SamenTwente - Concept Jaarstukken 2023.pdf

◄Inhoudsopgave

41

Paragrafen Verantwoording archiefwet De oude Archiefwet 1995 wordt gemoderniseerd waarbij de focus ligt op digitale duurzaamheid van archiefbescheiden, zodat digitale informatie ook in de toekomst goed bewaard en leesbaar blijft. De nieuwe archiefwet (Archiefwet 2021) brengt de overbrengingstermijn terug van twintig naar tien jaar. Hierdoor zijn overheidsdocumenten eerder openbaar voor publiek. Het beleidsarchief van SamenTwente is in 2018 gedigitaliseerd en digitale dossiers moeten tien jaar na afhandeling worden overgebracht naar een e-depot. Echter, bij belangrijke redenen, zoals privacy, kan sommige informatie een bepaalde tijd alleen onder voorwaarden worden ingezien. De overheid moet straks duidelijker uitleggen wanneer ze de openbaarheid willen beperken. Archiefwet 2021 verplicht verder dat alle overheidsorganen een archiefdienst aanwijzen voor het houden van toezicht. Als gemeenschappelijke regeling dient SamenTwente de archiefdienst aan te wijzen van één van de deelnemende gemeenten. In regionaal verband is er een onderzoek gaande voor keuze van een e-depot ten behoeve van overbrenging van het digitaal archief. Al deze extra maatregelen brengen extra kosten met zich mee. Daarnaast wordt het archief toezicht uitgebreid naar de overgedragen archieven. De inwerkingtreding van de wet is mogelijk op 1 januari 2025.

Webarchivering Websites worden door de overheid gebruikt als het primaire communicatiemiddel met burgers, bedrijven en medeoverheden. Dat betekent dat websites net zo goed output zijn van overheidshandelen als alle andere vormen van informatie die de overheid produceert. De verplichting om websites te archiveren vloeit voort uit de Archiefwet en de Wet open overheid. De websites van SamenTwente, GGD Twente, Kennispunt Twente, Veilig Thuis Twente en Loes worden dagelijks gearchiveerd op http://www.archiefweb.eu. De websites van samen14, Twentse gezondheidsverkenning, Recreatieschap Twente, Twentse Koers en Routenetwerken Twente worden wekelijks gearchiveerd. Hotspot In 2023 is het Beleid Hotspot SamenTwente vastgesteld door het dagelijks bestuur van SamenTwente. Jaarlijks zal er een hotspot-monitor worden opgesteld om vast te stellen welke gebeurtenissen bijzondere betekenis hadden en waarover meer informatie moet worden bewaard conform de Selectielijst gemeenten en intergemeentelijke organen 2020. In 2023 is Covid-19 aangewezen als hotspot. In het zaaksysteem zijn alle dossiers vallend onder het zaaktype corona derhalve gelabeld als hotspot. Statistieken Totaal aantal in 2023 geregistreerde ingekomen analoge en digitale stukken (incl. mails): 2328 documenten. Totaal aantal in 2023 geregistreerde verzonden analoge en digitale stukken (incl. interne documenten): 2500 documenten.

Totaal aantal in 2023 nieuw geregistreerde digitale dossiers: 1650. Vooruitblik De implementatie van de nieuwe archiefwet en de Wet open overheid zal de nodige aandacht vragen. Ook zal eind 2024 een aanbesteding worden gestart voor een nieuw zaaksysteem. Om de Woo te kunnen uitvoeren dient de informatiehuishouding op orde te zijn. Een aantal stappen zijn hiervoor al gezet waaronder hotspotbeleid en webarchivering. 4.3.1 Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording Uitvoering verbijzonderde Interne controles De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, het voorwaarden-, en het misbruik- /oneigenlijk gebruik criterium. Tot 2022 gaf de accountant naast de getrouwheid ook een oordeel over deze drie rechtmatigheidscriteria. Met ingang van 2023 wordt het dagelijks bestuur geacht een rechtmatigheidsverantwoording af te geven. Via de notitie rechtmatigheidsverantwoording en via het interne controleplan SamenTwente is voorbereid op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.

Via de onderstaande 6 fases die in ons interne controleplan zijn toegelicht hebben we het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording zoals afgegeven in hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording uitgevoerd.

◄Inhoudsopgave

42

Paragrafen

Via de interne managementletter 2023 heeft het dagelijks bestuur het algemeen bestuur in de vergadering van 6 maart 2024 op de hoogte gebracht van de tussentijdse bevindingen en conclusies van de verbijzonderde interne controle (VIC). De VIC is inmiddels voor het hele jaar uitgevoerd. Ten opzichte van de interne managementletter zijn er geen aanvullende bevindingen (fouten en/of onduidelijkheden) geconstateerd. Daarnaast zijn er zoals afgesproken voor fase 5 eindejaarscontroles uitgevoerd aan de jaarrekening. In deze fase zijn jaarrekeningposten gecontroleerd die geen direct onderdeel zijn van de VIC op de in het interne controleplan benoemde focusgebieden, maar wel materieel genoeg zijn. Zoals afschrijvingen, mutaties reserves en voorzieningen en juistheid en volledigheid gemeentelijke bijdragen. Er zijn geen bevindingen geconstateerd. Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording In 7.2.7 Rechtmatigheidsverantwoording van deze jaarstukken is de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur opgenomen. De uitkomst is dat er geen afwijkingen zijn geconstateerd die de verantwoordingsgrens van 1% van de lasten overschrijden. Op basis van de afgesproken rapporteringsgrens van € 100.000 is er wel een onduidelijkheid toe te lichten met betrekking tot het voorwaardencriterium en dan specifiek het onderdeel inkoop & aanbesteding.

Hieronder treft u verdere toelichting aan op de rechtmatigheidsverantwoording voor zover er bevindingen geconstateerd zijn. Begrotingscriterium Lastenoverschrijdingen: In hoofdstuk 7.2.5 is een analyse opgenomen van de programma’s waarbij de lasten overschrijding groter is dan € 100.000. De lastenoverschrijdingen zijn daar eveneens toegelicht. Die toelichting is beoordeeld. Op basis van de verrichte werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording is geconcludeerd dat de lastenoverschrijding toereikend zijn toegelicht. Uit deze toelichting blijkt dat de lastenoverschrijdingen gemeld zijn in de tussentijdse rapportage, worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten en/of zijn verrekend met een (egalisatie-)reserve en derhalve niet meegewogen hoeven te worden bij het oordeel over de rechtmatigheid. Investeringskredieten: In de Bestuursrapportage 2023 zijn de investeringen geraamd op € 396.000. Uit de toelichting op de balans blijkt dat de investeringen uitkomen op € 749.000. Hiervan is € 192.000 direct gecompenseerd vanuit de meerkosten regeling van COVID-19. Het restant van € 161.000 betreft een investering in audiovisuele middelen. Hiervoor is in 2024 een budget gevoteerd. De goederen zijn eind 2023 geleverd en in 2024 in gebruik genomen. Op grond van de (prestatie-)levering in 2023 is de investering ook in 2023 verantwoord.

Reservemutaties: In overeenstemming met de door het algemeen bestuur vastgestelde nota “Van weerstandsvermogen tot reserves en voorzieningen” zijn de mutaties in de bestemmingsreserves geautoriseerd door het dagelijks bestuur. Voorwaardencriterium In het proces inkoop en aanbesteding is over 2023 een onduidelijkheid geconstateerd van € 349.000. Dit heeft te maken met het inkopen van licenties van het huidige digitaal dossier JGZ. Het is juridisch onduidelijk in hoeverre de omstandigheden van het stoppen van de ontwikkeling van het GGiD voldoende houvast bieden om de inkoop van de licentiekosten van het huidige digitaal dossier als rechtmatig te bestempelen. Om deze onduidelijkheid op te lossen is de organisatie gestart met het aanbesteden van een nieuw digitaal dossier voor de JGZ.

◄Inhoudsopgave

43

Paragrafen M&O criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik heeft betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen door derden. SamenTwente verstrekt geen uitkeringen en heft evenmin belastingen. Op basis van ons interne controleplan is integriteit en fraudebeheersing wel één van de focusgebieden van de verbijzonderde interne controle. Er zijn geen fraudegevallen geconstateerd. 4.4 Verbonden partijen Inleiding Deze paragraaf betreft derde rechtspersonen waarmee wij een bestuurlijke en financiële band hebben, door een participatie in een vennootschap of in stichtingen. We beperken ons hier tot die partijen waarin SamenTwente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Met een bestuurlijk belang bedoelen we een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht. Een financieel belang houdt in dat SamenTwente middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op haar verhaald kunnen worden. Van een financieel belang is ook sprake als wij bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kunnen krijgen. Het bovenstaande impliceert dat er relaties met derde partijen bestaan die slechts een financieel of een bestuurlijk belang inhouden. Deze staan niet in deze paragraaf benoemd.

Beleidskader verbonden partijen Ons beleid met betrekking tot verbonden partijen is vastgelegd in het “Beleidskader deelneming in of relatie met rechtspersonen”. Belangrijkste ontwikkelingen Het algemeen bestuur heeft mede op advies van het Bestuurlijk Overleg Sociaaleconomische Structuurversterking (BOSS) op 11 oktober 2023 besloten om het Innovatiefonds Twente (IFT) te verkopen en te fuseren met het Innovatiefonds Overijssel van de provincie Overijssel. Op 22 december 2023 is de verkoop en de fusie juridisch volledig afgerond. Ook het aandeel dat SamenTwente in Oost NL had is verkocht. Dit ene aandeel was bedoeld om ervoor te zorgen dat Oost NL het IFT kon beheren. Zowel het IFT als Oost NL zijn in verband met deze ontwikkelingen per eind 2023 geen verbonden partijen meer. De coöperatie GGiD is in verband met de juridische afwikkeling met de leverancier nog niet opgeheven. Vennootschappen en coöperaties: GGD GHOR Nederland statutair gevestigd te Utrecht 1. Doelstelling en openbaar belang

2.

3.

Bestuurlijk belang

Financieel belang

◄Inhoudsopgave

Informatie GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de GGD'en en de GHOR-bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de GGD’en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD’en gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD’en hun werkzaamheden kunnen verrichten. Het hoogste orgaan van GGD GHOR Nederland is de Raad van DPG'en. Hierin worden de 25 GGD’en en GHOR-bureaus vertegenwoordigd door hun Directeur Publieke Gezondheid (DPG). Het dagelijks bestuur bestaat uit 4 leden van het algemeen bestuur. Jaarlijks wordt een contributie betaald aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner. Deze contributie bedroeg in 2023 voor GGD Twente € 78.000. Er is geen prognose bekend over het eigen vermogen aan het begin en einde van boekjaar 2023.

Risico

● ○

44

Paragrafen 4.

Risico’s

○

Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de Directeur Publieke Gezondheid in zowel de vergadering van DPG-en als het presidium. Financiële bijdrage is jaarlijks geraamd waardoor het financiële risico ook laag is. Aangezien zowel het bestuurlijke risico als het financiële risico laag is, is de totale risico score ook laag.

GGiD Coöperatief U.A. Op 2 maart 2020 is de Coöperatie GGiD U.A. opgericht door de GGD-en Twente, Hollands Noorden en regio Utrecht. De bedoeling was om in de coöperatie het beheer en de doorontwikkeling van het GGiD onder te brengen. Door het besluit van de algemeen besturen van de drie GGD-en om te stoppen met de ontwikkeling van het GGiD, is de bedoeling waarvoor de coöperatie was opgericht niet langer actueel. De coöperatie zal dan ook opgeheven worden. Dit is onderdeel van de verdere juridische afwikkeling van het GGiD. 4.5 Financiering Inleiding De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie. Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die daarvoor niet direct nodig zijn. Beleid treasury functie en wettelijk kader In het treasurystatuut is het beleidskader rondom de treasury functie vastgelegd. De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Om vooral de financieringsrisico’s te beperken, is in de Wet FIDO een tweetal instrumenten opgenomen, te weten de rente risiconorm en het kasgeldlimiet.

Door de bepalingen van de Wet FIDO worden gemeenschappelijke regelingen verplicht alle geldelijke overschotten bij het Ministerie van Financiën te beleggen, het zogenoemde schatkistbankieren. Renterisiconorm De rente risiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering. Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar zal worden aangepast. Herfinanciering is het aangaan van een nieuwe lening om de oude af te lossen. De rente risiconorm beperkt dus de aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. In 2023 is er bij ons geen sprake geweest van renteherziening en/of herfinanciering. In 2023 is € 169.000 afgelost op de langlopende lening en € 60.000 aan rente betaald op de langlopende lening. In onderstaande tabel is de renterisiconorm uiteengezet. Nr. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Omschrijving bedragen x € 1.000 Begrotingstotaal voor wijziging (excl. mutaties reserves) Renterisiconorm (20% van 1) Renteherziening Aflossing Rente risico (3+4) Ruimte onder renterisiconorm (2-5)

Jaarrekening 2023 45.403 9.081 0 169 169 8.911

Tabel 3 Renterisiconorm

Kasgeldlimiet Het kasgeldlimiet is in de Wet FIDO opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Het kasgeldlimiet bepaalt dat gemeenschappelijke regelingen hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kortlopend vreemd vermogen financieren. De norm is in de wet gesteld op 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves). In 2023 komt dit neer op een bedrag van € 3,7 mln. (8.2% van de lasten begroting voor wijziging). Het percentage wordt berekend als een kwartaalgemiddelde. In het jaar 2023 zijn door ons zowel voor de korte als de lange termijn geen externe financieringsmiddelen aangetrokken. Voor beide financieringsbehoeften is uitsluitend gebruik gemaakt van beschikbare interne financieringsmiddelen.

◄Inhoudsopgave

45

Paragrafen Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie wordt nauwlettend gemonitord. Bij onze organisatie zijn in een normale situatie de exploitatie uitgaven min of meer gelijkmatig verdeeld over het jaar. We hebben één langlopende lening, omdat een rechtsvoorganger van Regio Twente deze heeft afgesloten. Wij financieren de investeringen uit het eigen vermogen. De gemeentelijke bijdrage wordt per kwartaal vooraf in rekening gebracht. Dit zorgt ook voor een goede liquiditeitspositie gerelateerd aan een evenwichtige verdeling van de exploitatielasten over het jaar. Enkele maanden per jaar is sprake van voorfinanciering. Dit betreft voornamelijk de eerste paar maanden van het jaar.

◄Inhoudsopgave

46

Paragrafen 4.6 COVID-19 De corona afdeling voerde de vaccinatie-opdracht van de minister uit. Op basis van de gunstige epidemiologische situatie zijn de beperkende corona maatregelen in het voorjaar opgeheven. Dit betekende dat er vanaf 18 maart 2023 geen testen meer zijn uitgevoerd. Ook de werkzaamheden voor BCO & Advies en de Informatie- & afsprakenlijn zijn verder geminimaliseerd. Het loslaten van de maatregelen had geen negatieve gevolgen voor de volksgezondheid: we zagen een dalende trend in het aantal ziekenhuisopnames. De minister heeft besloten geen voorjaarscampagne voor vaccineren uit te laten voeren. Vaccineren bleef mogelijk voor hen die nog niet alle vaccinaties hadden gehad. GGD Twente bood dit steeds meer fijnmazig aan (pop-ups) en op de vaste locatie aan het Colosseum in Enschede. Personeel is zoveel mogelijk afgeschaald. Personeel met contracten die niet konden worden opgezegd, werden zoveel mogelijk productief ingezet op andere opdrachten binnen SamenTwente. Op 2 oktober 2023 ging de Najaarscampagne voor de COVID-19-vaccinaties van start. Hiervoor werd er gebruik gemaakt van het vernieuwde XXB1.5 vaccin. De doelgroepen die in aanmerking kwamen voor een vaccinatie waren: • Mensen van 60 jaar en ouder. • Volwassenen (18-59) die jaarlijks een uitnodiging krijgen voor de griepprik.

• Volwassenen en kinderen uit medische hoog risicogroepen (bijvoorbeeld mensen met een ernstige afweerstoornis) • Zwangeren. • Zorgmedewerkers met direct patiëntencontact. • Mensen die niet tot de gespecificeerde doelgroepen behoren, maar bijvoorbeeld op individuele basis naar inzicht van de behandelend arts of vanwege een kwetsbaar gezinslid in aanmerking komen. Voor de opschaling van personeel zijn er nieuwe medewerkers aangetrokken. Dit waren veelal oudmedewerkers (herintreders). Voor de Najaarscampagne is de vaste locatie aan het Colosseum in Enschede gereed gemaakt voor de grote hoeveelheden vaccinaties. Naast deze grote locatie waren er fijnmazige acties gepland in de vorm van pop-up locaties en zijn er mobiele teams georganiseerd die langsgaan bij zorginstellingen zonder medische dienst en de Niet Mobiele Thuis Wonenden. In de Najaarscampagne zijn ongeveer 80.000 mensen gevaccineerd. Dat was nagenoeg conform de geplande capaciteit. De corona afdeling bereidde zich voor op de integratie van haar taken en personeel met de staande GGDorganisatie in 2024. In 2023 is Bron en contactenonderzoeken & Advies overgedragen aan het Meldpunt IZB. Meerkosten Ook in 2023 zijn de GGD’en geconfronteerd met een grote hoeveelheid extra kosten in verband met het bestrijden en beheersen van het coronavirus.

Extra taken en opdrachten die de GGD’en al in 2020 op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) van de minister hebben gekregen. De kosten voor bron- en contactonderzoek, bemonstering (testen), vaccineren en overige kosten (incl. ondersteuning) worden door het ministerie van VWS vergoed. De regeling van de vergoeding van de meerkosten is, net als voor 2020 en 2021, van toepassing geweest tot 1 juli 2023. Voor de activiteiten in de tweede helft van 2023 ontving de GGD Twente een SPUK (specifieke uitkering). De totale COVID-19 gerelateerde meerkosten bedragen € 11,2 mln. In overeenstemming met verantwoordingsafspraken met VWS zijn de meerkosten (januari t/m juni 2023) opgenomen in de jaarrekening in hoofdstuk toelichting op het overzicht van baten en lasten. De kosten over het tweede helft van het jaar worden via de SiSa systematiek verantwoord.

€ € €

502.468 714.527 4.760.245

Meerkostenregeling (januari - juni) € 416.468 € 677.692 € 2.580.113

€ € € €

3.991.559 1.215.772 5.207.331 11.184.570

€ € € €

Kostensoort Blok 1 Bron- en contactonderzoek Blok 2 Bemonstering Blok 3 COVID-19 vaccinatie Blok 4 Overige meerkosten Overig Ondersteuning Subtotaal blok 4 Totaal kosten

Totaal

2.831.347 861.012 3.692.359 7.366.632

SPUK (juli - december) € 86.000 € 36.835 € 2.180.132 € € € €

1.160.211 354.762 1.514.973 3.817.940

Tabel 4 Verantwoording COVID-19 meerkosten

◄Inhoudsopgave

47

Paragrafen 4.7 Openbaarheidsparagraaf De openbaarheidsparagraaf is een verplichte paragraaf die voortkomt uit artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo). De wet is bedoeld om bestuursorganen transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. Om tot deze transparantie te komen dient informatie beter vindbaar en uitwisselbaar te worden. In onderstaande paragrafen wordt op drie thema’s (actieve openbaarmaking, passieve openbaarmaking en de verbetering van de informatiehuishouding) toegelicht welke acties in 2023 zijn uitgevoerd om de transparantie te bevorderen. Actieve openbaarmaking Onder actieve openbaarmaking verstaan we de activiteiten die ondernomen zijn om informatie uit eigen beweging openbaar te maken voor de samenleving. Via de website en op overheid.nl is ook in 2023 informatie actief openbaar gemaakt. • Website: Op de website zijn de leden van het algemeen en het dagelijks bestuur voorgesteld. De besluitlijsten van het dagelijks bestuur en vergaderstukken met besluiten van het algemeen bestuur zijn eenvoudig in te zien en te downloaden. Dat geldt ook voor de planning & control producten. De inrichting van de organisatie en werkwijze is toegelicht met links naar de eigen websites van GGD Twente, Veilig Thuis Twente en OZJT. Verder geeft de website informatie over hoe de organisatie kan worden bereikt.

Ook een korte toelichting op de Woo is op de website te vinden. • Overheid.nl: Deze website is de wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheidsorganisaties in Nederland. Op deze website is beleid en regelgeving van SamenTwente in te zien en te downloaden. Besluiten hierover zijn officieel bekend gemaakt in het blad gemeenschappelijke regelingen, dat eveneens onderdeel is van overheid.nl. Passieve openbaarmaking (Wob 2.0) Onder passieve openbaarmaking verstaan we het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een Woo-verzoek. • Afhandeling Woo-verzoeken: in 2023 heeft SamenTwente twee Woo-verzoeken ontvangen en afgehandeld. Eén Woo-verzoek ging over risicoprofielen van kinderopvanglocaties. Het andere Woo-verzoek betrof de zienswijze van de GGD op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 Twente. Dit Woo-verzoek is afgehandeld via GGD IJsselland. • Woo-contactpersoon: de rol van Woo-contactpersoon is belegd bij het team Post & Archief (DIV). Op de website zijn een contactformulier, e-mailadres en telefoonnummer beschikbaar. Herinrichting digitale informatiehuishouding (duurzaam toegankelijk) Het herinrichten van de informatiehuishouding heeft tot doel ook de digitale documenten duurzaam toegankelijk te maken om – ook op termijn – aan de openbaarheidseisen te kunnen voldoen.

• Uitgevoerde verbeterpunten: In 2023 zijn de Covid-19-documenten gestructureerd in het (lopend) archief opgenomen en als hotspot aangewezen, is uitvoering gegeven aan de archivering van de websites en is een nieuwe archiefverordening in concept opgesteld. Ook zijn een i-visie en informatiebeleid ontwikkeld en gereed om bestuurlijk te kunnen worden vastgesteld. • Nog uit te voeren verbeterpunten: Wegens de krappe personeelsformatie is nog geen uitvoering gegeven aan de overige urgente punten uit de nulmeting van 2022. Deze gaan onder meer om beleid en implementatie rond bewaring van e-mails en sociale media, document- en dataclassificaties en implementatie in de processen en kwaliteitszorg rond archivering. • In 2023 zijn de statussen op het gebied van digitale toegankelijkheid van de websites van SamenTwente en de organisatieonderdelen in kaart gebracht (Dashboard DigiToegankelijk). • Voor ggdtwente.nl en samentwente.nl is in 2023 een toegankelijkheidsonderzoek uitgevoerd. Na het oplossen van verschillende bevindingen behaalde ggdtwente.nl weer de A-status, samentwente.nl behaalde een B-status. • Verder is in 2023 gewerkt aan bewustwording over digitale toegankelijkheid binnen SamenTwente.

◄Inhoudsopgave

48

Specificatie baten en lasten

5. Specificatie herkomst baten en besteding lasten 1% 2%

1%

1%

Baten

Gemeentelijke bijdrage COVID-19 (Rijksbijdrage)

4%

6%

12%

46%

Gemeentelijke Bijdragen in projecten/coalities Mutatie reserves Inkomsten tarieftaken en vaccinaties Rijksbijdrage Versterking pandemische paraatheid Rijksbijdrage SOA

12% 15%

Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen (DVO) UWV uitkeringen Overige opbrengsten

Baten Gemeentelijke bijdrage COVID-19 (Rijksbijdrage) Gemeentelijke Bijdragen in projecten/coalities Mutatie reserves Inkomsten tarieftaken en vaccinaties (van Twentse gemeenten, politie en RIVM) Rijksbijdrage Versterking pandemische paraatheid Rijksbijdrage SOA Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen (op basis DVO met Recreatieschap Twente en Veiligheidsregio Twente) UWV uitkeringen Overige opbrengsten Totaal

◄Inhoudsopgave

Bedrag x € 1.000 34.482 11.185 8.849 8.990 3.403 1.165 1.111

% 46% 15% 12% 12% 5% 2% 1%

893

1%

528 4.869 75.474

1% 6% 100%

49

Specificatie baten en lasten

3%

3%

6%

Lasten

Salarissen en overige personele vergoedingen Inhuur en tijdelijk personeel

7%

Verkoop Innovatiefonds Twente 11% 53%

Gebouwen, terreinen en voertuigen ICT

17% Uitbestede werkzaamheden Overige lasten

Lasten Salarissen en overige personele vergoedingen Inhuur en tijdelijk personeel Verkoop Innovatiefonds Twente Gebouwen, terreinen en voertuigen ICT Uitbestede werkzaamheden Afschrijvingen Subsidies en overdrachten Medische kosten Opleidingskosten Dotaties voorzieningen Overige lasten Totaal

◄Inhoudsopgave

Bedrag (x € 1.000) 39.752 13.148 8.040 5.045 2.334 2.165 650 652 532 738 446 1.705 75.206

% 53% 17% 11% 7% 3% 3%

6%

100%

50

Loonontwikkeling

6. Loonontwikkeling Cao-ontwikkeling (bedragen x € 1.000) GGD Twente OZJT VTT Bestuur en Ondersteuning Totaal

Werkelijke toename Verwachte toename Totaal tekort cao salariskosten 2023 (2,30%) ontwikkeling (3,72%) (6,02%) 1.043 346 697 121 26 96 316 70 246 302 77 224 1.782 519 1.263

Tabel 5 Loonontwikkeling

Toelichting Omdat onze organisatie zo vroeg in het jaar een begroting moet opstellen (de begroting 2023 is begin 2022 opgesteld), wordt er een inschatting gemaakt van hoe de salarissen en werkgeverslasten zich gaan ontwikkelen in het begrotingsjaar. Deze inschatting noemen wij de looncompensatie. Dit doen wij op basis van de door de gemeenten opgestelde uitgangspunten. Aangezien de salarissen en de werkgeverslasten de belangrijkste componenten zijn van onze begroting, is het van cruciaal belang om in het begrotingsjaar zelf te analyseren hoe deze inschatting zich verhoudt tot de werkelijke ontwikkeling. De cijfers van de Macro Economische Verkenning (MEV), halfjaarlijks uitgevoerd door het Centraal Plan Bureau (CPB), dienen als basis voor de berekening van de looncompensatie. Voor de begroting 2023 zijn de cijfers uit de MEV 2022 van september 2021 gehanteerd. Geraamde looncompensatie 2023 in relatie tot cao-ontwikkeling In de begroting van 2023 is uitgegaan van de loonvoetsector overheid uit de MEV. Er is uitgegaan van een loonstijging van 2,30% in 2023. In deze loonstijging is geen rekening gehouden met de uitkomsten van de cao 2023, omdat deze ten tijde van het opstellen van de begroting niet bekend waren. Bij het opstellen van de programmabegroting 2023 werd er dus vanuit gegaan dat de salarissen en de sociale lasten in 2023 naar verwachting zullen stijgen met 2,30%.

De analyse van de werkelijke stijging laat zien dat de salarissen en sociale lasten stijgen met 6,02%. Dit wordt veroorzaakt door structurele salarisstijgingen uit de cao 2023. Dit resulteert in een tekort van 3,72% van de geraamde loonsom (ca. € 1,26 miljoen) ten opzichte van de begroting 2023. Dit is een incidenteel tekort want in de begroting van 2024 wordt onze organisatie gecompenseerd voor de uitkomsten van de cao 2023. In de begroting van 2024 is een schatting gemaakt van de cao-2024. Via onze tussentijdse Bestuursrapportages wordt inzicht gegeven in effecten van de caoontwikkeling 2024.

◄Inhoudsopgave

51

Jaarrekening

Jaarrekening Onze jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten inclusief toelichting en bestaat uit de balans met toelichting. Het overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld is als bijlage toegevoegd net zoals de verantwoordingsinformatie van specifieke uitkeringen. Grondslagen voor resultaat en waardebepaling Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De jaarrekening is volgens de richtlijnen van het BBV opgesteld. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde, tenzij het desbetreffende balanshoofd anders wordt vermeld. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden.

De effecten van de veranderopdracht Regio Twente zijn niet ondervangen via een voorziening, maar door het instellen van een frictiekostenreserve. Algemene waarderingsgrondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening SamenTwente en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dit betekent dat: de rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet; de rechtmatigheidsverantwoording een oordeel geeft over de financiële rechtmatigheid waaronder het Voorwaardencriterium, het Begrotingscriterium en het Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) criterium; het algemeen bestuur op 6 maart 2024 een normenkader 2023 heeft vastgesteld; de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede de eigen financiële verordening.

Dit betekent dat: o een verantwoordingsgrens van 1% is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o een rapporteringsgrens van € 100.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen en toegelicht. Grondslagen voor waardering Balans Vaste activa Materiële vaste activa met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs wordt gedefinieerd als zijnde inkoopprijs en de bijkomende kosten en de vervaardigingsprijs wordt gedefinieerd als zijnde de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. De gehanteerde afschrijvingstermijnen conform de nota rente en afschrijving bedragen in jaren: Gronden en terreinen

◄Inhoudsopgave

n.v.t.

52

Jaarrekening Woonruimten Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties ICT Overige materiële vaste activa

20 40 5-15 5-15 3-5 10

Financiële vaste activa Leningen u/g zijn gewaardeerd tegen de verwachte aflossingswaarde. Het verschil met de destijds betaalde verkrijgingsprijs is in het resultaat opgenomen. Participaties in het aandelenkapitaal van N.V. ’s en B.V. ’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. De bijdragen aan activa in eigendom van derden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen. Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid kan een voorziening in mindering worden gebracht. Dit is in 2023 niet het geval. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Vaste passiva Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves worden gevormd door het instellen van een format, deze wordt vastgesteld door het algemeen bestuur. In dit vast te stellen format wordt aangegeven wat de bestemming is, hoe deze wordt gevormd/gevoed, het wel of niet toevoegen van rente, de looptijd van de reserve en de maximale hoogte van de reserve.

Indien het format is vastgesteld kunnen toevoegingen en onttrekkingen plaatsvinden binnen de gestelde normen zonder aanvullend besluit van het algemeen bestuur. Voorzieningen Voorzieningen dienen naar beste inschatting dekkend te zijn voor de achterliggende verplichtingen en risico's. Ze mogen niet groter of kleiner zijn dan de geschatte omvang van de verplichtingen en risico's waarvoor ze gevormd zijn. Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betreffende verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting van voormalige leden van het dagelijks bestuur is gewaardeerd tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en Garantstellingen Voor zover leningen door ons gewaarborgd zijn, is op de toelichting op de balans het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen.

◄Inhoudsopgave

53

Jaarrekening

7. Overzicht van baten en lasten en de toelichting 7.1 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Overzicht van baten en lasten jaarrekening 2023

Bedragen x € 1.000

Begroting

Begroting

Rekening

Rekening

2023

2023

2023

2022

voor wijziging

na wijziging

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

GGD Twente

5.017

21.524

-16.506

20.085

37.462

-17.377

17.483

34.547

-17.064

34.433

52.903

-18.470

OZJT

639

2.158

-1.520

1.622

4.216

-2.594

1.301

3.644

-2.343

2.008

2.926

-919

Veilig Thuis Twente

2.497

4.990

-2.493

3.054

5.457

-2.403

3.093

5.887

-2.794

2.869

5.099

-2.231

Bestuur en Ondersteuning

211

541

-331

211

436

-225

201

382

-181

192

597

-405

Veranderopdracht

0

0

0

0

0

0

71

151

-79

4.064

4.937

-874

Coalition of the Willing

2.214

1.885

329

3.064

2.723

341

3.273

3.013

261

2.491

2.154

338

Totaal programma's excl. overhead

10.578

31.098

-20.520

28.035

50.293

-22.257

25.423

47.623

-22.200

46.057

68.616

-22.560

GGD Twente

500

4.506

-4.006

995

4.081

-3.087

5.054

7.935

-2.881

5.513

9.037

-3.524

OZJT

0

275

-275

0

312

-312

0

523

-523

676

459

216

Veilig Thuis Twente

0

796

-796

0

698

-698

8

875

-867

0

959

-959

Bestuur en Ondersteuning

385

8.337

-7.953

894

9.259

-8.365

991

9.535

-8.543

566

8.155

-7.589

Veranderopdracht

579

0

579

24

263

-240

35

238

-203

726

463

264

Coalition of the Willing

0

329

-329

0

341

-341

0

377

-377

0

321

-321

Programma`s excl. overhead

Totaal Overhead

1.464

14.244

-12.780

1.912

14.955

-13.043

6.088

19.482

-13.394

7.482

19.394

-11.912

Totaal programma's incl. overhead

12.042

45.342

-33.301

29.948

65.248

-35.300

31.511

67.106

-35.595

53.538

88.010

-34.473

27

60

-34

27

8.100

-8.074

491

8.100

-7.610

789

69

720

20.513 1.795 3.289 8.272 -777 0 33.091 33.118

0 0 0 0 0 0 0 60

20.513 1.795 3.289 8.272 -777 0 33.091 33.057

20.279 2.582 3.101 8.521 0 0 34.482 34.509

0 0 0 0 0 0 0 8.100

20.279 2.582 3.101 8.521 0 0 34.482 26.408

20.279 2.582 3.101 8.521 0 0 34.482 34.973

0 0 0 0 0 0 0 8.100

20.279 2.582 3.101 8.521 0 0 34.482 26.872

19.489 1.280 3.166 7.584 -724 0 30.796 31.585

0 0 0 0 0 0 69

19.489 1.280 3.166 7.584 -724 0 30.796 31.516

45.159

45.403

-243

64.456

73.348

-8.892

66.484

75.206

-8.722

85.124

88.079

-2.956

GGD Twente

0

0

0

185

0

185

198

0

198

3.340

1.011

2.329

OZJT

0

0

0

324

0

324

318

0

318

0

542

-542

Veilig Thuis Twente

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Bestuur en Ondersteuning

45

0

45

103

0

103

36

0

36

662

38

624

Veranderopdracht

198

0

198

8.280

0

8.280

8.322

0

8.322

1.357

764

594

Coalition of the Willing

0

0

0

0

0

0

116

0

116

0

17

-17

Totaal mutaties reserves

243

0

243

8.892

0

8.892

8.990

0

8.990

5.359

2.371

2.988

Gerealiseerd resultaat

45.403

45.403

Algemene dekkingsmiddelen Treasury Gemeentelijk e bijdrage: GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Veranderopdracht Coalition of the Willing Totaal Gemeentelijke bijdrage Totaal algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves

0

73.348

73.348

0

75.474

75.206

267

90.483

90.450

32

Tabel 6 Overzicht van baten en lasten

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

54

Jaarrekening 7.2 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening Vluchtelingen uit Oekraïne en JGZ dienstverlening In het algemeen bestuur van 13 december 2023 is ingestemd met het voorstel voor dekking van de kosten die de JGZ maakt ten behoeve van Oekraïense vluchtelingen. Via dit voorstel is afgesproken dat de rijksbijdrage die de gemeenten ontvangen, door GGD Twente/JGZ wordt gebruikt ter bekostiging van de uit te voeren taken. In totaal betreft dit een bedrag van ca. € 351.000 voor 2023. Uit 2022 was nog een budget over van € 254.000. Dit is uiteengezet in de jaarrekening 2022. De kosten van de JGZ in 2023 bedragen € 414.000. Deze zijn aanzienlijk hoger dan de kosten van 2022. Dit heeft ermee te maken dat er nog werkzaamheden uit 2022 uitgevoerd moesten worden. Daarnaast is de oorlog in Oekraïne nog niet voorbij en zien we nog steeds een groei van Oekraïense vluchtelingen in Twente. Uit de ervaringen van onze professionals blijkt ook dat de problematiek groot is en dat deze niet direct bij binnenkomst zichtbaar is. Vaak worden de problemen pas later zichtbaar, waardoor de zorg intensiever wordt. In 2023 is een onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau AEF (zie het decembercirculaire gemeentefonds 2023) naar de kosten voor Oekraïense vluchtelingen. Hieruit is gebleken dat de kosten lager zijn dan de vergoeding van 2022.

Dit komt voor een groot deel doordat meerdere gemeenten in het onderzoek hebben aangegeven geen kosten te hebben gemaakt voor Oekraïense vluchtelingen. Hierdoor is de vergoeding van 2023 lager vastgesteld. Als de problematiek van Oekraïense vluchtelingen toeneemt, zoals onze professionals signaleren, kan het zijn dat de financiering vanuit het gemeentefonds niet toereikend zal zijn. Het resterende deel van € 191.000 wordt conform besluit van het algemeen bestuur van 13 december 2023 gereserveerd voor 2024. JGZ Oekraïense Vluchtelingen (bedragen x € 1.000) Personele kosten Inhuur derden Totale kosten Rijksbijdrage (via het gemeentefonds) Resterend

2022 220 34 254 508 254

2023 391 23 414 351 -63

Totaal 611 57 668 859 191

Tabel 7 Verantwoording JGZ dienstverlening Oekraïne

Vennootschapsbelasting Om te beoordelen of wij in onze rol van (overheids)ondernemer ook daadwerkelijk voor afdracht van VPB in aanmerking komen, hebben wij onze activiteiten aan de daarvoor geldende wettelijke criteria getoetst. Hierbij is gemotiveerd komen vast te staan dat dit niet het geval is. De conclusie hieruit is dat SamenTwente geen activiteiten uitvoert waaruit een VPB plicht voortvloeit. Btw compensatie Ook in het jaar 2023 is weer de zogenaamde transparantieregeling voor btw van toepassing geweest. Op basis van hierover met de Twentse gemeenten gemaakte afspraken hebben wij onze daarvoor in aanmerking komende btw naar de gemeenten doorgeschoven. Dit betreft in totaliteit € 1.088.000. Aanwending bedrag voor onvoorzien Er is geen gebruik gemaakt van het geraamde bedrag voor onvoorzien (€ 45.000).

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

55

Jaarrekening COVID-19 verantwoording meerkosten In de Covid-19-verantwoordingsinstructie 2023 van VWS is opgenomen dat GGD-en zich over 2023 dienen te verantwoorden in de jaarrekening in één verantwoording waarbij wel onderscheid gemaakt is in: De meerkosten die betrekking hebben op de periode van 1 januari 2023 tot en met 30 juni 2023. De kosten (doorlopende verplichtingen) die betrekking hebben op de periode van 1 juli 2023 tot en met 31 december 2023. De eventuele kosten als gevolg van de ICAM claim die betrekking hebben op de periode van 1 juli 2023 tot en met 31 december 2023. Verantwoording meerkosten COVID-19 2023 Kostenspecificatie (kosten incl. btw-opgaven) Bron- en contactonderzoek regulier Bemonstering regulier Vaccinatie Totaal overige Meerkosten: Overig Ondersteuning Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 doorlopende verplichtingen: Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 kosten Icam claimen: Totaal kosten

Meerkostenregeling (januari – juni 2023) € 416.468 € 677.692 € 2.580.113 € 3.692.358 € 2.831.347 € 861.011 €

7.366.631

SamenTwente heeft in 2023 ongeveer € 7,4 miljoen meerkosten gedeclareerd bij het ministerie van VWS. Dit bedrag heeft betrekking op de periode tot 1 juli 2023 aangezien per die datum de meerkostenregeling is beëindigd. 7.2.1 Afwikkeling GGiD en btw Op 2 november 2022 besloten de 3 GGD-en van Hollands-Noorden, regio Utrecht en Twente te stoppen met de verdere ontwikkeling van het GGiD. Op dit moment vindt de juridische contractafwikkeling met de leverancier plaats. De financiële afwikkeling heeft in Twente in december 2022 plaatsgevonden. Er is toen eveneens een reserve ingesteld om de kosten die voortvloeien uit de afwikkeling van het GGiD te dekken. In deze reserve is in 2022 een bedrag van € 150.000 toegevoegd en per begin 2023 resteerde er een bedrag van € 142.000. De in 2023 gerealiseerde kosten ten laste van deze reserve bedragen € 97.000. In onderstaande tabel is uiteengezet waaraan geld is uitgegeven ten behoeve van de afwikkeling. Per 2024 is er nog een bedrag beschikbaar van € 45.000. Zie voor een toelichting op de btw-teruggave van het GGiD in het hoofdstuk gebeurtenissen na balansdatum. Kosten afwikkeling GGiD (bedragen x € 1.000) Kosten evaluatie (onderzoek AEF + interne en externe inzet) Juridische kosten (advocaten) Kosten fiscaal advies (t.b.v.

teruggaverzoek btw) Totale kosten Beschikbaar budget reserve afwikkeling GGiD per 01-01-2023 Saldo beschikbaar budget per 31-12-2023

Totaal realisatie 76 14 7 97 142 45

Tabel 3 Specificatie kosten afwikkeling GGiD

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

56

Jaarrekening 7.2.2 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt Inleiding Ten opzichte van voorgaande jaren is dit hoofdstuk iets anders opgebouwd. Ten opzichte van de jaarstukken van vorig jaar geven we aanvullend in deze jaarstukken toelichting over het karakter van de belangrijkste ontwikkelingen die ons resultaat hebben veroorzaakt. Zien we deze ontwikkelingen bijvoorbeeld alleen dit jaar terug (incidenteel = I) of zien we ze de komende jaren terug met een bepaalde einddatum (meerjarig = M) of zijn het structurele (= S) ontwikkelingen zonder einddatum. Hier geven we inzicht in. Deze rubricering helpt bij het vooruitkijken en beter duiden van wat er de komende jaren op ons af komt. Met deze duiding zijn we dit jaar in onze tussentijdse rapportage (Bestuursrapportage) al begonnen en voeren we deze lijn logischerwijs ook door in de voorliggende jaarstukken als sluitstuk van onze P&C cyclus. Met deze duiding maken we onderscheid tussen min of meer reguliere ontwikkelingen en ontwikkelingen die bijzonder (incidenteel) van aard zijn. Voor dit jaar gaat het om de cao ontwikkeling 2023 en om de btw teruggave van het GGiD. In de begroting van 2023 is rekening gehouden met een loonontwikkeling op basis van de cijfers uit de Macro Economische Verkenning. De werkelijke cao ontwikkeling overstijgt ruim de geraamde ontwikkeling.

Met het algemeen bestuur is afgesproken dat we het tekort dat hierdoor ontstaat separaat zichtbaar maken en betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening. Een tweede bijzondere feit die onze exploitatie 2023 enorm heeft beïnvloed is de btw teruggave van het GGiD. In het vorige hoofdstuk heeft u een toelichting hierover kunnen lezen. Om een goed beeld te krijgen van hoe onze exploitatie ervoor staat geven we per programma inzicht in de positieve en negatieve ontwikkelingen exclusief de cao effecten en de btw-teruggave van het GGiD.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

57

Jaarrekening 7.2.2.1 GGD Twente Bedragen x € 1.000 Analyse positieve en negatieve ontwikkelingen: Soort I

Positieve ontwikkelingen Rijksvaccinatieprogramma (RVP)

€ 450

I

JGZ Oekraïense vluchtelingen

270

I I M M I

Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIPP) Gezond en Actief leven Akkoord Projectopbrengsten SOA taken Onttrekking reserve voor afwikkeling GGiD en aanbesteding Digitaal Dossier

Totaal

Soort Negatieve ontwikkelingen S Forensische Geneeskunde Toename maatschappelijke vraagstukken M en anticiperen op arbeidsmarktontwikkelingen

€ -260 -342

353

I

Stijgende huisvestingskosten

-220

63 136 93

I I I

Kosten voormalig personeel Afwikkeling GGiD Aanbesteding digitaal dossier

-67 -97 -100

197

I

Kosten voormalig personeel

-67

1.562

-1.086

Gerealiseerd bedrijfsresultaat Cao ontwikkeling Btw-teruggave GGiD Gerealiseerd resultaat

476 -697 752 531

Analyse doorwerking van het financieel effect: Soort I M S Totaal

Doorwerking Incidenteel Meerjarig Structureel Bedrijfsresultaat

Voordelig 1.333 229 0 1.562

Nadelig -484 -342 -260 -1.086 Cao ontwikkeling

Gerealiseerd resultaat exclusief btw-teruggave GGiD Btw GGiD Gerealiseerd resultaat

Totaal 849 -113 -260 476 -697 -221 752 531

Toelichting doorwerking: Als we alle positieve en negatieve ontwikkelingen analyseren op basis van de doorwerking dan valt op dat we een fors positief resultaat realiseren op basis van incidentele voordelen. Deze zijn voornamelijk afkomstig van Rijksopbrengsten vanuit het RVP en vanuit VIPP. Meerjarig zien we een tekort, omdat er tijdelijk sprake is van verruiming van de bezetting om te kunnen anticiperen op bijvoorbeeld het artsentekort. Structureel zien we in 2023 een tekort door het enorme tekort aan forensische artsen. Hierdoor zijn we genoodzaakt om externe ZZP artsen aan te trekken die fors duurder zijn. Met ons algemeen bestuur is op 14 februari 2024 afgesproken om de begroting tijdelijk (2024-2026) op te hogen voor de forensische geneeskunde. Hieronder treft u per ontwikkeling een verdiepende toelichting aan.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

58

Jaarrekening Toelichting Positieve ontwikkelingen 450 Rijksvaccinatieprogramma Op het rijksvaccinatieprogramma is een positief resultaat gerealiseerd van € 450.000. Hierin is onderscheid te maken tussen de HPV vaccinatie 12tot 18-jarigen en HPV 18+. Vanaf 2022 heeft de GGD de opdracht gekregen van het Rijk om de 11-jarige jongens op te roepen voor de HPV vaccinatie. Daarbij is in 2022 en 2023 incidenteel de opdracht gekomen om de 12- tot 18jarigen op te roepen om alsnog de HPV vaccinatie te halen (inhaal campagne). Een deel van de werkzaamheden wordt uitgevoerd door uitzendkrachten en een deel wordt uitgevoerd door de bestaande formatie; op dezelfde wijze als onze reguliere groepsvaccinatiesessies. Omdat er dus geen aparte werkprocessen voor de extra vaccinaties zijn gericht, heeft dit geleid tot een positief resultaat van € 400.000 door een efficiënte organisatie van de groepsvaccinatiesessies. De financiering verloopt via het RIVM. In 2023 heeft de GGD tevens de opdracht gekregen van het Rijk om de vaccinaties voor 18- tot 27-jarigen uit te voeren. Hier is een financieel positief resultaat op behaald van ca. € 50.000, omdat een deel van de werkzaamheden door eigen mensen van de GGD is uitgevoerd. JGZ Oekraïense vluchtelingen 270

Toelichting negatieve ontwikkelingen Forensische Geneeskunde -260 Bij Forensische geneeskunde is een negatief resultaat gerealiseerd van € 260.000. Het tekort wordt veroorzaakt door de landelijke schaarste van forensisch artsen. Hierdoor wordt de GGD geconfronteerd met hogere uurtarieven, meer garantie-uren en aanvullende afspraken. Deze ontwikkelingen hebben vanaf april 2023 geleid tot hogere kosten. De tarieven die de GGD ontvangt van de gemeenten zijn niet gestegen, waardoor een structureel tekort ontstaat. Het AB heeft op 14 februari 2024 besloten om de begroting van Forensische geneeskunde incidenteel te verhogen.

Toename maatschappelijke -342 vraagstukken en anticiperen op arbeidsmarktontwikkelingen Op de reguliere begroting is een positief resultaat Er is een negatief resultaat gerealiseerd van € gerealiseerd van € 270.000 doordat de eigen 342.000 als gevolg van het tekort op de mensen van de GGD zich hebben ingezet voor de arbeidsmarkt en de toename van Oekraïense vluchtelingen. Doordat de Oekraïense maatschappelijke vraagstukken. Er wordt vluchtelingen verspreid in Twente in de wijken of in voortdurend gekeken naar manieren om de opvangcentra wonen, worden de werkzaamheden dienstverlening in de toekomst te kunnen gedaan door de reguliere teams. Doordat we garanderen. Zo worden er als gevolg van het anticiperen op de arbeidsmarktontwikkelingen als artsentekort taken verschoven, met als gevolg gevolg van toenemende maatschappelijke een tijdelijke verruiming van de bezetting. vraagstukken, wordt hier in de personele bezetting We zien een toename van maatschappelijke rekening mee gehouden, waardoor we een hogere vraagstukken waaronder een toename van bezetting aanhouden. De hogere bezetting is in 2023 psychosociale problematieken bij jongeren. Dit onder andere bekostigd door de middelen die de heeft onder andere ook een effect op het aantal GGD heeft ontvangen voor Oekraïense schoolverzuimers. Tevens wordt de problematiek vluchtelingen. complexer bij jongeren die meer verzuimen.

Ook het toenemende aantal nieuwkomers (waaronder Oekraïense vluchtelingen) zorgt voor meer druk op de organisatie. Door al deze ontwikkelingen is meer inzet van onze professionals noodzakelijk.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

59

Jaarrekening Versterking infectieziektebestrijding en 353 pandemische paraatheid (VIPP) Vanaf 2023 zijn er extra middelen beschikbaar vanuit VWS om invulling te geven aan VIPP. Dit programma is een aanvulling op de reguliere dienstverlening van de afdeling infectieziekten binnen de GGD. De taken die bij dit programma horen zijn gaandeweg ingevuld en zijn in eerste instantie veelal uitgevoerd door eigen mensen van de GGD. Hierdoor zijn de kosten ten laste van VIPP meegenomen, waardoor er een positief resultaat overblijft op de reguliere taken. Inmiddels zijn de functies op het programma VIPP nagenoeg allemaal ingevuld. Gezond en actief leven akkoord (GALA) Er zijn extra inkomsten gegenereerd vanuit de GALA-gelden die beschikbaar zijn gekomen ten behoeve van het versterken van de kennis- en adviesfunctie van de GGD.

Projectopbrengsten

-220

Bij de huisvesting van de JGZ locaties is een tekort gerealiseerd van € 220.000. Dit tekort wordt veroorzaakt doordat de inflatiecorrectie in de begroting pas een jaar later wordt toegepast. Dit in verband met het vroegtijdig opstellen van de begroting. In de begroting van 2024 is dan ook een inflatiecorrectie toegepast van 12,7%

63 Kosten voormalig personeel -67 De kosten voor WW en WIA verplichtingen waren € 67.000 in 2023. SamenTwente is eigenrisicodrager voor deze kosten. In het verleden is beoordeeld dat het voordeliger is om hier geen verzekering voor af te sluiten. Het gevolg is dan dat de eventuele kosten ten laste van het resultaat vallen. 136 Afwikkeling GGiD -97

In de begroting van de projecten van de GGD zit een risico-opslag verwerkt. Dit wordt gebruikt om de huidige en toekomstige risico's op het gebied van projecten af te dekken. Indien de risico's niet optreden wordt een positief resultaat verwacht bij de jaarrekening. SOA taken 93 Op het taakveld SOA is een positief resultaat gerealiseerd van € 93.000. Bij SOA is er sprake van plafondfinanciering. De aanbesteding van laboratoriumkosten heeft tot lagere kosten geleid in 2023. Tevens is er ook in 2023 een extra PREP subsidie toegekend. Onttrekking reserve voor afwikkeling 197 GGiD en aanbesteding Digitaal Dossier Eind 2022 heeft het AB het besluit genomen om te stoppen met het GGiD. Voor de afwikkeling van het GGiD is een bedrag beschikbaar gesteld van € 150.000. In 2023 is hier € 97.000 van gebruikt. In datzelfde besluit is een bedrag van € 500.000 beschikbaar gesteld voor de aanbesteding van een nieuw digitaal dossier. In 2023 is hiervan € 100.000 gebruikt.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

Stijgende huisvestingskosten

Eind 2022 heeft het AB het besluit genomen om te stoppen met het GGiD. De kosten die in 2023 gemaakt zijn, hebben betrekking op de evaluatie die heeft plaatsgevonden en de juridische kosten in het kader van de rechtszaak. Aanbesteding digitaal dossier -100 Eind 2022 heeft het AB het besluit genomen om te stoppen met het GGiD. De kosten voor de aanbesteding van het nieuwe digitaal dossier hebben betrekking op de projectleiding en de externe juridische toets voor publicatie.

60

Jaarrekening 7.2.2.2 Organisatie voor de Zorg en Jeugdhulp Twente Bedragen x € 1.000 Analyse positieve en negatieve ontwikkelingen: Soort I I M

Positieve ontwikkelingen Lagere personeelskosten door niet en/of deels invullen van vacatures Overig Mutaties bestemmingsreserve Projecten/werkbudget

Totaal

€

Soort

Negatieve ontwikkelingen

€

471

M

Meer inhuur dan begroot

-145

18

I

Inhuur manager OZJT

-176

318

S

Ondersteuning management

-38

M

Werkplan/projecten OZJT 2023

-318 -677

807

Gerealiseerd bedrijfsresultaat Cao ontwikkeling Gerealiseerd resultaat

130 -96 34

Analyse doorwerking van het financieel effect: Soort I M S Totaal

Doorwerking Incidenteel Meerjarig Structureel Bedrijfsresultaat

Voordelig Nadelig 489 -176 318 -463 0 -38 807 -677 Cao ontwikkeling

Gerealiseerd resultaat

Totaal 313 -145 -38 130 -96 34

Toelichting doorwerking: Incidenteel zien we een positief resultaat, omdat we niet alle vacatures vanuit het Meerjarenperspectief OZJT hebben weten in te vullen in verband met krapte op de arbeidsmarkt. Dit heeft geleid tot meer externe inhuur. Deze trend verwachten we meerjarig. Structureel zien we een klein tekort waarvan we verwachten dat deze binnen de formatie die toegekend is, vanuit het Meerjarenperspectief, opgevangen kan worden. Hieronder treft u per ontwikkeling een verdiepende toelichting aan. Toelichting Positieve ontwikkelingen Lagere personeelskosten door niet en/of 471 deels invullen van vacatures In lijn met de 2e Bestuursrapportage is in 2023 ten opzichte van de begroting minder ingezet op medewerkers in loondienst (onderschrijding formatiebudget) door vacatures die niet direct ingevuld konden worden. Daarnaast hebben er interne verschuivingen binnen de begrote formatie plaats gevonden. De vacatures zijn eind 2023 grotendeels vervuld, maar de invulling heeft langer geduurd dan verwacht. Overig 18 Er zijn onvoorziene overschrijdingen en meevallers door het niet/minder kunnen volgen van opleidingen en minder vergaderkosten, maar er zijn wel extra lasten voor de bouw van een website. Per saldo zorgen deze voor een onderschrijding van € 18.000 ten opzichte van de begroting.

Mutaties bestemmingsreserve 318 Projecten/werkbudget In de vergadering van het algemeen bestuur van 14 december 2022 is door het dagelijks bestuur toegezegd om via de Bestuursrapportages en de jaarstukken te informeren over de uitnutting van het projectenbudget. Voor 2023 bedraagt de onttrekking € 318.000. Eind

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

Toelichting negatieve ontwikkelingen Meer inhuur dan begroot -145 Het invullen van de formatieplekken is in 2023 moeizaam verlopen. Hierdoor was OZJT genoodzaakt om mensen in te huren voor het vervullen van de basistaken. Dit veroorzaakt een overschrijding van € 145.000 ten opzichte van de begroting. Dit ligt in lijn met de 2e Bestuursrapportage

Inhuur manager OZJT -176 Inhuur als gevolg van langdurige uitval van de manager OZJT veroorzaakt een overschrijding ten opzichte van de begroting.

Ondersteuning management

-38

Halverwege 2023 is er een teamleider aangesteld voor de benodigde ondersteuning van het management OZJT, wat voor een overschrijding van € 38.000 zorgt.

61

Jaarrekening 2023 resteert er voor € 223.000 aan middelen in deze reserve. Dit is lager dan het toegestane maximum van deze reserve van € 400.000. GALA 471

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

Werkplan/projecten OZJT 2023 -318 Vanaf 2023 werkt OZJT met een projecten/werkbudget binnen de programmabegroting. De hoogte van dit projecten-/werkbudget is in het meerjarenperspectief afgestemd op een historisch gemiddelde (280K per jaar + indexatie). Om de tekorten op de projecten bij overschrijding van dit projectenbudget op te kunnen vangen is eind 2022 een bestemmingsreserve Projecten/werkbudget OZJT gevormd met resterende middelen van voorgaande jaren.

62

Jaarrekening 7.2.2.3 Veilig Thuis Twente Bedragen x € 1.000 Analyse positieve en negatieve ontwikkelingen: Soort M I I I I

Positieve ontwikkelingen Lagere personeels kosten door lagere in-plaatsing in schalen dan begroot UWV uitkeringen Personele baten eigen personeel Overige opbrengsten Incidentele subsidie centrumgemeente Enschede

Totaal

€

Soort

Negatieve ontwikkelingen

€

221

S

Nog niet ingevulde taakstelling

-96

101 50 40

S S I

Personele lasten inhuur Bereikbaarheidsvergoeding Kosten voormalig personeel

-417 -32 -149

144

M

Materiële lasten

-32

I

Incidentele subsidie centrumgemeente Enschede

-144

556

-870

Gerealiseerd bedrijfsresultaat Cao ontwikkeling Gerealiseerd resultaat

-314 -246 -560

Analyse doorwerking van het financieel effect: Soort I M S Totaal

Doorwerking Incidenteel Meerjarig Structureel Bedrijfsresultaat

Voordelig Nadelig 335 -293 221 -32 0 -545 556 -870 Cao ontwikkeling

Gerealiseerd resultaat

Totaal 42 189 -545 -314 -246 -560

Toelichting doorwerking: Incidenteel is een klein positief resultaat gerealiseerd door diverse ontwikkelingen. Meerjarig verwachten we een positief resultaat voornamelijk vanwege lagere plaatsing in de schaal dan begroot. Bij VTT is sprake van veel instroom van nieuwe jonge medewerkers die in verband met ervaring in het begin lager worden gepositioneerd in de schaal dan begroot. Structureel verwachten we een fors tekort. Dit heeft alles te maken met dat er vanaf 2020 sprake is van een forse stijging in het aantal meldingen bij Veilig Thuis Twente waardoor er extra personeel (teamleider en maatschappelijk werkers) ingezet wordt. Het algemeen bestuur heeft op 14 februari 2024 ingestemd met het voornemen om de begroting 2024 incidenteel op te hogen, zodat Veilig Thuis Twente aan haar wettelijke verplichting kan blijven voldoen. Voor een structurele oplossing heeft het algemeen bestuur besloten om eerst samen met de centrumgemeente Enschede in 2024 een nieuwe ontwikkelrichting te maken voor Veilig Thuis Twente. Hiermee kan het algemeen bestuur beter bepalen welke middelen al dan niet structureel nodig zijn. Hieronder treft u per ontwikkeling een verdiepende toelichting aan. Toelichting Positieve ontwikkelingen Lagere inschaling dan begroot 221 Veel medewerkers zijn lager ingeschaald dan waarop begroot wordt, namelijk max-1. Daarnaast zijn vacatures soms later ingevuld dan verwacht.

Toelichting negatieve ontwikkelingen Nog niet ingevulde taakstelling 96 Bij de overgang van Veilig Thuis Twente naar Regio Twente is in 2018 een taakstelling van € 96.000 euro opgenomen. Deze is de afgelopen jaren in de praktijk opgevangen doordat medewerkers lager zijn ingeschaald dan begroot.

UWV uitkeringen 101 Er is een bedrag ontvangen van € 101.000 euro van het UWV i.v.m. WAZO uitkeringen voor zwangerschaps- en bevallingsverlof.

Personele lasten inhuur 417 Door toegenomen aantal meldingen en vervanging in verband met zwangerschapsverloven is een extra beroep gedaan op ingeleend personeel. Daardoor zijn de kosten van ingeleend personeel hoger dan begroot en wordt dit deels gedekt uit het salarisbudget en UWV uitkeringen.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

63

Jaarrekening Personele baten eigen personeel 50 Dit betreft een voordeel op overige personeelskosten alsmede ontvangen bijdragen van derden op personeelsgebied.

Bereikbaarheidsvergoeding VTT 32 Wettelijk is bepaald dat VTT 24 uur per dag bereikbaar moet zijn voor het geven van advies en aannemen van meldingen. Er is medio 2023 een regeling opgesteld. De kosten hiervan zijn niet begroot en bedragen voor de tweede helft van 2023 € 32.000 euro.

Overige opbrengsten 40 Dit betreft maatwerk opbrengsten van de gemeente Hengelo voor de inzet van een gedragswetenschapper (€ 29.0000) en een iets hogere subsidie dan begroot van de centrumgemeente Enschede (€ 11.000 euro). Incidentele subsidie centrumgemeente 144 Er is een bedrag ontvangen van € 250.000 euro van de centrumgemeente voor het wegwerken van wachtlijsten. Daarvan is € 144.000 besteed in 2023 en het restantbedrag van € 106.000 zal in het eerste kwartaal van 2024 besteed worden.