Lemselermaten_Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 10 IP 8 Scenarioberekening Lemselermaten 6 .pdf
Tekst van het document
Scenarioberekeningen Lemselermaten, scenario 6 18 september 2018
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Verantwoording Titel
Scenarioberekeningen Lemselermaten, scenario 6
Opdrachtgever
Gemeente Dinkelland
Projectleider
Hans Notkamp
Auteur(s)
Gerben Willems
Tweede lezer
Marc Steenvoorden
Projectnummer
1244201
Aantal pagina’s
25
Datum
18 september 2018
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon Tauw bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 911 E info.deventer@tauw.com
2/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Inhoud 1
Inleiding ..................................................................................................................................... 4
2
Scenario 6 ................................................................................................................................. 5
3
2.1
Scenario 6 .......................................................................................................................... 5
2.2
Implementatie maatregelen in het model ........................................................................... 6
Resultaten effectberekeningen .................................................................................................. 6 3.1
Hydrologische effecten ....................................................................................................... 6
3.2
Berekende grondwaterstanden .......................................................................................... 6
3.3
Berekende stijghoogten ..................................................................................................... 8
3.4
Verandering grondwaterstanden ...................................................................................... 12
3.5
kwel en wegzijging ........................................................................................................... 14
3.6
Verandering kwel en wegzijging ....................................................................................... 16
3.7
Stroombanen .................................................................................................................... 22
3.8
Tijdstijghoogtelijnen .......................................................................................................... 23
3.9
Berekend effect per peilbuis ............................................................................................. 23
Bijlage 1
Tijdstijghoogtelijnen ...................................................................................................... 24
Bijlage 2
Berekend effect per peilbuis ......................................................................................... 25
3/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
1 Inleiding Voor het N2000-gebied Lemselermaten (zie figuur 1.1) zijn in het kader van het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) hydrologische maatregelen noodzakelijk om de natuur te behouden. De hydrologische effecten hiervan op de Lemselermaten, landbouw en erven worden in deze fase met het verbeterde model inzichtelijk gemaakt. In deze fase worden in een iteratief proces tussen hydrologen en ecologen verschillende scenario’s doorgerekend om uiteindelijk tot een definitief maatregelenpakket te komen.
Figuur 1.1 N2000-gebied Lemselermaten
4/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
2 Scenario 6 2.1
Scenario 6
Scenario 6 betreft een scenario waarbij geen maatregelen in het gebied worden getroffen, maar alleen de (drinkwater) winning Weerselo wordt uitgeschakeld. De winning bevindt zich zuidelijk van Lemselermaten waarbij het water via meerder filters op verschillende dieptes wordt onttrokken. Een vergelijking met de huidige situatie maakt het effect van de winning Weerselo inzichtelijk.
Figuur 2.1 Locatie Lemselermaten en Drinkwaterwinning Weerselo.
5/25
Kenmerk
2.2
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Implementatie maatregelen in het model
De maatregel is het reduceren van het onttrekkingsdebiet van de winning Weerselo tot een debiet van 0 m3 per dag. Het debiet van de winning Weerselo is in de huidige situatie variabel. Gemiddeld wordt circa 2600 m3 per dag minder onttrokken aan het grondwatersysteem (modellagen 4 tot en met 9). Het effect hiervan wordt inzichtelijk gemaakt in hoofdstuk 3. De winning Weerselo is gelegen ter plaatse van een slenk in de ondergrond. De slenk is opgevuld met voornamelijk zandige afzettingen. TNO 1 heeft een dwarsdoorsnede gemaakt van de ondergrond ter plaatse van de winning Weerselo. Uit deze doorsnede volgt een sterk wisselde bodemopbouw welke zich moeilijk laat vereenvoudigen tot een modelschematisatie. De diepte en het voorkomen van klei wisselt sterk per boring. Verder wisselt ook de korrelgrootte sterk per boring variërend van zeer fijn zand tot uiterst grof zand. In het gekalibreerde eindmodel zijn alle beschikbare gegevens gebruikt om de ondergrond met zoveel mogelijk zekerheid op te nemen in het model. Ondanks deze inspanning blijft de ondergrond in de omgeving van de winning Weerselo onzeker waardoor de berekende effecten kunnen afwijken van de werkelijke effecten.
3 Resultaten effectberekeningen 3.1
Hydrologische effecten
Het stopzetten van de Drinkwaterwinning Weerselo resulteert in een verhoging van de grondwaterstand en veranderingen in de kwel/wegzijging. In onderstaande paragrafen is de berekende grondwaterstand en het effect van de beschreven hydrologische maatregelen gepresenteerd.
3.2
Berekende grondwaterstanden
In figuur 3.1 zijn de berekende grondwaterstanden in m +NAP weergegeven bij het stopzetten van de Drinkwaterwinning Weerselo.
1
De ondergrond van de Lemselermaten, R. Harting, TNO, 2015
6/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
7/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.1 Berekende grondwaterstanden (m) ten opzichte van maaiveld
3.3
Berekende stijghoogten
8/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
9/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.2 Berekende freatische grondwaterstanden (m) ten opzichte van NAP
10/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
11/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.3 Berekende stijghoogte (m) ten opzichte van NAP voor de Gemiddelde Voorjaars Grondwaterstand (GVG)
3.4
Verandering grondwaterstanden
In figuur 3.4 zijn de veranderingen in de grondwaterstanden gepresenteerd. Omdat grondwaterstandsveranderingen vaak seizoensafhankelijk zijn, wordt onderscheid gemaakt tussen effecten bij de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG), gemiddeld laagste (GLG) en gemiddelde voorjaarsgrondwaterstand (GVG). De veranderingen zijn berekend door de berekende grondwaterstanden voor scenario 6 te vergelijken met de berekende grondwaterstanden in de huidige situatie. Uit de figuren volgt dat de verlaging veroorzaakt door de drinkwaterwinning uitstraalt tot binnen de begrenzing van het Natura 2000 gebied Lemselermaten.
12/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
13/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.4 Verandering grondwaterstanden ten opzichte van het uitgangsmodel
3.5
kwel en wegzijging
In figuur 3.5 is de hoeveel kwel en wegzijging weergegeven voor de gemiddelde situatie, het zomerseizoen en het winterseizoen na stopzetten van de Drinkwaterwinning Weerselo. Het zomerseizoen betreft de periode van 1 april tot eind september.
14/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
15/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.5 Kwel en wegzijging
3.6
Verandering kwel en wegzijging
Veranderingen in de grondwaterstand gaan samen met veranderingen in kwel en wegzijging. In de zone waarin veranderingen van de grondwaterstanden zijn waargenomen treden ook verandering in de kwelflux op.
16/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
17/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.6 zijn de veranderingen in de kwelflux weergegeven voor de gemiddelde situatie, het zomerseizoen en het winterseizoen. De veranderingen zijn berekend door de kwelflux voor
18/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
scenario 6 te vergelijken met de berekende kwelflux in de huidige situatie. Het zomerseizoen betreft de periode van 1 april tot eind september.
19/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
20/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.6 Veranderingen in de kwelflux
21/25
Kenmerk
3.7
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Stroombanen
Figuur 3.7 toont de stroombanen naar Lemselermaten voor een gemiddelde situatie. De stroombanen zijn met backward tracé berekend vanuit modellaag 1.
22/25
Kenmerk
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Figuur 3.7 Berekende stroombanen na het uitzetten van de Drinkwaterwinning Weerselo
3.8
Tijdstijghoogtelijnen
In bijlage 1 zijn de tijdstijghoogtelijnen weergegeven berekend voor scenario 6. In de tijdstijghoogtelijnen is ook het modelresultaat van het uitgangsmodel gepresenteerd.
3.9
Berekend effect per peilbuis
In bijlage 2 zijn berekende effecten berekend voor scenario 6 per peilbuislocatie weergegeven. Onderscheid is gemaakt tussen de effecten bij de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG), gemiddeld laagste (GLG) en gemiddelde voorjaarsgrondwaterstand (GVG).
23/25
Kenmerk
Bijlage 1
R017-1244201WGJ-V01-mdg-NL
Tijdstijghoogtelijnen
24/25