Jaarstukken 2023 Dinkelland.pdf

Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. Ook landelijk is er steeds meer aandacht voor participatie. Er is een wetsvoorstel in de maak: ‘Versterking participatie op decentraal niveau’. Deze wet heeft als doel dat voor zowel de inwoners als voor gemeenten duidelijk is binnen welke kaders inwoners in het beleidsproces participeren en op welke wijze zij in een verschillende fase van het beleidsproces betrokken worden. In een participatieverordening maakt elke gemeenteraad deze zaken expliciet voor zijn gemeente. Het voorstel verplicht tot een uitbreiding/verbreding van de in de Gemeentewet (artikel 150) voorgeschreven inspraakverordening naar een participatieverordening. Het belang van participatie wordt groter door maatschappelijke ontwikkelingen waarbij het vertrouwen in de overheid onder druk staat maar krijgt ook meer kaders via de Omgevingswet. Verder zijn er uitdagingen vanuit duurzaamheid (Regionale Energie Strategie (RES)) en het Sociaal Domein waarin de aan de gemeente gedelegeerde taken in omvang en impact groeien

Ons doel In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen.

Hoe leverden we een bijdrage aan gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen Participatiebeleid Onder andere de komst van de Omgevingswet vraagt om participatiebeleid en naar verwachting is elke gemeente binnenkort ook wettelijk verplicht een participatieverordening vast te stellen. 54

Daarom is in 2023 participatiebeleid en een participatieverordening opgesteld. Op 18 september 2023 heeft een gezamenlijke radenbijeenkomst plaats met de gemeenteraad van Dinkelland en Tubbergen waar zij over beide onderwerpen zijn geïnformeerd. In november 2023 is het participatiebeleid vastgesteld. Het participatiebeleid voorziet in een aantal handleidingen en tools ter ondersteuning van participatie, voor zowel inwoners als ambtelijke organisatie. MijnDinkelland2030 Met alle buurtmannen en - vrouwen is teruggekeken op het proces MijnDinkelland2030 tot nu toe. De uitkomsten zijn meegenomen in het vervolgproces om ook met college, kernen en raad te evalueren. Hiervoor is een startnotitie opgesteld. Hierin is ook de motie inzake de vraag over het invoeren van kernbudgetten opgenomen. De uitkomsten van de evaluatie worden gebruikt om het proces MijnDinkelland2030! waar nodig te verbeteren.

Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie staan. We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een “state-of-the-art” -dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Dinkelland nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken.

Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.

Hoe leverden we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Versterken van de ambtelijk (strategische) capaciteit van Noaberkracht Met het oog op het versterken van het strategisch vermogen worden het programmabureau (programmaregisseurs) en het team concern control ondergebracht in een nieuwe organisatie onderdeel Strategie Programma en Control met een eigen leidinggevende in de loop van 2023. In het 2e kwartaal is de werving van een tweetal strategen en een leidinggevende voor het organisatieonderdeel Strategie Programma en Control gestart. Per september is één strateeg gestart. De werving van een tweede strateeg en een leidinggevende gaat in het najaar op herhaling. Eerste verkennende gesprekken hebben plaatsgevonden om organisatie breed in company een training strategische beleidsadvisering aan te bieden aan beleidsadviseurs. Doorontwikkelen van de Noaberkracht-organisatie, inclusief actieprogramma Het geld dat middels het collegeakkoord beschikbaar is gesteld voor de actielijn "Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht", is overgeheveld naar Noaberkracht. Het zijn allemaal budgetten die het thema organisatieontwikkeling raken, wat opgepakt wordt binnen Noaberkracht.

In 2023 heeft Noaberkracht de beschikbare budgetten onder andere ingezet voor de volgende acties: Samenlevingsgericht werken is goed georganiseerd Er zijn in juni/juli zowel een coach als een adviseur samenlevingsgericht werken gestart. Het nieuwe team Samenlevingsgericht werken is geformeerd en is gestart met een ctraject om te komen tot een duidelijk kader en een duidelijke opdracht. De werkwijze met buurtmannen en buurtvrouwen wordt voortgezet. De buurtmannen en vrouwen worden vanuit team Samenlevingsgericht werken begeleidt, gecoacht en ondersteund. Dit is structureel geborgd voor de toekomst.

55

Wet Open Overheid (Woo) Er worden voorbereidingen getroffen om openbaar gemaakte documenten bij alle Woo-verzoeken actief openbaar te maken door middel van publicatie. Daarmee worden deze documenten voor een ieder toegankelijk gemaakt. Dit is conform de bepalingen die in de Woo zijn opgenomen ten aanzien van actieve openbaarmaking. Om publicatie mogelijk te kunnen maken, zijn drie verschillende websites in ontwikkeling, één voor de gemeente Dinkelland, één voor de gemeente Tubbergen en één voor Noaberkracht. De lancering van deze websites zal naar verwachting na de zomer gerealiseerd kunnen worden. Naast bovengenoemde ontwikkelingen omtrent publicatie worden er verschillende werkzaamheden uitgevoerd om een kwaliteitsslag te maken bij het behandelen van Woo-verzoeken. Een belangrijk onderdeel bij het behandelen van Woo-verzoeken is het anonimiseren van gegevens, zoals persoons- en functiegegevens. Er is een richtlijn uitgewerkt met duidelijke kaders voor het anonimiseren van gegevens. Dit bevordert dat documenten consequent geanonimiseerd kunnen worden. Verder is er een nieuwe tool aangeschaft voor het anonimiseren, die het anonimiseren sneller, gemakkelijker en goedkoper moet maken. Deze is inmiddels uitgerold.

Veiligheid werkplekken en weerbaarheid Het ministerie van Binnenlands Zaken heeft geconstateerd dat we qua beveiliging van mensen en documenten op alle punten nu voldoende scoren. Bijna alle collega's van team Telefonie en team Burgerzaken hebben deelgenomen aan de jaarlijkse herhalingscursus van de agressie training. Eén groep moet deze in het najaar 2023 volgen. Het is de bedoeling dat ook de teams Handhaving hieraan gaan deelnemen. Het agressie protocol is opnieuw bekeken en voldoet. De bijbehorende acties moeten beter worden geborgd. Er is een actieplan opgesteld om borging te hiervan te realiseren. Arbeidsmarktbenadering en communicatie Er is een nieuwe website "werken bij Noaberkracht", die is verder door ontwikkeld. Het medewerkersprofiel is vastgesteld. Het hybride on- en offboarding programma is sinds eind 2023 operationeel. Leren en ontwikkelen Er wordt gewerkt aan een proactieve leercultuur. Als onderdeel hiervan is vanaf september 2023 de academie live! Dit is een digitale leeromgeving, gebaseerd op het personeelsinformatiesysteem dat we al hadden. Er wordt geïnvesteerd in goed kwalitatief aanbod vanuit de academie, passend bij de strategische doelen van de gemeenten, en passend bij alle afdelingen. Vitaliteitsbeleid Op basis van de nota Eigen regie op fit wordt middels een uitvoeringsplan invulling gegeven aan vitaliteit.

In juni 2023 is de behoefte gepeild onder medewerkers van Noaberkacht inzake vitaliteit. Deze behoefte dient als basis voor het uitvoeringsplan. Vanaf het najaar van 2023 wordt er een activiteitenkalender gepresenteerd op het gebied van vitaliteit. Deze activiteiten worden onder andere via de academie aangeboden. Onderhoud organisatie In de groei van de organisatie en de noodzakelijke aandacht van leidinggevenden voor medewerkers is aanleiding gezien onderhoud te plegen aan de organisatie. Zo is het organisatieonderdeel Sociaal Domein per 1 april opgedeeld in een tweetal nieuwe organisatie onderdelen Sociaal en Samenleving. Alle taken gemoeid met vrij toegankelijk voorzieningen zijn ondergebracht in het onderdeel Samenleving en de niet vrij toegankelijke voorzieningen in het orderdeel Sociaal. Per 1 april is het onderdeel Sociaal onder leiding van een nieuwe leidinggevende van start gegaan. Per september is het nieuwe onderdeel Samenleving onder leiding van een nieuwe leidinggevende van start gaan. In dit onderdeel zijn ook de teams ondergebracht die ondersteuningstaken uitvoeren voor zowel Sociaal als Samenleving. Een aantal onderdelen uit het organisatieonderdeel Fysieke Leefomgeving, vastgoed en bedrijvigheid zijn samengevoegd met de vrij toegankelijke voorzieningen in het onderdeel Samenleving. 56

Het team APV bijzondere wetten is van het organisatieonderdeel Publieke dienstverlening over gegaan per 1 april naar het organisatieonderdeel Fysieke Leefomgeving. Ambtelijke samenwerking tussen Noaberkracht en Oldenzaal De verkenning naar de ambtelijke samenwerking is in het voorjaar van 2023 afgerond, waarna het proces van ambtelijke verkenning is verschoven naar bestuurlijke besluitvorming. De drie colleges hebben de gemeenteraden geadviseerd om nu te kiezen voor opgavegericht samenwerken om huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven van antwoorden te voorzien. Het gaat hierbij om duurzaamheid, energietransitie, migratie, veiligheid en het onderzoek naar samenwerking op het gebied van binnensportaccommodaties; voor de lokaal uit te voeren opgaven met kracht te blijven inzetten op doorontwikkeling en toekomstbestendigheid van de ambtelijke organisatie; te onderzoeken wat nodig is om tot een toekomstbestendige informatievoorziening (ICT) te komen in gezamenlijkheid met andere Twentse gemeenten. Besluitvorming hierover door de drie gemeenteraden is voorzien in het voorjaar van 2024.

Actielijn 3 Financieel gezond blijven Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. We willen gegeven de gestegen kosten voor onze burgers het 1e jaar van deze bestuursperiode geen OZB-verhoging. Wel indexeren we de belastingen overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met 2%. We handhaven voor de komende 4 jaar de korting voor gebruikers van het maatschappelijk vastgoed.

Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden.

Hoe leverden we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen wat in 2023 betekende dat: •

We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten. Zo hebben we in de begroting 2023 de (structurele) kosten van de inflatie voor een bedrag van ongeveer € 1,2 miljoen meerjarig verwerkt. De structureel sluitende begroting 2023 is samen met de meerjarenbegroting 2024-2026 getoetst door de provincie en heeft geresulteerd in het reguliere (repressieve) toezicht en heeft in het kader van InterBestuurlijk Toezicht (IBT) geleid tot de kleur groen.

•

We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijke zijn gerealiseerd. Concrete voorbeelden hiervan in 2023 zijn naast het structureel verwerken van de meerjarige gevolgen van de hoge inflatie ook het ramen van de middelen in het kader van de hervormingsagenda jeugd en de opschalingskorting.

•

We indexeren de OZB tarieven zodat er jaarlijks een meeropbrengst van 2% ontstaat. Deze lijn is in 2023 gevolgd.

•

Voor de tarieven op het gebied van afval en riool gaan we uit van 100% kostendekkendheid. Deze lijn is in 2023 gevolgd.

•

Om de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk te houden is voor het jaar 2023 besloten tot een algemene lastenverlichting van € 26 per aansluiting. Hierdoor bleef de stijging van de lokale lasten in 2023 voor een gemiddeld huishouden beperkt tot 0. 57

Financiën Gemeente en de samenleving

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

0

0

0

Lasten

840

795

757

38

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-840

-795

-757

38

Onttrekkingen aan reserves

50

50

6

-44

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-790

-745

-751

-6

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen voor Mijn Dinkelland 2030 voor €44.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2023 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

58

Programma basisdeel Inleiding op de basisbegroting Vanuit wettelijk voorschrift presenteren wij, naast onze programma’s, de begroting en jaarrekening naar taakveld. Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: •

Portefeuillehouder(s)

•

Algemeen: algemene omschrijving van het programma.

•

Vastgestelde beleidsnota's: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl

•

Kengetallen: relevante kengetallen per programma.

•

Verbonden partijen: voor een totaalbeeld van de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma verwijzen we u naar de paragraaf Verbonden partijen.

•

Actuele ontwikkelingen: omschrijving van de ontwikkelingen die spelen binnen het programma.

•

Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.

•

Begroting 2025 - overzicht baten en lasten: weergaven van de baten en lasten per taakveld.

•

Nieuw beleid uit het collegeakkoord: nieuw beleid en/of in-en extensivering van bestaand beleid dat voortkomt uit het collegeakkoord.

•

Meerjarig financieel beeld - terugkijken: realisatie 2023, begroting 2024 en begroting 2025 per programma met een toelichting*

•

Meerjarig financieel beeld - vooruitkijken: begroting 2025 t/m 2027 per programma met een toelichting.

* Ondanks de geringe vergelijkbaarheid van de cijfers nemen wij conform de BBV verplichting wel de vergelijkende realisatie cijfers 2023 en begroting 2024 op.

Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders John Joosten & Richard de Way

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zeven zetels, VVD drie zetels, Progressief Dinkelland (PvdA en Groen Links) twee zetels en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. 59

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten.

Kengetallen Binnen het programma Bestuur & middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal inwoners: 26.743

•

Gemiddelde leeftijd: 44,5 jaar

•

Aantal huishoudens: 10.628

•

Aandeel alleenwonenden: 27,0%

•

Gemiddeld betaalde ozb: €461

Prognose bevolkingsontwikkeling:

Wat hebben we in 2023 gedaan? Herijking gemeentefonds In de begroting 2023 zijn de gevolgen en de herverdeeleffecten van de herijking van het gemeente fonds opgenomen. Dit leverde de gemeente Dinkelland als zogenaamde "voordeelgemeente" een voordelig herverdeeleffect op van € 32 per inwoner. Voor het herverdeeleffect wordt een ingroeipad gehanteerd om te bewerkstelligen dat het herverdeeleffect gefaseerd tot stand komt. Het ingroeipad wordt voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner gezet. Ook is het ingroeipad beperkt tot drie jaar. Na drie jaar bedraagt het maximaal voor- of nadelig herverdeeleffect voor een gemeente maximaal € 37,50 per inwoner (voor Dinkelland dus € 32) per inwoner). Voor de verwerking van dit ingroeipad maakt het rijk gebruik van een zogenaamde suppletieuitkering.

60

Herverdeeleffect herijking

2023

2024

2025

2026

Voordeel van € 32 per inwoner

855

855

855

855

Suppletieuitkering

-656

-257

0

0

Budgettair effect

199

598

855

855

Extra middelen via algemene uitkering voor jeugd De definitieve verdeling van de extra middelen voor jeugdzorg ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg kwam voor het jaar 2023 voor de gemeente Dinkelland uit op een bedrag van € 1,445 miljoen. Dit leverde voor het jaar 2023 ten opzichte van de eerdere ramingen een voordeel op van € 560.000. Opschalingskorting De oploop van de opschalingskorting was en is bevroren voor de jaren 2020 tot en met 2025, maar de reeks eindigt in een korting van € 975 miljoen cumulatief in 2026. In de begroting 2022 en de perspectiefnota 2022-2026 is hier reeds mee rekening gehouden. Prijsindexatie/inflatie In de verschillende P&C documenten over het jaar 2023 hebben we melding gemaakt van de gevolgen van de hoge inflatie voor de begroting van de gemeente Dinkelland. In totaliteit gaat het om een bedrag van ruim € 2,2 miljoen waarvan € 590.000 als incidenteel (dus alleen voor het jaar 2023) kon worden aangemerkt. Hiervoor hebben we de stelpost prijscompensatie aangesproken. Bezwaarschriften tegen de WOZ-beschikkingen In 2023 is er een enorme toename geweest van het aantal binnengekomen bezwaren tegen de hoogte van de WOZ-beschikkingen. Het aantal bezwaren is meer dan verdubbeld ten opzichte van 2022. De oorzaak hiervan is enerzijds de veranderingen op de woningmarkt en de daarmee stijgende huizenprijzen.

Anderzijds is dit te verklaren door de opkomst van de zogenoemde ‘no cure no pay-bureaus’ de afgelopen jaren. Zij maken zeer actief reclame voor hun diensten en hun verdienmodel bestaat eruit om zoveel mogelijk bezwaar- en beroepschriften in te dienen om proceskostenvergoedingen te ontvangen die door de gemeente betaald moeten worden. Dit zijn voor gemeenten hoge bedragen die betaald worden met gemeenschapsgeld. Om deze financiële stimulans voor deze bureaus terug te verminderen heeft er op 1 januari 2024 een wetswijziging plaatsgevonden die tot gevolg heeft dat de bureaus een veel lagere proceskostenvergoeding krijgen. De verwachting is dan ook dat dit ervoor zal zorgen dat het aantal bezwaren ingediend door hen behoorlijk zal terugdringen.

Aangenomen moties en amendementen Moties Dinkelland app In de raadsvergadering van 8 november 2022 is de motie Dinkelland app unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •

De gemeentepagina's in Dinkelland Visie en de website kritisch onder loep te nemen qua vormgeving, en taalgebruik te herschrijven volgens de normen van Gebruiker Centraal (voorheen Direct Duidelijk);

61

•

Met een plan aan de raad terug te koppelen welke mogelijkheden er zijn voor een Dinkelland-app waarin ook duidelijk naar voren komt wat de incidentele en structurele kosten zijn.

Stand van zaken: De motie is in behandeling. Betrokkenheid jongeren In de raadsvergadering van 8 november 2022 is de motie Betrokkenheid jongeren unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •

Een brede verkenning te starten naar manieren om jongeren te betrekken bij beleids- en planvorming, en bij deze verkenning het onderwijs, het verenigingsleven en maatschappelijke instellingen te betrekken;

•

Bij deze verkenning de resultaten van het bestuurlijk experiment 2018-2021 van de raad mee te nemen;

•

Te kijken of het programma Democratie in Actie daarvoor een instrument kan zijn;

•

Op basis van deze verkenning een voorstel voor te leggen aan de raad.

Stand van zaken: De motie is uitgevoerd. Adviescommissie gemeenschappelijke regelingen In de raadsvergadering van 30 mei 2023 is de motie Adviescommissie gemeenschappelijke regelingen unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •

Deze motie kenbaar te maken aan de overige Twentse raden.

Stand van zaken: De motie is uitgevoerd. Verhoging bijdrage Stichting Ontwikkelingssamenwerking Dinkelland In de raadsvergadering van 18 juli 2023 is de motie van Verhoging bijdrage Ontwikkelingssamenwerking Dinkelland aangenomen. De motie draagt het college op om: •

Stichting

De verhoging van dit bedrag naar €1,00 per inwoner op te nemen in de eerstvolgende begroting 2023 en daarna jaarlijks structureel te continueren.

Stand van zaken: De motie is in behandeling.

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

2021

2022

2023

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

6,98

7,61

8,32

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

8,37

8,99

9,78

62

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

695

736

898

Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen)

12,0

12,0

13,5

Overhead (percentage van de totale kosten)

10,3

9,3

10,2

Toelichting formatie en bezetting Op 31 december 2023 waren er meer mensen in dienst bij Noaberkracht dan op diezelfde datum in 2022. Ook waren er op 31 december 2023 meer fte's in dienst dan op 31 december 2022. Dit heeft onder andere te maken met de extra taken en dus ook extra medewerkers. Daarnaast nemen medewerkers deel aan het generatiepact en is er al voorgesorteerd op hun vertrek. Dit om de kennis goed over te kunnen dragen.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

522

551

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

BATEN Bestuur en middelen (exlusief algemene dekkingsmiddelen) Algemene dekkingsmiddelen

700

149

-

-

-

0

1. Lokale heffingen

6.502

6.909

7.083

174

2. Algemene uitkeringen

41.290

43.164

44.243

1.078

3. Dividend

1.306

1.865

1.865

-0

4. Saldo financieringsfunctie

47

222

517

295

5. Overhead

0

24

16

-8

6. Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

7. Onvoorzien

0

0

0

0

49.666

52.735

54.424

1.689

TOTAAL BATEN LASTEN Bestuur en middelen (exlusief algemene dekkingsmiddelen) Algemene dekkingsmiddelen

0

0

0

0

4.798

5.107

4.093

-1.014

-

-

-

0

1. Lokale heffingen

47

47

47

0

2. Algemene uitkeringen

0

0

0

0

3. Dividend

0

0

0

0

4. Saldo financieringsfunctie

-476

-1.160

-1.242

-82

5. Overhead

17

6.966

8.074

8.091

6. Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

7. Onvoorzien

40

13

0

-13

TOTAAL LASTEN

11.375

12.082

10.990

-1.092

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

38.291

40.653

43.434

2.781

Onttrekkingen aan reserves

1.499

5.739

5.378

-361

Toevoegingen aan reserves

1.552

9.017

8.667

-350

Resultaat van baten en lasten

38.238

37.375

40.145

2.770

63

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Voorziening pensioenen wethouders (voordeel €230.000) We zijn verplicht om ieder jaar bij de jaarverantwoording een herziene berekening van de toekomstige rechten van de wethouders pensioenen op te leveren. Naast fluctuatie in bestand (mensen die in- en uitstromen) was voorgaande jaren vooral de stijging van de rekenrente van invloed. Daarnaast is het aanpassen van de sterftetafel van invloed op de hoogte van de reserve / doelvermogen. Rente (stelpost, schatkistbankieren,) (voordeel (€373.000) Over het jaar 2023 was er sprake van een gezonde de liquiditeitspositie binnen de gemeente Dinkelland. De verschillende uitgaven konden lopende het jaar 2023 worden gefinancierd zonder daar langlopende leningen voor te hoeven afsluiten. We hebben in het kader van het zogenaamde schatkist bankieren zelfs liquide middelen moeten "parkeren"" bij het Rijk. Dit betekende enerzijds dat we de stelpost rente in 2023 niet hebben moeten aanspreken en anderzijds dat we rente hebben ontvangen op de geparkeerde middelen bij het Rijk Vanaf eind 2022 wordt er namelijk sinds lange tijd weer creditrente vergoed door het Agentschap van de Generale Thesauri (schatkistbankeren).

Onroerendezaakbelasting (voordeel €169.000) Op basis van de voorlopige vastgestelde WOZ-waarden door het taxatiebureau zijn de opbrengsten opgenomen in de begroting. In de raadsvergadering van december 2022 zijn de tarieven voor de onroerendezaakbelasting definitief vastgesteld. De definitieve oplevering van de WOZ-waarden door het taxatiebureau heeft in januari 2023 plaatsgevonden. Door verschillen tussen de voorlopig en de definitieve WOZ-waarden als gevolg van diverse waarde aanpassingen alsmede een grotere areaaluitbreiding dan verwacht, is de werkelijke opbrengst OZB voor 2023 hoger dan geraamd. In dit voordeel is nog geen rekening gehouden met mogelijke derving van inkomsten als gevolg van de nog lopende bezwaren 2023 en beroep 2023. Algemene uitkering (voordeel €1.078.000) De decembercirculaire 2023 en de septembercirculaire 2023 hebben voor een hogere algemene uitkering gezorgd van € 1.080.000. Het grootste gedeelte van dit bedrag bestaat uit taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen (€ 1.064.000). In de resultaatbestemming wordt hiervan een bedrag van € 756.000 meegenomen naar 2024. Dit bedrag is onder andere bestemd voor uitbetaling van de energietoeslag en het nationaal programma landelijk gebied.

Rijksbijdrage Spuk-sport(voordeel €87.000) Op de rijksbijdrage Spuk sport btw is voorzichtigheidshalve een laag bedrag geraamd omdat het definitieve percentage dat voor het mengpercentage meegenomen mocht worden nog niet akkoord was bevonden door de belastingdienst. Inmiddels is dit percentage bekend, waardoor er ten opzichte van de begroting een voordeel ontstaat. Taakmutaties algemene uitkering (voordeel €867.000) Via verschillende circulaires over de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn we op de hoogte gebracht van een aantal zogenaamde taakmutaties. Wij hanteren de lijn dat voor deze taakmutaties stelposten worden opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid. Mocht dit om welke reden dan ook niet lukken dan vallen deze stelposten terug naar de algemene middelen. Van het totale voordeel van € 867 .000 wordt een bedrag van in totaliteit € 36.000 betrokken bij de resultaatbestemming en de budgetoverheveling. Het hierna resterende voordeel van € 831.000 heeft voor een bedrag van € 293.000 betrekking op de geraamde stelposten die in 2023 niet zijn aangesproken en leiden tot een voordeel voor de algemene middelen in deze jaarverantwoording 2023. Het overige en daarmee grootste deel van het voordeel wordt echter veroorzaakt door het vrijvallen van de resterende stelpost prijscompensatie.

Dit is het deel van de stelpost prijscompensatie dat gedurende het jaar via de tussenrapportages en programmajournaals niet is aangewend om ramingen aan te passen. 64

Tegenover deze meevaller staan op overige plekken in deze jaarverantwoording ook tegenvallers als gevolg van niet geraamde prijsstijgingen die zijn opgetreden of bekend geworden in de laatste maanden van het jaar 2023. Afstoten gemeentelijk vastgoed (nadeel €55.000) Het in eigendom hebben en (aan)houden van maatschappelijk vastgoed wil de gemeente tot het uiterst beperken. Structureel levert dit lagere exploitatielasten op. Door het afstoten van twee gebouwen in 2022 zijn de exploitatielasten in 2023 verminderd met circa € 24.000. Sinds de raad opdracht heeft gegeven om vanaf 2022 niet noodzakelijk vastgoed (versneld) te vervreemden zijn de exploitatielaten bijna € 95.000 gedaald. Voor 2023 is een besparing begroot van € 150.000 waardoor ondanks € 95.000 besparingen een nadeel ontstaat van € 55.000. Het nadeel ontstaat hoofdzakelijk doordat er voor is gekozen ook de structurele voordelen (zoals huuropbrengsten) die wegvallen door het afstoten van gebouwen mee te nemen in het saldo. De post geeft zodoende een correct beeld van de gevolgen op de exploitatie door het afstoten van gemeentelijk vastgoed. De vermindering van exploitatielasten door het afstoten van gemeentelijk vastgoed willen we tot en met 2024 blijven monitoren.

Organisatieondersteuning (nadeel €61.000) Door een herverdeling van de overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht) over de verschillende producten en activiteiten treedt er een verschuiving op tussen de verschillende producten en activiteiten. Tegenover het nadeel hier staan tal van kleinere meevallers op de overige producten en activiteiten. Het totaal van de werkelijk doorberekende overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht) is gelijk aan de raming. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor het historisch archief voormalige gemeente Ootmarsum voor €24.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en hogere onttrekking voor onderhoud gebouwen voor €36.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2023 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Kosten van overhead (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

24

16

-8

Lasten

6.966

8.074

8.091

17

Kosten van de overhead

-6.966

-8.050

-8.075

-25

0

0

0

0

330

330

330

0

0

0

0

0

-330

-330

-330

0

-6.966

-8.050

-8.075

-25

Waarvan kosten van overhead toe te rekenen aan grondexploitaties Waarvan dekking overhead door toerekening aan grondexploitaties Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

65

Bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

2023 Totaalbedrag van heffing voor de vennootschapsbelasting

0 0

0

0

0

Programma Dienstverlening & burgerzaken Portefeuillehouder John Joosten

Algemeen We streven in onze dienstverlening naar een gemeente die niet afwacht, maar proactief naar de inwoner toe gaat. Een gemeente die in haar dienstverlening meedenkt met de inwoner en helder is in verwachtingen over en weer, tussen gemeente en inwoners. Dit betekent beleid zonder strikte regels maar met ruimte voor maatwerk. Niet meer werken met beperkte openingstijden, maar op afspraak werken op een locatie en tijdstip wenselijk voor de inwoner. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal afgenomen kunnen worden. Natuurlijk kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen door te bellen naar het telefoonteam. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de persoonsgegevens van onze inwoners in de basisregistratie personen, de uitgifte van identiteitskaarten, rijbewijzen en paspoorten en de kadastrale informatie.

Kengetallen Binnen het programma Dienstverlening & burgerzaken maken we gebruik van het volgende kengetal: Opkomst verkiezingen: (59%, 2022)

66

Wat hebben we in 2023 gedaan? Verkiezingen Op woensdag 22 maart 2023 hadden wij de Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen in de gemeente Dinkelland. Deze zijn goed verlopen. Het tellen ’s avonds/’s nachts van al deze stemmen was een hele klus, hierdoor is het laat geworden. Daarom hebben wij besloten om vanaf nu centraal te tellen en niet meer decentraal te tellen. Zodat wij op de verkiezingsavond alleen de stemmen op partijniveau gaan tellen en de dag na de verkiezing op kandidaatsniveau de stemmen tellen. De vervroegde Tweede Kamerverkiezing vond plaats op woensdag 22 november 2023. Normaal gesproken vindt de Tweede Kamerverkiezingen om de vier jaar plaats. Omdat het kabinet viel moesten wij tussentijds een Tweede Kamerverkiezing organiseren in november 2023. Voor het jaar 2023 was dit de tweede/derde verkiezingen die wij moesten organiseren. Dit betekende dat wij geen extra vergoeding ontvingen vanuit het Ministerie hiervoor. Elke gemeente ontvangt jaarlijks geld via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De kosten moesten hiermee betaald worden uit deze bestaande vergoeding. Huwelijken In 2023 zijn er maar liefst 162 huwelijken voltrokken en 37 partnerschappen geregistreerd in de gemeente Dinkelland. Rijbewijzen Er zijn 2091 rijbewijzen aangevraagd in de gemeente Dinkelland. In juni 2022 zijn wij van start gegaan met het proces “rijbewijs online aanvragen”.

Dit proces begint met het maken van een pasfoto en het plaatsen van een handtekening bij de fotograaf. Daarna vraagt de burger via de website van de RDW online een rijbewijs aan. Na twee werkdagen ontvangt de burger een mail dat het rijbewijs bij de gemeente kan worden opgehaald. Het voordeel is dat de burger maar één keer naar het gemeentehuis hoeft te komen. Vanaf januari tot en met december hebben hier 329 burgers gebruik van gemaakt in de gemeente Dinkelland.

Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen aangenomen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.

Beleidsindicatoren dienstverlening en burgerzaken Het programma Dienstverlening en burgerzaken kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

314

321

331

10

Lasten

843

918

904

14

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-529

-596

-573

24

Onttrekkingen aan reserves

0

4

0

-4

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-529

-593

-573

20

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2023 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

67

Programma Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester John Joosten

Algemeen Veilig leven is een groot goed in onze samenleving. De gemeente heeft op dit onderwerp een belangrijke wettelijke taak. Daar geven we uitvoering aan. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken met allerlei betrokkenen in onze samenleving afspraken over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Daarbij werken we vanuit vertrouwen. Als dat vertrouwen wordt geschaad, dan treden we op. Veiligheid is vaak het resultaat van samenwerking en van bewust handelen op basis van eigen verantwoordelijkheid. We werken dan ook aan samenwerking tussen onder meer politie, brandweer, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en hulpverleners. We willen een veilige en leefbare woonomgeving. Daarvoor dringen we de criminaliteit (ondermijning) terug en vergroten we het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben een adequate wijze van uitvoering van toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving waarbij we het perspectief van meerdere kanten bekijken. We willen oplossingsgericht denken en meebewegen bij (politieke) ontwikkelingen. Vanuit de rol van toezichthouder en handhaver geven wij vrijheid waar het kan en zijn we strikt waar het moet. Om zo samen met burgers en bedrijven tot een veilige en leefbare woon- en werkomgeving te komen.

Kengetallen Binnen het programma Veiligheid maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal misdrijven per jaar (Politie: 2017-2023).

•

Aantal incidenten met verwarde personen (Politie: 2017-2023).

68

Het aantal registraties is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd. Indien een eenheid meer incidenten registreert, betekent dit niet automatisch dat het fenomeen in de betreffende eenheid ernstiger is, maar het kan te maken hebben met de registratiewijze (of registratiediscipline) binnen deze eenheid. De getoonde aantallen over voorgaande jaren kunnen mogelijk afwijken van eerdere gepresenteerde aantallen vanwege een na-ijleffect. Registraties kunnen namelijk op basis van nieuwe inzichten op een later moment worden aangepast. Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/openbare-orde-en-veiligheid

Wat hebben we in 2023 gedaan? Weerbare gemeente Gemeenten zijn niet meer weg te denken in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Om ondermijning succesvol te kunnen aanpakken, is het van belang dat wij als gemeente weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) heeft een scan uitgevoerd. De resultaten uit deze scan worden zowel lokaal als regionaal opgepakt.. Voor de gemeente Dinkelland betekent dit dat het lokaal ondermijningsoverleg nieuw leven is ingeblazen. Dit overleg vindt periodiek plaats met sleutelfiguren binnen Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Hierin worden signalen van ondermijning besproken en opgepakt. Ook is het beleid over het toepassen van de Wet Bibob geactualiseerd en zijn er trainingen georganiseerd om de bewustwording over het herkennen van signalen van ondermijning te vergroten. Verder is ondermijning een prioriteit in het Integraal Veiligheidsplan, zijn er uren geraamd voor toezicht en handhaving in het uitvoeringsprogramma en is de gemeente Dinkelland aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. Ook regionaal zijn er initiatieven in gang gezet om de weerbaarheid van lokale overheden in Twente in de aanpak van ondermijning te vergroten. Dit gaat over afspraken over de zogenoemde Basis op Orde in de aanpak van ondermijning.

De gemeente Dinkelland is deelnemer aan het regionale project Weerbare Overheid en Maatschappij. In dit project worden instrumenten ontwikkeld die gemeenten kunnen inzetten om de weerbaarheid te vergroten. Aanpak veilig buitengebied In de gemeenten Dinkelland en Tubbergen is sprake van een groot buitengebied met honderden bedrijven, al dan niet met agrarische bestemming. Er is onvoldoende zicht en kennis van de risico's van mogelijke ondermijnende criminaliteit. Leegstaande schuren of andere leegstaande objecten lenen zich bij uitstek voor het inrichten van productieplaatsen voor synthetische drugs of hennep. Ook is er veel geld te verdienen met het omzeilen van milieuregels. Daarom is eind 2022 gestart met het project veilig buitengebied waarin een groot aantal partners werkzaam in het buitengebied, aan deelnemen. In 2023 heeft dit project een vervolg gekregen. Er zijn analyses uitgevoerd door het Platform Veilig Ondernemen (PVO) en door het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC).

69

Deze analyses zijn besproken met de samenwerkende partners en er worden voor het komende jaar vervolgacties ingezet, zoals het organiseren van themagerichte voorlichtingscampagnes en het uitvoeren van gezamenlijke controles.

Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen aangenomen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

2021

2022

2023

Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren)

7

6

nnb

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

0,4

0,4

nnb

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

0,9

1,5

nnb

Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)

0,2

0,4

nnb

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)

1,7

1,9

nnb

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/veiligheid Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

17

164

59

-105

Lasten

4.135

4.199

4.029

170

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-4.118

-4.034

-3.970

65

Onttrekkingen aan reserves

25

30

5

-25

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-4.093

-4.004

-3.965

40

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

70

Omgevingsdienst Twente (voordeel €29.000) Voor 2022 is een stelpost beschikbaar beschikbaar gesteld nadat uit de jaarstukken 2021 is gebleken dat wij in 2021 meer uren hebben afgenomen dan ingebracht. De geprognotiseerde eindafrekening 2023 geeft aan dat wij minder uren hebben afgenomen dan in 2022, waardoor de beschikbaar gestelde stelpost niet volledig is gebruikt. Integrale veiligheid (voordeel €31.000) Het bedrag is hoofdzakelijk voor ondermijning m.b.t. inhuur tijdelijk personeel en voor werkbudget ondermijning. Van dit bedrag is in 2023 nagenoeg geen gebruik gemaakt. De analyses van het buitengebied zijn later opgeleverd dan verwacht, waardoor vervolgacties op de aanpak veilig buitengebied vertraging heeft opgelopen. Ook is een bijeenkomst over het herkennen van signalen van ondermijning voor eigen personeel niet doorgegaan. Verder is personele capaciteit ingezet in deelname en doorontwikkeling van het regionale ondermijningscentrum en de aanpak van migratie. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor veiligheidsbeleid welk is geraamd voor vervolgacties uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP). Het IVP wordt de komende maanden opgeleverd waardoor budget wordt overgeheveld naar 2024.

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2023 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Programma Openbare ruimte & mobiliteit Portefeuillehouder Benno Brand

Algemeen De openbare ruimte is van iedereen en dat betekent dat die voor iedereen goed toegankelijk moet zijn. Straten en wegen moeten veilig zijn; bij de inrichting hiervan wordt met de wensen en eisen van ouderen, kinderen en mindervaliden rekening gehouden. Samen met onder meer de provincie Overijssel wordt Dinkelland verkeersveiliger en zo goed mogelijk bereikbaar. We dragen als gemeente zorg voor het gebruik, beheer en onderhoud van onze kernen en buitengebieden van vandaag en morgen. We werken aan een aantrekkelijke leefomgeving voor inwoners en bedrijven, waar mensen zich thuis voelen en met plezier gebruik maken van de openbare ruimte. We onderzoeken hoe we de beleving en tevredenheid van alle gebruikers van de openbare ruimte in de komende jaren kunnen meenemen bij nieuwe keuzes voor inrichting en onderhoud. Daarnaast beheert en onderhoudt de gemeente wegen, openbare verlichting, verkeersvoorzieningen en openbaar groen. Wanneer er iets in de openbare ruimte stuk is, kunnen inwoners dat melden bij de gemeente. Ook als het gaat om rondslingerend afval, vernielingen of ongedierte. Zo houden we onze gemeente samen leefbaar. Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte is vastgesteld in het beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). Voor het beheer van de wegen en het groen wordt de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van de CROW gebruikt.

Daarnaast is in het beleidsplan ‘Verlichten openbare ruimte’ de uitgangspunten en keuzes voor het beleid omtrent openbare verlichting beschreven. Om de in totaal zo’n 590 kilometer riolering van de gemeente Dinkelland te onderhouden en vervangen, zijn de kaders en het beleid hiervoor vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP).

71

Kengetallen Zie paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen

Wat hebben we in 2023 gedaan? Kunstwerken Naar aanleiding van de uitkomsten van de uitgevoerde instandhoudingsinspectie van onze 110 kunstwerken hebben we in het najaar van 2023 nadere onderzoeken laten uitvoeren op verschillende kunstwerken die onderhoud behoeven. De resultaten van die onderzoeken zijn nog niet opgeleverd. Wij verwachten deze begin 2024. De resultaten worden verwerkt in het onderhoudsbestek voor kunstwerken dat begin 2024 opgesteld en aanbesteed wordt. Dit onderhoudsbestek voorziet in onderhoudswerkzaamheden voor de jaren 2024 en 2025, waarvoor reeds middelen zijn gereserveerd in de begroting 2024. Water/riool Water en rioleringsprogramma 2025 - 2030 Het huidige Gemeentelijk Rioleringsplan Dinkelland (GRP) loopt eind 2024 af. Met ingang van 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht en we hebben er daarom voor gekozen om geen nieuw GRP te maken maar om de belangrijkste aspecten van de gemeentelijke watertaken, en de bekostiging ervan, planmatig vast te leggen in een Water- en rioleringsprogramma Dinkelland (WRP). We zijn in het vierde kwartaal van 2023 gestart met het opstellen van het WRP. Het WRP zal een looptijd hebben van 2025 t/m 2030 en zal aansluiten op de systematiek van de Omgevingsvisie, Omgevingsplan en Omgevingsprogramma. In april 2024 krijgen raadsleden via een thema-avond informatie over het WRP en kunnen eventueel input leveren.

Het WRP zal eind juni 2024 ambtelijk gereed zodat de nieuwe investeringen in de meerjaren begroting van 2025 meegenomen kunnen worden. Daarna wordt het WRP als een uitvoeringsprogramma vastgesteld door het college. Basis Rioleringsplannen (BRP's) De huidige basis rioleringsplannen moeten worden vervangen door Systeemoverzichten Stedelijk Water (SSW). Hierin wordt het functioneren van de riolering berekend en benodigde aanpassingen van de riolering in kaart gebracht. Deze informatie dient als input voor het Water en Riolerings Programma. In 2023 is gestart met het proces om te komen tot de SSW. In het 2e kwartaal 2024 worden de SSW's afgerond zodat dit in het proces van het Water en Riolerings Programma kan worden meegenomen. Uitvoeringsprogramma GRP 2019-2024 •

Rioolvervanging en herinrichting Laagsestraat Ootmarsum: De uitvoering is in 2022 gestart en in 2023 opgeleverd aan de gemeente. Het bestaande riool is vervangen en een nieuw regenwaterriool aangelegd. De straat is opnieuw ingericht volgens de 30 km-norm. De fietsoversteek nabij de Postelhoekweg wordt aangepast omdat deze onveilig was. De werkzaamheden zijn in 2023 afgerond.

•

Herinrichting Veldkamp en Borchert te Denekamp: De voorbereiding is opgestart en er is afstemming geweest met alle stakeholders. Er is een waterstructuurplan opgesteld, met daaraan gekoppeld een fasering van het uitvoeringsplan. Vanwege de integrale aanpak wordt er samen met de woningcoöperatie naar mogelijkheden gekeken om gelijktijdig een warmtenet aan te leggen. Hiervoor is onlangs een haalbaarheidsonderzoek gestart. Het wachten is op de uitkomst hiervan , voordat de werkzaamheden kunnen worden voorbereid.

72

•

Waterproblemen omgeving Diepengoor in Denekamp: In 2023 is een bureaustudie uitgevoerd waarbij de knelpunten in het watersysteem in kaart zijn gebracht. Samen met het waterschap Vechtstromen is er een maatregelenprogramma opgesteld die in uitvoering moeten komen in de periode 2024-2025. In 2024 wordt gestart met de uitvoering van dat maatregelenprogramma.

•

Rioolvervanging Odemarusstraat: De uitvoering van de rioolvervanging is in 2023 gestart. Vaanwege het natte najaar is een groot deel van de uitvoering doorgeschoven naar 2024. De uitvoering is daarmee wat vertraagd ten opzichte van de oorspronkelijke planning.

•

Rioolvervanging IJsbaanstraat-Landweerstraat in Denekamp: De werkzaamheden zijn in 2023 uitgevoerd en in zijn geheel afgerond.

•

Rioolvervanging Prinsessenstraat-Beatrixstraat in Denekamp: De werkzaamheden zijn integraal uitgevoerd met het wegenonderhoud en zijn inmiddels opgeleverd aan de gemeente.

Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2021-2025 In verband met het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie zijn in 2023 een aantal projecten in voorbereiding opgestart. Het gaat om de klimaatprojecten die in 2024-2025 worden uitgevoerd: •

Diepengoor- Krabbendijk Denekamp

•

Veldkamp- Borchert Denekamp

•

pastoor Gloerichstraat - pastoor Havinkstraat Deurningen

•

Dorpsstraat Lattrop

Kwaliteitsplan Openbaar Groen In 2020 is het Kwaliteitsplan Openbaar Groen (KOG) en het daarbij behorende uitvoeringsplan 2021 t/m 2024 vastgesteld. In het KOG wil de gemeente verantwoorde keuzes maken voor een duurzame en toekomstbestendige openbare ruimte. De ambities in dit plan zijn: het bevorderen van leefbaarheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en een beheerstechnische inrichting. Hiervoor is 1,6 miljoen euro gestort in een nieuwe bestemmingsreserve "onderhoud en vervanging openbaar groen en speeltoestellen". Om deze plannen voor 2023 te kunnen realiseren is er een bedrag van € 362.095,-. Hiervan is € 272.555,- in 2023 besteed. Er zijn verschillende oorzaken waardoor sommige projecten niet volgens planning kunnen worden uitgevoerd. Krapte op de arbeidsmarkt, lange levertijden en de verschuiving van standpunten t.a.v. boomkap leveren uitstel op, of zelfs afstel. Ook zijn diverse groenprojecten afhankelijk van renovatie van wegen, riolering, of van woningbouwprojecten, die ook elk hun eigen planning hebben. In 2023 zijn de volgende projecten gerealiseerd vanuit het KOG Uitvoeringsplan: •

Op diverse locaties door de hele gemeente zijn bloembollen ingeplant.

•

Wildehof /Alleeweg Ootmarsum, groen renovatie.

•

Laagsestraat Ootmarsum, nieuwe aanplant na rioolrenovatie.

•

De Duus Ootmarsum, nieuwe aanplant.

•

Vasserweg Ootmarsum, nieuwe aanplant.

•

Wildbaan Ootmarsum, valondergronden aanbrengen onder speeltoestellen.

•

Westwal Ootmarsum, bomen en groen verwijderd.

•

Cellenkampstraat Ootmarsum, nieuw speeltoestel geplaatst.

•

Thijstraat Rossum, groen renovatie. 73

•

Emmastraat Denekamp groen renovatie.

•

Achterkamp Denekamp, bomen verwijderd.

•

De Havik Denekamp, speelvoorzieningen geplaatst.

•

Kerkuil Denekamp, speeltoestel vervangen.

•

Clematisstraat Denekamp, speeltoestel verplaatst.

•

Van Raethof Denekamp, plantvakken omgevormd.

•

Meester Mulderstraat Denekamp, wip vervangen.

•

Gervelink Denekamp, groeiplaatsverbetering van een eik.

•

Molemanstraat Deurningen, speeltoestel vervangen.

•

Bernardusschool Saasveld, speeltoestel geplaatst.

Groenbeleid en -beheer De gemeente stelt jaarlijks budget beschikbaar voor het op peil houden van de kwaliteit van de plantsoenen en het verhogen van de biodiversiteit binnen de bebouwde kom. Verder was er de boomfeestdag in Rossum en zijn er vogelhuisjes uitgedeeld op basisscholen in Denekamp en Mander. Er zijn vaste planten gekocht voor participatieprojecten. Helaas hadden we ook te maken met boomschade veroorzaakt door illegale snoei van gemeentelijke bomen, waarbij taxaties moesten worden opgesteld van de schade. Vervanging speelvoorzieningen In 2023 zijn speelvoorzieningen vervangen, zandbakken opgeknapt en valondergronden vervangen op diverse locaties, onder andere op Frankenkamp (Saasveld), Kerkuil (Denekamp), Willibrordusschool (Deurningen), het Korinck (Rossum), Daalbree (Ootmarsum). Nieuw beleid uit het collegeakkoord Faciliteren samenlevingsinitiatieven (€ 100.000 incidenteel) Een deel van het budget (€19.936) is ingezet om, op initiatief van drie scholen, de schoolomgeving te voorzien van een 'schoolzône' om de verkeersveiligheid te verbeteren. Rondom de scholen worden zichtbare accentpalen geplaatst om verkeer te attenderen op de aanwezigheid van een school. Bij drie scholen zijn in 2023 maatregelen gerealiseerd. Met deze actie zijn nu alle scholen in Dinkelland voorzien van een schoolomgeving die duidelijk herkenbaar is.

Gebiedsgerichte aanpak verhoging onderhoud- 4 jaar lang extra investeren in hotspots (€ 320.000 incidenteel) Voor 'hotspots' wordt het beeldkwaliteitsniveau in de Openbare Ruimte opgeschaald van C naar B. Dit betekent dat de meest zichtbare en/of druk bezochte plekken die het verschil maken in de beleving een hogere beeldkwaliteit hebben en als visitekaartje fungeren. In 2023 is hieraan invulling gegeven door een contract met een aannemer af te sluiten voor een periode van 4 jaar. Deze aannemer wordt ingezet om het verhoogde kwaliteitsniveau te bewerkstelligen door o.a. onkruidbestrijding op verharding en in plantsoenen. Tot nog toe € 88.365 uitgegeven. Boomveiligheidscontrole - risico inventarisatie (€ 100.000 incidenteel) Elke boomeigenaar heeft een wettelijke zorgplicht aangaande zijn bo(o)m(en). Dit betreft vooral veiligheidsaspecten die in kaart gebracht kunnen worden door middel van een boomveiligheidscontrole. Als gemeente voeren wij deze boomveiligheidscontrole ook uit. De maatregelen (snoeien, kappen etc.) voortkomend uit deze veiligheidscontrole moeten ook uitgevoerd worden.

74

Een groot deel hiervan doen we met eigen dienst maar dit is niet voldoende. In het najaar van 2023 is een start gemaakt en de werkzaamheden lopen door in 2024. Gemaakte kosten in 2023: € 6.082.

Aangenomen moties en amendementen Vreemd aan de agenda struikoven In de raadsvergadering van 7 maart 2023 is de motie Vreemd aan de agenda struikoven unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •

Contact op te nemen met de stichting "Struikrovers' en te onderzoeken wat ervoor nodig is om 'Struikroven' principieel onderdeel te laten worden van sloop- en bouwactiviteiten (opnemen in KOG-beleid) op eigen gronden of bij andere initiatiefnemers zoals woningcorporaties, projectontwikkelaar, e.d.;

•

De bevindingen terug te koppelen aan deze Raad en op te nemen bij de eerstvolgende evaluatie van het KOG-beleid.

Stand van zaken: De motie is afgehandeld. De motie is raad te plegen via de volgende link: Moties 2023 Wat is nodig om struikroven principieel onderdeel te laten zijn van sloop-/bouwactiviteiten? Via https://www.struikroven.nu/contact is een gesprek aangevraagd bij stichting Struikrovers: •

Struikroven is geschikt voor grootschalige bouw/sloopprojecten. Rendabel bij bijvoorbeeld sloop van 10 woningen of een gemeentehuis. Wordt dan opgepakt door aannemers die eventueel gezamenlijk kunnen aanbesteden. Struikroven is ongeschikt voor renovaties van Openbaar groen; deze projecten zijn te kleinschalig.

•

Voor 1 dag Struikroven is 6 weken voorbereiding nodig. Kosten ca € 8000,-

•

Eventueel kan de lijst van bouwprojecten van gemeente Dinkelland gecheckt worden om te kijken welke zich zouden lenen voor Struikroven.

Beleidsindicatoren Het programma Openbare ruimte & mobiliteit kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

3.546

3.993

3.766

-227

Lasten

9.997

10.069

9.721

349

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-6.450

-6.076

-5.954

122

Onttrekkingen aan reserves

1.688

1.336

1.148

-189

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-4.763

-4.740

-4.807

-67

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

75

Wegen (voordeel €60.000) Er is een provinciaal subsidie van ca. € 34.000 op duurzaam veilig ontvangen als bijdrage in de kosten van leggen grasbetontegels en kleine infrawerken. Daarnaast zijn meer bijdragen vanuit de ‘Wet Moor’ ontvangen als gevolg van forse toename in de graafwerkzaamheden door o.a. nutsbedrijven. Ook dit levert een extra budgettair voordeel op. Openbare verlichting (nadeel €33.000) Het nadeel is met name ontstaan door de tegenvallende eindafrekening over 2022 (onder andere door hogere energiebelasting). Het stroomverbruik voor de openbare verlichting niet veel afwijken ten opzichte van voorgaande jaren. Bermen en sloten (nadeel €47.000) De redenen van overschrijding is het zeer groeizame jaar, waardoor er veel meer gras en slootmaaisel is vrijgekomen. Tevens hebben we extra rijplaten moeten aanvoeren gezien de slechte weerssituatie en ging er meer tijd zitten in de afvoer van het korfmaaisel vanwege de drassige ondergrond Verkeersmaatregelen SPV (nadeel €29.000) SPV betreft een (Rijks) Regeling voor stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen en heeft een looptijd van 1 juli 2022 tot en met 31 december 2027. Hiervoor heeft de gemeente Dinkelland een Rijksbijdrage ontvangen. Voor de jaarlijkse SiSa verantwoording is de gemeente verplicht om de kosten inzichtelijk te hebben die op deze maatregelen betrekking hebben.

Gemaakte kosten worden daarom centraal verantwoord om het overzicht door de jaren te borgen. Van de gemaakte kosten is 50% subsidiabel, en 50% gemeentelijk aandeel. Het genoemde nadeel van € 29.000 is het gemeentelijk aandeel (50%) over 2023. Dekking hiervan vindt plaats binnen de budgetten van wegen, verkeer, riool e.d. . Het is dus een 'verschuiving' van budgetten. Vanaf 2024 zullen bij programmajournaal de bedragen, die bedoeld zijn voor deze SPV regeling, geraamd worden op het daarvoor bestemde budget. Groenvoorziening (beleid en beheer) (nadeel €28.000) Door het zeer groeizame weer is er veel meer onkruid voor de dag gekomen dan andere jaren. Ook moest er meer gesnoeid worden dan andere jaren door de goede weer condities. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen voor het uitvoeringsplan KOG voor €105000 (zie hiervoor ook voorstel budgetoverheveling) en Visual Tree Assesment / Boomveiligheidscontrole voor €94.000(zie voorstel budgetoverheveling) .

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2023 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Programma Economie Portefeuillehouder Benno Brand

Algemeen Aan de hand van de speerpunten detailhandel (vitale winkelgebieden in kernen), bedrijventerreinen en dienstverlening creëert de gemeente Dinkelland een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat. Wij willen daarbij ruimte blijven bieden voor (bijzondere) initiatieven van ondernemers, zodat optimaal en adequaat kan worden ingespeeld op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en economische trends.

76

De bedrijfsconsulent (ondersteund door een ondernemersserviceteam) vormt hierbij als eerste aanspreekpunt voor ondernemers de schakel tussen de gemeente en het bedrijfsleven en probeert de ondernemers zoveel mogelijk te faciliteren. Daarnaast wordt er actief ingezet op de (her)ontwikkeling, realisatie en uitgifte van bedrijfskavels en bedrijfsruimte, de uitvoering van de detailhandelsagenda/retaildeal en regionale samenwerking (met name in de vorm van regionale acquisitie).

Kengetallen Binnen het programma Economie maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal verkooppunten: 402 (2023)

Leegstand winkelvloeroppervlak (2023):

Wat hebben we in 2023 gedaan? Voor de actuele ontwikkelingen omtrent het programma Economie wordt verwezen naar de ambities.

Aangenomen moties en amendementen Moties Zonnevelden In de raadsvergadering van 16 april 2019 is de motie 'Ontwikkelingsmogelijkheden voor grootschalige zonnevelden in Noordoost Twente' unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •

Eventuele aanvragen voor zonnevelden op cultuurgronden, essen, stuwwalgebieden en historische landgoederen niet toe te kennen tot aan het moment dat de beoordeling door het Rijk van het bod RES Twente bekend is;

•

De evaluatie van de Notitie 'Ontwikkelingsmogelijkheden voor grootschalige zonnevelden in Noordoost Twente' een jaar na vaststelling, of zoveel eerder als de beoordeling van het Rijk van de RES Twente bekend is, uit te voeren;