Lemselermaten_Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 18 Gebiedsscan.pdf

! (

! (

! ( ! (( ( ! ( ! ! ( ! (! ! (! (

! (

( !

! (! ( ! (! ( ( ! ( !

! ! ( (

! (

! ( ! (

! ! ((

! ( (

! ! ((

! (! ( ! (

laag 3

! (

! (

aanduidingen legenda (zie legenda 150229_4)

( ! ( ! ! (

Beleidsinformatie, september 2015, nr. 150246_Lemselermaten_2 aanduidingen

! ( ! (! (

0

100 200 300 400Meters

Gebiedsscan ruimtelijke kwaliteit Lemselermaten - november 2015

Ambitie Sterke ruimtelijke identiteiten als motor voor gebiedsontwikkeling: De ambitie is de beleving, betekenis en kwaliteit van de leefomgeving te versterken. Aardkundige, archeologische en cultuurhistorische waarden worden zoveel mogelijk behouden en beleefd door mensen dankzij informatie, gebruik en ontwikkeling en vertellen daarmee het verhaal van de ontstaansgeschiedenis van het Overijsselse landschap. Zichtbaar en beleefbaar, mooi landschap: Samenhang vergroten en discontinuïteiten in landschappelijke structuren herstellen. Gebiedskenmerken, monumentaliteit en ruimtelijke expressie van grote ensembles vergroten. Beleefbaarheid en toegankelijkheid van het landschap vergroten.

100 200 300

Donkerte

Kenmerken Lichte gebieden geven een beeld van de economische dynamiek van de provincie: de steden en dorpen, de autosnelwegen, de kassengebieden, de attractieparken, de grote bedrijventerreinen en de gebieden met veel bebouwing. De donkere gebieden geven een indicatie van de ‘buitengebieden’ van Overijssel. De natuurcomplexen en de grote landbouwgebieden. De donkere gebieden zijn de gebieden waar het ‘s nachts nog echt donker is, waar je de sterrenhemel kunt waarnemen. Het zijn de relatief luwe, dun bewoonde gebieden met een lage gebruiksdruk. Lemselermaten ligt grotendeels in de Donkerte. Aan de zuidzijde is het licht en de dynamiek van Netwerkstad Twente al zichtbaar.

Ambitie Donkerte is een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van bijvoorbeeld wegen en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden.

Sturing Richting • In de donkere gebieden alleen minimaal noodzakelijke toepassing van kunstlicht. Dit vereist het selectief inzetten en ‘richten’ van kunstlicht. • Veel aandacht voor vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen in het buitengebied. Inspiratie • Behoud van het rustige en onthaaste karakter van de ‘donkere’ gebieden.

4 Gebiedskenmerken, ambities en sturing

27

Normatieve uitspraken • Dekzandvlakten en ruggen krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de hoofdlijnen het huidige reliëf. • Het waterpeil is niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is. • Maten, flieren en beken krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van het onbebouwde karakter, continuïteit van beekloop, ruimte voor water en lineaire landschap met open kamers en coulissen. • De ontwikkeling van nieuwe erven draagt bij aan behoud en ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit overeenkomstig de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (Omgevingsverordening 2009). • De informele routes en routenetwerken worden in beeld gebracht en krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op de continuïteit van routes (vaarwegen, zandpaden, kerkepaden, fiets- en wandelpaden, etc). Bij ruimtelijke ontwikkelingen nabij doorgaande zandwegen, wandel- en fietsroutes worden discontinuïteiten in het netwerk van paden voorkomen. Strijdigheden tussen maatregelen en normatieve uitspraken De maatregel ophogen kan strijdig zijn met de normerende uitspraak die zegt dat dekzandvlakten en ruggen een beschermende bestemmingsregeling krijgen, gericht op de instandhouding van de hoofdlijnen van het huidige reliëf. Er zit beleidsmatige ruimte in deze normatieve uitspraak, omdat gesproken wordt over de hoofdlijnen van het reliëf.

Het is belangrijk om allereerst te bepalen wat hier de hoofdlijnen van het reliëf zijn, voordat echt gezegd kan worden dat de maatregel in strijd is met de norm. Het geeft echter wel aan dat er zorgvuldig omgegaan moet worden met het aanwezige reliëf.

28

Gebiedsscan ruimtelijke kwaliteit Lemselermaten - november 2015

5 Kansen, inspiratie en ontwerpaanleidingen Dit hoofdstuk bevat een vrijere interpretatie van de gebiedskenmerken. Het zijn de kansen en ontwerpaanleidingen die als aanknopingspunt kunnen dienen voor de verdere uitwerking en het uiteindelijke ontwerp. Het is een eerste aanzet om te komen tot een inpassing met ruimtelijke kwaliteit.

Leesbaarheid van het cultuurlandschap Lemselermaten is één van de vele restjes ‘woeste grond’ die als fragmenten verspreid in het jonge heideen broekontginningslandschap liggen. Over het algemeen zijn het de minst aantrekkelijke gronden en lastig te ontginnen. Je zou ook kunnen zeggen dat ze aan de bulldozer zijn ontsnapt door veranderende maatschappelijke inzichten en ontwikkelingen. Deze leidden er begin jaren ’60 van de vorige eeuw vrij abrupt toe dat met het ontginnen van woeste grond werd gestopt ten behoeve van natuurbescherming en openluchtrecreatie. De leesbaarheid van het landschap vergroten door: • Kenmerkend voor de relicten woeste grond zijn de rafelranden die op het kaartbeeld duidelijk te herkennen zijn en die ruimtelijk een zeer gevarieerd beeld opleveren van bosranden, heidevelden, weilanden en af en toe een akker. De kenmerkende rafelranden respecteren en/of opnieuw vormen. Zodanig dat ‘woeste grond’ en jong ontginningslandschap in elkaar grijpen. • Het rafelige van de randen wordt versterkt door wegen die vanuit de omgeving tot in gebied doorlopen als onverhard pad en uiteindelijk vaak doodlopen. Ook de (onverharde) wegen en paden respecteren, aangezien dit bijdraagt aan het in elkaar grijpen van beide gebieden. • Sloten als kavelgrenzen dragen bij aan de kleinschaligheid van het gebied.

Bij het dempen van de sloten de kavelgrenzen zichtbaar houden bijvoorbeeld d.m.v. grepples of beplanting.

5 Kansen, inspiratie en ontwerpaanleidingen

29

Natuurlijke hoogteverschillen benadrukken De kenmerkende hoogteverschillen van het dekzandlandschap met beekdalen zijn duidelijk zichtbaar in het veld. Niet alleen binnen het Natura 2000 gebied, maar ook daar omheen. Nivelleren van deze hoogteverschillen ten gevolge van ophogen voorkomen. Als ophoging toch noodzakelijk is om natschade te beperken, dan ook de hogere delen ophogen, zodat de hoogteverschillen zichtbaar blijven. Kortom, hoogteverschillen dienen te worden gerespecteerd en geaccentueerd.

Natuurlijke beeklopen en beekdalen Het richtbeeld voor de Lemselerbeek en de Weerselerbeek is dat van een ‘natuurlijk’ vormgegeven beekloop en beekdal. Daarbij is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt. Creëer daarbij ruimte voor de dynamiek van stromend water en het vasthouden daarvan, versterk het beeksysteem en verbeter de zichtbaarheid, bereikbaarheid en beleefbaarheid. Beken in dalen met beekdalvegetatie, broekbos op enige afstand en maten als overgang naar het agrarisch cultuurlandschap.

Toegankelijkheid De wegen- en padenstructuur maken het natuurgebied beleefbaar. De toegankelijkheid vergroten door de aanleg van nieuwe paden en deze logisch aansluiten op landschappelijke structuren en het bestaande routenetwerk. Variatie aanbrengen in de verschillende routes, dus zowel comfortabele fietsroutes als struinpaden. Daarnaast een ‘woud van paaltjes, borden en vlaggen’ voorkomen door een eenduidige, terughoudend vormgegeven bewegwijzering en de routes voorzien van informatie.

Oostelijke rondweg Weerselo Het tracé van de geprojecteerde rondweg rond Weerselo loopt rakelings langs de westzijde van het N2000 gebied van Lemselermaten, de landschappelijke inpassing van de rondweg verdient bijzondere aandacht. Het onderliggende landschap en de oorspronkelijke loop van de Weerselerbeek die de weg kruist spelen daarbij een belangrijke rol. De weg voegt zich in het landschap en draagt bij aan de accentuering van de kwaliteiten van het landschap.

30

Gebiedsscan ruimtelijke kwaliteit Lemselermaten - november 2015

Titel

sub-titel

sub-titel

sub-titel

aanduidingen legenda (zie legenda 150229_4)

Titel

Natuurlijke laag

Titel aanduidingen

legenda (zie legenda 150229_4)

sub-titel

sub-titel

sub-titel

6 Andere ruimtelijke beleidsaspecten

aanduidingen aanduidingen

aanduidingen

legenda (zie legenda 150229_4) legenda (zie legenda 150229_4) legenda (zie legenda 150229_4)

aanduidingen

Titel

legenda (zie legenda 150229_4)

sub-titel

Legend B3.waterwin_polygon

aanduidingen

legenda (zie legenda 150229_4)

Agrarische cultuur

B3.grwbes_polygon

Legend

Legend

B3.intrek_polygon

sub-titel

B3.waterwin_polygon B3.waterwin_polygon

B7.archeol_verwacht_polygon

Legend

aanduidingen

B3.grwbes_polygonB3.grwbes_polygon

B4.natlands_polygon Legend B3.intrek_polygon B3.intrek_polygon

B3.waterwin_polygon B7.archeol_verwacht_polygon B7.archeol_verwacht_polygon

legenda (zie legenda 150229_4)

Agrarische cultuur

B3.waterwin_polygonB3.grwbes_polygon

sub-titel

B3.grwbes_polygon B7.archeol_verwacht_polygon

B4.natlands_polygon B4.natlands_polygon B3.intrek_polygon

B3.intrek_polygon

aanduidingen

kaart 6 legenda (zie legenda 150229_4) nationaal landschap nationaal landschap Noordoost Twente drinkwaterwinning waterwingebied 0 100 200 300 400Meters intrekgebied grondwaterbeschermingsgebied archeologie archeologische verwachting

B4.natlands_polygon

B7.archeol_verwacht_polygon B4.natlands_polygon

Beleidsinformatie, september 2015, nr. 150246_Lemselermaten_1

Beleidsinformatie, november 2015, nr. 150246_Lemselermaten_6

0

100 200 300 400Meters

Beleidsinformatie, november 2015, nr. 150246_Lemselermaten_6 Beleidsinformatie, november 2015, nr. 150246_Lemselermaten_6 Beleidsinformatie, november 2015, nr. 150246_Lemselermaten_6

0

100 200 300 400Meters 0

100 200 300 400Meters

0

100 200 300 400Meters

Beleidsinformatie, september 2015, nr. 150246_Lemselermaten_1

Nationaal landschap Noordoost Twente ingslandschap Lemselermaten ligt in Nationaal Landschap Noordoost Twente. Stedelijke laag Het Rijk heeft het beleid hiervoor ag gedelegeerd naar de provincies. De sub-titel kernkwaliteiten zijn door Provinciale Staten van Overijssel vastgelegd inaanduidingen het Ontwikkelingsperspectief aanduidingen Noordoost Twente (2006). Dit zijn: • Het samenhangende complex ke laag van beken, essen, kampen en moderne ontginningen; oegangswegen • De grote mate van kleinschaligheid; aanduidingen • Het groene karakter. Lust leisure In de Omgevingsverordening is bepaald dat nieuwe ontwikkelingen binnen het Nationaal landschap moeten bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van deze kernkwaliteiten (titel 2.6). Beleidsinformatie, september 2015, nr. 150246_Lemselermaten_2

legenda (zie legenda 150229_4)

0

100 200 300 400Meters

a 150229_4)

Beleidsinformatie, september 2015, nr. 150246_Lemselermaten_2

0

(zie legenda 150229_4)

sub-titel

aanduidingen

legenda (zie legenda 150229_4)

100 200 300 400Meters

0

100 200 300 400Meters

Archeologie Drinkwaterwinning Aan de noordkant van Ten zuiden van Lemselermaten Lemselermaten liggen gebieden ligt een drinkwaterwinning. met een hoge verwachting voor In de Omgevingsverordening archeologische waarden. Midden zijn hiervoor beschermende in het natuurgebied en aan de bepalingen opgenomen, te westkant geldt een middelhoge onderscheiden in waterwingebied, verwachting. Wanneer hier grondwaterbeschermingsgebied vergravingen gepland worden, en intrekgebied (titel 2.13). Het Beleidsinformatie, november 2015, nr. 150246_Lemselermaten_6 is het raadzaam om vroegtijdig grondwaterbeschermingsgebied 400Meterste treden met de grenst aan de zuidkant aan de0 100 200 in300overleg gemeente over eventueel benodigd Lemselermaten, het intrekgebied archeologisch onderzoek. valt deels samen met het natuurgebied. Voor de grondwaterbeschermingsen intrekgebieden geldt dat de functies moeten harmoniëren met de functie drinkwatervoorziening. Nieuwe niet-risicovolle functies moeten voldoen aan het stand still-principe. Extensivering van het landbouwkundig gebruik is in het algemeen gunstig voor een drinkwaterwinning.

6 Andere ruimtelijke beleidsaspecten Beleidsinformatie, november 2015, nr. 150246_Lemselermaten_3

vember 2015, nr. 150246_Lemselermaten_3

0

100 200 300 400Meters

31

2015 - 478