Jaarverslag bezwaarschriften 2020.pdf

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 Inleiding In de gemeenten Dinkelland en Tubbergen worden jaarlijks veel besluiten genomen. Als een belanghebbende het niet eens is met een genomen besluit, kan hiertegen beroep worden ingediend. Voordat echter beroep kan worden ingediend, moet eerst bezwaar worden gemaakt bij het bestuursorgaan dan het besluit heeft genomen. Het gaat om de volgende bestuursorganen: de raad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders. De meeste besluiten waartegen bezwaar kan worden gemaakt, zijn door het college van burgemeester en wethouders genomen. Overigens is het ook mogelijk om bezwaar in te dienen tegen besluiten genomen door het bestuur van Noaberkracht. De bezwaarprocedure is in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) geregeld. De gemeenten Dinkelland en Tubbergen hebben een adviescommissie ingesteld zoals is aangegeven in artikel 7:13 Awb. De werkwijze van de commissie is beschreven in de Awb en in de Verordening behandeling bezwaarschriften. Als een bezwaarschrift is ingediend, wordt altijd eerst onderzocht of een informele oplossing haalbaar is. Dit wordt de “andere aanpak” genoemd. Als duidelijk is dat de “andere aanpak” niet wordt ingezet of niet tot een oplossing heeft geleid dan wordt de commissie gevraagd om advies over het bezwaarschrift uit te brengen.

Voordat een advies wordt uitgebracht, wordt meestal een hoorzitting gehouden. Tijdens een hoorzitting kan het besluit en het bezwaarschrift worden toegelicht en stelt de commissie vragen aan de betrokken partijen. Nadat het advies is uitgebracht, neemt het bestuursorgaan een beslissing op bezwaar. Het jaarverslag geeft inzicht in de werkzaamheden van de commissie in het jaar 2020. Ook bevat het verslag cijfers over onder andere het aantal ontvangen bezwaarschriften, de verstrekte adviezen en de tijdigheid van de afhandeling. Indien mogelijk wordt hieromtrent een vergelijking met de voorgaande jaren gemaakt. Tot slot worden enkele verbeterpunten gegeven met als doel de kwaliteit van besluiten te bevorderen.

1

De hele wereld kreeg te maken met de uitbraak van het coronavirus en de opgelegde maatregelen in verband met de uitbraak van dit virus. Voor de werkzaamheden van de commissie had dit ook gevolgen; in de periode maart-april-mei 2020 gingen alle geplande hoorzittingen niet door. Vanaf juni 2020 is ervoor gekozen om de hoorzittingen toch (weer) fysiek te laten doorgaan. Voor de zomervakantie konden zo de opgelopen achterstanden worden weggewerkt. Het coronavirus heeft er in ieder geval niet voor gezorgd dat er minder besluiten zijn genomen en/of minder bezwaarschriften zijn ingediend. Het aantal genomen besluiten is ten opzichte van 2019 namelijk met ruim 30% toegenomen en wat betreft het aantal bezwaarzaken is sprake van een stijging van 44%. De stijging kan gedeeltelijk worden verklaard door de besluiten die in het kader van de corona-steunpakketten voor ondernemers (TOZO/NOW) zijn genomen en de bezwaren hieromtrent. Wel is noemenswaardig dat alle bezwaren die zijn ingediend tegen TOZO/ NOW-besluiten zijn ingetrokken. Aan de andere kant is de verklaring gewoonweg dat in meer gevallen een bezwaarschrift is ingediend.

Opzet en samenstelling van de commissie De commissie bestaat uit drie Kamers. De eerste kamer is Zorgkamer Dinkelland/Tubbergen. Deze kamer adviseert over bezwaarschriften met betrekking tot het Sociaal Domein (Jeugdwet, Wmo en Participatiewet). De tweede kamer is Kamer Dinkelland. Deze kamer adviseert over bezwaarschriften tegen besluiten genomen door bestuursorganen van de gemeente Dinkelland en Noaberkracht die betrekking hebben op onder andere dwangsombesluiten, omgevingsvergunningen, planschadebesluiten, evenementenvergunningen. De derde kamer is Kamer Tubbergen. De taken komen overeen met die van Kamer Dinkelland, maar hebben dan betrekking op bezwaarschriften tegen besluiten genomen door bestuursorganen van de gemeente Tubbergen.

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 Opzet en samenstelling van de commissie De kamers waren in 2020 als volgt samengesteld: Zorgkamer Dinkelland/Tubbergen De heer drs. W.B. Vochteloo (voorzitter) Mevrouw mr. W.G.T.M. Leusenkamp (lid) Mevrouw M.J. Luttikholt (lid) De heer B.G. Aaftink (lid) Kamer Dinkelland De heer S.B. ten Kate (voorzitter) De heer mr. E.E.J. Lastdrager MCD (lid) De heer G.J. Elbertsen (lid) Kamer Tubbergen Mevrouw mr. A.J. IJsseldijk (voorzitter en lid) De heer G.J. Elbertsen (voorzitter en lid) Mevrouw ing. B.J.M. Beernink-Rouweler (lid) De commissie werd in 2020 bijgestaan door twee secretarissen: mevrouw I.R.M. Kuipers en mevrouw mr. A.G. Jansen.

Aantal gehouden vergaderingen per kamer In 2020 heeft de commissie in totaal achttien keer vergaderd. Tijdens elke vergadering worden één tot maximaal vier bezwaarzaken behandeld.

2

Werkvoorraad De commissie begon het jaar met dertien openstaande bezwaarzaken. Openstaande bezwaarzaken betreffen bezwaarzaken waarbij de “andere aanpak” nog in procedure is of bezwaarzaken die ter advisering in handen van de commissie zijn gesteld, maar waarover de commissie nog geen advies heeft uitgebracht. Aan het einde van het jaar stonden achttien zaken open.

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020

Ingekomen bezwaarschriften in 2020 In 2020 zijn ten aanzien van 79 besluiten één of meerdere bezwaarschriften ingediend. Het betreft 52 variazaken en 27 zorgzaken. De verdeling per gemeente is als volgt: 43 Dinkellandse zaken en 36 Tubbergse zaken. Op 79 zaken zijn in totaal 122 bezwaarschriften binnengekomen. In de meeste gevallen (87%) is bij één zaak ook één bezwaarschrift ingediend.

3

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 Aantal bezwaarschriften versus aantal besluiten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verhouding tussen het aantal in 2020 genomen besluiten waartegen bezwaar kon worden ingediend en het daadwerkelijke aantal daartegen ingediende bezwaarzaken.

4

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 Ontwikkeling ontvangen bezwaarzaken per categorie 2018-2020

Ontwikkeling ontvangen bezwaarzaken per kamer 2018-2020

De afgelopen drie jaren is wat betreft de gemeenten Dinkelland en Tubbergen gezamenlijk sprake van een stijging van het aantal besluiten waartegen één of meerdere bezwaarschriften is ingediend. In 2018 ging het om 52 zaken, in 2019 om 55 zaken en in 2020 om 79 zaken.

Inzet “andere aanpak”

NB: Bezwaren aangaande de Participatiewet zijn met ingang van 1 september 2019 bij de Zorgkamer Dinkelland Tubbergen ondergebracht. Daarvoor was deze taak uitbesteed aan de gemeente Almelo. Aantallen voor 1 september 2019 zijn niet opgenomen in de grafiek.

Voor de (sterke) stijging van het aantal bezwaarzaken is niet echt een verklaring. Dit met uitzondering van de TOZO-bezwaren. Deze hebben betrekking op besluiten in het kader van corona-steunpakketten aan ondernemers. Deze steunpakketten zijn (pas) in 2020 in het leven geroepen.

5

Als voorloper van de bezwarenprocedure wordt de “andere aanpak“ (pre-mediation) toegepast. Door middel van het in gesprek gaan met bezwaarmakers en eventuele derde-belanghebbenden wordt onderzocht of het geschil kan worden opgelost, zonder tussenkomst van de commissie. Ten aanzien van de zaken waartegen in 2020 één of meerdere bezwaarschriften is ingediend, zijn de cijfers ten aanzien van de inzet van de “andere aanpak” als volgt.

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 Doorlooptijden Als een externe commissie is ingesteld, geldt een termijn van twaalf weken voor het behandelen van een bezwaarschrift. Een bezwaarschrift is tijdig afgehandeld als door het bestuursorgaan voor het verstrijken van de beslistermijn een beslissing op het bezwaarschrift is genomen. In het geval een onvolledig bezwaarschrift wordt ingediend, wordt een termijn gegeven om het bezwaarschrift aan te vullen. Hierdoor schuift de beslistermijn op. Het bestuursorgaan kan de beslistermijn ook met zes weken verdagen. Verder uitstel is ook mogelijk, maar dan moeten de betrokken partijen daar wel allemaal mee instemmen.

NB: In één geval heeft de inzet van de “andere aanpak” geleid tot een beslissing op bezwaar zonder tussenkomst van de commissie. De resultaten van de “andere aanpak” (waarmee alle partijen konden instemmen) zijn meegenomen in de beslissing op bezwaar.

In bijna alle gevallen wordt door het bestuursorgaan eerst gekeken of de “andere aanpak” kan worden ingezet. Eigenlijk alleen bij bezwaarschriften handhaving wordt dit niet tot nauwelijks gedaan. Bij zorgbezwaarschriften wordt in eerste instantie altijd contact opgenomen met bezwaarmaker. De “andere aanpak” speelt zich buiten het gezichtsveld van de commissie af. Bezwaarschriften worden vaak informeel opgelost door de inzet van de “andere aanpak”. Van de in 2020 ontvangen bezwaarzaken is 48% ingetrokken door de inzet van de “andere aanpak”. Een bezwaarschrift wordt regelmatig ingetrokken nadat een extra uitleg over het genomen besluit is gegeven, nadat een geconstateerd gebrek in een besluit is hersteld of nadat nieuwe feiten/omstandigheden tot een gewijzigd besluit hebben geleid.

6

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 De commissie heeft in 2020 in 35 bezwaarzaken een advies uitgebracht. Het advies van de commissie is tussen 7 en 58 dagen na de dag waarop de hoorzitting is gehouden uitgebracht. Het gemiddelde is 24 dagen. Het gemiddelde is iets toegenomen ten opzichte van 2019; in 2019 was het gemiddelde 20 dagen. In zeventien zaken (49%) is binnen de wettelijke beslistermijn door het bestuursorgaan een beslissing op bezwaar genomen. Dit percentage is lager dan in 2019 (61%), maar wel weer hoger dan in 2018 (42%).

Aard van de gegeven adviezen De commissie heeft in 2020 in totaal 55 adviezen uitgebracht. Deze adviezen hebben betrekking op 35 bezwaarzaken: 26 variazaken en 9 zorgzaken. In vijf zaken is advies uitgebracht over meerdere bezwaarschriften. Het door de commissie gegeven advies is in één bezwaarzaak bij de beslissing op bezwaar niet door het bestuursorgaan overgenomen.

7

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 Beroep Een belanghebbende kan in beroep gaan tegen een besluit op bezwaar. Daarvoor moet een beroepschrift worden ingediend bij de rechtbank Overijssel. Tegen de uitspraak van de rechtbank is hoger beroep mogelijk bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (variazaken) of bij de Centrale Raad van Beroep (zorgzaken). Naar aanleiding van adviezen die in 2020 door de commissie zijn verstrekt, is tien keer beroep ingesteld. Het gaat om negen variazaken en één zorgzaak. Tevens is één keer rechtstreeks beroep bij de Raad van State ingesteld. Er hoefde niet eerst beroep bij de rechtbank te worden ingesteld, omdat deze bezwaarzaak naar aanleiding van een uitspraak van de Raad van State voor de tweede keer bij de commissie is behandeld. Geconcludeerd kan worden dat in iets meer dan 30% van de bezwaarzaken waarover de commissie heeft geadviseerd beroep tegen de beslissing op bezwaar is ingesteld. Dit percentage is vrijwel gelijk aan 2019. In één zaak is inmiddels door de rechtbank uitspraak gedaan; het beroep is gegrond verklaard. In alle andere zaken moet nog uitspraak worden gedaan.

Conclusies en aanbevelingen De commissie signaleert naar aanleiding van de bezwaarschriften die in 2020 zijn binnengekomen en/of de bezwaarschriften waarover de commissie in 2020 een advies heeft uitgebracht een aantal zaken. Deze hebben met name betrekking op beslistermijnen, kwaliteit van besluiten en de omgang met inwoners/partijen. Dit is op zich niet opvallend; ook voorgaande jaren lag de nadruk ten aanzien van conclusies en aanbevelingen op deze zaken.

8

Beslistermijnen De commissie constateert dat ten opzichte van vorig jaar de termijn waarbinnen op een bezwaarschrift moet worden beslist (helaas) vaker is overschreden. In 2019 is 61% van de bezwaarzaken binnen de termijn afgehandeld en in 2020 is dit 49%. De commissie stelt wel vast dat de beslistermijn bij veel bezwaarzaken is opgeschort, verdaagd en/ of uitgesteld, maar de commissie ziet ook dat verbeteringen mogelijk zijn. Een advies van de commissie wordt gemiddeld 24 dagen na de dag waarop de hoorzitting heeft plaatsgevonden verzonden. Het vervolgens verzenden van een beslissing op bezwaar duurt gemiddeld 45 dagen. De commissie begrijpt dat het nemen van een beslissing op bezwaar even kan duren als nader onderzoek en/of een nadere motivering nodig is. Echter in andere gevallen kan de commissie niet inzien waarom anderhalve maand nodig is om een beslissing op bezwaar te nemen/verzenden. Wellicht dat dit (mede) komt door de aanlevertijden ten aanzien van collegevoorstellen hieromtrent en/of door de tijd die nodig is om de beslissing op bezwaar te ondertekenen. De commissie merkt op dat in vier zaken de overschrijding minder dan één week was en dat in vier zaken er geen termijnoverschrijding zou zijn bij een verdaging van de termijn door het bestuursorgaan.

Door hier meer aandacht aan te schenken, kan het percentage bezwaarzaken waar binnen de beslistermijn de beslissing op bezwaar wordt genomen relatief gemakkelijk worden verhoogd. Kwaliteit van besluiten De kwaliteit van besluiten is de afgelopen jaren een terugkomend aspect wat betreft de conclusies en aanbevelingen. De commissie ziet dat een aantal besluiten waartegen bezwaar is gemaakt gebreken dan wel onjuistheden bevat, zoals: het opnemen van een bezwaarclausule in een informatieve brief, berekeningsfouten, onjuiste ondertekening. Door voordat een brief/besluit wordt verzonden (iets) meer tijd aan de inhoud te besteden, zouden dit soort gebreken/slordigheden voorkomen kunnen worden. Het gebruik van goede standaardbrieven zou hierbij ook kunnen helpen. Dat in het kader van het project Direct Duidelijk standaardbrieven herschreven worden, juicht de commissie toe.

Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2020 De commissie ziet graag dat een besluit duidelijk voor de ontvanger is, waarbij in voldoende mate wordt ingegaan op de motivering van het besluit. Overigens heeft in veel gevallen het inzetten van de “andere aanpak” bij een besluit waarbij sprake is van een slordigheid/gebrek tot intrekking van het bezwaarschrift geleid. Deze schifting zorgt ervoor dat een groot aantal bezwaarzaken zonder tussenkomst van de commissie wordt opgelost en in verlengde hiervan dat met name de complexere zaken in een zitting bij de commissie worden behandeld. Uit de cijfers blijkt dat het percentage bezwaarschriften dat wordt ingediend tegen handhavingsbesluiten (25%) en Wob-besluiten (12,5%) relatief hoog is. Hierop gelet is een check van deze besluiten, alvorens deze worden verzonden, erg aan te bevelen. Interactie met inwoners/bezwaarden Dat er veelvuldig mailverkeer plaatsvindt tussen inwoners en ambtenaren van Dinkelland en Tubbergen zal voor iedereen helder zijn. In 2020 heeft de commissie echter gezien dat tussen een inwoner en een ambtenaar over één kwestie veelvuldig contact via WhatsApp is geweest. De commissie vraagt zich enerzijds af of dit communicatiekanaal ook in andere zaken wordt ingezet en anderzijds of het wel wenselijk is om dit communicatiekanaal te gebruiken.

Dit aangezien de Wob ook van toepassing is op WhatsAppberichten en WhatsApp niet mag worden gebruikt voor het uitwisselen van gevoelige/vertrouwelijke informatie. Ook signaleert de commissie dat – wellicht ingegeven door nationale berichtgeving – een deel van de bezwaarden minder vertrouwen in de overheid heeft dan wel dat zij van mening zijn dat de overheid informatie achterhoudt. Bezwaarden zijn vasthoudend in hun standpunt en/of hebben het idee dat het indienen van bezwaar niet tot andere inzichten leidt. Bezwaarden laten ook blijken zich niet altijd in het advies van de commissie te kunnen vinden. Dit is enigszins begrijpelijk, maar het advies van de onafhankelijke commissie komt altijd weloverwogen tot stand waarbij de ingebrachte standpunten van alle partijen zijn meegenomen. Tegen een advies van de commissie staan echter geen rechtsmiddelen open, dit in tegenstelling tot een beslissing op bezwaar die met inachtneming van het advies van de commissie wordt genomen.

9