra stap voor u zet en die naast de data altijd de mens ziet. Zullen we samen bouwen aan uw duurzame succes?