mrt11 notitie beinvloedbaarheid Dinkelland voor raad.pdf

Dinkelland Inzicht in beïnvloedbaarheid van lasten (en baten) Inleiding In deze notitie wordt in beeld gebracht “aan welke knoppen gedraaid kan worden” om zodoende financiële middelen vrij te spelen om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting en om eventueel (financiële ) ruimte te creëren voor nieuwe ambities, nieuw beleid en intensivering van beleid. Dit doen we door alle kosten van de verschillende basisprogramma’s onder te verdelen in de volgende 4 categorieën • Niet beïnvloedbaar • Niet direct beïnvloedbaar • Beperkt / nauwelijks beïnvloedbaar • Beïnvloedbaar

Niet beïnvloedbaar Onder de niet beïnvloedbare kosten verstaan wij onder andere de kapitaallasten (rente en afschrijving) omdat deze 1 op 1 verbonden zijn met gepleegde investeringen. Lasten op het gebied van afval en riool worden 100% doorberekend in de tarieven en zijn als zodanig niet beïnvloedbaar. Verlaging van de uitgaven op afval en riool levert dus geen begrotingsruimte op maar een verlaging van de tarieven. Dit geldt ook voor en deel van de lasten op burgerzaken en vergunningsverlening. De maximale kostendekkendheid hiervan brengen we via een afzonderlijke zoekrichting genaamd “kostendekkende tarieven” in beeld. Tot slot zijn activiteiten en inspanningen die worden gedekt via specifieke uitkeringen vanuit het rijk niet beïnvloedbaar. Verlaging van de lasten houdt immers in dat de baten ook omlaag gaan.

Niet direct beïnvloedbaar Onder de niet direct beïnvloedbare kosten vallen de bijdragen aan de verschillende gemeenschappelijke regelingen (GR). Deze bijdragen worden immers in samenspraak met andere gemeenten vastgesteld. Als de meerderheid van de deelnemers de begroting van de GR vaststelt of besluit tot een andere (extra) uitgave dan is dit voor alle deelnemende gemeenten een verplichte uitgave. Pas als alle deelnemende gemeenten bij meerderheid besluiten tot een verlaging van de bijdrage ontstaat (financiële) ruimte.

Beperkt / nauwelijks beïnvloedbaar Onder deze categorie vallen de verschillende (wettelijk) verplichte medebewindstaken zoals de WMO, de jeugdwet, de participatiewet, enz. Om dit te kunnen bepalen is het van belang dat vooraf wordt stilgestaan bij de mate van beleidsvrijheid (wat is wettelijk verplicht en wat niet). Vandaar ook dat er een extra zoekrichting is bepaald genaamd “medebewindstaken op het wettelijk minimum”

Beïnvloedbaar Feitelijk zijn alle niet wettelijk verplichte taken in principe beïnvloedbaar. We kennen we voor een aantal van deze taken een bepaalde verantwoordelijkheid of iets van een zorgplicht. Bij verantwoordelijkheid moet worden gedacht aan de verantwoordelijkheid die je als gemeente hebt voor je wegen en fiets- en wandelpaden. Je bent als wegbeheerder verantwoordelijkheid voor de veiligheid en zelfs aansprakelijk als bij gebleken onveiligheid schade ontstaat. Datzelfde geldt bijvoorbeeld bij overige gemeentelijke eigendommen (speelvoorzieningen, bomen, enz) in de openbare ruimte maar ook voor bijvoorbeeld sportvoorzieningen.

Personeelskosten Hoewel personeelslasten in principe beïnvloedbaar zijn merken we de personeelskosten in deze rubricering in eerste instantie als niet beïnvloedbaar aan. Dit vanuit de gedachte dat deze kosten zijn verbonden aan taken. Indien wordt besloten deze taken te schrappen of te extensiveren dan heeft dat uiteraard gevolgen voor de personeelskosten. Dit alles uiteraard met inachtneming van de personeelslasten die verbonden zijn met niet- of beperkt / nauwelijks beïnvloedbare taken. Daarnaast moet uiteraard wel rekening worden gehouden met de “verzilvering” van vrijvallende uren als bepaalde taken worden geschrapt.

Voor het totale inzicht komen alle basisprogramma’s in deze notitie aan bod. • • • • • • • • • • •

Programma Bestuur & middelen Programma Dienstverlening & burgerzaken Programma Veiligheid Programma Openbare ruimte & mobiliteit Programma Economie Programma Onderwijs Programma Sport & accommodaties Programma Cultuur & recreatie Programma Sociaal domein Programma Milieu Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening

Programma Bestuur & middelen

Totaal Lasten

13.710.038

Niet beinvloedbaar Doorbelasting NK - overhead

9.577.283

Nauwelijk / beperkt beinvloedbaar Raad en raadscommissies (zie specificatie) College van B&W Griffie Huisvesting / Gemeentelijke panden juridische controlling Directe kosten belastingen (zonder personeel) stelposten

518.587 818.334 225.629 1.263.508 29.949 52.549 946.430

Niet direct beinvloedbaar Samen twente VNG VNG GGU

20.524 65.500 87.500

beinvloedbaar Kernraden communicatie Motorrijtuigenbelasing organisatie ontwikkeling / ondersteuning ombudsman gemeentelijke voorziening offieciele publicaties

4.000 34.458 12.490 38.095 6.900 7.900

Toevoeging: In de doorbelasting vanuit Noaberkracht zitten bijvoorbeeld ook de loonkosten van een aantal taken die de gemeente specifiek “inkoopt” bij Noaberkracht maar die wel degelijk beïnvloedbaar zijn. - samenlevingsgericht werken - strategische capaciteit - buurtmannen en vrouwen

136.000 totaal 3 FTE -> 240K 144.000 totaal 3 Fte -> 270K 180.000 9 kernen x 8 uur = 72 uur -> 2 Fte

Daarnaast is in de doorbelasting van Noaberkracht naar dit programma ook het grootste deel van de kosten van de bedrijfsvoering opgenomen. De totale doorbelasting van Noaberkracht naar de gemeente Dinkelland bedraagt over 2025 € 24,8 miljoen Uit de laatst vastgestelde atlas van de lokale lasten (over het jaar 2024) blijkt dat de gemeente Dinkelland met de lokale lastendruk ongeveer 6% beneden het landelijk gemiddelde zit. Indien we hier de eenmalige lastenverlichting van € 26 van afhalen zitten we nog 4% onder het landelijk gemiddelde. 1% extra OZB verhoging levert ongeveer € 75.000 oplevert. Toegroeien naar het landelijk gemiddelde door middel van het verhogen van de OZB tarieven zou dus een extra inkomst opleveren van € 300.000.

Specificatie Raad en raadscommissies

Totaal lasten

599.999

Niet beinvloedbaar Doorbelasting NK - overhead kapitaallasten Vergoedingen raadsleden Presentievergoedingen commissieleden

81.412 4.646 339.000 15.200

Nauwelijks/ beperkt beinvloedbaar Fractievergoedingen GO vergadersuite / gemeenteoplossingen Rekenkamercommissie Accountantscontrole

7.450 12.814 29.894 64.700

Niet direct beinvloedbaar Twenteraad

2.128

Beinvloedbaar abonnementen vergaderingen en representatie kosten studie- en opleiding reiskosten Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoeken

700 11.655 1.500 2.900 26.000

Programma Dienstverlening & burgerzaken Totaal uitgaven

934.420

niet beinvloedbaar DBL NK afdracht rijksleges

597.516 185.000

Nauwelijks/ beperkt beinvloedbaar verkiezingen overige kosten

68.288 83.616

Niet direct beinvloedbaar beinvloedbaar

Toevoeging: Uit een eerste onderzoek blijkt dat het verder beperken van de openingstijden niet veel oplevert. We werken namelijk al zoveel mogelijk op afspraak.

Programma Veiligheid Totaal lasten

4.529.495

Niet beinvloedbaar DBl NK

934.419

Nauwelijk / beperkt beinvloedbaar Publicaties APV / bijzondere wetten Vitens - burgering

2.000 20.500

Niet direct beinvloedbaar VRT ODT Beinvloedbaar Integrale veiligheid Direnbescherming Evenementenconsulent

2.221.323 1.245.900

71.945 30.908 2.500

Toevoeging: De bijdragen aan de verbonden partijen zijn als niet direct beïnvloedbaar aangemerkt. De verbonden zijn in algemene zin wel als zoekrichting aangeduid omdat een Twentebrede zienswijze is ingediend. De verschillende verbonden partijen komen in hun kaderbrief terug op deze zienswijze.

Programma Openbare ruimte & mobiliteit

Totaal lasten

9.786.204

Niet beinvloedbaar Doorbelasting NK - overhead kapitaallasten Riool

2.939.104 1.093.135 2.620.858

Nauwelijks/ beperkt beinvloedbaar Wegen Openbare verlichting kunstwerken Bermen en sloten Gladhedsbestrijding Straatreiniging Onverharde wegen Straatmeubilair Verkeer Openbaar vervoer KOG Groenvoorziening

1.600.061 248.092 112.500 212.046 28.965 25.000 14.111 46.100 79.481 1.500 302.935 399.316

Niet direct beinvloedbaar bestuurlijke samenwerking beinvloedbaar faciliteren samenlevingsinitiatieven / COR

63.000

Toevoeging: Wel moet hierbij worden opgemerkt dat de raad (op advies van het college) heeft aangegeven dat de basisprogramma’s veiligheid en openbare ruimte in eerste instantie niet worden betrokken bij mogelijke ombuigingen. Het basisprogramma openbare ruimte en mobiliteit heeft via het vastgestelde bedrijfsplan openbare ruimte al een behoorlijke taakstelling in te vullen.

Programma Economie

Totaal lasten

2.357.678

Niet beinvloedbaar DBL NK BIZ kapitaallasten Grondexploitaties bedrijventerreinen

156.729 81.920 4.014 1.610.213

Nuauwelijks/ bepekt beinvloedbaar Kermis markten

18.000 9.540

Niet direct beinvloedbaar Recreatieschap

260.762

beinvloedbaar Toeristisch ondernemersfonds /VVV werkbudget bedrijfsconsulenten ondernemersloket

200.000 15.000 1.500

Toevoeging: In de doorbelasting vanuit Noaberkracht zitten bijvoorbeeld ook de loonkosten van een aantal taken die de gemeente specifiek “inkoopt” bij Noaberkracht maar die wel degelijk beïnvloedbaar zijn.

- bedrijfsconsulent

40.000

De tarieven toeristenbelasting (zoek richting overige inkomsten) in Tubbergen bedragen: 2025

2026

aantal

Gem NOT

•

Hotel

€ 1,60 + index 30%

= € 2,08

185.000

+/- € 2,00

•

Recreatie won. € 1,00 + index 30%

= € 1,30

100.000

+/- € 2,00

•

Camping

€ 0,60 + index 30%

= € 0,78

275.000

+/- € 1,00

Mogelijke extra opbrengst hotels 185.000 * € 0,40 (€ 2 -/- € 1.60)

€ 74.000

(185)

Mogelijke extra opbrengst recreatiewoningen 100.000 * € 1 (€ 2 -/- € 1)

€ 100.000

(100)

Mogelijke extra opbrengst campings 275.000 * € 0,40 (€ 1 -/- € 0,6)

€ 110.000

(275)

Totaal € 284.000 (in 4 jaar) Reeds meegenomen (30%index) Extra

€ 145.000 -/€ 139.000

De bijdragen aan de verbonden partijen zijn als niet direct beïnvloedbaar aangemerkt. De verbonden zijn in algemene zin wel als zoekrichting aangeduid omdat een Twentebrede zienswijze is ingediend. De verschillende verbonden partijen komen in hun kaderbrief terug op deze zienswijze

Programma Onderwijs

Totaal lasten Niet beinvloedbaar DBL NK Kapitaallasten Huisvesting openbaar basisonderwijs Huisvesting bijzonder basisonderwijs Huisvesting voortgezetonderwijs Onderwijsachterstanden Nauwelijks / beperkt beinvloedbaar Leerlingenvervoer Vervoer gymonderwijs RMC vergoeding bewegingsonderwijs

2.683.881

181.578 6.975 28.206 912.798 98.879 64.000

1.158.650 11.000 43.000 124.995

Niet direct beinvloedbaar Beinvloedbaar Onderwijsachterstanden preventieve ondersteuning Persoonlijk vervoer ontwikkelplan (PVP)

15.800 30.000 8.000

Toevoeging: Het beïnvloedbare deel onderwijsachterstanden betreft het deel dat de gemeente aan eigen geld inzet, dus bovenop de rijksvergoeding (niet beïnvloedbaar). Het budget voor preventieve ondersteuning betreft de Pedagogische Gezinsbegeleiding Jeugdgezondheid (PGJ) door de GGD Twente na beëindiging van het Nationaal Programma Onderwijs Het bedrag voor het persoonlijk vervoer ontwikkelplan (PVP) heeft betrekking op het Leerlingenvervoer. De eerste ervaringen laten zien dat het mogelijk is om kinderen weer meer zelfstandig te laten deelnemen aan het verkeer. In financiële zin levert dit een voordeel op binnen de kosten van het Leerlingenvervoer. Eerste inschatting op basis van huidige cijfers € 50.000.

Programma Sport & accommodaties

Totaal lasten

3.909.673

Niet beinvloedbaar DBL NK kapitaallasten uitgaven brede SPUK

1.236.639 724.590 134.758

Nauwelijks / beperkt beinvloedbaar huisvesting zwembad - dorper Esch huisvesting zwembad - Kuiperberg inhuur tijdelijk personeel huisvesting sporthallen en gymzalen

820.718 108.324 278.735 226.616

Niet direct beinvloedbaar Beinvloedbaar subsidies sportondersteuning bevorderen sport en bewegen / sportgala bijdragen voor kleine initiatieven buurtsportcoaches

197.255 10.000 38 172.000

Toevoeging In de doorbelasting vanuit Noaberkracht zitten bijvoorbeeld ook de loonkosten van een aantal taken die de gemeente specifiek “inkoopt” bij Noaberkracht maar die wel degelijk beïnvloedbaar zijn sportconsulent / verenigingsondersteuner

Specificatie subsidies sportondersteuning

45.000 1FTE € 101.000

Programma Cultuur & recreatie Totaal lasten

1.349.700

Niet beinvloedbaar DBL NK kapitaallasten IDO bibliotheek verzekeringen

111.565 38.464 25.643 13.705

Nauwelijks / beperkt beinvloedbaar lokale omroep

14.771

Niet direct beinvloedbaar recreatieschap

133.928

Beinvloedbaar Toren Nicolaaskerk/Heemhoes/Educatorium/Spoorhuuske/Huize Keizer Openlucht Museum subsidie bibliotheek investeringsbijdrage Emter uitvoeringsprogramma cultuurregio Twente (2023-2028) subsidies cultuur Muziekonderwijs subsidies Musea subsidies Molens watertappunten speelvoorziening overig

37.705 30.000 438.042 50.000 70.000 54.307 114.409 50.622 32.674 51.000 74.687 8.178

Toevoeging: De bijdrage aan de lokale omroep is wel beïnvloedbaar maar we krijgen hier geld voor via de algemene uitkering. De verwachting is dat deze financiering via de algemene uitkering komt te vervallen en het Rijk de bekostiging overneemt. Via de septembercirculaire 2024 is opgenomen dat gemeenten extra geld ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel .Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. In de periode tussen de specifieke uitkering en de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen de gemeenten een decentralisatie-uitkering, om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Hiervoor is in 2025 en 2026 in totaal een bedrag van € 59,3 miljoen beschikbaar. Dit bedrag wordt over alle gemeenten verdeeld op basis van een bedrag van € 2,95 per inwoner. Voor kleinere gemeenten waar het bedrag per inwoner leidt tot een bedrag lager dan € 100.000 wordt de uitkering aangevuld tot € 100.000. We ramen hiervoor een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. We ontvangen dit geld via de algemene uitkering dus het betreft een algemeen dekkingsmiddel.

Programma Sociaal domein Totaal lasten

26.816.566

Niet beinvloedbaar DBL NK Kapitaallasten Bijstand Wet Inburgering en oude inburgeraars Nieuw beschut en WIW Kwijtschelding Sociale werkvoorziening Ontplooj en SPN

3.318.117 14.182 3.320.350 99.450 168.000 101.720 2.133.550

Brede SPUK Staat inkomst tegenover (kunt er voor kiezen om hiervan andere dingen te betalen zodat

254.791

Nauwelijks / beperkt beinvloedbaar WMO projectleider inkoop, verblijf, ondersteuning, ho, vervoer en hulpmiddelen Jeugd verblijf, ondersteuning, vervoer en specialisaties Inkomensregelingen licenties, sociale recherche en uitvoering bbz BBZ bedrijfskredieten Kinderopvang inspectie ggd en SMI Verzekeringen, belastingen en waterschapslasten Participatie en reintegratie WIW, nieuwbeschut, loonwaardemeting, reinteratie en tegemoetkoming kinderopvang Wet verplichte ggz Beleid WMO adviesraad SD en crisisbudget

7.029.461 5.364.557 258.125 50.000 73.000 3.650 409.770 15.900 15.000

Niet direct beinvloedbaar Veilig Thuis Samen Twente Bijdrage Stadsbank

194.625 1.357.659 135.497

Beinvloedbaar Bijzondere bijstand en armoedebestrijding Compensatie ziektekosten minima Subsidies voedselbank, leergeld en kindpakketten Voorliggende voorzieningen Subsidies maatschappelijke organisaties Preventiebudget en werkbudget Rian Abonnementen jeugd en wmo en reisbureau plus mobiliteitslab Praktijkondersteuner huisarts Qwickwins jeugdpreventie Wijk GGD Doelgroepenbeleid Kernondersteuner

200.000 275.000 73.900 1.111.000 88.456 125.000 58.306 135.000 40.000 60.000 10.000 322.500

Toevoeging In de doorbelasting vanuit Noaberkracht zitten bijvoorbeeld ook de loonkosten van een aantal taken die de gemeente specifiek “inkoopt” bij Noaberkracht maar die wel degelijk beïnvloedbaar zijn. Deze staan hier wel benoemd als beïnvloedbaar. De bijdragen aan de verbonden partijen zijn als niet direct beïnvloedbaar aangemerkt. De verbonden zijn in algemene zin wel als zoekrichting aangeduid omdat een Twentebrede zienswijze is ingediend. De verschillende verbonden partijen komen in hun kaderbrief terug op deze zienswijze Het structurele bedrage van € 40.000 voor quick wins jeugd is bedoeld voor

Structurele kosten Omschrijving Steungezinnen - coordinator Steungezinnen - VOG Collectief aanbod - KIES training Collectief aanbod - samen sterk Scheiding-adviesteam - consultatie advocaat Jongerenwerk - 4 uur extra

Bedrag € 6.760 € 207 € 5.000 € 15.000 € 750 € 9.000

Specificatie preventiebudget van € 125.000. Een bedrag van € 25.000 betreft het incidentele transitiebudget sociale zaken Van het hierna resterende structurele preventiebudget van € 100.000 is inmiddels een bedrag van € 43.000 toegevoegd aan het armoedebudget. Onder de resterende middelen liggen de volgende plannen verplichtingen: Mantelzorg € 20.000 Gezondheidsmonitor € 21.780 JOGG activiteitengeld € 20.000 De gezondheidsmonitor is een “harde” verplichting. De andere twee betreffen nog plannen.

Specificatie voorliggende voorzieningen 2024 CityNews B.V. Gemeente Enschede 4.588 Gemeente Oldenzaal 88.167 het Twents Carmel College 5.496 KDO Oons Stekkie B.V. 71 Kinderopvang Dribbel 65 Samen Twente 10.468 Smallsteps B.V. 1.154 St. Konot INZ Basischool 't Kampke 838 St. Konot INZ Basisschool Den Boaken 592 Zevenster, Bernardus, Kerkewei, Willibrordus, Aloyisius St. Konot INZ Basisschool 'n Esch 660 St. Konot INZ De Meander basisschool 3.161 Stichting Carmelcollege 3.713 Stichting Consent 4.140 Stichting Konot 31.110 Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland 543.490 Stichting Wijkracht 353.599 Twents Carmel College 1.563 (leeg) -21.628 Eindtotaal 1.031.247 Gemeente Oldenzaal 0 het Twents Carmel College 0 Samen Twente 10.468 Smallsteps B.V. 1.154

2025 4.770 91.658 5.714 74 68 10.883 1.200 871 615 686 3.286 3.860 4.304 32.342 565.012 367.602 1.625 -22.484 1.072.086

10.883 1.200

St. Konot INZ Basischool 't Kampke St. Konot INZ Basisschool Den Boaken St. Konot INZ Basisschool 'n Esch St. Konot INZ De Meander basisschool Stichting Carmelcollege Stichting Consent Gemeente Enschede maatwerk jeugdgezondheid 2023 bijdrage taalklas deel 2023

838 592 660 3.161 3.713 4.140 4.588 35.604 9.900 0 1.106.065

871 615 686 3.286 3.860 4.304 4.770 37.014 10.292 1.149.867

Specificatie SWTD (zoekrichting herijken ondersteuningsnetwerk) Specialisme: inzet door sociaal werkers van SWTD in 2024 Subsidiebedr 42% van ag bedrag voor gemeente Dinkelland aangevuld met overeengekomen thema’s Financiën en administratie Thema Armoede Mantelzorgondersteuning excl thema senioren Vrijwillige inzet

100% van bedrag 50% mindering

50% mindering

€ 78.255

€ 32.867

€ 16.434

€ 78.255

€ 39.128

€ 97.471

€ 40.938

€ 72.777

€ 30.566

€ 15.283

€ 72.777

€ 36.389

€ 78.690

€ 33.050

€ 16.525

€ 78.690

€ 39.345

€ 78.690

€ 33.050

€ 16.525

€ 78.690

€ 39.345

€ 459.404

€ 170.471

€ 85.235

€ 405.883

€ 202.942

Subsidiebed rag

42%

€ 97.471

€ 20.469

€ 48.736

Lichamelijke gezondheid / Geestelijke gezondheid Thema Senioren Opvoeden en opgroeien Thema Jeugd Interventies Automaatje

€ 8.187

Buurtbemiddeling

€ 38.981

Schakel Bijdrage structurele kosten Totalen

Onderdeel

Financiën en Administratie

€ 6.353

50%

€ 47.475

€ 19.939 €

9.970

€ 297.891 €

125.114 €

62.557

€ 345.365 €

145.053 €

72.527

€

157.762

50%

100%

€ 47.475 €

23.737

€

297.891 €

148.945

€

345.365 €

172.683

€

375.624

Geestelijke gezondheid probleemgebieden: echtscheidingsproblematiek, eenzaamheid, depressie, armoede, schuldenproblematiek, geweld, pesten, overmatig alcohol- en middelengebruik, verslavingen Totaal

Programma Milieu

Totaal lasten

2.485.282

Niet beinvloedbaar DBL NK Afval--->Dekking via voorziening

245.069 2.215.859

Nauwelijks / beperkt beinvloedbaar Lijkschouwing en uitvaarten

14.265

Niet direct beinvloedbaar Samen Twente

7.539

beinvloedbaar Oorlogsgraven milieuvoorlichting

2.050 500

Toevoeging: De bijdragen aan de verbonden partijen zijn als niet direct beïnvloedbaar aangemerkt. De verbonden zijn in algemene zin wel als zoekrichting aangeduid omdat een Twentebrede zienswijze is ingediend. De verschillende verbonden partijen komen in hun kaderbrief terug op deze zienswijze

Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening

Totaal lasten Niet beinvloedbaar DBL NK Grondexploitaties --> Neutraal via algemene reserve Nauwelijks / beperkt beinvloedbaar Omgevingsvergunningen Bestemmingsplanwijzigingen Overige

4.988.568,00

2.074.280 2.662.291

83.878 81.000 49.215

Niet direct beinvloedbaar bijdrage hengelo en energiefondsen beinvloedbaar Starterslening

Toevoeging

37.904