Programmajournaal 2025 Dinkelland.pdf

Programmajournaal 2025

Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................................................... 3 Financieel Hoofdstuk ..................................................................................................................................... 4 Mutaties bestaand beleid ........................................................................................................................... 4 Budgetoverheveling.................................................................................................................................. 11 Actualisaties reserves .............................................................................................................................. 12 Mutaties grondexploitaties ....................................................................................................................... 16 Bijlagen programmajournaal........................................................................................................................ 20 Mutaties investeringen ............................................................................................................................. 20 Mutaties reserves ..................................................................................................................................... 22

2

Inleiding Voor u ligt het programmajournaal 2025 van de gemeente Dinkelland die door we aan u als raad aangeboden wordt. Dit programmajournaal richt zich hoofdzakelijk op het rapporteren van financiële afwijkingen. Op grond van de financiële verordening Dinkelland worden afwijkingen toegelicht op de oorspronkelijke ramingen van de baten en de lasten van de programma's en investeringskredieten in de begroting groter dan €50.000. Daarnaast hebben we in dit programmajournaal een aantal toezeggingen nader uitgewerkt. Ten eerste een kritische actualisatie van de geraamde uitgaven ten laste van de reserve collegeakkoord 2022-2026. Daarnaast het instellen en voeden van een nieuwe reserve Migratie en tenslotte een tussentijdse doorkijk over het lopende jaar betreffende de voortgang van verschillende actieve grondexploitaties. Evenals voorgaand jaar zijn ook een tweetal bijlagen aan het programmajournaal toegevoegd die zijn ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid. In bijlage 1 worden de stortingen in en onttrekkingen aan reserves meer in overeenstemming gebracht met de te verwachten uitkomsten over het gehele jaar 2025. In bijlage 2 doen we hetzelfde maar dan voor de investeringskredieten 2025.

3

Financieel Hoofdstuk Mutaties bestaand beleid In deze paragraaf treft u een samenvattend overzicht aan van de verschillende financiële mutaties voor het jaar 2025 die samenhangen met de uitvoering van het bestaande beleid. Dit kunnen autonome ontwikkelingen zijn of zaken waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Het betreft hier de volgende mutaties:

Programmajournaal 2025 Dinkelland

X € 1.000

Meicirculaire 2025 - Hogere algemene uitkering

1.403

- Totaal te ramen (stel)posten

-647

- Totaal te ramen taakmutaties

-418

Juridische kosten motie klimaatprogramma 2024-2050

-100

Rechtpositie raad- en raadscommissies

-22

OmgevingsDienst Twente (ODT) - jaarstukken 2024

230

Rente (schatkist bankieren)

53

Incidentele raming biodiversiteit

95

Overige stelposten

54

Vrijval stelpost inkoop en reele tarieven SD

300

Kernondersteuners

143

Gas en elektra gemeentelijke accommodaties

-114

Onroerende Zaakbelasting

-32

Verkoop rest en groenstroken

40

4

Overige kleine(re) verschillen

-1

Totaal

984

De posten in bovenstaande tabel worden hierna toegelicht. Meicirculaire 2025 De hoogte en omvang van de algemene uitkering uit de meicirculaire 2025 laat het volgende verloop zien voor 2025: Gemeente Dinkelland

2025

Stand december circulaire 2024

49.546

Stand meicirculaire 2025

50.949

Saldo

1.403

Deze hogere algemene uitkering wordt, naast het aanpassen van de volumeontwikkelingen op grond van de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands product (BBP) over een 8 jaars gemiddelde en het aanpassen van de loon- en prijsontwikkelingen, vooral veroorzaakt door extra geld voor de jeugdzorg, de omgevingswet en een hogere integratie-uitkering Participatie. Voor een aantal van deze zaken waren stelposten geraamd of moeten nu stelposten worden geraamd. Het betreft de volgende posten: Te ramen (stel)posten

2025

- afboeken stelpost vergoeding jeugd

-454

- stelpost looncompensatie

62

- stelpost prijscompensatie

-51

- participatie

-204

Totaal te ramen (stel)posten

-647

Stelpost vergoeding jeugd De deskundigencommissie Van Ark heeft geadviseerd om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente. De structurele kosten voor het Rijk over het jaar 2025 zijn € 414 miljoen. Dit levert voor Dinkelland een hogere algemene uitkering op van € 446.000. In de perspectiefnota zijn we uitgegaan van een hogere algemene uitkering van € 454.000. Hiervoor is vooruitlopend op de meicirculaire 2025 een stelpost opgenomen. Nu de middelen zijn toegevoegd aan het gemeentefonds en via de algemene uitkering naar de gemeenten toekomen, kan deze stelpost komen te vervallen.

5

Stelposten voor loon- en prijs Deze beide stelposten zijn aangepast aan de uitgangspunten en de percentages uit de meicirculaire 2025. Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2025 (€ 102,4 miljoen in 2025, aflopend naar € 84,9 miljoen in 2030). Daarnaast zijn er twee beleidsmatige toevoegingen: een nieuw structureel budget voor de sociale infrastructuur en een incidentele compensatie voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel voor gedetacheerden in de Wsw. Voor de gemeente Dinkelland gaat het om een bedrag van € 204.000. Conform bestaand beleid wordt deze hogere uitkering met ingang van het jaar 2025 toegevoegd aan de raming voor participatie/sociale werkvoorziening. Taakmutaties Het saldo van de hogere algemene uitkering is geen pure “winst”. We dienen rekening te houden met de taakmutaties die benoemd zijn door het Rijk. Taakmutaties zijn middelen die met een bepaald oogmerk aan het gemeentefonds zijn toegevoegd of onttrokken, maar waar geen bestedingsverplichting aan ten grondslag ligt. Wanneer ze nieuw zijn worden ze eenmalig afzonderlijk benoemd om inzicht te creëren waaraan het Rijk meer of minder geld gaat besteden. Maar het uitgangspunt van de gehele algemene uitkering is en blijft dat de middelen vrij aanwendbaar zijn.

Binnen de gemeente Dinkelland kennen we de lijn dat voor deze taakmutaties een stelpost wordt opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid. Zodra door college en raad wordt ingestemd met het ontwikkelde beleid kan een beroep worden gedaan op deze stelpost(en). Indien ervoor wordt gekozen geen beleid te ontwikkelen dan kan de stelpost vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. De taakmutaties die in de meicirculaire 2025 zijn benoemd en die van toepassing zijn op de gemeente Dinkelland zijn: Te ramen taakmutaties

2025

Kinderopvang pleegouders

-4

Voorschoolse voorziening peuters

-2

Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet

-213

Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven

-162

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit

-2

Antidiscriminatie voorzieningen

-4

IBO problematische schulden

-13

Einde lening inburgeringsplicht

-2

6

Alleenverdienersproblematiek

-16

Totaal te ramen taakmutaties

-418

Kinderopvang pleegouders Er is per 2025 structureel € 2,5 miljoen beschikbaar voor de vergoeding van bijzondere kosten aan pleegouders in het vrijwillige kader. Dit zal ook gepaard gaan met een wijziging van de Regeling Jeugdwet. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 4.000 per jaar. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. Voorschoolse voorziening peuters De decentralisatie-uitkering voorschoolse voorzieningen peuters heeft als doel dat alle peuters, zonder recht op kinderopvangtoeslag of voorschoolse educatie, naar een voorschoolse voorziening kunnen gaan. De decentralisatie-uitkering voorschoolse voorzieningen is voor 2025 geactualiseerd met de voluminastanden van uitkeringsjaar 2024. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 2.000 per jaar. Invoerings- en uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van € 80,7 miljoen in 2025 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht.

Voor de gemeente Dinkelland gaat het om een incidenteel hogere algemene uitkering voor het jaar 2025 van € 213.000. Dit bedrag hevelen we over naar de begroting van Noaberkracht, omdat daar de kosten voor het werken aan en met de Omgevingswet worden gemaakt. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven Sinds 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. Er is voor de decentralisatie-uitkering Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties voor beide fases in totaal € 10,3 miljoen beschikbaar. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 162.000 in 2025. In afwachting van te ontwikkelen beleid wordt dit bedrag op de betreffende stelpost geboekt. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Op 15 mei 2023 is de wetswijziging van de Wet basisregistratie personen (wet BPR) in werking getreden. Hierbij wordt voorzien in een taak voor de minister van BZK om colleges van burgemeester en wethouders te ondersteunen bij het onderzoek of een persoon als ingezetene in de BRP op een adres in de gemeente dient te worden ingeschreven en bij het onderzoek naar de juistheid van de gegevens het adres van een ingezetene in de BRP.

Deze aanpak staat bekend onder de naam Landelijke Aanpak Adreskwaliteit en beoogt de adreskwaliteit in de BRP te verbeteren. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 2.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. Antidiscriminatievoorzieningen Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) werken samen als het gaat om de preventie van discriminatie op lokaal niveau. Voor de kerntaken van de ADV’s krijgen gemeenten sinds 2009 structureel geld via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Net als in 2024 krijgen gemeenten in 2025 en 2026 middelen om meer aan preventie te kunnen doen. Hiervoor is in 2025 en 2026 jaarlijks €

7

2,5 miljoen beschikbaar. De middelen worden verdeeld op basis van een vast bedrag per inwoner van €0,14. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 4.000 in 2025 en 2026. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. IBO Problematische schulden Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Voor 2025 worden voor het onderdeel ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Het gaat om een totaalbedrag van €18,7 miljoen. De bijbehorende middelen worden toegevoegd aan het cluster Participatie. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 13.000 in 2025. Einde lening inburgeringsplicht (ELIP) In het besluit Inburgering is opgenomen dat gemeenten inburgeraars die onder de ELIP-definitie gerekend worden, hulp en begeleiding kunnen aanbieden. Via een decentralisatie-uitkering worden hiervoor middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten, voor begeleiding en het in een beperkt aantal gevallen financieel ondersteunen van ELIP's bij het betalen van extra cursusuren of examengelden. Voor deze decentralisatie-uitkering is € 1 miljoen in 2025 beschikbaar. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 2.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid.

Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Deze decentralisatie-uitkering maakt dit mogelijk. Er is voor de alleenverdienersproblematiek voor 2025 een bedrag van € 25,4 miljoen beschikbaar. Verder is er een nabetaling van € 2,1 miljoen voor 2023. Voor de gemeente Dinkelland komt dit neer op een bedrag van € 16.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. Samenvatting meicirculaire 2025 Meicirculaire 2025

2025

Hogere algemene uitkering

1.403

Totaal te ramen (stel)posten

-647

Totaal te ramen taakmutaties

-418

Totaal

338

Juridische kosten motie klimaatprogramma 2024-2050 Tijdens de raadsvergadering van 24 juni 2024 is de motie klimaatprogramma 2024-2050 aangenomen. Deze motie draagt het college onder andere op om: "Zolang in afwachting van de nieuwe regering nog niet duidelijk is welke regelgeving gaat gelden, tegen initiatieven die niet binnen het huidige gemeentelijke (wind)beleid passen alle rechtsmiddelen te gebruiken om deze tegen te gaan.” Bij het juridische spoor gaat het om de inzet van de juridische middelen die er zijn tijdens de ruimtelijke procedure. Daarbij worden deze stappen voorbereidt en/of geadviseerd door een advocaat (waarbij aansluiting wordt gezocht bij de advocaat van de gemeente Enschede, die eenzelfde procedure volgt). Hier zit het gros van de verwachte kosten in.

8

Doorlooptijd: • 2025: indienen reactie* tegen participatieplan en Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) • 2025/2026: indienen zienswijze* tegen ontwerp projectbesluit en Milieu Effect Rapportage (MER) • 2026/2027: in beroep* bij Raad van State en indienen verzoek voorlopige voorziening De oproep om alle rechtsmiddelen te gebruiken om tegen te gaan dat initiatieven die niet passen binnen het gemeentelijke windbeleid worden opgestart, brengt de nodige (juridische) kosten met zich mee. Een eerste inschatting komt uit op een bedrag van € 100.000 dat als volgt kan worden verdeeld over de jaren: 2025 € 25.000, 2026 € 50.000 en 2027 € 25.000. Rechtspositie raad en raadscommissies In de circulaire "Wijzigingen in de rechtspositie van gemeentelijke politieke ambtsdragers n.a.v. Stb. 2025, 4" is beschreven op grond van artikel 3.1.9 dat er een aanspraak bestaat voor raadsleden om jaarlijks een bedrag te ontvangen ter hoogte van het bedrag van de vergoeding van hun werkzaamheden voor een maand, waarmee zij voorzieningen kunnen treffen voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Het bedrag dient als compensatie voor het feit dat volksvertegenwoordigers vaak een deel van de werkweek voor de volksvertegenwoordiging bezig zijn en daardoor in hun hoofdfunctie minder pensioen kunnen opbouwen.

De keuze voor deze voorziening was aan de gemeenteraad, waarbij is gekozen voor een centrale voor alle betrokken volksvertegenwoordigers geldende regeling. De kosten voor 2025 zijn: € 22.300. OmgevingsDienst Twente (ODT) - jaarstukken 2024 De gemeente heeft de jaarstukken 2024 van de Omgevingsdienst Twente (ODT) ontvangen. Uit deze jaarstukken blijkt een positief resultaat van bijna € 1,9 miljoen waarvan een bedrag van € 1.442.832 wordt teruggegeven aan de deelnemende gemeenten. Voor Dinkelland levert dit een incidenteel voordeel op van € 106.000. Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Zo heeft de ODT meer uren gerealiseerd dan begroot doordat extern gefinancierde opdrachten zijn uitgevoerd. Daarnaast heeft het ODT de reserves ingezet en rente-inkomsten gegenereerd. Het ODT geeft aan dat het belangrijk is te benadrukken dat er geen sprake is van onderbesteding op ingestelde budgetten, maar van een hogere incidentele realisatie van uren op de gevraagde opgaven. Daarnaast heeft er ook een afrekening van uren door de ODT plaatsgevonden. Dit levert voor Dinkelland een voordeel op van € 127.000 omdat er voor Dinkelland minder uren zijn geleverd dan vooraf begroot. De vaste bijdrage voor de omgevingstafels (een bedrage van € 3.000) was nog niet opgenomen in de raming voor het jaar 2025. Dit gebeurt in het programmajournaal.

Rente (schatkistbankieren) Door de hoogte van de verschillende rentetarieven ontvangt de gemeente Dinkelland een rentevergoeding op de tegoeden die in het kader van het zogenaamde "schatkistbankieren" bij het Rijk zijn gestald. Voor 2025 wordt een extra opbrengst van € 53.000 verwacht, bovenop het reeds geraamde bedrag van € 130.000. Incidentele raming biodiversiteit De benodigde middelen voor biodiversiteit zijn in de meest recente P&C documenten van structurele dekking voorzien. Hierdoor kan een incidentele reservering uit het verleden komen te vervallen. Dit levert een incidentele meevaller op van € 95.000. Overige stelposten De verwachting is dat een aantal geraamde stelposten in het jaar 2025 niet zal worden aangewend. Het betreft een aantal stelposten gebaseerd op taakmutaties vanuit de algemene uitkering. De grootste vrijval heeft betrekking op de geraamde stelpost voor de meerkosten binnen het Sociaal Domein, als gevolg van

9

de nieuwe inkoop en de uitkomsten van het kostprijsonderzoek naar de reële tarieven. Verwacht wordt dat in 2025 een bedrag van € 300.000 niet hoeft te aangewend voor deze hogere kosten. Vrijval stelpost inkoop en reele tarieven Sociaal Domein We hebben in aanloop naar de invoering van het nieuwe inkoopmodel een stelpost opgenomen omdat we voorzagen dat door de nieuwe producten, productcodes, indexering, tariefswijzigingen en gebruik van oude codes (gezinshuizen) de nieuwe inkoop duurder zou uitvallen. Dit nieuwe inkoopmodel is per 1 januari 2025 ingevoerd. De hogere kosten van dit nieuwe inkoopmodel kunnen we zoals het zich nu laat aanzien voor een groot deel opvangen binnen de bestaande ramingen. Vandaar dat we een deel van de beschikbare stelpost laten vrijvallen. Deze vrijval bedraagt € 300.000. Kernondersteuners Het aanstellen van kernondersteuners in kernen waar dit is voorzien, vindt gefaseerd plaats en niet altijd direct aan het begin van het jaar, maar in de loop van het jaar. Hierdoor valt een deel van de geraamde loonkosten in 2025 vrij. Dit levert een meevaller op van € 143.000. Gas en elektra gemeentelijke accommodaties Aan de hand van de meest recente verbruiksgegevens en de (gestegen) prijzen moeten de ramingen voor gas en elektra van de gemeentelijke accommodaties naar boven worden bijgesteld.

Onroerende Zaak Belasting (OZB) De werkelijk te verwachten inkomsten vanuit de Onroerende Zaak Belasting (OZB) vallen naar verwachting wat lager uit dan oorspronkelijk verwacht en geraamd. Verkoop rest- en groenstroken Voor het jaar 2025 wordt verwacht voor € 40.000 aan rest- en groenstroken te kunnen verkopen.

Hier is in de begroting geen rekening mee gehouden. Overige klein(re) verschillen Het betreft hier het saldo van een aantal kleine(re) verschillen Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven en toegelichte mutaties op basis van bestaand beleid en de begroting 2025 daarop aan te passen en het voordelige saldo ten bedrage van € 984.000 te storten in de algemene reserve

10

Budgetoverheveling Algemeen Een budgetoverheveling doet zich voor indien de in de begroting opgenomen budgetten in het jaar van uitvoering niet of niet volledig zijn uitgegeven, om de simpele reden dat de betreffende activiteit niet of niet geheel is uitgevoerd. Er blijft dus geld over. Vanuit de organisatie worden deze overgebleven gelden gemotiveerd geclaimd om mee te nemen naar het volgende jaar, zodat de niet uitgevoerde activiteiten alsnog in het nieuwe begrotingsjaar kunnen worden uitgevoerd. Het gaat in dit voorstel over de overheveling van incidentele uitgavebudgetten in de exploitatie. Deze budgetten kunnen zijn gevormd vanuit de eigen middelen of middelen van het Rijk zonder terugbetalingsverplichting. Het overhevelen van deze budgetten is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Beleidsregels budgetoverheveling 1. Het betreft eenmalige activiteiten met incidentele exploitatiebudgetten. 2. Het incidentele budget is vanuit de eigen middelen beschikbaar gesteld op basis van een expliciet raadsbesluit, bij de begroting of het betreffen externe middelen van het Rijk zonder terugbetalingsverplichting. 3. Het budget mag één jaar worden overgeheveld of doorgeschoven tenzij er steekhoudende argumenten zijn voor meerdere jaren. 4.

Het over te hevelen budget moet worden onderbouwd met een goede reden waarom de betreffende activiteit niet of niet geheel is uitgevoerd en een onderbouwing van de concrete besteding van het (restant)budget en de periode waarop in het volgende jaar de uitgave plaatsvindt. Werkwijze budgetoverheveling De daadwerkelijke budgetoverheveling vindt plaats bij de jaarverantwoording, omdat op dat moment een exact beeld bestaat van de niet of niet geheel bestede budgetten en de reden daarvan. In het kaders van de nieuwe regels op het gebied van de rechtmatigheidsverantwoording wordt in het programmajournaal al wel een eerste beeld gegeven van de posten die naar onze mening en met de kennis van dat moment (het opstellen van het programmajournaal) in aanmerking komen voor budgetoverheveling. Op dit moment en met de kennis van nu is dat verwachting dat er geen grote posten zijn die niet of niet geheel in het jaar 2025 zullen worden besteed en dus naar verwachting bij de jaarverantwoording 2025 (deels) worden overgeheveld. Uiteraard zijn er wel een aantal posten die worden gedekt via de reserves die niet of niet geheel in 2025 worden besteed. Zie hiervoor de bijlage mutaties reserves.

11

Actualisaties reserves Inleiding Deze paragraaf van het financiële hoofdstuk gaat in op een aantal specifieke reserves waarover wij de gemeenteraad willen informeren en waar we voorstellen doen die besluitvorming door de gemeenteraad vragen. Het gaat hier om de volgende reserves: Reserve coalitieakkoord 2022-2026 -> actualisatie Reserve Migratie -> in te stellen nieuwe reserve en actualisatie Reserve collegeakkoord 2022-2026 In verschillende P&C-documenten over de afgelopen jaren is de de stand van zaken van deze reserve consequent geactualiseerd en onder de aandacht gebracht. In de perspectiefnota 2026 heeft dit geleid tot een actualisatie en een onttrekking aan deze reserve van € 150.000 ten gunste van de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen. Aangezien de huidige coalitieperiode in maart 2026 eindigt hebben wij gemeend in dit programmajournaal nogmaals kritisch te kijken of alle inspanningen en activiteiten die gepland stonden inderdaad nog voor het verstrijken van deze coalitieperiode voor de volle omvang worden uitgevoerd. Aan het einde van de huidige collegeperiode komt deze reserve immers te vervallen. Mocht dus blijken dat niet alle gereserveerde middelen inderdaad nodig zijn voor de aangegeven inspanningen en activiteiten, dan is het zaak daar deze collegeperiode nog op te acteren.

Deze actie heeft geleid tot het inzicht dat de volgende posten tijdens deze collegeperiode niet zullen worden aangewend en kunnen vrijvallen naar de algemene middelen: Omschrijving

€

Uitvoeringskosten duurzaamheid

500.000

Samenwerking grensregio Dinkelland

130.000

Ontplooiing grensregio's

26.000

Ruimtelijke ontwikkelstrategie Twente

-26.000

Totaal

630.000

De vrijval uitvoeringskosten duurzaamheid is vooral een gevolg van het feit dat het overgrote deel van de noodzakelijke uitvoeringskosten ten laste kunnen worden gebracht van de rijkvergoeding (Cdoke). De beide budgetten betreffende de grensregio's worden deze collegeperiode niet meer uitgeven, vandaar de vrijval. Daarnaast is onlangs besloten in te stemmen met het plan van aanpak “verstedelijkingsstrategie Twente, ruimtelijke ontwikkelstrategie Twente”. Deze Twentse samenwerking met het Rijk, de provincie Overijssel en het Waterschap kost de gemeente Dinkelland twee jaar lang (2025 en 2026) € 12.835 per jaar. De dekking hiervan (afgerond € 26.000) loopt via de reserve collegeakkoord. De vrijval naar de algemene middelen ten bedrage van € 630.000 loopt via de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen. De herziene stand van deze reserve wordt betrokken bij het opstellen van de begroting 2026.

12

Voorgesteld wordt in te stemmen met het terugramen van de aangegeven posten voor een bedrag van € 630.000 en deze via de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen terug te laten vloeien naar de algemene middelen

Reserve Migratie Gemeenten kennen vele uitdagingen op het gebied van migratie en zien ook een zekere samenhang tussen de verschillende onderdelen en verantwoordelijkheden binnen migratie (Oekraïners, asielzoekers, vluchtelingen, statushouders, enz.). Naast het feit dat er verschillende gebonden geldstromen zijn voor de specifieke onderdelen binnen Migratie (specifieke uitkeringen), wordt van gemeenten ook een bijdrage verwacht via de algemene middelen. Deze bijdrage via de algemene middelen is de afgelopen jaren deels opgevangen via restanten van rijksvergoedingen. Het idee is om al deze restanten van rijksmiddelen te storten in een nieuw in te stellen reserve Migratie, om zodoende een integraal (financieel) beeld te hebben van de beschikbare middelen voor "migratie-brede uitdagingen". Dit helpt ons bij het bepalen van onze ambities op het gebied van migratie. In eerste instantie voegen wij de volgende (resterende) "migratie" budgetten toe aan deze reserve: Omschrijving

€

Budget vluchtelingen

47.786

Spreidingswet

35.158

Maatschappelijke begeleiding statushouders

17.000

Voorbereidingsbudget wet inburgering

35.304

Taakmutatie asiel (inburgering)

79.000

Leerbaarheidstoets inburgering

6.000

Restanten rijksvergoeding gemeentelijke opvang Oekrainers

1.783.025

Totaal

2.003.273

13

Voorgesteld wordt een nieuwe reserve met de naam "reserve Migratie" in te stellen en deze reserve voor een bedrag van € 2.003.273 te voeden met de middelen die hiervoor zijn benoemd.

Uitgaven 2025 In de loop van het jaar 2025 zijn kosten gemaakt die ten laste dienen te komen van deze gereserveerde middelen/ nieuwe reserve. Het betreft de volgende posten en bedragen: Reeds gedane uitgaven in 2025

€

Beveiliging bestuurders

41.000

Extra personele inzet en overige kosten AZC Dinkelland

133.750

Inzet Wijkkracht statushouders Dinkeloord

38.800

Taalklasvoorziening Statushouders door Twents Carmel College

26.670

Totaal

240.220

Voorgesteld wordt de in de loop van 2025 gemaakte kosten voor een bedrag van € 240.220 te dekken uit de reserve Migratie.

Besluiten In de perspectiefnota 2026 is besloten om de formatie binnen Noaberkracht op het gebied van "migratie breed" voor een periode van twee jaar uit te breiden met een beleidsadviseur Asiel, Migratie en inburgering en een tweetal consulenten inburgering. De kosten hiervan bedragen € 594.000 (aandeel Dinkelland € 335.000) en worden ten laste gebracht van de resterende middelen migratie (lees: de reserve Migratie). De formele onttrekking aan de, nieuw ingestelde, reserve migratie wordt geregeld in dit programmajournaal 2025. Besluiten

€

Formatie-uitbreidingen uit perspectiefnota 2026

335.000

Voorgesteld wordt de lasten van de reeds besloten tijdelijke formatie-uitbreiding voor een bedrag van € 335.000 te dekken uit de reserve Migratie.

14

Verplichtingen Na de onttrekking voor de tijdelijke formatie-uitbreiding zoals hiervoor weergegeven, resteert een stand van de reserve Migratie van € 1.428.053. Op basis van de huidige kennis en inschattingen is bekend dat er in ieder geval nog rekening moet worden houden met de volgende verplichtingen op het gebied van Migratie: Verplichtingen

€

Risicoreservepersoneel

539.000

Ontsluiting Wyllandrie (aanleg weg)

150.000

Re-integratie statushouders

200.000

Totaal verplichtingen

889.000

Als onderdeel van verschillende besluiten over het inzetten van extra tijdelijk personeel en de inzet van vast personeel, is aangegeven dat het verstandig is een voorziening voor het personeel met een vast dienstverband te creëren om het risico voor de personeelsbegroting van Noaberkracht voor twee jaar af te dekken. Hiervoor wordt een voorziening gecreëerd binnen de reserve migratie. Er zijn klachten binnengekomen van omwonenden van de Wyllandrie en bezoekers van de nabijgelegen camping over de toegenomen drukte. Wellicht is het nodig de ontsluiting van de Wyllandrie aan te passen om de toegenomen drukte in wat beteren banen te leiden. Hiervoor houden we een bedrag van € 150.000 achter de hand. We willen de komende tijd extra inzetten op de Re-integratie van statushouders. Dit is een proces waarbij vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben gekregen, worden begeleid om zelfstandig deel te nemen aan de Nederlandse samenleving, door middel van het leren van de Nederlandse taal, het vinden van huisvesting en het integreren op de arbeidsmarkt.

Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven verplichtingen en hiervoor een bedrag van € 889.000 te oormerken binnen de reserve Migratie

Rekening houdend met de aangegeven verplichtingen resteert een vrij te besteden bedrag in de reserve Migratie van € 539.053. Voorzichtigheidshalve stellen we voor om een bedrag van € 339.000 te reserveren ter dekking van mogelijke toekomstige onzekerheden en risico’s. Dit betekent dat een bedrag van € 200.000 kan vrijvallen en kan worden toegevoegd aan de reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen

Voorgesteld wordt een bedrag van € 200.000 te laten vrijvallen vanuit de reserve Migratie en toe te voegen aan de Reserve Incidentele Beschikbare Algemene Middelen.

15

Hierna resteert een bedrag van € 339.053 in de reserve Migratie wat bedoeld is ter dekking van mogelijke toekomstige onzekerheden en risico's. In de komende P&C-documenten wordt verslag gedaan van de inzet en besteding van deze reserve.

Mutaties grondexploitaties Algemeen Deze paragraaf beschrijft een doorkijk over het lopende jaar daar waar het gaat over de voortgang van de verschillende actieve grondexploitaties in de gemeente. Hierbij wordt kritisch gekeken naar de geraamde uitgaven en inkomsten, en de gevolgen daarvan voor de geraamde stortingen en onttrekkingen. Verschillenanalyse In de begroting 2025 is onderstaande tabel opgenomen met verwachte uitgaven, inkomsten, winstnemingen en inzet voorziening in het jaar 2025. In de tweede tabel is de geactualiseerde begroting van het lopende jaar opgenomen, om vervolgens in de derde tabel een overzicht te geven van de financiële mutaties over 2025.

16

17

18

Onderbouwing verschillen uitgaven (> € 50.000) •

Brookhuis: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 324.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is het eerder opleveren van de laatste woningen, waardoor het woonrijp maken eerder kan worden uitgevoerd. Deze stonden oorspronkelijk gepland voor 2026-2027, maar worden nu uitgevoerd in 2025.

•

Spikkert: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 799.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Het aanpassen van de Eertmansweg stond in eerste instantie gepland voor 2024, maar is door een ontsluitingsroute voor het bouwverkeer uitgesteld naar 2025.

•

Denekamp Oost fase 2: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 645.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Door een versnelde ruimtelijke ordeningsprocedure kan eerder gestart worden met het bouwrijp maken van Denekamp Oost fase 2a.

•

Bogelscamp: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 83.000 lager dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is hoofdzakelijk het vervallen van de stelpost planschade ter grootte van € 100.000 en het doorschuiven van externe plankosten bouw- en woonrijp maken van 2025 naar 2026.

•

Tilligte Noord: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 349.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Door de technische aansluiting van de ontsluitingsweg en de riolering van fase 1 t/m fase 3 is gekozen om het bouwrijp maken van fase 2 en fase 3 ook meteen uit te voeren.

Onderbouwing verschillen inkomsten (> € 50.000) •

Spikkert: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 126.000 lager dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is de verkoop en de aktepassering van één kavel die plaatsvond in 2024, in plaats van 2025.

•

Denekamp Oost fase 1: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 40.000 lager dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is de verkoop en de aktepassering van één kavel die plaatsvond in 2024, in plaats van 2025.

•

De Mors IV: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 422.000 lager dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is de verkoop en de aktepassering van één kavel die plaatsvond in 2024, in plaats van 2025. Daarnaast is de verkoop van één kavel opgeschoven van 2025 naar 2026.

De complexen Diepengoor, Deurningen De Wieffer en Saasveld Koninksweg zijn ingesteld nadat de begroting 2025 was vastgesteld, waardoor in de oorspronkelijke begroting 2025 nog geen ramingen zijn opgenomen. Onderbouwing verschillen inzet voorziening (> € 50.000) •

De Mors IV: Omdat de laatste kavel nog niet is verkocht en dit naar verwachting in 2026 gebeurt, wordt de grondexploitatie een jaar later afgesloten. Daarmee schuift de inzet voorziening ook door naar 2026.

De actualisatie van de verschillende actieve grondexploitaties leidt tot een te verwachten winstneming over het jaar 2025 van € 38.000, daar waar in de oorspronkelijke begroting nog uitgegaan was van een te verwachten winstneming over het jaar 2025 van € 121.000. Een verlaging van € 83.000. Voorgesteld wordt in te stemmen met de geactualiseerde begroting van de verschillende grondexploitaties en de winstneming voor een bedrag van € 83.000 neerwaarts bij te stellen wat resulteert in een lagere storting in de algemene reserve van eveneens € 83.000. De herziene stand van de algemene reserve wordt betrokken bij bij het opstellen van de begroting 2026.

19

Bijlagen programmajournaal Mutaties investeringen Inschatting uitputting investeringskredieten 2025 In dit programmajournaal wordt een inschatting gemaakt van de te verwachten uitgaven op de betreffende investeringskredieten in 2025. Dit leidt tot een aanpassing (verlaging) van de onderstaande investeringskredieten. Dit alles heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2025 nu of de jaarverantwoording 2025 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid en de daaraan verbonden tussentijdse vastlegging ervan. Klimaat GRP 2019-2024

-500.000

Klimaat GRP 2019-2024

-1.000.000

Drukriool GRP 2019-2024

-150.000

Klimaat GRP 2019-2024

-765.175

Klimaat Bromeliastraat te Denekamp

-1.079.683

WRP-pompgemalen

-91.500

WRP-pompen drukriool

-153.250

WRP-persleiding drukriool

-142.500

WRP-riool overstorten

-27.500

WRP-rioolvervanging

-432.333

WRP-grondwater

-25.000

3 minitramps en 2 landingsmatten (Dorper Esch)

-1.637

2 lange matten, (KerkerEs)

3.337

Rondweg te Weerselo

-3.474.249

Traverse te Weerselo

-3.374.612

20

Voorbereidingskrediet BS De Zevenster

-359.200

Voorbereidingskrediet gymzaal De Kerkeresch

-103.600

Totaal

-11.676.902

Toelichting doorschuiven investeringskredieten Riolering: 1. Er zijn diverse rioleringskredieten doorgeschoven naar 2026. Dit heeft de volgende oorzaken: Klimaat Bromeliastraat Denekamp ligt op schema. Geld is al volledig beschikbaar terwijl de meeste uitgaven vanaf voorjaar 2026 komen als de uitvoering gaat starten. 2. Voor de overige klimaat- en vervangingsprojecten is voor een groot aantal een start gemaakt met de voorbereiding. Dat is wat later dan gepland maar kon niet eerder i.v.m. tekort aan personeel tot midden 2025. De meeste uitgaven komen in 2026 als we gaan starten met de uitvoering. 3. Door de integrale afstemming met derden zoals de nutsbedrijven, het waterschap en de woningcorporaties duurt de voorbereiding langer. 4. Na lang zoeken is het gelukt om personeelstekort voor de voorbereiding van werkzaamheden op te lossen. Sinds mei 2025 hebben we een aantal vacatures in kunnen vullen. Rondweg Weerselo De beide kredieten drie betrekking hebben op de Rondweg Weerselo worden in 2025 niet uitgegeven om de simpele reden dat er uberhaupt nog geen duidelijkheid is over het al dan niet doorgaan van de Rondweg Weerselo. Vandaar dat deze nu worden afgeraamd. De middelen blijven uiteraard wel beschikbaar. Voorbereidingskrediet de Zevenster en gymzaal de Kerkeresch Deze beide voorbereidingskredieten hangen samen met het project samen Scholen Denekamp.

We verwachten niet dat beide voorbereidingskredieten in 2025 volledig worden aangewend. Uiteraard zijn de beide kredieten wel blijvend nodig omdat we verwachten dat we vanaf 2026 e.v. wel degelijk kosten gaan maken.

Voorgesteld wordt in te stemmen met het aanpassen (verlagen) en doorschuiven van de investeringskredieten voor een bedrag van € 11.676.902

21

Mutaties reserves Algemeen In onze begroting zijn meerdere uitgavenposten opgenomen die hun dekking vinden in een reserve. Voor ieder jaar maken we een inschatting van de kosten die we denken te gaan maken in dat betreffende jaar met daartegenover een onttrekking aan de bestemmingsreserve die van toepassing is. In alle gevallen betreft het hier uitgaven die zijn voorzien van een raadsbesluit. Indien de werkelijke uitgaven in enig jaar afwijken van de raming, wordt de daadwerkelijke onttrekking daar uiteraard op aangepast. De afgelopen jaren voerden we de daadwerkelijke onttrekkingen aan de verschillende bestemmingsreserves door bij de jaarverantwoording. Op dat moment zijn immers ook de werkelijke uitgaven in dat betreffende jaar bekend. Op grond van de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid worden afwijkingen ten opzichte van de geraamde onttrekkingen aan en stortingen in reserves als onrechtmatig aangemerkt. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen stellen we een aantal onttrekkingen aan en stortingen in reserves bij naar de verwachte situatie aan het eind van het jaar 2025. Deze bijstelling heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2025 nu of de jaarverantwoording 2025 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid.

Daar waar u een minteken aantreft is sprake van een lagere te verwachten uitgave in 2025, waardoor ook de onttrekking aan de reserve naar beneden moet worden bijgesteld. Een plusteken wil zeggen een hogere onttrekking aan de betreffende reserve, omdat we naar verwachting in 2025 meer gaan uitgeven dan aanvankelijk verwacht en begroot. Uiteraard moet het wel blijven passen binnen het totaal van de, door de raad, beschikbaar gestelde middelen.

Algemene reserve

Algemene reserve

Bedrag

Saldo PJ 2025

983.496

Winstneming Brookhuis

4.973

Winstneming Spikkert

-70.812

Winstneming De Lenne

-7.068

Winstneming Denekamp Oost

-29.324

Winstneming Denekamp Oost

4.929

Winstneming Hopmanstraat

11.597

Mutatie voorziening Diepengoor

-7.218

Mutatie voorziening De Mors IV

20.309

22

Winstneming Echelpoel III

2.668

Afwaardering aankoop strategische gronden toekomstige bedrijventerein Denekamp

1.659.950

Verlies verkoop gronden mbt Denekamp

1.118

Reserve nog te bestemmen resultaat vorig jaar

Reserve nog te bestemmen resultaat vorig jaar

Bedrag

Bijdrage Noaberkermis

4.000

Resultaat Oekraine voorgaande jaren

955.378

Migratie en Inburgering - uitbreiding formatie voor 2 jaar

298.842

Dotatie reserve Migratie

-1.254.220

Vervanging stroomkasten

79.500

Reserve onderhoud gebouwen

Reserve onderhoud gebouwen

Bedrag

Europese richtlijn energieprestatie gebouwen

8.000

Dotatie vanuit de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

8.611

Handhaving energielabel C kantoren

2.000

MOP Laagsestraat 4, Ootmarsum (Brandweerpost)

39.761

23

MOP Nicolaasplein 1, Denekamp (Toren H. Nicolaaskerk)

-15.859

MOPSportzaal, Van Reedestraat 1, Saasveld

32.533

"MOP

Sporthal Rossum, Boschweg 3a, Rossum"

-12.950

MOP Zwembad De Kuiperberg, Stobbenkamp 80, Ootmarsum

59.860

MOP Gemeentewerf Dinkelland, Koggelsteeg 1, Ootmarsum

117.005

MOP Oostwal 24, Ootm. (Vml. Klooster Maria ad Fontes)

-50.000

Reserve Maatschappelijk Effecten Plan

Reserve Maatschappelijk Effecten Plan

Bedrag

Voorbereidingskosten basisscholen Denekamp

260.000

Reserve onderhoud en vervanging openbaar groen en speeltoestellen

Reserve onderhoud en vervanging openbaar groen en speeltoestellen

Bedrag

Uitvoeringsprogramma KOG

300.000

Vrijval reserve m.b.t. biodiversiteit

-95.000

24

Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

Bedrag

Landelijke beeindigingsregeling veehouderijbedrijven

112.000

Dotatie vanuit de reserve College akkoord 2022 -2026

70.133

Budget leader

35.000

Implementatie ijslands Preventie Model

91.750

Natura Docet transitiesubsidie

265.000

Aanvullende bekostiging Sporthal 't Hoge Vonder Deurningen

75.000

Europese richtlijn Energieprestatie gebouwen

6.720

Handhaving energielabel C kantoren

1.891

Dotatie Reserve groot onderhoud gemeentelijke gebouwen

-8.611

Landelijke beeindigingsregeling veehouderijbedrijven

178.671

Migratie en Inburgering - uitbreiding formatie voor 2 jaar

35.158

Dotatie reserve Migratie

-743.053

Verkeersveiligheid

180.000

25

Reserve College akkoord 2022-2026

Reserve College akkoord 2022-2026

Bedrag

Uitvoeringskosten duurzaamheid jaarschijf 2023 retour van Noaberkracht

60.000

Werkbudget toekomstbestendige agrarische sector

-57.000

Werkbudget positieve gezondheid

210.254

Leefbaarheidsfonds

75.000

Werkbudget leefomgeving van de toekomst

169.240

Incidentele uitvoeringskosten duurzaamheid

150.000

Werkbudget Leefbare kernen

-40.000

Project ontplooing grensregio's

26.000

Gebiedsgerichte aanpak verhoging onderhoudt

47.286

Faciliteren samenlevingsinitiatieven

9.000

Samenwerking grensregio Dinkelland

65.000

Versnellingsagenda volkshuisvesting en economie

80.000

VTA-boomveiligheidscontrole

30.000

Schoolmaatschappelijk werk

50.000

Werkbudget Mijn Dinkelland 2030

60.000

Wijkaanpak

291.198

Groene cheques

-17.084

26

Projectgelden Leefomgeving van de toekomst

503.129

Samen duurzaam

-30.000

Duurzaam buurtinitiatief

-10.000

Soorten Management Plan Dinkelland

-144.369

Gemeentelijke isolatiesubsidie

55.194

Dotatie reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

-70.133

Plan van aanpak Ruimtelijke Ontwikkelstrategie

-12.835

Transitiebudget visie sociale zaken

-60.000

Reserve Migratie

Reserve Migratie

Bedrag

Inburgering - leerbaarheidstoets

6.000

Dotatie vanuit de reserve nog te bestemmen resultaat vorig boekjaar

1.254.220

Dotatie vanuit de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

743.053

Resultaat Oekraine voortgaande jaren

-140.378

Migratie en Inburgering - uitbreiding formatie voor 2 jaar

-84.000

Samenvatting reserves Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangepaste mutaties op de verschillende reserves voor een bedrag van € 6.830.513

27