3- Presentatie Bureau Overwater-Grondbeleid d.d. 13 maart 2024

Nota Grondbeleid 2024 Grondbeleid op Doesburgse maat

Raadscommissie 13 maart 2024

overwater-grondbeleid.nl

Inhoud presentatie • Voorstellen Overwater Grondbeleid Adviesbureau • Waarom een nieuwe Nota Grondbeleid? • Proces totstandkoming Ontwerp Nota Grondbeleid • Toelichting grondbeleid en koers voor de gemeente Doesburg

• Belangrijkste wijzigingen en ontwikkelingen • Vervolgacties

Waarom een nieuwe Nota Grondbeleid? • Vorige Nota Grondbeleid opgesteld in 2008 • Maatschappelijke veranderingen • Gewijzigde marktomstandigheden • Omgevingswet sinds 1 januari 2024,

• Weerslag op de fysieke leefomgeving: nieuwe ruimteclaims bijv. energietransitie en klimaatadaptatie • Nodig: geactualiseerd grondbeleid, om tijdig en adequaat in te kunnen spelen op nieuwe opgave • Doel Nota: op praktische wijze duidelijk maken (zowel in- als extern) hoe de beleidskeuzes worden afgewogen en het grondbeleid wordt uitgevoerd

Proces Nota Grondbeleid • Offerte 31 augustus 2023, opdracht 5 september 2023 en startoverleg met Antoon van Buren 19 september 2023 • Fase 1 verzamelen en bestuderen gegevens, kick-off bijeenkomst op 26 oktober 2023: presentatie met stellingen en afnemen interviews (ambtelijk en bestuurlijk) uitmondend in een Nota van Uitgangspunten • Fase 2 opstellen en breed bespreken concept Nota, 2e versie uitmondend in de Ontwerp Nota Grondbeleid Doesburg 2024 • Tussenstap: terinzagelegging ontwerp Nota Grondbeleid t/m 11 april 2024 • Streefdatum vaststelling door de raad: 29 mei 2024 • Fase 3 nazorg: optioneel studie(mid)dag inzake toepassen instrumenten

Grondbeleid

overwater-grondbeleid.nl

Grondbeleid • Grondbeleid is een instrument om de ambities en doelstellingen van de gemeente, zoals omschreven in o.a. de Omgevingsvisie, de Woonvisie, het coalitieakkoord en overige ruimtelijke beleidsdocumenten, te verwezenlijken • Geen doel op zich maar middel Voorheen (theoretisch) onderscheid • Actief grondbeleid: gemeente koopt grond, maakt bouw- en gebruiksrijp en verkoopt aan ontwikkelaars. Verdisconteert kosten en maakt zo mogelijk winst

• Faciliterend grondbeleid: grond blijft eigendom van ontwikkelaars en gemeente verhaalt kosten • Onderscheid achterhaald

Doesburg kiest voor Sturend Grondbeleid met voorkeur voor een faciliterende rol • Bij Sturend Grondbeleid wordt de gemeente gezien als een actor in het maatschappelijk krachtenveld, die een regisserende rol opeist en bereid is met marktpartijen te onderhandelen en samen te werken • Optimale onderhandelingspositie door het in onderlinge samenhang inzetten van de grondbeleidsinstrumenten • Passend bij de gemeente Doesburg, waar de ontwikkelmogelijkheden gering zijn en per locatie en situatie wordt afgewogen hoe de gemeente regie wil voeren

Inhoud Sturend Grondbeleid • Projectmatig en op basis van kennis, in onderlinge samenhang strategisch en operationeel toepassen van grondbeleidsinstrumenten gericht op het tijdig ter beschikking krijgen van grond (regie voeren) • Nota Grondbeleid, afspraken over wanneer en hoe welk instrument in te zetten (ambtelijke organisatie hoeft niet steeds terug naar bestuur en politiek)

Instrumenten Sturend Grondbeleid • Minnelijke verwerving al dan niet op basis volledige schadeloosstelling • Voorkeursrecht, veelal tactisch (wie gaat ontwikkelen?) wordt nu weer uitbundig toegepast • Realisatie (anterieure) overeenkomsten waarin de ontwikkelaar zich verplicht te ontwikkelen op de manier die en het tempo dat de gemeente voorstaat en instemt met kostenverhaal (plankostenscan) • Zo niet: onteigenen

• Tweesporenbeleid bij onteigening, zo lang niet over de grond kan worden beschikt, onteigeningsprocedure voortzetten

Uitvoering Sturend grondbeleid • Er is niemand die zegt dat het gemakkelijk is • Maar hier gaat het naast beleid met name om de regie en uitvoering • Met als randvoorwaarde: • een goede bestuurlijke bedding en inhoudelijk en betrokken proces-/projectmanagement • bereidheid gemeente om de grondbeleidsinstrumenten toe te passen om gewenst ander gebruik van grond tijdig te (laten) realiseren

Belangrijkste wijzigingen en ontwikkelingen

overwater-grondbeleid.nl

Koers van het grondbeleid • Doesburg kiest voor Sturend Grondbeleid met een voorkeur voor een faciliterende rol in plaats van een actieve rol in de Nota Grondbeleid 2008

Invoering Omgevingswet per 1 januari 2024 • Van Ruimtelijke ordening naar Fysieke leefomgeving • Alle vormen grondbeleid zijn toegestaan • Meer opdrachtgeverschap i.p.v. van zelf doen door gemeenten? • Meer initiatieven door derden en participatie

• Uitgangspunten niet veranderd: volledige schadeloosstelling bij onteigening, geen baatafroming (met als uitzondering kostenverhaal?) • Procedure Onteigeningswet ingrijpend veranderd, voorkeursrecht in mindere mate

• Inhoudelijk oude wijn in nieuwe zakken

Andere ontwikkelingen • Bouwopgave vanuit de Groene Metropool Regio: - 60.000 woningen voor 2040, waarvan 33.000 voor 2030

- Dit betekent voor Doesburg een opgave om naar vermogen woningen toe te voegen (meer dan voor eigen behoefte) - Concreet: Centrum van Beinum en Buurtje Wemmersweerd - Aandeel sociale huur met 40% ver boven landelijk gemiddelde, woningvoorraad meer in balans brengen

• Praktijk gronduitgifte gewijzigd na Didam-arrest 26 november 2021 HR - Nadere regels in het geval de gemeente een onroerende zaak wil verkopen waar meerdere gegadigden voor zijn

Vervolgacties • Opstellen Nota Kostenverhaal na opgedane praktijkervaringen met de projecten Centrum Beinum en Buurtje Wemmersweerd

• Omgevingsvisie • Grondprijzenbrief/notitie

• Beleid Snippergroen

Vragen?

overwater-grondbeleid.nl