Jaarstukken 2025 Dinkelland

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

17

1

Fit & Vitaal Dinkelland! Via verschillende mediakanalen wordt inhoud gedeeld op het gebied van sport & bewegen, cultuur en allerlei andere thema’s rondom het sociaal domein en positieve gezondheid, onder de noemer Fit & Vitaal Dinkelland! Op de website is ook een overzicht gemaakt van het sport , cultuur- en beweegaanbod in de gemeente. De sport- en preventiecoördinator is een belangrijke schakel bij het inspelen op de behoeften vanuit de samenleving en staat in nauw contact met verenigingen om bij te dragen aan vitale en toekomstbestendige verenigingen. Tevens is gewerkt aan een integraal communicatieplan, zodat iedereen (gemeente en partners) positieve gezondheid op dezelfde manier verwoordt en verkondigt (een integrale kernboodschap). JOGG kansrijke omgeving In 2025 is de samenwerking met het onderwijs verder versterkt om ouders beter te bereiken en te betrekken bij het stimuleren van een gezonde leefomgeving voor kinderen. Scholen en kinderdagopvang fungeren hierbij als belangrijke partner in het gesprek met ouders over leefstijlthema’s. Vanuit deze samenwerking is een enquête uitgezet onder ouders om inzicht te krijgen in behoeften, vragen en knelpunten rondom gezonde leefstijl. De uitkomsten hiervan vormen de basis voor een ouderavond die in 2026 wordt georganiseerd.

Daarnaast is de inzet van buurtsportcoaches gericht op het vergroten van het beweegaanbod voor kinderen en jeugd, met specifieke aandacht voor motorisch uitdagend bewegen. Door deze activiteiten wordt structureel bijgedragen aan meer en gevarieerder bewegen voor kinderen. Hiermee werken we aan het verbeteren van motorische vaardigheden en het stimuleren van een actieve leefstijl. ACTIELIJN 3 IEDEREEN DOET MEE Een toegankelijke en inclusieve samenleving betekent dat iedereen zo zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk meedoet aan de maatschappij. Elke inwoner moet de mogelijkheid hebben mee te doen en zich te ontwikkelen. We zien daarbij vooral een opgave op het gebied van eenzaamheid en armoede. Wij willen vroeger zicht krijgen op gevallen van - verborgen - armoede en dreigende armoede, eenzaamheid, uitsluiting en isolatie. Dit doen we door preventief te werken en proactief onze rol te pakken. Ook zetten we in op een betere benutting van bestaande mo-

2

3

4

5

6

7

gelijkheden en faciliteiten voor jongeren en senioren voor ontmoeting en deelname aan activiteiten. We zorgen ervoor dat het voor onze inwoners gemakkelijker wordt om de weg te vinden naar diensten en algemene voorzieningen. Ons doel We spannen ons in voor een inclusieve samenleving waarin iedereen zo zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk mee kan en mag doen aan de maatschappij. Onze speciale aandacht gaat uit naar kwetsbare groepen, waarbij de accenten liggen op inwoners in armoede en eenzaamheid. Hoe leverden wij een bijdrage aan het uitgangspunt iedereen doet mee? • Van inzicht naar een strategische inclusieagenda. We hebben zicht op verschillende vormen van armoede en eenzaamheid per kern of doelgroep. We hebben hierbij aandacht voor de identiteit en cultuur van de betreffende kern. Op basis hiervan stellen we een inclusieve agenda op, met accenten op eenzaamheid en armoede. • Ondersteunen van initiatieven. We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan een inclusievere samenleving. • Preventief en proactief. We gaan samenlevingsgericht, proactief in gesprek met organisaties en inwoners over bestaande activiteiten en voorzieningen, over trends en ontwikkelingen binnen het sociale domein.

We stimuleren hen waar mogelijk initiatief te nemen om het aanbod af te stemmen op nieuwe (kwetsbare) doelgroepen, waarbij bestaande faciliteiten beter worden benut, toegankelijk zijn en waar nodig nieuwe activiteiten en voorzieningen worden toegevoegd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Leefbaarheidsfonds Via het Leefbaarheidsfonds zijn meerdere initiatieven mogelijk gemaakt, waarbij de nadruk ligt op preventie, samenwerking en sociale cohesie. Gehonoreerde aanvragen leveren een bijdrage aan een gezondere en inclusievere samenleving en zijn met name gericht op kwetsbare inwoners. Door gebiedsgericht te werken worden op deze wijze ook algemene voorzieningen in nabijheid gerealiseerd, waarbij oog is voor het efficiënter en effectiever benutten van bestaande voorzieningen als Kulturhusen en MFA’s.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

18

1

Armoede In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering van het uitvoeringsplan financiële gezondheid. Tevens heeft het onderzoeksbureau KWIZ een onderzoek uitgevoerd op het gebied van armoede & schulden binnen de gemeente Dinkelland. Dit biedt zinvolle informatie die verwerkt wordt in de uitvoeringsagenda. Inclusie In 2025 is gestart met een inwonersbijeenkomst voor input voor de lokale inclusieagenda. De opkomst was matig (7 inwoners). Aanvullend is daarom een verdiepende vragenlijst opgesteld en deze wordt in 2026 uitgezet. ACTIELIJN 4 IEDEREEN IS VEILIG Dinkelland is al jarenlang een van de veiligste gemeenten van ons land. Dit willen we graag zo houden. Bij veiligheid spelen diverse vraagstukken: woonoverlast, (jeugd-)criminaliteit, verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Dit complexe terrein kent veel vraagstukken, partijen en instrumenten en dus ook vele verbindingen met ander gemeentelijk en regionaal beleid. We brengen focus aan op en geven de speerpunten van ons beleid vorm. We luisteren daarbij naar signalen uit de samenleving. We willen dat al onze inwoners veilig kunnen wonen, leven en werken. Ons doel Wij willen één van de veiligste gemeenten van Nederland blijven. Wij hebben vertrouwen in onze huidige aanpak en in de cultuur die onze inwoners in zich dragen.

Wij willen de komende periode de nadruk leggen op een viertal overstijgende thema’s, gebaseerd op de laatste burgerpeiling veiligheid (2021). In 2026 kijken we terug op: • Een meer integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken. • Een strategisch meerjarenperspectief op het thema veiligheid. • Uitlijning van onze lokale inspanningen met regionale inspanningen.

2

3

4

5

6

7

Hoe leverden we een bijdrage aan Iedereen is veilig We willen als gemeente als volgt werken aan het perspectief op integrale veiligheid: • Strategische agenda. Wij sturen op strategisch niveau. De uitkomsten van de burgerpeiling Veiligheid zijn leidend bij het vormen van onze strategische agenda. Wij zijn koersvast in het volgen van deze agenda en gebruiken onze koers om ook deze vraagstukken op andere overlegtafels te agenderen (bij veiligheidspartners). • Rollen en bevoegdheden. Wij geven inzicht waar verantwoordelijkheden liggen. Welke bevoegdheden heeft de raad? Welke besluiten neemt de burgemeester? Wat is de verhouding tussen gemeentelijke taken, regionale taken en overstijgende verantwoordelijkheden (politie) Wat hebben we daarvoor gedaan? In de begroting van 2025 is aangegeven dat het Integrale Veiligheidsplan (IVP) door de raad is vastgesteld. Daarbij is deze actielijn opgeleverd. Het behouden van focus op de doelen van het IVP en het opstellen van uitvoeringsplannen behoort tot de basisbegroting onder het Programma Veiligheid en wordt vanaf de begroting van 2026 als zodanig doorgevoerd. FINANCIËN IEDEREEN GEZOND Financiën

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

20

41

21

Lasten

563

604

415

189

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

- 563

- 584

- 373

210

Onttrekkingen aan reserves

352

372

211

- 161

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

- 211

- 211

- 162

49

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

19

1

2

3

4

5

6

7

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Werkbudget (voordeel € 50.000) We hebben het afgelopen jaar maximaal gebruik gemaakt van externe subsidies. Zo hebben we een groot deel van de kosten voor gezondheid kunnen dekken uit de Brede SPUK van het Rijk. Daarnaast hebben we een subsidie ontvangen voor de Wijkscan en we hebben een bijdrage ontvangen van Samen Twente voor onze lokale inzet. Dit heeft ertoe geleid dat we een deel van onze eigen gemeentelijke middelen overhouden aan het eind van 2025. Deze middelen gaan terug in de reserve en worden bij de nieuwe coalitieperiode opnieuw integraal afgewogen. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor leefbaarheidsfonds van € 139.000 (zie voorstel budgetoverheveling), armoedebeleid van € 31.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en een hogere onttrekking voor schoolmaatschappelijk werk van € 24.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen de gerealiseerde en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2025 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

20

1

PROGRAMMA LEEFOMGEVING VAN DE TOEKOMST Wij willen een leefomgeving die ook voor onze komende generaties duurzaam, veilig en gezond is. De bodem, het water en de lucht, de natuur, gebouwen en wegen en paden zijn allemaal onderdeel van onze leefomgeving. Door klimaatverandering komt onze leefomgeving onder druk te staan. We zullen ons moeten aanpassen aan veranderende weersomstandigheden zoals hitte, droogte en het vaker voorkomen van hevige neerslag. We moeten anders omgaan met energie en grondstoffen en ons maximaal inzetten om een energietransitie tot stand te brengen gericht op het terugdringen van het verbruik van grondstoffen en het stimuleren van hergebruik. We doen dit proactief en we doen het samen; de gemeente met haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties . We bundelen als Noordoost-Twentse gemeenten de krachten in de Energie van Noordoost-Twente.

3

4

5

6

7

het potentieel aan biogas en/of groengas in Dinkelland. We benutten kansen die zich via nieuwe ontwikkelingen en technieken (bv waterstof of geothermie) voordoen. 3. Zo efficiënt mogelijk gebruik van (fossiele) energiebronnen om in de resterende energiebehoefte te voorzien.Sommige woningen zijn lastiger te verduurzamen dan anderen. Ook zullen er bedrijven blijven die behoefte hebben aan gas voor hun productieprocessen. Biogas en/of groengas kunnen oplossingen bieden voor deze gebouwen. Echter moeten we er rekening mee houden dat we nog lange tijd fossiele energiebronnen nodig hebben; deze zullen dan zo efficiënt mogelijk worden ingezet.

et er h

2

Min

3

e

rgi

ima

ne

lise

1

ee am

urz

en

du

erg

n va

iev

ik

bru

erb rui

k

Ge

Wij haken aan bij de landelijke doelstelling dat er in 2030 55% minder CO2-uitstoot moet zijn en 50% van de energie duurzaam moet zijn opgewekt. In lijn met die doelstellingen stellen wij ons voor gemeente Dinkelland de doelstelling om 40% van het energiegebruik duurzaam op te wekken in 2026. Dat is ambitieus en hiervoor moeten de komende jaren de nodige inspanningen geleverd worden. Trias Energetica: eerst besparen, dan opwekken Doelstellingen realiseren we via een soort “oploopmodel” en het principe van de Trias Energetica: 1. Beperken van het energieverbruik door verspilling tegen te gaan. Energie die niet verbruikt wordt, hoeft ook niet opgewekt te worden. We zetten maximaal in op energie besparen. Door onze eigen gebouwen te verduurzamen en door inwoners en bedrijven daartoe te stimuleren en te faciliteren en door initiatieven op dit terrein te ondersteunen. 2. Maximaal gebruik maken van energie uit duurzame bronnen (zoals zon, wind, water, bodem). We richten ons op de opgave die noodzakelijk is vanuit de RES, met een maximale inzet op zon op dak, aangevuld met de noodzakelijke mix van wind en/of zon op land. We stimuleren en faciliteren gebouweigenaren om warmte duurzaam op te wekken, bijvoorbeeld aan de hand van (hybride) warmtepompen. Voor de productie van warmte willen we ook gebruik maken van

2

Efficient gebruik van fossiele brandstoffen

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

21

1

2

3

4

5

6

7

Samen aan de slag De energietransitie is een forse opgave waar we gezamenlijk – inwoners, ondernemers én overheid - voor aan de lat staan. We nemen hierbij een proactieve houding in en nemen inwoners en ondernemers mee in de opgave die er ligt. We faciliteren en ondersteunen initiatieven die een bijdrage leveren aan het verduurzamen van de gemeente. Hierbij bewaken we de integraliteit en houden we ook de samenhang met andere beleidsterreinen (landelijk gebied, sociaal domein, volkshuisvesting) in beeld en benutten kansen die zich voordoen. Energie van Noordoost Twente We staan als Noordoost-Twentse gemeenten allemaal voor dezelfde (forse) opgave in de energietransitie. Door krachtenbundeling, kennisdeling en coördinatie in de opgaven waar we gezamenlijk voor staan, bereiken we meer dan iedere gemeente voor zich zou doen. Een aantal jaren geleden is hiervoor het samenwerkingsverband Energie van Noordoost Twente opgestart. Deze samenwerking bouwen we de komende periode verder uit. Klimaatvisie De leefomgeving van de toekomst gaat verder dan alleen de energietransitie. Met de ondertekening van het klimaatakkoord hebben we ons gecommitteerd aan de bredere opgave om uiteindelijk in 2050 klimaatneutraal te zijn. Naast elektriciteit en warmte gaat het om thema’s als klimaatadaptatie, circulaire economie, infrastructuur en mobiliteit, natuur en landschap en de landbouw.

Daartoe gaan we de heldere keuzes maken: wat zijn we verplicht om te doen, waar ligt onze extra ambitie, wat is onze rol? Daarbij kijken we vanuit een integrale visie en context en leggen waar mogelijk verbindingen met thema’s en vraagstukken in de andere programma’s.

Actielijnen Het programma Leefomgeving van de Toekomst kent een dynamische agenda. Jaarlijks leiden nieuwe inzichten tot aanvullingen en wijzigingen. De uitkomsten uit de visie en uitvoeringsagenda kunnen leiden tot aanpassing en aanvulling van de actielijnen. Binnen het programma worden drie actielijnen geformuleerd. • Actielijn 1 Verduurzamen - Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen & werken. • Actielijn 2 Opwek - Duurzame energievoorziening. • Actielijn 3 Duurzame mobiliteit.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

22

1

De drie actielijnen vormen samen een specificatie van paragraaf 3.1 Klimaat en duurzaamheid: er tegenaan! uit het college- en raadsakkoord. Paragraaf 3.2 Groen en Bloemen uit het collegeakkoord vindt zijn uitwerking via het Kwaliteitsplan Openbaar Groen (basisbegroting). In dit programma maken we ook de afweging hoe om te gaan met de unaniem aangenomen verzamelmotie met betrekking tot de onderwerpen: • Versnel verduurzamen van (sociale huur)woningen, bijvoorbeeld door een revolverend fonds voor particulieren. • Plan van aanpak en financiële onderbouwing voor de verduurzaming van schoolgebouwen. • Haalbaarheidsonderzoek naar de realisatie van energieopslag. • Mogelijkheden van subsidies voor klimaatadaptieve maatregelen voor particulieren verkennen, i.s.m. het waterschap. • Gebruik maken van subsidie ten behoeve van de waterstofhub. ACTIELIJN 1 VERDUURZAMEN - OP WEG NAAR ENERGIENEUTRAAL EN AARDGASVRIJ WONEN EN WERKEN In 2030 zijn twee miljoen Nederlandse woningen van het aardgas af. In 2050 verwarmt, kookt of doucht geen enkel huishouden meer met aardgas. We stappen over op duurzame warmte. Dit is afgesproken in het Nederlandse Klimaatakkoord. Ook bedrijven maken deze ommezwaai, met als doel dat Nederland in 2050 klimaatneutraal is. Gemeenten in Nederland, zo ook gemeente Dinkelland, hebben een grote rol in de overstap naar duurzame warmte.

Om de opgave te laten slagen, werken we samen met inwoners aan haalbare en betaalbare oplossingen. We zetten daarbij ook maximaal in op het nemen van energiebesparende maatregelen. Ons doel In 2050 wonen en werken we energieneutraal en aardgasvrij. Wij ondersteunen inwoners en bedrijven proactief in het proces om woningen en gebouwen meer te verduurzamen.

2

3

4

5

6

7

Hoe leverden we een bijdrage aan Verduurzamen – Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken Informeren, adviseren en ontzorgen van inwoners • Per 1 1 2025 is het hulploket van start gegaan met 2 inwonersadviseurs voor ondersteuning in subsidies en regelingen. Vanaf maart zijn er 104 gesprekken ingepland. Een pilot is gestart voor uitbreiding van het loket met financieel adviseurs. • Vanuit het energieloket zijn er 74 afspraken ingepland met energiecoaches en -adviseurs. • Het energieloket is aanwezig geweest op verschillende bijeenkomsten en de mobiele showroom is ingezet tijdens verschillende beurzen, open dagen en markten. • De verschillende maatregelen zijn uitgewerkt in factsheets. Ook zijn de financiële regelingen en de diverse beschikbare subsidies inzichtelijk gemaakt voor verschillende doelgroepen binnen onze gemeente. • Er is een webinar georganiseerd over energiecontracten, salderen en batterijen. Ruim 70 inwoners uit Noordoost-Twente namen deel. • De website www.dinkelland.nl/duurzaamheid en www.energieloketten.nl/dinkelland zijn geoptimaliseerd zodat deze beter aansluiten bij de inwoners. • Er zijn onderzoeken uitgevoerd voor de vergunningaanvraag van het soortenmanagementplan ten behoeve van natuurvriendelijk isoleren. Wijkaanpak • Er is opdracht gegeven om een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren naar duurzame warmteoplossingen in Weerselo.

• Het handelingsperspectief voor het Reestman om woningeigenaren te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning is afgerond. • Er zijn verschillende duurzame regelingen (door)ontwikkeld: Groene Cheque, Samen Duurzaam Voucher en de regeling duurzame buurtinitiatieven. Deze worden o.a. ingezet in de WUP-wijk Weerselo.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

23

1

Samenwerking lokale initiatieven • Samenwerking met Stichting Duurzaam Noord-Deurning en coöperatie Sunne energie is dit jaar verstevigd onder andere met ondersteuning van een “Samen Duurzaam” voucher. Plan van aanpak energiearmoede en lokaal isolatieplan • De 4 gemeenten uit NOT hebben samengewerkt en uitvoering gegeven aan het lokaal isolatieplan (vanuit Nationaal Isolatieprogramma (NIP)) om slecht geïsoleerde woningen met een laag energielabel te isoleren. De subsidieregelingen voor isolatie zijn geüpdatet. • Er zijn 47 aanvragen gedaan voor de isolatiesubsidie van € 750 vanuit de gelden van het Nationaal Isolatieprogramma en 34 aanvragen voor de isolatiesubsidie van € 750, vanuit de gemeentelijke gelden. • De doe-het-zelf actie is gestart. Hiervoor zijn brieven verzonden om inwoners die hiervoor in aanmerking komen te informeren. Er zijn 98 woningen verbeterd met behulp van de doe-het-zelf kadokaart. • Er is samenwerking gezocht met de afdeling sociaal beleid en SWTD om energiearmoede integraal aan te pakken. Duurzaamheidsfonds voor particulieren • Naar aanleiding van deze motie om met een alternatief te komen voor de GVR, is opnieuw naar de inventarisatie gekeken van de verschillende mogelijkheden voor duurzaamheidsregelingen voor inwoners. Begin 2025 zijn deze toegelicht in een themabijeenkomst aan de gemeenteraad.

• Er is vervolgens een verdiepingsslag gemaakt op mogelijke alternatieve regelingen, waarbij is gekeken of en hoe de knelpunten op deze regelingen kunnen worden ondervangen en wat hiervan de (financiële) consequenties zijn.

2

3

4

5

6

7

ACTIELIJN 2 OPWEK - DUURZAME ENERGIEVOORZIENING In 2030 moet 50% van de energievoorziening duurzaam zijn opgewekt (en in 2050 volledig). In lijn met die doelstellingen hebben wij voor gemeente Dinkelland de doelstelling om 40% van het energiegebruik duurzaam op te wekken in 2026. Hier willen we samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten invulling aan geven. We bundelen de krachten in het samenwerkingsverband Energie van Noordoost Twente. Ons doel We moeten meer energie duurzaam opwekken. In 2030 moet 50% van de energievoorziening duurzaam zijn opgewekt (en in 2050 volledig). In lijn hiermee is de doelstelling van gemeente Dinkelland om 40% van het energiegebruik duurzaam op te wekken in 2026. Hoe leverden we een bijdrage aan Opwek - Duurzame energievoorziening Windbeleid • De provincie Overijssel heeft ontwikkelaars van windturbines de mogelijkheid gegeven plannen in te dienen. RWE is de partij die van de provincie gehoord heeft dat zij verder mag met de planontwikkeling van 4 windturbines in het Denekampsche Veld. In samenspraak met de raad zet het College nu in op vier sporen: - 1. Alle mogelijke rechtsmiddelen in te zetten om windturbines in Dinkel land tegen te gaan. - 2. Zoveel mogelijk inzet op lokaal eigendom en zeggenschap (hiervoor hebben gesprekken plaatsgevonden) indien plannen toch doorgaan. - 3.

Inwoners actief informeren over de voortgang van de plannen voor de ontwikkeling van windturbines. - 4. Deelnemen in de projectgroep om zo zoveel als mogelijk de uitgangs punten uit het gemeentelijke windbeleid in de planontwikkeling te verweven

Verduurzaming bedrijven • Gemeente is actief geweest bij sprintsessies op bedrijventerreinen en heeft een subsidieregeling “Sprinten naar een duurzaam bedrijventerrein” opengesteld. In Dinkelland is van daaruit een initiatief ontstaan om te kijken naar slimme oplossingen en samenwerking op het gebied van energie op een bedrijventerrein (Ootmarsum).

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

24

1

RES 2.0 (naam is gewijzigd naar EST) • Collegebesluit inzake de kennisname van de Energiestrategie Twente (EST) en de op basis daarvan uitgesproken intentie om vervolg te geven aan de regionale samenwerking in Twente in het kader van de energietransitie. • (Her)inrichting van het programma-/coördinatieteam conform actielijnen EST en nauwere operationele afstemming met gemeenten. Er is besloten een gezamenlijke uitvoeringsagenda van provincie, gemeenten in energieregio-verband, waterschappen en netbeheerders op te stellen. Biogas • De gemeente heeft de rol en wijze van een eventuele ondersteuning van de gemeente bij de ontwikkeling van biogasprojecten onderzocht. Begin juli is de raad hierover per raadsbrief geïnformeerd.

2

3

4

5

6

7

ACTIELIJN 3 DUURZAME MOBILITEIT Ons doel Beter organiseren van slimme, duurzame en zorgeloze mobiliteit zonder emissies. Hoe leverden we een bijdrage aan Duurzame mobiliteit & (Maatschappelijk verantwoord) Inkopen Mobiliteitsplan • De eigen mobiliteit is verder verduurzaamd middels een onderhandse aanbesteding, waarbij van 4 naar 7 elektrische auto’s is gegaan. Daarnaast zijn er twee elektrische fietsen per gemeente aangeschaft voor korte dienstreizen. • Zonnepanelen op parkeerplaatsen • De inventarisatie voor een eigen project binnen de gemeente loopt (Dorper Esch). Een businesscase lijkt moeilijk.

Geothermie • De mogelijkheden van een nieuwe innovatieve techniek voor warmte uit de diepe ondergrond, geothermie, is voor de omgeving van Denekamp-Noord Deurningen onderzocht. De eerste uitkomsten zijn positief, in potentie biedt het gebied veel potentie voor de warmtevoorziening in de gemeente Dinkelland. Vervolgstap is een marktconsultatie waarvoor de voorbereidingen zijn gestart. Circulaire economie • Het traject van 5 bijeenkomsten om te komen tot een lokaal koersdocument- en actieplan voor de gemeente is afgerond. Het lokale koersdocument- en actieplan is in het voorjaar van 2026 gereed. • Begin 2025 is de interactieve circulaire kaart ‘Zoek Het Om De Hoek’ gelanceerd. Op deze kaart zijn onder andere plekken in de gemeente Dinkelland te vinden waar je spullen kunt repareren, delen, lenen of tweedehands kopen.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

25

1

2

3

4

5

6

7

FINANCIËN LEEFOMGEVING VAN DE TOEKOMST Financiën

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

1.073

1.547

474

Lasten

469

2.075

2.283

- 208

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

- 469

- 1.002

- 735

266

Onttrekkingen aan reserves

250

784

504

- 280

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

- 219

- 218

- 232

13

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen voor projectgelden voor € 118.000 (zie voorstel budgetoverheveling), samen duurzaam voor € 23.000, Wijkaanpak € 67.000 (zie voorstel budgetoverheveling), en uitvoeringskosten € 50.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2025 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

26

1

PROGRAMMA LEEFBARE KERNEN INLEIDING LEEFBARE KERNEN Het leven van onze inwoners speelt zich grotendeels af in de kernen waarin ze wonen. Daar moet het goed zijn qua wonen, werken en sociaal leven. Deze elementen moeten in balans zijn. Voldoende woningbouwmogelijkheden biedt kansen om binnen onze gemeente te blijven wonen. Inwoners met een sterke verbondenheid aan hun kern leveren een grote bijdrage aan het sociale en verenigingsleven. De combinatie met voldoende werkgelegenheid biedt vervolgens perspectief op een krachtige kern, waar onze inwoners graag verblijven en onderdeel van willen zijn. In het bijzonder kijken wij hierbij naar de kansen voor onze jeugd. De vitaliteit van Dinkelland in de toekomst wordt immers in belangrijke mate bepaald door de mogelijkheden die jongeren hebben op het gebied van wonen, werken, recreëren en vrijetijdsbesteding. We realiseren ons dat het leefbaar houden van de kernen een doorlopende inspanning vraagt. In de huidige vier jaar zullen we vooral inzetten op de meerjarige woningbouwprogrammering, het vitaal houden van verblijfsgebieden en het stimuleren van een gezond ondernemersklimaat. We vertalen onze ambities naar twee actielijnen: • Voor iedereen een passende woning. • Voldoende ruimte voor de economie en voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

• In dit programma maken we ook de afweging hoe om te gaan met de unaniem aangenomen verzamelmotie met betrekking tot de onderwerpen: • Naar behoefte realiseren van alternatieve woonvormen. • Inzetten van de sociale hypotheek voor maatschappelijke voorzieningen. • Realiseren van openbare watertappunten in de kernen (relatie met programma Openbare ruimte & Mobiliteit). • Actieplan voor het bestrijden van invasieve exoten (relatie met programma Openbare ruimte & Mobiliteit). • Waar nodig het verbeteren van de verkeersveiligheid rondom basisscholen en schoolfietsroutes, met name in het buitengebied (relatie met programma Openbare ruimte & Mobiliteit).

2

3

4

5

6

7

ACTIELIJN 1 VOOR IEDEREEN EEN PASSENDE WONING Er is een grote behoefte aan passende woningen. Ook in Dinkelland is de vraag groter dan het aanbod. De meest urgente woningbehoefte ligt bij starters en senioren. Daarop zijn onze nieuwbouwinspanningen vooral gericht. Ons doel is om de huidige onbalans tussen vraag en aanbod van passende woningen te beperken en op te heffen. De behoefte aan woningen verschilt per kern. Daarom zijn we in gesprek om te kijken wat bij elke kern past. We willen diversiteit in woningbouw. Het gaat hierbij om huur en koop voor verschillende doelgroepen. Daarbij zien we ook een toename van de vraag naar flexibele woningbouw. We willen inzetten op een actief grondbeleid en creatieve oplossingen onderzoeken voor financiering van plannen, zodat nieuwe woningen voor meer doelgroepen beschikbaar en betaalbaar worden. Ons doel Wij willen sturen op een meerjarige woningbouwprogrammering. Via ons grondbedrijf treden wij op als ontwikkelaar. Via ons ruimtelijk en planologisch instrumentarium faciliteren wij particuliere initiatiefnemers en projectontwikkelaars. Wij willen het grootste gedeelte van de geprognosticeerde woningbehoefte tot 2030 in de huidige bestuursperiode realiseren. Wij stellen op basis van de “harde plancapaciteit” concrete doelen op over hoeveel kavels/woningen wij periodiek op de markt brengen (of laten brengen).

In 2026 kijken we terug op een woonbeleid dat uitvoeringsgericht is geweest, waarbij: • in elke kern nieuwe mogelijkheden voor woningbouw zijn ontstaan, passend bij de lokale behoefte; • wij de doorstroming in de kernen op gang hebben gebracht; • wij een bijdrage hebben geleverd aan een betere betaalbaarheid van woningen; • wij een begin hebben gemaakt met de woningvraag van de toekomst, 2030 en verder, uitgaande van opgaven voortkomend uit vergrijzing, veroudering van woningen en verduurzaming; • een aanbod met flexibele woonproducten hebben gerealiseerd voor mensen met een urgente woonvraag.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

27

1

Hoe leverden we een bijdrage aan Voor iedereen een passende woning In 2025 hebben wij onze inspanningen om het woningtekort verder in te lopen voortgezet. Naast nieuwe grondaankopen en woningbouwprojecten hebben wij versnelling aangebracht in onze planvorming, resulterend in een hogere woningbouwproductie in 2025 en voor 2026 en verder. Voorts blijven onze volkshuisvestelijke opgaven gericht op het vinden van balans tussen beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. • Strategische grondaankopen: in elke kern blijven we sturen op het bieden van een goed perspectief op nieuwe woningbouwmogelijkheden. Zowel door inbreiding als uitbreiding. In alle kernen hebben we een strategische grondpositie die wordt ontwikkeld of faciliteren we één of meerdere projectontwikkelingen. • Betaalbaarheid: in het kader van betaalbaarheid hebben we in onze uitgifteplannen aangestuurd op meer sociale woningbouw en een verdere intensivering van betaalbare woningen. We hebben de verdeling 30 10 27 33 uit ons in 2024 vastgestelde Volkshuisvestingsprogramma (sociaal-goedkoop-betaalbaar-vrij) zoveel mogelijk gehanteerd. • Afstemming woningbouwvereniging: we hebben (doorlopend) afstemming met Mijande Wonen. We hebben in 2025 onze prestatieafspraken herijkt en deze zijn vastgelegd in de “Raamovereenkomst Prestatieafspraken Dinkelland 2025 2028”.

De nieuwbouwopgave voor sociale huur ligt inmiddels tussen de 262 en 340 woningen tot 2032. • Woonzorgbeleid: op basis van het woonzorgbeleid hebben we in onze plannen meer ruimte gemaakt voor levensloopbestendige woningen. Daarnaast sturen we aan op het realiseren van zorgwoningen. Deze inzet en doorvertaling van beleid moet verder worden geïntensiveerd. • Actualisatie woningbouwprogrammering: we actualiseren periodiek ons woningbouwprogramma, waarbij we onze woningbouwproductie hebben gemaximaliseerd binnen de regionale afspraken. In ons Volkshuisvestingprogramma sturen we op het realiseren van 1133 woningen tot 2032. Dit volume hebben wij in 2025 zo goed als volledig weggezet in een omgevingsplan, principeverzoek of planvoornemen. Onze inspanningen waren in 2025 gericht op het omzetten van de zachte plannen (planvoornemen, principeverzoek) naar harde plannen (omgevingsplan). Dat blijft onze inzet, omdat alleen bij de harde planvoorraad een concreet zicht op het realiseren van woningen bestaat.

2

3

4

5

6

7

• Versnelling: We voeren een concreet planvoornemen uit om 150 goedkope woningen te realiseren in Weerselo (Weerselerbeek) en Denekamp (Denekamp Oost 2A en 2B). Denekamp 2A is vastgesteld (2025) en uitgegeven (februari 2026). In dat plan is ook geïntensiveerd op sociale huurwoningen. Denekamp 2B is uitgewerkt tot een tenderuitvraag en bij plan Weerselerbeek is het gesprek gevoerd met de ontwikkelaar om tot een exploitatieovereenkomst te komen. Dat is in 2025 niet afgerond en wordt doorgezet in 2026. Voorts hebben we de verworven grondpositie in Ootmarsum uitgewerkt tot een concept stedenbouwkundig plan. • De taakstelling voor huisvesting van statushouders is een volkshuisvestelijk taak. Wij integreren deze opgave in onze uitgifteplannen door huurwoningen, gebaseerd op de omvang van de taakstelling, gerealiseerd te krijgen. Wij hebben in 2025 de achterstand in de taakstelling niet voldoende ingelopen. De instroom van statushouders die aan de gemeente gekoppeld zijn is slechts beperkt afgenomen, waardoor de opgave fors blijft. Wij hebben met Mijande Wonen opnieuw gekeken naar het plaatsingsproces binnen de bestaande woningvoorraad. Dat leidt tot een effectievere toewijzing, maar het probleem (achterstand toewijzing) is niet voldoende opgelost en blijft in 2026 een opgave.

Wij hebben deze problematiek met de Provincie Overijssel (gedeputeerde) besproken en continueren onze afstemming in het kader van het bestuurlijk toezicht. • Wij hebben in 2025 gewerkt aan de verdere actualisering van ons Volkshuisvestingprogramma. Wij hebben twee opgaven uitgewerkt in beleid: doorstroming en collectief particulier opdrachtgeverschap. Vaststelling van een geactualiseerd VHP zal in 2026 plaatsvinden. Wij hebben in 2025 verschillende constructieve sessies over volkshuisvesting en versnelling voor en met de gemeenteraad georganiseerd en gevoerd. Realisatiestimulans De gemeente heeft een subsidie aangevraagd uit de Realisatiestimulans om de realisatie van woningbouwprojecten te versnellen. De voorlopige inschatting is dat € 483.000 kan worden toegekend. Deze middelen worden binnen onze gemeente ingezet om onze volkshuisvestelijke doelen te behalen. Besteding van de middelen zal concreet worden bepaald aan de hand van een nog op te stellen verordening. Het doel is om het aanbod aan betaalbare woningen te vergroten en

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

28

1

het woningtekort verder terug te dringen. Een deel van de subsidie kan worden gebruikt voor het wegnemen van financiële knelpunten die de start van projecten vertragen. Daarnaast investeren wij in de ontwikkeling van sociale huurwoningen en goedkope en betaalbare koopwoningen, zodat verschillende doelgroepen passende huisvesting kunnen vinden. Ook kunnen wij de middelen inzetten voor plankosten en capaciteit, om procedures te versnellen en projecten sneller tot uitvoering te brengen. De inzet van de subsidie is daarmee direct gekoppeld aan het realiseren van extra woningen binnen de vastgestelde planning op basis van ons Volkshuisvestingsprogramma. Volgens de voorwaarden van de regeling worden de middelen uitsluitend aangewend voor activiteiten die aantoonbaar bijdragen aan de woningbouwopgave. ACTIELIJN 2 VOLDOENDE RUIMTE VOOR DE ECONOMIE EN VOOR MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor plekken waar bedrijven zich vestigen. Daarbij ligt de nadruk op behoud en versterking van het lokale bedrijfsleven. We zien de sociaaleconomische ontwikkelingen binnen onze gemeente niet los van ontwikkelingen buiten de gemeentegrenzen. Er is een gezamenlijk belang voor brede versterking van de economie in Twente.

Daarbij staat maatschappelijk verantwoord ondernemen centraal. Wij willen ondernemers stimuleren om zich te richten op nieuwe marktkansen, groei en innovatie met winst voor mens, maatschappij en milieu. Wij betrekken deze visie bij de gesprekken met onze ondernemers en dragen deze boodschap uit in Twents verband. Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een sterke economische sector. Wij willen dat ons bedrijfsleven participeert en profiteert van de ontwikkelingen in Noordoost Twente en de regio Twente. Wij verbinden partijen via ons netwerk binnen de 3O’s. Daarnaast herkennen wij in onze gemeente een sterke vorm van vrijetijdseconomie, waarbij wij inzetten op kwalitatief toerisme.

2

3

4

5

6

7

In 2026 kijken we terug op: • Nieuw gerealiseerde bedrijventerreinen in de grote kernen. • Sterkere centrumgebieden en een goed onderhouden relatie met onze ondernemers. • Een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling via de 3O’s. • Verdere ontplooiing van de grensregio. • Een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector. • Geboden mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid. • Uitvoering van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als aanvulling op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoensverlenging. • Ingerichte toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied. Hoe leverden we een bijdrage aan Voldoende ruimte voor de economie en voor maatschappelijk verantwoord ondernemen Strategische visie In 2025 hebben we de contouren voor de strategische economische visie uitgewerkt. Deze visie geeft inzicht in onze bedrijfssectoren, kansen voor werkgelegenheid en verwachtingen van ons economisch perspectief. Het eerder verrichte onderzoek naar talentbehoud is geïntegreerd in de conceptvisie.

Door middel van trends & ontwikkelingen wordt er in de visie toegewerkt naar een beeld over ons verdienpotentieel in de toekomst en welke rol de gemeente inneemt in de economische sector. In 2025 hebben er verschillende participatieve ronden plaatsgevonden om meer inhoud te geven aan de visie. Saxion is betrokken en ondernemers zijn geïnterviewd. In de visie is vanuit data een profiel van verschillende sectoren uitgewerkt. De verhaallijn naar de toekomst is uitgewerkt. Deze wordt vertaald naar een strategisch kader, met behulp van een expertpanel (gevormd door ondernemers). Tot slot zal er een uitvoeringsprogramma worden uitgewerkt, waarna de visie kan worden vastgesteld.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

29

1

Bedrijventerreinen Op basis van behoefteonderzoek naar nieuwe bedrijfsgronden hebben wij de planologische procedure voor de uitbreiding van de bedrijventerreinen in Ootmarsum en Weerselo opgestart. Voorts hebben wij in 2025 een grondpositie in Denekamp aangekocht, met de intentie om een nieuw bedrijventerrein te realiseren. Recreatie en toerisme Wij hebben in 2025 uitvoering gegeven aan het ambitiedocument Toerisme & Recreatie. Dit was een co-creatieproces met Twente Marketing, Marketing Oost, de lokale VVV’s en Tourist info’s, lokale ondernemers en stakeholders uit de sector van Noordoost Twente, de gemeenten in Noordoost Twente en het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Er is gewerkt aan: 1. Organisatorische bundeling: samenvoeging en professionalisering van de backoffices van Tourist Info Tubbergen en Dinkelland. 2. Ruimtelijke borging: verankering van het verblijfsrecreatiebeleid in het Buitengebied met Kwaliteit. 3. Ondernemers ondersteuning: het realiseren en openen van de subsidieregeling Toeristische Initiatieven 2025-2026. 4. Regionale versterking Twente: beleidsmatige ontwikkeling van onder meer de visie op de Recreatieparken Twente en het opzetten van de Kopgroep Vrijetijdseconomie Twente, waar Noaberkracht onderdeel van uitmaakt. 5.

Daarnaast zijn diverse kwalitatieve initiatieven van ondernemers tot ontwikkeling gekomen, met actieve gemeentelijke ondersteuning. De Michelinster voor Ootmarsum geldt hierbij als een symbolische en waardevolle erkenning van de regionale kwaliteitsontwikkeling.

2

3

4

5

6

7

FINANCIËN LEEFBARE KERNEN Financiën (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

429

528

99

Lasten

989

1.501

881

619

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

- 989

- 1.072

- 353

718

Onttrekkingen aan reserves

617

675

455

- 220

Toevoegingen aan reserves

0

35

35

0

- 372

- 432

67

499

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Realisatiestimulans (voordeel € 483.000) (zie voorstel resultaatbestemming) De hogere inkomsten betreffen een subsidie van het Rijk uit de Realisatiestimulans voor het realiseren van betaalbare woningbouw. De regeling is pas aan het einde van het jaar gecommuniceerd, waardoor bij het opstellen van de begroting en het programmajournaal nog geen rekening kon worden gehouden met deze inkomsten. Inmiddels is de aanvraag ingediend en wordt verwacht dat de bijdrage circa € 483.000 bedraagt. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekkingen voor Centrumplan Denekamp voor € 171.000 (zie voorstel budgetoverheveling), werkbudget voor € 43.000 (zie voorstel budgetoverheveling), versterking toerisme voor € 60.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en een hogere onttrekking voor de voorbereidingskosten basisscholen Denekamp van € 67.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2025 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

30

1

PROGRAMMA GEMEENTE EN DE SAMENLEVING We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. We nodigen inwoners vooral uit om mee te doen. Vanuit het uitgangspunt van een participatieve lokale democratie zetten we in op passende en vernieuwende manieren van samenwerking en besluitvorming. Daarbij past een proactieve gemeentelijke informatievoorziening naar onze inwoners. ACTIELIJN 1 GEMEENTE & INWONERS STAAN DICHT BIJ ELKAAR EN WERKEN SAMEN Mijn Dinkelland 2030! Inwoners in alle kernen denken na over de toekomst van hun dorp en samen met hen maken we keuzes. De gesprekken verlopen veelal via de kernraden. Buurtmannen- en buurtvrouwen vervullen een belangrijke rol als verbindende schakel tussen kern en gemeente. Mooie initiatieven komen tot bloei. Een overzicht van de ontwikkelingen en projecten per kern is terug te vinden in de begrotingsapp: MijnDinkelland2030! Initiatieven worden omgezet in concrete ideeën of projecten en inspanningen. Ook de kernondersteuner - zoals omschreven in het programma “Iedereen Gezond” geeft een extra impuls aan onze ambities op dit terrein. Participatiebeleid In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Werken voor en met de samenleving staat al heel wat jaren hoog op de agenda van onze gemeente.

Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. De wet ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ bevat de kaders voor participatie van inwoners in het beleidsproces en beschrijft op welke wijze zij in het beleidsproces betrokken worden. Ons doel In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We

2

3

4

5

6

7

zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. Hoe leverden we een bijdrage aan gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen Mijn Dinkelland 2040 In 2025 hebben we verder invulling gegeven aan het proces en de werkwijze van Mijn Dinkelland 2040, die in 2024 al positief zijn beoordeeld. Door structureel het gesprek te voeren met kernwethouders, buur(t)mannen en -vrouwen, kernraden en werkgroepen, hebben we initiatieven in de kernen rondom leefbaarheid gefaciliteerd waar dat nodig was. Dit leidde onder meer tot een gezamenlijke zoektocht in Ootmarsum naar verbreding van het draagvlak van de Stadsraad, het verbinden van verschillende werkgroepen in Lattrop om plannen integraler op te pakken en de voortzetting van de inzet in Saasveld voor de realisatie van een MFA. In meerdere kernen wordt daarnaast gewerkt aan het opstellen van een dorps(ambitie)plan. Tegelijkertijd zijn in meerdere kernen zorgen geuit over het langetermijnperspectief van de kerk, vrijwilligers en voorzieningen. Samen met de kernen verkennen we welke rol de gemeente hierin kan en wil vervullen. ACTIELIJN 2 EEN STERK EN TOEKOMSTBESTENDIG NOABERKRACHT Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie.

We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een “state-of-the-art” -dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Dinkelland nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken. Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

31

1

Hoe leverden we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Samenlevingsgericht werken: inwoners als partner De ambitielijn Samenlevingsgericht Werken heeft geleid tot een stevigere verankering van participatie in werkprocessen. Een kernboodschap is vastgesteld en geïntegreerd in vacatures, introductieprogramma’s en strategische documenten, waardoor medewerkers een gedeelde taal hebben om inwoners vroegtijdig te betrekken. Trainingstrajecten rondom klachtbehandeling en Direct Duidelijk 3.0 (met een AI-tool voor begrijpelijke communicatie) hebben bijgedragen aan een professionelere en toegankelijkere dienstverlening. Buur(t)mannen en -vrouwen zijn verstevigd in hun rol als verbinder tussen inwoners en organisatie, met regelmatige werkoverleggen en koppeling aan gebiedsgerichte aanpakken. Nulmetingen in afdelingen zoals Openbare Ruimte en Publieke Dienstverlening laten zien dat medewerkers bewuster werken aan vroegtijdige participatie en interne afstemming. Ambtenaar van de toekomst: vakmanschap en lerende cultuur De ambitielijn Ambtenaar van de Toekomst heeft geleid tot een verdere verankering van het medewerkersprofiel in werving, selectie en ontwikkeling. Het profiel, dat staat voor eigentijds vakmanschap, integriteit en eigenaarschap, is leidend gemaakt in sollicitatiegesprekken en ontwikkelgesprekken.

Nieuwe medewerkers worden vanaf dag één ingewerkt met een introductieprogramma dat hen bekendmaakt met de kernwaarden en het publieke karakter van het werk. Voor vertrekkende medewerkers is een warm afscheidstraject ingevoerd, waarbij vertrekredenen worden geanalyseerd om van te leren. De Noaberkracht Academie is doorontwikkeld tot een centraal leerplatform met fysieke trainingen, digitale modules en workshops, afgestemd op strategische prioriteiten zoals advisering, dienstverlening en AI. Teams stellen samen met hun managers opleidingsplannen op, gebaseerd op behoeften uit ontwikkelgesprekken. Het lerend vermogen is vergroot door het introduceren van verplichte leerlijnen en het stimuleren van kennisdeling, bijvoorbeeld via leerverhalen en teamreflecties. Een belangrijke mijlpaal is de herinvoering van de ambtseed en ambtsbelofte, die alle nieuwe medewerkers afleggen tijdens de Noaberkracht Tour. Voor bestaande

2

3

4

5

6

7

medewerkers zijn gesprekken gevoerd over integriteit en dilemma’s, ondersteund door een dilemmaspel dat het professionele bewustzijn versterkt. Organisatieontwikkeling: van structuur naar samenspel De ambitielijn Van organisatie naar organiseren heeft geleid tot de invoering van gebiedsgericht werken, waarbij de verbinding tussen programma’s, lijnorganisatie en samenleving is versterkt. Teams werken nu met duidelijke kaders voor zelforganisatie, waarbij eigenaarschap en resultaatverantwoordelijkheid centraal staan. Daarnaast is gestart met strategische personeelsplanning (SPP), waardoor inzicht is ontstaan in toekomstige rollen, kwetsbaarheden en opleidingsbehoeften. Dit vormt de basis voor het M&O-meerjarenplan 2025–2027 en de opleidingsagenda van de Noaberkracht Academie. De datagedreven aanpak is versterkt met de instelling van een regiegroep en werkgroep data. Eerste ervaringen in het sociaal domein, openbare ruimte en HRM laten zien hoe data het werk kan ondersteunen. Medewerkers zijn gestart met een ontwikkelprogramma voor datageletterdheid, dat in 2026 wordt uitgebreid. Meerschalig denken en doen: samenwerking over grenzen heen De ambitielijn Meerschalig denken en doen heeft geleid tot een betere positionering van Noaberkracht (en daarmee de gemeente) in regionale samenwerkingen.

Een inventarisatie toonde aan dat de organisatie deelneemt aan meer dan honderd bovenlokale samenwerkingen, variërend van gemeenschappelijke regelingen tot kennisnetwerken. In strategische trajecten zoals de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente en de kerntakendiscussie Samen Twente is Noaberkracht bovengemiddeld goed vertegenwoordigd, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Dit versterkt de gemeentelijke positie als actieve speler die de belangen van het landelijk gebied inbrengt. Het proces van subsidieverwerving is geanalyseerd en verbeterd. Daarnaast is een kennispunt op intranet ingericht om medewerkers gemakkelijk toegang te geven tot relevante externe informatiebronnen.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

32

1

Wat betekent dit voor de toekomst? De resultaten van 2025 laten zien dat Noaberkracht een organisatie is die wendbaar, lerend en inwonersgericht is. De versterkte samenwerking tussen programma’s, lijn en samenleving, de groeiende datageletterdheid en de nadruk op vakmanschap en integriteit vormen een stevig fundament. In 2026 zal de focus liggen op het verdiepen van gebiedsgericht werken, het versterken van datagedreven sturing en het doorontwikkelen van zelforganisatie in teams. Ook de samenwerking met regionale partners blijft essentieel, zowel om kennis te delen als om gezamenlijk op te trekken bij belangenbehartiging en bij complexe opgaven. ACTIELIJN 3 FINANCIEEL GEZOND BLIJVEN Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities, maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. We willen, gezien de gestegen kosten voor onze inwoners, het 1e jaar van deze bestuursperiode geen OZB-verhoging.

Wel indexeren we de belastingen overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met 2%. We handhaven voor de komende vier jaar de korting voor gebruikers van het maatschappelijk vastgoed. Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden. Hoe leverden we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen. In 2025 betekende dat: • We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten. De structureel sluitende begroting 2025 is samen met de meerjarenbegroting 2026 2028 getoetst door de provincie en heeft geresulteerd in regulier (repressieve) toezicht en heeft in het kader van InterBestuurlijk Toezicht (IBT) geleid tot de kleur groen.

2

3

4

5

6

7

• We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Concrete voorbeelden hiervan in 2025 zijn naast het structureel verwerken van de meerjarige gevolgen van de hoge inflatie ook het ramen van de middelen in het kader van de hervormingsagenda jeugd • We indexeren de OZB-tarieven zodat er jaarlijks een meeropbrengst van 2% ontstaat. Deze lijn is in 2025 gevolgd. • We voor de tarieven op het gebied van afval en riool uitgaan van 100% kostendekkendheid. Deze lijn is in 2025 gevolgd. Wel heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen dat heeft geleid tot een verlaging van het tarief voor het vastrecht van de afvalstoffenheffing. FINANCIËN GEMEENTE EN DE SAMENLEVING Financiën

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

0

0

0

Lasten

720

748

745

3

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

- 720

- 748

- 745

3

Onttrekkingen aan reserves

0

29

20

-8

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

- 720

- 720

- 724

5

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2025 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

33

1

PROGRAMMA BASISDEEL Inleiding op de basisbegroting Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: • Portefeuillehouder(s) • Algemeen: algemene omschrijving van het programma. • Vastgestelde beleidsnota’s: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota’s en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl • Kengetallen: relevante kengetallen per programma. • Verbonden partijen: voor een totaalbeeld van de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma verwijzen wij u naar de paragraaf verbonden partijen. • Wat hebben we in 2025 gedaan? Omschrijving van de ontwikkelingen die hebben gespeeld binnen het programma. • Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV. • Overzicht baten en lasten: weergaven van de baten en lasten per taakveld. Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders John Joosten & Richard de Way

2

3

4

5

6

7

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten. Kengetallen Binnen het programma Bestuur & middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Aantal inwoners: 26.728 • Gemiddelde leeftijd: 44,9 jaar • Aantal huishoudens: 10.824 • Aandeel alleenwonenden: 27,7% • Gemiddeld betaalde ozb: €464 Prognose bevolkingsontwikkeling:

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zeven zetels, VVD drie zetels, Progressief Dinkelland (PvdA en GroenLinks) twee zetels en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

34

1

Wat hebben we in 2025 gedaan? Voortgang rekenkameronderzoeken Het college is verplicht de raad jaarlijks een overzicht te verstrekken over de voortgang van door de rekenkamer uitgebrachte onderzoeksrapporten. In 2025 zijn de volgende rekenkameronderzoeken afgerond en aan de raad aangeboden: 1. Quick scan verbonden partijen 2. Twentse samenwerking 3. Sociaal domein Ad 1. Deze quick scan van de rekenkamer is in mei 2025 uitgebracht aan de raad. Deze quick scan inclusief onze reactie daarop maakte vervolgens integraal deel uit van het raadsvoorstel ontwerpbegrotingen 2026 verbonden partijen, dat in de raadsvergadering van 24 juni is behandeld. Ad 2. Dit rekenkamerrapport is in juli 2025 uitgebracht aan de raad. Vervolgens is er in september 2025 een raadsinformatiebijeenkomst geweest over de vraag en de wijze waarop de raad geïnformeerd zou willen worden over de diverse samenwerkingsverbanden waarbij de gemeente is betrokken. Het rekenkamerrapport is in oktober in aanwezigheid van leden van de rekenkamer besproken in de auditcommissie. De auditcommissie constateerde dat er al een raadsinformatiebijeenkomst is geweest en concludeerde vervolgens dat het verstandig is om de vervolgstappen van het college af te wachten.

Deze voorzien erin dat er tijdens deze raadsinformatiebijeenkomst afgesproken is om een dergelijke bijeenkomst in 2026 nogmaals met de nieuwe raad te organiseren om hen hiermee inzicht te geven in de samenwerkverbanden en stil te staan bij de (mate van) betrokkenheid van de raad bij deze samenwerkingsverbanden.

2

3

4

5

6

7

Beleidsindicatoren 5e effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. Indicator

2023

2024

2025

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

8,32

8,51

8,66

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

9,78

10,03

9,72

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

€ 898

€ 933

€ 932

Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen)

13,5

14,2

9,69

Overhead (percentage van de totale kosten)

10,2

10,0

11,3

Toelichting formatie en bezetting Op 31 december 2025 waren er meer mensen in dienst bij Noaberkracht dan op diezelfde datum in 2024. Ook waren er op 31 december 2025 meer fte’s dan op 31 december 2024. Dit heeft onder andere te maken met de extra taken op het gebied van duurzaamheid, migratie, wet goed verhuurderschap, uitvoering bijstand en dus ook extra medewerkers. Deze toename van het aantal Fte’s moet ook worden bezien in samenhang met de afname van de externe inhuur. Daarnaast nemen medewerkers deel aan het generatiepact en is er al voorgesorteerd op hun vertrek. Dit om de kennis goed over te kunnen dragen.

Ad 3. Dit rekenkamerrapport is in september 2025 uitgebracht aan de raad. Het college heeft een bestuurlijke reactie gegeven die ook is opgenomen in het rekenkamerrapport. Het rekenkamerrapport is vervolgens in oktober in aanwezigheid van leden van de rekenkamer besproken in de auditcommissie. Daarin is geconcludeerd dat het er geen aanleiding was om de resultaten van het rekenkameronderzoek naar het sociaal domein separaat in een commissievergadering of raadsvergadering te agenderen.

Jaarstukken 2025 I Gemeente Dinkelland

35

1

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

2

3

4

5

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

44.475

45.123

47.377

2.254

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Bestuur en middelen (exlusief algemene dekkingsmiddelen)

577

2.324

1.530

- 794

Onttrekkingen aan reserves

411

2.459

2.526

67

Algemene dekkingsmiddelen

-

-

-

0

Toevoegingen aan reserves

1.572

5.065

5.065

0

1. Lokale heffingen

7.799

7.791

7.768

- 23

2. Algemene uitkeringen

49.105

50.949

52.238

1.289

3. Dividend

1.397

1.553

1.553

0

171

224

318

94

5. Overhead

0

0

0

0

6. Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

7. Onvoorzien

0

0

0

0

59.048

62.841

63.406

565

(Bedragen x € 1.000) BATEN

4. Saldo financieringsfunctie

TOTAAL BATEN LASTEN

0

0

0

0

Bestuur en middelen (exlusief algemene dekkingsmiddelen)

5.557

6.985

5.452

- 1.532

Algemene dekkingsmiddelen

-

-

-

0

1. Lokale heffingen

106

106

107

0

2. Algemene uitkeringen

0

0

0

0

3. Dividend

0

0

0

0

4. Saldo financieringsfunctie

- 1.675

38

- 186

- 224

5. Overhead

10.545

10.560

10.656

95

0

0

0

0

6. Vennootschapsbelasting 7. Onvoorzien TOTAAL LASTEN

40

28

0

- 28

14.573

17.718

16.029

- 1.689

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

Resultaat van baten en lasten

43.314

42.517

44.838

6

7

2.321

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Rente (voordeel € 317.000) Er zijn in 2025 geen langlopende geldleningen aangetrokken waardoor de stelpost rente niet is aangesproken. Daarnaast heeft het zogenaamde schatkist bankieren een hogere rentebaat opgeleverd dan eerder werd geraamd. Algemene uitkering (voordeel € 1.289.000) (zie voorstel resultaatbepaling) De decembercirculaire 2025 en de septembercirculaire 2025 hebben voor een hogere algemene uitkering gezorgd van € 1.140.000. Een deel van dit bedrag bestaat uit taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen (€ 396.000). In de resultaatbestemming wordt hiervan een bedrag van € 253.000 meegenomen naar 2026. Dit bedrag is onder andere bestemd voor de Wet versterking regie volkshuisvesting en de Spreidingswet. Het grootste deel van het voordeel heeft echter betrekking op de compensatie van de incidentele tekorten op jeugdzorg in 2023 en 2024 zoals voorgesteld door de commissie van Ark. Het gaat landelijk om een bedrag van € 728 miljoen in 2025 wat voor de gemeente Dinkelland neerkomt op een incidenteel bedrag van € 780.000.