Kaders en eisen AZC-locatie.pdf

KADERS EN EISEN AZC-LOCATIE

Programma van Eisen en selectieproces voor de locatiekeuze van een AZC in Dinkelland

1 Kaders en eisen AZC-locatie

status: eindversie na B&W 3 september 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ....................................................................................................... 3

2.

Bestuurlijke uitgangspunten (kaders) ............................................................. 3 2.1. Capaciteit: opgave gaat uit van 172 asielzoekers ...................................................................3 2.2. Concentratie op één locatie .................................................................................................3 2.3. Beschikbaarheid voor gebruik gedurende 10 jaar ...................................................................3 2.4. Mogelijke locaties: vervolg uit eerdere brede inventarisatie (geactualiseerd) ...........................3

3.

Eisen en criteria ............................................................................................ 4 3.1. Harde eisen (knock-out) ......................................................................................................4 a) Grootte/omvang van het perceel/pand/de locatie ............................................................4 b) Ligging buiten een N2000 gebied.....................................................................................4 c) Op het moment van aanwijzen voor 10 jaar bruikbaar .......................................................4 3.2. Fysieke en beleidsmatige kenmerken van de locatie (gekwalificeerd) ......................................4 a) Ernstiger belemmerend/moeilijker oplosbaar ..................................................................4 b) Minder ernstig belemmerend/makkelijker oplosbaar ........................................................4 3.3.

Aspecten voor bestuurlijke afweging van de locaties in de context ..........................................5 a) Nabij kern en voorzieningen (max 2km) ...........................................................................5 b) Reeds gevorderde plannen voor andere bestemming .......................................................5 c) Doorkruising andere beleidsprioriteiten en visies .............................................................5 d) Procedure-doorlooptijd en procedurerisico’s en -kosten ..................................................5 e) Koppelkansen ...............................................................................................................5 f) Traktaat van Meppen ......................................................................................................5

4.

Selectieproces ............................................................................................. 6 Stap 1: opstellen groslijst (vervolg uit eerdere brede inventarisatie (geactualiseerd)).......................6 Stap 2: schrappen kansloze locaties op basis van de harde eisen (knock-out) ................................6 Stap 3: ordenen van de resterende locaties van kansrijk naar kansarm ..........................................6 Stap 4: verdiepend onderzoek van de meest kansrijke locaties ......................................................6 Stap 5: bestuurlijke beoordeling van de locaties in de context .......................................................6 Stap 6: besluitvorming locatiekeuze en informeren gemeenteraad en samenleving ........................6

2 Kaders en eisen AZC-locatie

status: eindversie na B&W 3 september 2024

1. Inleiding Op 18 juni 2024 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin de raad het college opdraagt een programma van eisen met daarin te hanteren voorwaarden, kaders en criteria voor te leggen waaraan een locatie zoveel mogelijk moet voldoen. Daarbij is opgedragen dit programma van eisen voor 1 oktober ter besluitvorming voor te leggen. Deze nota voorziet in de opdracht van de raad. Het college geeft aan welke bestuurlijke uitgangspunten zij als kaders ziet. Vervolgens worden de eisen en criteria uitgewerkt. Tenslotte beschrijft het college het proces dat wordt doorlopen om tijdig de locatiekeuze te kunnen afronden. 2. Bestuurlijke uitgangspunten (kaders) 2.1. Capaciteit: opgave gaat uit van 172 asielzoekers Voor het aanwijzen van een locatie geldt het uitgangspunt dat er 172 asielzoekers gehuisvest moeten kunnen worden. Dit is enerzijds gebaseerd op het raadsbesluit van 27 juni 2023 (zaaknummer 773598) om een opvanglocatie te realiseren voor 90 tot 125 asielzoekers en op de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) die per 1 februari 2024 van kracht is. Dit leidt tot een taakstelling voor de opvang van 172 asielzoekers. Ondanks het voornemen van het nieuwe kabinet om deze wet in te trekken, bestaat de wet nog steeds en zullen wij daarna handelen. 2.2.

Concentratie op één locatie Zoals door het college toegelicht in haar raadsbrief van 3 juli 2023 is de conclusie van het college dat gezocht wordt naar één locatie. Kleinschalige opvang biedt onvoldoende voordelen ten opzichte van een AZC locatie met 172 asielzoekers, door het ontbreken van permanente begeleiding, permanente beveiliging, een complexere logistiek en hogere kosten. Ook verwacht het college bij meerdere locaties juist op meer plaatsen in de gemeente weerstand. 2.3. Beschikbaarheid voor gebruik gedurende 10 jaar De locatie moet op het moment van aanwijzen voor een aaneengesloten periode van 10 jaar te verwerven en/of in gebruik genomen kunnen worden. Er zijn noodzakelijke investeringen die gepaard gaan met de verwerving, inrichting en aanleg infrastructuur. Het college ziet qua gebruiksrendement een gebruiksperiode van 10 jaar als een acceptabele periode. 2.4. Mogelijke locaties: vervolg uit eerdere brede inventarisatie (geactualiseerd) Sinds de start van het programma om een opvanglocatie te realiseren heeft het college opties voor een mogelijke opvanglocatie in beeld gebracht door: a) Eigen grondbezit in beeld te brengen b) Grondbezit van andere overheden in beeld te brengen c) Vastgoed locaties in beeld te brengen die qua omvang initieel geschikt zouden kunnen zijn d) Vastgoedlocaties in beeld te brengen die het land gebruikelijk zijn (bijv.

recreatiewoningen) 3 Kaders en eisen AZC-locatie

status: eindversie na B&W 3 september 2024

e) Particulier grondbezit dat is aangedragen door inwoners of ondernemers f) Particulier vastgoed dat is aangedragen door inwoners of ondernemers 3. Eisen en criteria 3.1. Harde eisen (knock-out) a) Grootte/omvang van het perceel/pand/de locatie Als noodzakelijke omvang van één locatie voor 172 asielzoekers vertaalt het college dit naar een locatie die voldoende groot moet zijn. Daarbij spelen eventuele opstallen of bv. bosschages soms een rol. Het college gaat uit van een bruikbaar (leeg) areaal van ca. 1 ha. Als er opstallen op de locatie staan wordt de capaciteit van de opstallen bij de afweging betrokken. Kleinere locaties worden uitgesloten. b) Ligging buiten een N2000 gebied Het is niet mogelijk een AZC te realiseren binnen een Natura 2002 gebied. Dit betekent dat locaties die ín of direct aangrenzend aan een Natura 2002 gebied liggen worden uitgesloten. c) Op het moment van aanwijzen voor 10 jaar bruikbaar De locatie moet op het moment van aanwijzen voor een aaneengesloten periode van 10 jaar te verwerven en/of in gebruik genomen kunnen worden locaties waarvan dit op voorhand bekend is dat dit niet het geval is kunnen op voorhand worden uitgesloten. Bij sommige locaties kan dit alleen na het verdiepend onderzoek worden vastgesteld. Op het moment van aanwijzen kan/mag hierover geen onduidelijkheid meer bestaan. 3.2.

Fysieke en beleidsmatige kenmerken van de locatie (gekwalificeerd) De fysieke en beleidsmatige kenmerken van de locatie maken bij elkaar opgeteld een locatie meer of minder gunstig/kansrijk maken om daar een AZC te realiseren. Dit betreffen veelal geen absolute blokkades. Er wordt bij de selectie onderscheid gemaakt in ernstig belemmerende aspecten waarvoor veel maatregelen/investeringen/risico’s aan de orde kunnen zijn en aspecten waar dit in mindere mate aan de orde is. a) Ernstiger belemmerend/moeilijker oplosbaar Dit kunnen zijn: kanttekeningen t.a.v. de eigendomssituatie of natuur, milieuzonering, programmering van woningbouw & bedrijven/programmering externe veiligheid, de eisen op gebied van de ‘Ladder duurzame verstedelijking’ b) Minder ernstig belemmerend/makkelijker oplosbaar Dit kunnen zijn: geluid, water, bodem, archeologie & cultuurhistorie, ontplofbare resten, luchtkwaliteit, verkeer en parkeren, trillingen Eventuele nadelige gevolgen zijn veelal met procedures, investeringen of compensatie op te lossen. Ook dit zijn soms kwalitatieve inschattingen. Overigens betekent het soms dat, zelfs na het treffen van maatregelen het aanvaarden van een procedure- en/of een (rest)risico onvermijdbaar is. Niet alles is te voorzien of op te lossen. 4 Kaders en eisen AZC-locatie

status: eindversie na B&W 3 september 2024

3.3. Aspecten voor bestuurlijke afweging van de locaties in de context Dit zijn geen harde kenmerken of criteria maar betreft een bredere bestuurlijke weging van de gevolgen van de locatiekeuze, soms ten opzichte van andere locaties of beleidsgevolgen. Onderstaande aspecten zijn niet-limitatief maar voorbeelden waar het college in haar bestuurlijke afweging zeker rekening mee houdt. a) Nabij kern en voorzieningen (max 2km) Een AZC van de beperkte omvang van 172 asielzoekers kent geen voorzieningen als winkels, sportfaciliteiten, onderwijs, etc. Asielzoekers zijn enerzijds aangewezen op faciliteiten van een groot AZC in de buurt, anderzijds zijn ze aangewezen op het zelfstandig kunnen bereiken van voorzieningen. Bereikbaarheid van bijvoorbeeld winkels moet geborgd zijn. Dat kan door een loopafstand te maximeren of gebruik te kunnen laten maken van (bestaand) openbaar vervoer. Wij hanteren als uitgangspunt een loopafstand van maximaal 2 kilometer. Een grotere afstand kan alleen indien openbaar vervoer bij een locatie aanwezig is. b) Reeds gevorderde plannen voor andere bestemming Op bepaalde locaties bestaan voornemens voor een bestemming. Eenvoudige voorbeelden zijn voorstelbaar voor het woningbouwprogramma of gedachte bestemmingen inzake duurzaamheid.

Deze voornemens zijn soms al ‘harder’ (contractueel) maar soms zijn deze nog niet expliciet of geformaliseerd maar wel aanwezig in verwachtingen. Het aanwijzen van een dergelijke locatie zou dit voor een periode van 10 jaar op die locatie ontregelen of de betrouwbaarheid van de gemeente als overheid schaden. c) Doorkruising andere beleidsprioriteiten en visies Vergelijkbaar als bij b) kan dit gelden voor nog in ontwikkeling zijnde beleidsprioriteiten en/of visies. Hierbij kan bv. gedacht worden aan de impact op recreatievoorzieningen. Deze lijken vaak voor een AZC-locatie geschikt, maar de impact op de sector en aantrekkelijkheid van Dinkelland kan groot zijn. Het aanwijzen op een locatie zou dit voor een periode van 10 jaar kunnen ontregelen. d) Procedure-doorlooptijd en procedurerisico’s en -kosten In het realiseren van het AZC speelt de factor tijd een belangrijke rol. Dat betekent ook dat de doorlooptijd van procedures en de risico’s daarin alsmede de (maatschappelijke) kosten van procedures een aspect zijn om mee te wegen. Ook de impact voor een AZC-locatie op een bepaalde locatie en te verwachten risico’s worden meegewogen. e) Koppelkansen Het vestigen, inpassen en inrichten van de AZC-locatie kan (omgekeerd) ook voordelen/opbrengsten met zich meebrengen.

Dat kan zijn het ondersteunen/meefaciliteren van andere beleidswensen en/of ook het voorkomen van andere investeringen en kosten. Voorbeelden daarvan zijn de aanleg van ontsluitingswegen of het bouwrijp maken van een locatie f) Traktaat van Meppen Aan de grens zijn locaties mogelijk onderhevig aan de juridische werking van het traktaat. Een locatie daar vergt bestuurlijke afstemming met de Duitse overheid. 5 Kaders en eisen AZC-locatie

status: eindversie na B&W 3 september 2024

4. Selectieproces Na de terugneming van de eerder voorgestelde locatie is het proces verder opgepakt. Bovenstaand programma van eisen is hiervoor gebruikt. Stap 1: opstellen groslijst (vervolg uit eerdere brede inventarisatie (geactualiseerd)) De groslijst bevat(te) medio juli 2024 101 locaties. Deze lijst was/is noch 100% limitatief, noch sluitend en in de tijd ook in enige mate aan wijzigingen onderhevig. Er kunnen locaties afvallen door verschillende oorzaken (particuliere verkoop, wijzigend gebruik). Ook is het denkbaar dat nieuwe locaties beschikbaar/denkbaar worden. Stap 2: schrappen kansloze locaties op basis van de harde eisen (knock-out) Alle locaties worden getoetst aan: • Grootte/omvang van het pand/de locatie • Ligging buiten een N2000 gebied • Op het moment van aanwijzen zeker voor een aaneengesloten periode van beschikbaar voor gebruik gedurende 10 jaar Hiermee vallen de kansloze locaties af. Stap 3: ordenen van de resterende locaties van kansrijk naar kansarm Van de resterende locaties worden de fysieke en/of beleidsmatige kenmerken van de locatie gekwalificeerd in beeld gebracht. Daarna worden de locaties van kansrijk naar kansarm geordend. Stap 4: verdiepend onderzoek van de meest kansrijke locaties Bij deze meest kansrijke locaties wordt zo mogelijk geprioriteerd verdiepend onderzoek gedaan.

Dit is gericht op het voorkomen van grote risico’s op moment van besluitvorming. Dit richt zich op de aspecten: beschikbaarheid, bodem, flora & fauna, geluid en stikstof. Na deze verdieping kan blijken dat een of meer locaties alsnog als kansarm moeten worden aangemerkt. Hierna resteren de meest reële opties. Stap 5: bestuurlijke beoordeling van de locaties in de context Het college maakt een keuze uit resterende lijst met reële opties; hier zijn geen harde criteria voor te benomen, maar zal er op basis van inzicht, argumenten, inschattingen en wegingen etc. in discussie een keuze gemaakt worden. Daarbij wordt besproken welke impact een bepaald aspect van een locatie op onderdelen heeft, welke snelheid van realiseren wordt voorzien, of er koppelkansen zijn. Stap 6: besluitvorming locatiekeuze en informeren gemeenteraad en samenleving Het college is voornemens het voorstel voor de locatie besluitvormend aan de raad voor te leggen voor de raad van 22 oktober 2024. Het college is voornemens om na de keuze van de AZC-locatie in het betreffende gebied, met een ruime straal, de belanghebbenden te informeren en te raadplegen. Dit gaat zowel over het informeren over de feitelijke ontwikkeling als over de impact van de komst van een AZC in het betreffende gebied en hoe voordelen en kansen kunnen worden benut en nadelen en risico's worden verminderd.

6 Kaders en eisen AZC-locatie

status: eindversie na B&W 3 september 2024