Jaarstukken 2022 def.pdf

Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen. ACTIELIJN 4: CIRCULAIRE INKOOP Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. ACTIELIJN 5: ASBEST ERAF, ZON EROP Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

Energie: Wind en zon Wat wilden we bereiken? Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energieopwekking Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) 1. Op dit moment wekken we binnen de gemeente Dinkelland 11% van ons energieverbruik duurzaam op (Bron Klimaatmonitor 2016). Waar gaan we naar toe? (SOLL) 1. Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 de opwekking van 100% duurzame energie te hebben.

26

Tussendoelen: · Het tussendoel is om in 2023, 20% duurzame opwekking van energie te realiseren en 6% energiebesparing; · In 2030 zitten we op 30% duurzame opwekking en 12% energiebesparing In het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland samen met 194 andere landen toegezegd te zorgen dat de aarde in 2050 niet meer dan twee graden is opgewarmd. Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Mocht een aangescherpte doelstelling in de EU niet haalbaar blijken, dan zal Nederland ernaar streven om met gelijkgestemde Noordwest-Europese landen tot ambitieuzere afspraken te komen dan de door de EU toegewezen landenallocatie. Omdat de uitkomst van de internationale gesprekken nog niet vaststaat, kan de uiteindelijke doelstelling voor 2030 afwijken van de 49% waar het kabinet nu van uitgaat. Een betekenisvolle stap is gezet in de Europese Raad van 20 juni 2019, waarbij een grote meerderheid van de lidstaten klimaatneutraliteit voor 2050 heeft omarmd.

Wat hebben we gerealiseerd? 

Windbeleid in concept gereed



Evaluatie zonneveldenbeleid gereed



Routekaart wind en zon vastgesteld, proces routekaart gestart



Businesscases gemeente zoekt dak gereed, businesscases overgedragen aan regionaal energiebedrijf



Regionaal energiebedrijf Energiecoöperatie Noordoos Twente (EcNOT) opgericht



RES 1.0 vastgesteld



Gebiedsregisseur wind actief

Energie: Warmte Wat wilden we bereiken? In 2050 zijn alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af. Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen, die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. Ook willen we ons inzetten voor het stimuleren en faciliteren van biogas. Duurzaamnieuws: heel Nederland van het gas af hoe gaan we dat doen

Wat hebben we gerealiseerd? 

Proces Wijkuitvoeringsplannen gestart in Tilligte, basisdocument WUP gereed, enquetes en informatieavonden gehouden.



Proces Wijkuitvoeringsplannen gestart in in Weerselo, basisdocument WUP gereed, enquêtes en informatieavonden gehouden. Verkenning mogelijkheden warmtenet gestart.



Biogas beheersmaatschappij in voorbereiding



Plan van aanpak energiearmoede vastgesteld en in uitvoering



Warmtescans in voorbereiding

27

Duurzaam van onderop Wat wilden we bereiken? Het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen.

Wat hebben we gerealiseerd? 

De Coördinator duurzaamheid is aangesteld en onderhoudt de dialoog met (groepen) inwoners



Stimuleringsregeling groene cheques is vastgesteld en opengesteld om initiatieven van onderop te stimuleren



De Verordening Groene Leges is vastgesteld



Website: www.energievannoordoosttwente.nl



Het Energieloket is ingericht: https://www.duurzaambouwloket.nl/dinkelland



Bon van Noordoost Twente is aan alle huiseigenaren en huurders in Noordoost Twente uitgereikt



Energiekrant Noordoost Twente verschenen waarin alle thema’s breed belicht, huis-aan-huis verspreid



Organisatie Energiedagen Noordoost Twente



Inzet van mobiele showrooms in verschillende kernen



Inzet van energieadviseurs en -coaches voor advies aan huis

Circulaire inkoop Wat wilden we bereiken? Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Op dit moment hebben we nog geen helder beeld van wat circulaire inkoop voor de gemeente betekent en daarmee ook niet waar we staan. We gaan dit instrument ontwikkelen. Waar gaan we naar toe? (SOLL) · Er is een helder inkoopbeleid met duidelijke normen voor circulair inkopen · Het is meetbaar of er circulair ingekocht wordt · In 2022 wordt ingekocht conform de in het beleid gestelde normen.

28

Circulaire Economie helpt onze duurzame ambities te verwezenlijken. De circulaire economie en is een erg breed begrip. Het Ministerie van VROM hanteert de volgende definitie: “het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces, zodat dit uiteindelijk leidt tot de daadwerkelijk levering van een product, dienst of werk dat aan deze eisen voldoet.” Binnen Dinkelland ligt de focus op circulair inkopen. Hierbij gaat het om de inzet van het instrument Inkoop om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en zo duurzaamheid te versterken[1].

[1] Pianoo, kader voor circulair inkopen https://www.pianoo.nl/sites/default/files/documents/documents/kadercirculairinkopen-20april2015.pdf

Wat hebben we gerealiseerd? 

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen vastgesteld



Pilot Fietspad Manderveen is gestart



Visie op de laadinfrastructuur is vastgesteld

Asbest eraf, zon erop Wat wilden we bereiken? Eind 2022 zijn zoveel mogelijk asbestdaken gesaneerd. Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) In Dinkelland is in het buitengebied 628.000 m² aan asbestdaken aanwezig, in het stedelijk gebied 33.000 m² en op de bedrijventerreinen 10.000 m², welke direct onderhevig zijn aan de weersinvloeden. (Bron: asbestinventarisatie provincie Overijssel, situatie 2017) Waar gaan we naar toe? (SOLL) In afwachting van de behandeling van aangepaste wetsvoorstel Asbestdaken in de eerste kamer, is de SOLL voor 2020 als volgt: eind 2022 is zoveel mogelijk van de asbestdaken gesaneerd.

Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf. Zie ook: Eerste kamer verwerpt wetsvoorstel. Losse asbestvezels zijn schadelijk voor de volksgezondheid, het (langdurig) inademen van deze vezels kan leiden tot kanker. Asbestbranden leiden tot onrust over de volksgezondheid en vormen een risico op hoge maatschappelijke kosten en economische schade. Ondanks dat er (nog) geen verbod is grijpen we dit verbod aan om verduurzaming te bevorderen. Onze voorkeur gaat uit naar plaatsing van zonnepanelen ter vervanging van asbestdaken. Via het Duurzaamheidsfonds Dinkelland willen we het plaatsen van panelen stimuleren. Het Rijk (trekker), de provincie en de gemeenten onderzoeken de mogelijkheden van een revolverend fonds voor het verwijderen van asbestdaken voor particulieren. Van de gemeente wordt vooralsnog een bijdrage in het fonds gevraagd.

29

Wat hebben we gerealiseerd? 

Gratis wegbrengen asbest voor particulieren < 35 m² verlengd tot 2024.



Organiseren infoavonden ? nadien duidelijke toename aantal saneringen in 2018 en vanwege de aflopende landelijke subsidie.



Asbestdakenkaart provinciebreed



Voorbereiding project collectief asbest saneren voor particulieren (in juni 2019 afgeblazen omdat asbestdakenverbod per 2024 niet doorgaat)



Duurzaamheidsfonds voor bedrijven



Ruimtelijke regelingen (schuur-voor-schuur, rood-voor-rood)



2021 Communicatie provinciale regeling asbest eraf –zon erop

Duurzaam Dinkelland - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

684

245

-440

Lasten

203

1.169

686

484

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-203

-485

-441

44

Onttrekkingen aan reserves

-42

373

360

-13

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-245

-113

-81

31

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Project wijkuitvoeringsplan Weerselo (voordeel €28.000) De provincie Overijssel heeft voor het wijkuitvoeringsplannen van Weerselo en Tilligte respectievelijk €79.500 en €50.000 beschikbaar gesteld. Subsidies vanaf € 25.000 tot € 125.000 worden vastgesteld op het verleende bedrag als de activiteiten zijn uitgevoerd en aan alle voorwaarden is voldaan. De gedachte hierachter is het verminderen van de administratieve last voor relatief beperkte bedragen. De kosten van de activiteiten vielen voor Weerselo €28.000 lager uit dan het verstrekte subsidie. Voor de plannen in Tilligte was er sprake van een voordeel van €7.000.

Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves energieloket voor €11.000.

betreft voornamelijk een lagere onttrekking NOT

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2022 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

30

Ambitie Sterke bedrijvigheid Inleiding Ambitie Sterke Bedrijvigheid

In het coalitieprogramma 2018-2022 van Dinkelland is “ondernemen” als belangrijk thema benoemd. Omdat wij een aantrekkelijke gemeente willen zijn waarin het goed wonen, werken, leven en recreëren is. Het is van groot belang dat het Dinkellandse bedrijfsleven (Agro en food, MKB, detailhandel en vrijetijdseconomie) sterk blijft. Ondernemers zorgen voor banen en investeringen, maar vervullen ook op maatschappelijk vlak een zeer belangrijke rol in onze samenleving. Denk daarbij aan verschillende sponsorrelaties met ons rijke verenigingsleven en bij evenementen. Ondernemers zijn de motor van onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat, waarbij de dienstverlening aan en bereikbaarheid van ondernemers goed is, helpt het bedrijfsleven om ook in de toekomst goed te kunnen functioneren. Ondernemers zijn dus van wezenlijk belang voor onze samenleving. Wij zetten ons er dan ook voor in dat het Dinkellandse bedrijfsleven sterk blijft en versterkt wordt. Een `sterker Dinkellands bedrijfsleven` kenmerkt zich door tevreden (startende) ondernemers die hun bedrijfsactiviteiten volop kunnen ontwikkelen en de gemeente zien als partner om mee te denken over de gewenste ontwikkelingen. Een partnerschap tussen ondernemers en gemeente zorgt voor een betere dienstverlening.

Je bent dan immers tijdig van elkaars plannen, ideeën en suggesties op de hoogte, zodat hier zo goed mogelijk rekening kan worden gehouden. Als gemeente staan wij open voor andere vormen van samenwerking met onze ondernemers en hebben oog voor hun behoeften. Ook de regionale en (inter)nationale samenwerking hoort daarbij. Kortom, het creëren van sterke lokale, landelijke en internationale verbindingen. We zijn tevreden als we in het tweejaarlijkse onderzoek een 7 of hoger scoren. Dit resulteert binnen de Ambitie Sterke bedrijvigheid in de volgende actielijnen:

31

Vitalere vrijetijdseconomie Wat wilden we bereiken? Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Voor een overall view op de sector hanteren we `het aantal overnachtingen` als graadmeter voor de IST situatie. Deze meting doen we zelf en is gebaseerd op de toeristenbelasting. Als startpunt gebruiken we het aantal overnachtingen van 2017. In 2017 had gemeente Dinkelland 335.883 toeristische overnachtingen. Dit is een 3.8% stijging t.o.v. 2016 en het hoogst aantal overnachtingen gemeten in gemeente Dinkelland. Waar gaan we naar toe? (SOLL, gewijzigd t.o.v. de begroting 2020) Het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) heeft de verwachting uitgesproken dat het toerisme in Nederland de komende jaren een flinke groei zal doormaken. Voor Twente spreekt men zelfs over een groei van 30% in het aantal overnachtingen tot 2030 t.o.v. het jaar 2018. De Gemeente Dinkelland is zich er van bewust dat deze verwachte groei effecten met zich meebrengt voor de economie, de leefomgeving en het landschap. De komende jaren wil de Gemeente Dinkelland zich voorbereiden op de verwachte groei door acties uit te zetten binnen de hoofdthema’s: toeristisch ondernemerschap, toeristische voorzieningen en landschap, marketing en de grensligging (NL-DL) van Dinkelland.

Het realiseren van toerismespreiding in tijd en ruimte, en het behouden en ontwikkelen van een kwalitatief en vitaal verblijfsaanbod vormen voor de Gemeente Dinkelland een belangrijk toetsingskader binnen de uitgezette acties. Dinkelland is een vitale vrijetijdseconomische bestemming binnen Twente. Dit is te zien aan het jaarlijks aantal toeristische overnachtingen. In 2021 bedroeg het aantal toeristische overnachtingen ruim 500.000. (Een deel van deze stijging werd vermoedelijk veroorzaakt door een toename van binnenlandse vakanties als gevolg van corona). De gemiddelde besteding per dag, per toerist, bedraagt in Twente rond de € 100,aan directe en indirecte bestedingen. Gemiddeld wordt hiervan 60% besteed aan de overnachtingskosten (direct) en 40% indirecte aan o.a. het culinair aanbod, de detailhandel, verhuur van fietsen en voertuigen, en andere dagrecreatieve activiteiten. De sector vrijetijdseconomie is erg trend- en seizoen afhankelijk. Tevens kent de sector veel verschillende stakeholders en belangen. Voor het behouden van vitale Dinkellandse vrijetijdssector is het van belang dat trends en ontwikkelingen, kansen en potenties en verschillende belangen constant gestuurd worden. Gemeente Dinkelland wil hieraan bijdragen door in te spelen op de huidige aantrekkingskracht van Dinkelland en deze te voorzien van toekomstbestendige impulsen.

De Dinkellandse toerist bezoekt Dinkelland voornamelijk om tot rust te komen en te genieten van ruimte, landschap en culturele waarden . De komende jaren hebben de volgende activiteiten prioriteit: 

het behouden en versterken van deze aantrekkingskracht door middel van het behouden van het (coulissen)landschap (Natura 2000);



het versterken van de toeristische voorzieningen waaronder de fiets- en wandelnetwerken;



het blijven vermarkten van het merk Ootmarsum-Dinkelland in samenwerking met Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland;



het benutten van de Duitse grensligging, en



inzetten op seizoenspreiding door het aantal toeristische overnachtingen in het voor- en het najaar te vergroten.

Wat hebben we gerealiseerd? 

Verkenning van de Noordoost Twente gemeenten voor het verbeteren van de samenwerking op het gebied van kwalitatief toerisme



Jaarlijks tientallen bedrijfsbezoeken door portefeuillehouder en toeristisch consulent

32



Tientallen initiatieven nieuwe verblijfsrecreatie/ uitbreidingen



De toeristisch consulent behartigt regionaal, provinciaal en grensoverschrijdend de belangen van Dinkelland. Structurele samenwerking met Nordhorn



Het ‘Twents Blokje Om’ (300 km) is opgeleverd



Doorlopende marketing van Twente en Dinkelland



Samenwerking met Duitsland verkend (verschillende bijeenkomsten) en ambitie tot verdere samenwerking vastgesteld



Voucherregeling seizoensverlengende activiteiten en evenementen



Bijgedragen aan activiteiten gericht op cultuurparticipatie



Deelname aan verkenning project Vitale Vakantieparken Overijssel

Sterker ondernemersklimaat Wat wilden we bereiken? Een beter bij de behoefte passende ondersteuning van ondernemers Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) In het meest recente onderzoek naar de MKB-vriendelijkste gemeente uit 2020 heeft de gemeente Dinkelland het rapportcijfer 7 gekregen.

Waar gaan we naar toe? (SOLL) (GEWIJZIGD) Een beter ondernemersklimaat: Dinkelland wil dat de tevredenheid onder ondernemers toeneemt. Het werken aan een goed ondernemersklimaat voor de agrarische sector, detailhandel, het MKB en de vrijetijdseconomie met een zo optimaal mogelijke dienstverlening blijft de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Wij willen voldoende mogelijkheden om in te spelen op actuele ontwikkelingen zonder daarbij de toekomstbestendigheid van de centra (Denekamp, Weerselo en Ootmarsum) in gevaar te brengen. Als gemeente hebben wij daarbij een faciliterende en stimulerende rol. Wij willen ieder jaar minimaal 50 bedrijfsbezoeken brengen: dit gebeurt door zowel het college, als door de portefeuillehouder, als door de bedrijfsconsulent, dan wel een combinatie daarvan. We informeren onze ondernemers over voor hen relevante ontwikkelingen, bijeenkomsten, etc. Ook gaan we in overleg met ondernemers bekijken hoe we onze prachtige Dinkellandse bedrijven beter onder de aandacht kunnen brengen bij de Twentse onderwijsinstellingen. De rol van de gemeente Dinkelland zal met name bestaan uit faciliteren en stimuleren. Daarnaast zien wij het als onze taak om te verwijzen naar subsidiemogelijkheden en formele belemmeringen te verminderen. Wij willen ondernemers verbinden met relevante organisaties en projecten, zoals beschikbaar via de Agenda voor Twente/Twenteboard.

Verder wil de gemeente inzetten op partnerships met ondernemers en vertegenwoordigingen van ondernemers.

Wat hebben we gerealiseerd? 

Jaarlijks tientallen bedrijfsbezoeken met portefeuillehouder en met college



Jaarlijks ca. 15 nieuwsbrieven uitgebracht



Frequent bestuurlijk overleg met ondernemersverenigingen



Organisatie Week van de Ondernemer

33



Bedrijven verbonden aan de Agenda voor Twente en subsidiemogelijkheden



Behoeftenonderzoek bedrijventerreinen uitgevoerd



Centrummanager Denekamp



In 2022 hebben we binnen de gemeente geen faillisementen van bedrijven gehad

Innovatievere agrarische sector Wat wilden we bereiken? Ondersteuning van het ondernemerschap in de agrarische sector Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) We hebben geen nulmeting die inzicht geeft in de effecten van de ondersteuning van de sector. We gebruiken het participatieprocessen die worden doorlopen voor het opstellen van de Omgevingsvisie (hoofditem Buitengebied) en de Gebiedsgerichte Aanpak Noordoost-Twente, als input voor traceren van de transitieopgaven in het landelijk gebied van Dinkelland. Waar gaan we naar toe? (SOLL) We voorzien reeds nu een verbreding van de actielijn “Innovatievere agrarische sector”, naar een aantal breder georiënteerde verduurzamingsopgaven van het landelijk gebied: 

Landbouw en voedsel



Klimaat en energie



Natuur en biodiversiteit



Klimaatverandering

In 2021 hebben we een begin gemaakt met het in beeld brengen van de transitieopgaven van het landelijk gebied. Ondernemers moeten kunnen ondernemen en dat geldt ook voor de agrarische sector. Er moet ruimte geboden blijven worden. De marktomstandigheden in de agrarische sector veranderen constant. De veranderende regelgeving en de noodzaak tot investeren in onder meer dierenwelzijn en milieumaatregelen leidt bij veel bedrijven tot ruimtelijke en zelfs ook financiële problemen. Ook de klimaatverandering vraagt, met name op de hoger gelegen zandgronden waar Dinkelland ligt, een grote inspanning van de agrarische sector. Deze verandering leidt samen met onder meer de gebruiksnormen voor dierlijke mest tot verschralende landbouwgronden. Het gevolg hiervan is lagere opbrengsten en het ontstaan van schade aan natuur en problemen met grond- en oppervlaktewater. Vernieuwende initiatieven bieden nieuwe kansen voor economie en werkgelegenheid en een goede basis voor een circulaire economie in Dinkelland

Wat hebben we gerealiseerd? 

Regionale en provinciale belangenbehartiging van onze agrariërs



Jaarlijks tientallen bedrijfsbezoeken consulent met portefeuillehouder



AgroHUB gerealiseerd met de 3 O’s (hogeschool Dronten, LTO, agrariërs)



Projectdeelnemer Natura 2000 gebieden



Actieve deelname MVT/ GGA stikstof NOT/ IBP/landschapsdeal



Deelname LEADER Noordoost-Twente

34



Doorontwikkeling toekomstgerichte erven door middel van inzet ErfCoaches



Frequente communicatie



Organiseren Kennissessie “Kansrijk Ondernemen” in Noordoost-Twente



Mede kartrekker van het biodiversiteitsplan Twente

Sterke bedrijvigheid - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

73

77

4

Lasten

366

815

685

130

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-366

-743

-608

134

Onttrekkingen aan reserves

0

377

275

-101

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-366

-366

-333

33

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Twents blokje om fase 1 (voordeel €30.000) De provincie Overijssel heeft voor “Twents blokje om” €48.000 beschikbaar gesteld. Subsidies vanaf € 25.000 tot € 125.000 worden vastgesteld op het verleende bedrag als de activiteiten zijn uitgevoerd en aan alle voorwaarden is voldaan. De gedachte hierachter is het verminderen van de administratieve last voor relatief beperkte bedragen. De kosten van de activiteiten vielen €30.000 lager uit dan het verstrekte subsidie.

Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekkingen voor Versterken toeristische voorzieningen (coulissen)landschap en natuur voor €34.000 en Lokaal steunfonds ondernemers voor € 39.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2022 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

35

Ambitie Inclusieve samenleving Inleiding Ambitie Inclusieve Samenleving

Een samenleving waarin iedereen mee doet, dat noemen we een inclusieve samenleving. Samen met inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties willen we hier invulling aan geven. Wij willen bereiken dat zoveel mogelijk mensen meedoen. Om een inclusieve samenleving te bereiken, is het belangrijk dat we op elkaar letten en voor elkaar zorgen. De periode 2019-2022 staat in het teken van de transformatie om de toenemende druk op het Sociaal Domein te verlichten. We willen onze samenleving, onze kernen en onze inwoners in hun kracht te zetten met als doel een positievere gezondheid. Tegelijkertijd willen we de ondersteuning en zorg kwalitatief goed, betaalbaar en bereikbaar houden. Om dit te realiseren werken we de komende periode aan de volgende zaken.

Wat gaan we hiervoor als gemeente doen?

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Onze Insteek is de gedachte dat inwoners een goed gevoel van welbevinden hebben. Los van de maatschappelijke waarde die dat heeft, is het zo dat inwoners die zich goed voelen, minder snel een hulpvraag hebben en ondersteuning nodig hebben. Daarom is de onderliggende gedachte dat we als gemeente inzetten op positieve gezondheid.

36

Positieve Gezondheid[1] is de uitwerking in zes dimensies van de bredere kijk op gezondheid. Met die bredere benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Dit is te vertalen naar de leefomgeving van inwoners en het faciliteren van positieve gezondheid. Dit doen we door passende algemene voorzieningen en ondersteuning te bieden, een goede leefomgeving in te richten en het leggen van verbindingen in de samenleving. Als gemeente zien wij ook vooral hier onze rol. Onderstaande figuur laat dat mooi zien.

De insteek van positieve gezondheid[2] sluit naadloos aan bij de zaken die we als gemeente nastreven namelijk: 

mensen veel meer in contact te brengen met hun kracht in plaats van ze aan te spreken op hun zwakte,



persoonsgerichte zorg te bieden en echt aan te sluiten op persoonlijke behoeften,



de regie bij de mensen zelf te laten en ze te helpen hun eigen beslissingen te nemen.

Daarnaast is het van belang de ondersteuning en zorg bereikbaar en betaalbaar te houden. We willen kwalitatieve goede ondersteuning en zorg bieden, vanuit de gedachte één gezin, één plan, één regisseur voor die inwoners die het nodig hebben.

37

Wat gaan we hiervoor als gemeente doen? In het plaatje hieronder is te zien hoe de ondersteuning en zorg rondom een inwoner, is opgebouwd uit een aantal lagen. Per laag wordt er gewerkt aan versterken van de positieve gezondheid van onze inwoners en het bereikbaar en betaalbaar houden van de ondersteuning en zorg.

Om de gestelde ambitie te bereiken is het ook essentieel om meer inzicht en overzicht te krijgen in de interventies en de resultaten en effecten hiervan. Op dit moment zijn een behoorlijk aantal interventies gestart. We kunnen aangeven wat we doen, echter de effecten van de interventies zijn nog niet altijd inzichtelijk. Besturing van het sociaal domein vraagt hier wel om. Het vraagt continu om te analyseren of we de juiste dingen doen. Leveren de interventies de gewenste resultaten op, vragen veranderingen in het sociaal domein om het bijsturen, versnellen of stoppen van bepaalde interventies? Hiervoor starten we het project Grip op sociaal domein.

Langer gezond Wat wilden we bereiken? Doel: Nog meer inwoners werken aan hun gezondheid* en kijken (samen) om naar anderen en zijn in staat hen te activeren deel te nemen aan de samenleving.

*Gezondheid is veel meer dan niet ziek zijn. Gezondheid gaat over sociaal, mentaal en fysiek welbevinden en de mogelijkheid hier zoveel mogelijk eigen regie op te voeren. De factoren die gezondheid kunnen beïnvloeden, willen we zoveel mogelijk voorkomen, beperken of bevorderen. Dit doen we onder andere door sport, bewegen, preventie en cultuur als middel te gebruiken om het welzijn en de zelfredzaamheid van de inwoners te bevorderen. En door met inwoners in gesprek te gaan over het organiseren van activiteiten en het creëren van ontmoetingsplekken om samen te komen voor een praatje, voor vrijwilligerswerk of voor sportieve, culturele of andere activiteiten.

38

Wat willen we bereiken? 

Meer of gelijk aantal inwoners ervaren een goede gezondheid



Meer of gelijk aantal inwoners bewegen voldoende



Meer kinderen van ouders met een lage opleiding zijn lid van een sportvereniging



Meer kinderen zijn meestal weerbaar



Minder jongeren onder de achttien hebben alcohol gedronken de laatste vier weken

(NB. De staat van de bevolking in Dinkelland en Tubbergen is nu al nagenoeg optimaal wanneer dat wordt vergeleken met andere Twentse gemeenten. Het gaat nu vooral om het behouden van de goede staat).

Wat hebben we gerealiseerd? 

Sportakkoord getekend en in uitvoering



Preventieakkoord getekend en in uitvoering



Positieve gezondheid is en wordt opgenomen in projecten en ontwikkelingen



Samenwerking in het onderwijs is vormgegeven door inzet Nationaal Programma Onderwijs



Inclusie en diversiteit is opgenomen in de communicatiekalender



Kansrijke start is van start gegaan door een inventarisatie bij de stakeholders naar de verbeterpunten



Evaluatie alcohol en drugs is vastgesteld en er is akkoord op de inzet van het ijslandspreventiemodel

Versterken sociale basis Wat wilden we bereiken? Doel: De niet-professionele algemene voorzieningen zoals vrijwilligersorganisaties en inwonersinitiatieven zijn beter toegerust om inwoners te ondersteunen bij het bereiken van een positieve gezondheid. De gemeente ondersteunt en faciliteert, daar waar 'reuring' is, om (inwoners)initiatieven te vergroten, verstevigen en waar nodig aan te jagen. Hierdoor kunnen inwoners zonder indicatie gebruik maken van algemene voorzieningen die nabij in de kern georganiseerd zijn. Hierbij wordt samengewerkt met de te ontwikkelen één toegang voor het sociaal domein.

Wat willen we bereiken? We hebben het aantal inwoners met een hulp- of ondersteuningsvraag in beeld welke worden verwezen naar een vrijwillige algemene voorziening in plaats van en professionele algemene voorziening, dan wel maatwerkvoorzieningen.

39

Wat hebben we gerealiseerd? 

Algemene voorzieningen zijn in beeld gebracht en in verschillende dorpen wordt samengewerkt om de voorzieningen verder te ontwikkelen o

Samen Welzijn en De Mare Noord Deurningen

o

Samen Welzijn Tilligte in combinatie met zorggroep Sint Maarten

o

Samen Welzijn Lattrop

o

Deurningen



Evaluatie stimuleringsfonds en sociale hypotheek is opgeleverd, overgang naar leefbaarheidsfonds is in uitvoering



Onderzoek vrijwilligers en verenigingsondersteuning is gestart

Zorg meer nabij Wat wilden we bereiken? Doel: Professionals zijn beter toegerust, dichterbij en werken beter samen om inwoners te ondersteunen bij het bereiken van een positieve gezondheid. We zorgen voor één heldere toegang. Door het samenbrengen van de (welzijn)partners op één plek wordt het voor de inwoner duidelijk waar zij terecht kan met een hulpvraag. Door het verbeteren van de samenwerking met mede-verwijzers naar de zorg wordt de inwoner sneller van de juiste zorg voorzien. Daarnaast hanteren we een gezamenlijke visie en werkwijze gebaseerd op de brede uitvraag naar alle aspecten van positieve gezondheid en de aanpak van een social worker zoals beschreven in het plan van aanpak één toegang. Zo zorgen we voor één gezin, één plan, één regisseur.

Wat willen we bereiken? 

De cliënttevredenheid Jeugd is toegenomen (CEO)



De cliënttevredenheid Wmo is toegenomen (CEO)



De bekendheid van cliëntondersteuning is toegenomen (CEO)



Het percentage aantal afgegeven maatwerkvoorzieningen ten opzichte van het aantal inwoners is verminderd (wordt reeds gemonitord)



Het aantal directe verwijzingen door huisarts naar JGGZ is afgenomen.

Wat hebben we gerealiseerd? 

Regionaal plan van aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling is vastgesteld



Evaluatierapport armoedebeleid is opgeleverd



Eén toegang: Schakel is geïmplementeerd en van start gegaan



Plan van aanpak en inzet van Integrale schuldenaanpak is opgeleverd



Pedagogische Gezinsbegeleiding Jeugdgezondheid is ingekocht



Overeenkomst tussen huisartsen en gemeenten over de inzet POH GGZ is getekend en in uitvoering



Inzicht in onderscheidt WMO/ WLZ is vergroot door voorlichting

40



Plan van aanpak en inzet WIJK GGD is geïmplementeerd



Zelfvoorzienend systeem vervoer MAAS is gestart



Werkzaamheden zoals opstellen beleidsregels en inrichting van de processen ten behoeve van de nieuwe wet inburgering zijn in volle gang



Dorpsondersteuner Saasveld is verlengd tot eind 2022

Meer inwoners kunnen meedoen Wat wilden we bereiken? Doel: Meer inwoners ervaren een positievere gezondheid door de inzet van een maatwerkvoorziening. Meer inwoners kunnen actief deelnemen aan de samenleving. Zij participeren zoals ze graag zouden willen en kunnen. Als inwoners willen, worden zij ondersteund bij het binden van een voor hen zinvolle daginvulling. Mensen die willen, maar die (tijdelijk) niet mee kunnen doen in de samenleving, die dat door middel van een maatwerkoplossing wel kunnen.

Wat willen we bereiken? Er is voor elke inwoner een passende voorziening en/of regeling beschikbaar, waardoor zij zo optimaal mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Het % Dinkellandse inwoners (18+) welke een (zeer) goede gezondheid ervaren blijft gelijk of neemt toe. In 2020 wordt een nieuwe Volwassenen- en ouderenmonitor uitgevoerd.

Wat hebben we gerealiseerd? 

Transformatie arbeidsmarktparticipatie: samenwerking met NUO en SPN zijn geformaliseerd en voor de Pwet is de samenwerking vormgegeven met Oldenzaal



Twentse belofte: Lokaal plan van aanpak is opgesteld en in uitvoering



Voor decentralisatie beschermd wonen zijn samenwerkings-afspraken met de centrumgemeenten vastgesteld



Coördinator Externe verwijzers is aangesteld en in uitvoering



Zorglandschap 2.0: regionale visie Jeugd is vastgesteld



Integrale samenwerkingsagenda (Twentse koers): subsidie cliëntondersteuning is beschikt en besloten is om de samenwerkingsagenda te continueren



Evaluatie maatregelen leerlingenvervoer is opgeleverd en verbeterpunten zijn uitgevoerd

41

Inclusieve samenleving - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

0

1

1

Lasten

49

691

481

210

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-49

-691

-480

211

Onttrekkingen aan reserves

0

642

424

-218

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-49

-49

-56

-7

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor het uitvoeringsplan sociaal domein voor €114.000, mantelzorgbeleid voor € 50.000 en gemeentelijke cultuurvisie voor €37.000. Zie voorstel budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2022 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

42

Participatieprocessen Inleiding Bij participatie gaat het om een manier van (samen)werken. Gemeente en betrokken inwoners en/of organisaties geven samen vorm aan (delen van) plannen of beleid. Zowel de inwoners als de gemeente kunnen hiervoor het initiatief nemen. Deze manier van samenwerking is een middel om draagvlak in de samenleving te vergroten en kwaliteit van onze plannen voor leefbare kernen te verbeteren. Doordat dit een middel is en niet een doel op zich is de opbouw van dit onderdeel anders dan bij de ambities met actielijnen en inspanningen. Samenwerken en besturen met de samenleving is één van onze uitgangspunten. Inwoners weten als geen ander welke kansen of problemen er spelen in hun kern en wat er nodig is om hun kern leefbaar te houden. Er is niet één partij die gaat over leefbaarheid. Het gaat ons allemaal aan. Samen houden we de gemeente leefbaar. Onze inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en kernraden krijgen veel voor elkaar. Er is oog voor wat er moet gebeuren, de wil om aan te pakken is groot en is gericht op oplossingen. Deze betrokken houding maakt dat initiatieven van groot tot klein vorm krijgen. Als inwoners zelf verantwoordelijkheid nemen en zelf eigenaar zijn van plannen, dan zal dat positief bijdragen aan de duurzaamheid van plannen en projecten. Bovendien is de kans op draagvlak en herkenning groter.

Initiatieven van inwoners geven wij nog meer ruimte om te ontwikkelen. Wij ondersteunen en stimuleren, met aandacht voor de menselijke maat (denken vanuit de leefwereld) en met een open blik. We sluiten aan bij wat er in elke kern gebeurt en de inwoner heeft de hoofdrol. We werken dus samen met de samenleving aan de leefbaarheid in onze kernen en bepalen samen met de inwoners aan de voorkant bewust de rolverdeling.

Welke rollen zijn er? Wij gebruiken de participatieladder (zoals in de onderstaande afbeelding) om de rolverdeling met de samenleving aan de voorkant scherper te krijgen. Dit geldt niet alleen bij initiatieven uit de samenleving, maar bij alle veranderingen binnen gemeentelijk beleid of besluitvorming moeten we ons afvragen of dit ook de inwoners raakt. Daarbij maken we telkens aan de voorkant de bewuste afweging welke trede van de ladder we gaan toepassen.

43

Wat wilden we bereiken? Het basisprincipe van participatieprocessen is: samenwerken en het ontwikkelen van partnerschap tussen de inwoners en de gemeente. Dit vraagt om een verbeterd samenspel en van alle partijen een andere manier van werken. Van onze eigen ambtelijke organisatie vraagt dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken: 

bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging voor de mate van participatie plaats;



bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de bestendigheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief;



op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Toelichting: deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd;



wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving: uitnodigend, praktisch, betrokken, betrouwbaar en professioneel. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan, en



onze medewerkers zijn goed toegerust zodat zij met plezier en de juiste vaardigheden met de samenleving samenwerken.

Hoe hebben we dat bereikt? De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om participatieprocessen binnen de gehele organisatie te professionaliseren en dat bestaat uit de volgende onderdelen: bestuursstijl, communicatie, medewerkers, financiën, (be)sturing, maatschappelijke partners en een instrumentenkoffer. Hieronder is het schematisch weergegeven en staat beschreven aan welke punten we moeten werken om nog meer dan nu een daadkrachtige partner van de samenleving te kunnen zijn.

44

Wat hebben we gerealiseerd? Financiële kaders Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar

Wat hebben we gerealiseerd in MijnDinkelland2030! Bij participatie gaat het om een manier van (samen)werken. Gemeente en betrokken inwoners (of organisaties) geven samen vorm aan (delen van) plannen of beleid. Dit geldt voor alle beleidsterreinen. Met Mijn Dinkelland 2030! hebben wij participatie al volop toegepast. De inwoners in alle kernen denken na over de toekomst van hun dorp en samen met hen maken we keuzes. Mooie initiatieven komen tot bloei. Een aantal hebben geleid tot concrete projecten en inspanningen terwijl andere nog in de ontwikkelfase zitten.

Versterken samenlevingsgericht werken in de organisatie Er zijn gesprekken gevoerd met alle medewerkers, directie en bestuur organisatie breed. Gesprekken waarin is opgehaald wat belangrijk wordt gevonden als het gaat om Samenlevingsgericht werken. In 2022 is deze opbrengst vertaald naar een duidelijk kader, en is een werkstructuur rond Samenlevingsgericht werken georganiseerd. Samenlevingsgericht werken is opgenomen in de organisatie boodschap en het medewerkersprofiel.

45

Dinkelland in de regio De gemeente Dinkelland wordt omringd door maar liefst zes Twentse gemeenten en grenst aan Duitsland. Samenwerking is van groot belang. De samenwerking met de gemeente Tubbergen is daarin speciaal en zal ook de komende periode van grote waarde en belang zijn. Op veel inhoudelijke thema’s zetten wij onze samenwerking met andere Twentse gemeenten, de Regio Twente, de Provincie en het Rijk voort. Er liggen voldoende verbindingen met onze Duitse partners waarin we volop willen blijven investeren. Wij hebben de overtuiging dat (Eu)regionale samenwerking op het gebied van economie en ondernemen van belang is voor Twente als geheel, maar ook voor Dinkelland. Onze regio houdt niet op bij de grens, integendeel, de grensligging is een unieke positie voor Dinkelland. Hier willen we de komende periode dan ook meer van profiteren. Deze samenwerkingsrelaties doorkruisen de ambities en participatieprocessen op allerlei manieren. Vandaar dat we deze er ook uitlichten en als dwarsverband over alle inspanningen heen zien gaan. Veel ondernemers in de grensregio maken gebruik van het Nederlandse en Duitse afzetgebied. Voor hen bestaat de grens niet echt. Dit willen we blijven stimuleren en wanneer dat nodig is, actie ondernemen. De Twentse gemeenten hebben elkaar steeds meer nodig.

Het onderhouden en versterken van de samenwerking met onze buurgemeenten is daarom van groot belang. De Agenda voor Twente is een belangrijke basis voor onze (Eu)regionale samenwerkingen en biedt mogelijkheden die we zoveel mogelijk willen benutten. Een goed ondernemersklimaat is gebaat bij een goede aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt. Wij delen de zorg van ondernemers om ook in de toekomst voldoende gekwalificeerd personeel te hebben en te behouden. We zien een verbindende rol voor de overheid om onderwijs, onderzoek en ondernemers nog meer samen te brengen; het verbinden van de zogenoemde 4 O’s. Het is noodzakelijk dat nieuwe kennis en vaardigheden aangeleerd en bijgehouden worden. Een leven lang leren en ontwikkelen, zodat (toekomstige) werknemers duurzaam inzetbaar zijn en blijven. 

We werken op inhoudelijke thema’s intensief samen met de Twentse buurgemeenten.



Wij onderschrijven deze actielijnen van de Agenda voor Twente en zoeken hierbij waar mogelijk aansluiting.



Om het rendement van de Agenda voor Twente zo groot mogelijk te maken, is samenwerking met onze bedrijven en het onderwijs noodzakelijk.



De coördinator en contactpersoon internationale contacten gaat deze contacten ondersteunen door ze inhoud en vorm te geven, de activiteiten te coördineren en het bestuur te adviseren.



We leggen de focus voor (Eu)regionale samenwerking op arbeidsmarkt, mobiliteit, het Grensinfopunt, het opstellen en uitvoeren van een sterke Lobbyagenda en het ondersteunen van de commissie belangenbehartiging.

Meer grensoverschrijdende samenwerking Meer profiteren van onze grensligging Grensoverschrijdende samenwerking biedt kansen. Door de grens niet langer te zien als barrière, maar als verbinding, ontstaat een ander perspectief: profiteren van de grens. Zowel voor de regio aan Nederlandse zijde en de regio aan de andere kant van de grens. We willen de gezamenlijke sterke punten van beide regio’s van de grens bundelen om van elkaar te kunnen profiteren. Hoofdpunten hierbij vormen de thema’s: duurzame ontwikkelingen, economie en maatschappelijk ontwikkelingen. Om de landsgrens niet langer een scheidingslijn te laten vormen en als sterke deelregio’s tot één verzorgingsgebied te komen, volgen we een gezamenlijk en geïntegreerd ontwikkelingsconcept. Dit omvat alle domeinen van het leven en rust op twee pijlers: 

Vergroting van de economische kracht en de kwaliteit van leven en



Bevordering van de integratie van het gebied.

46

We realiseren ons dat we voor de uitvoering van dit concept de steun van met name de deelstaten Niedersachsen en Nordrhein-Westfalen en de provincies Gelderland en Overijssel nodig hebben.

Overzicht baten en lasten Financiële kaders (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

0

0

0

Lasten

348

1.260

1.173

87

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-348

-1.260

-1.173

87

Onttrekkingen aan reserves

0

912

819

-93

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-348

-348

-354

-6

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekkingen voor procesgeld ondersteuning via menselijke "toolkit voor €41.000 en procesgeld MijnDinkelland2030 voor €36.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2022 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Omgevingswet Vanuit het project Omgevingswet wordt er via een aantal lijnen gewerkt aan de implementatie. Er wordt gewerkt aan de voorbereiding op de implementatie van het Omgevingsplan en het aanpassen van de werkprocessen. Zoals het er nu voor staat zal de Omgevingswet 1 januari 2024 in werking treden in plaats van 1 juli 2023. De invoering van wet is hierdoor wederom vertraagd. Dit heeft geen tot weinig impact op de planning gehad. In 2022 zijn hierin de volgende mijlpalen behaald:

Omgevingsvisie 

Werken met de vastgestelde omgevingsvisie in de praktijk

Digitaal Stelsel Omgevingswet 

Aangesloten op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet

47

Voorbereiding Omgevingsplan 

Aanbesteding begeleiding opstelling van het nieuwe Omgevingsplan



Uitwerken van een handboek Omgevingsplan



uitwerken keuzes bruidsschat



uitwerken casco omgevingsplan

Omgevingswet in de praktijk: 

De werkprocessen geinventariseerd en op orde gebracht



Samenwerkingsafspraken en contracten geïnventariseerd, in beeld gebracht en beoordeeld



deelgenomen aan (regionale) ketentesten om de digitale keten te testen



Voorbereidingen getroffen voor aanpassingen van de legesverordening op de Omgevingswet



Een Pilot voor de Wet Kwaliteitsborging afgerond



Besluitvorming over de delegatiebevoegdheden



Besluitvorming bindend adviesrecht raad

Communicatie & projectmanagement 

Het meenemen van de medewerkers, college, raadsleden en onze ketenpartners door middel van communicatie, opleidingen, kennissessies, bijeenkomsten en werkvormen.

48

4. Programma's basisdeel Inleiding op de basisbegroting In deze jaarstukken 2022 wordt op taakveld niveau gerapporteerd, als gevolg van de nieuwe programmaindeling overeenkomstig de taakvelden die is ingevoerd bij het opstellen van de begroting 2019. Ieder programma in het basisdeel is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: 

Portefeuillehouder(s)



Algemeen: algemene omschrijving van het programma.



Vastgestelde beleidsnota's: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl



Kengetallen: relevante kengetallen per programma.



Verbonden partijen: voor een totaalbeeld van de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma verwijzen we u naar de paragraaf Verbonden partijen.



Wat hebben we in 2022 gedaan? Omschrijving van de ontwikkelingen die hebben gespeeld binnen het programma.



Aangenomen moties en amendementen: moties en amendementen met de stand van zaken.



Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.



Overzicht baten en lasten: weergaven van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ten opzichte van de begroting na wijziging.

49

Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders John Joosten & Richard de Way

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zeven zetels, VVD drie zetels, Progressief Dinkelland (PvdA en Groen Links) twee zetels en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders.

Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen.

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten.

Kengetallen Binnen het programma Bestuur & middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen: 

Aantal inwoners: 26.762



Gemiddelde leeftijd: 44,2 jaar



Aantal huishoudens: 10.520



Aandeel alleenwonenden: 26,5%



Gemiddeld betaalde ozb: €375

Prognose bevolkingsontwikkeling:

50

Wat hebben we in 2022 gedaan? Herijking gemeentefonds Het Rijk werkt samen met de VNG aan een herijking van de verdeling van het gemeentefonds. Deze herijking moet leiden tot een toekomstbestendige verdeling met als uitgangspunten stabiliteit, vereenvoudiging, en uitlegbaarheid. Deze herijking was in eerste instantie opgedeeld in de volgende twee onderdelen. Na een aantal jaren van onderzoek, inspraak en advies is in de meicirculaire 2022 uiteindelijk duidelijkheid gegeven over de herijking en de herverdeeleffecten. De uiteindelijke herverdeeleffecten van de herijking van het gemeentefonds komen voor de gemeente Dinkelland volgens de meicirculaire 2022 neer op een voordeel van € 32 per inwoner (€855.000). Voor het herverdeeleffect wordt een ingroeipad gehanteerd om te bewerkstelligen dat het herverdeeleffect gefaseerd tot stand komt. Het ingroeipad wordt voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner gezet. Ook is het ingroeipad beperkt tot drie jaar. Na drie jaar bedraagt het maximaal voor- of nadelig herverdeeleffect voor een gemeente maximaal € 37,50 per inwoner (voor Dinkelland dus € 32) per inwoner). Voor de verwerking van dit ingroeipad maakt het rijk gebruik van een zogenaamde suppletie-uitkering. De gevolgen van deze herijking en de suppletie-uitkering zijn met ingang van het jaar 2023 opgenomen in de begroting.

Extra middelen via algemene uitkering voor jeugd Op 2 juni 2021 hebben de VNG en het Rijk in een bestuurlijk overleg gesproken over de uitspraak van de Commissie van Wijzen inzake het jeugddossier. Op basis van de afspraken in dit overleg stelt het rijk voor 2022 € 1,314 miljard extra ter beschikking aan gemeenten ter compensatie voor de tekorten op het gebied van jeugdhulp. Hiermee volgt het kabinet de uitspraak van de Commissie. In het overleg is ook vastgesteld dat het nieuwe kabinet een besluit dient te nemen over de structurele financiële bekostiging van gemeenten vanaf 2023 op dit dossier en dat rijk en VNG zich committeren aan een Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2022 heeft het Rijk de definitieve verdeling voor het jaar 2023 ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg is volledig opgenomen. Voor Dinkelland € 1,445 miljoen. Voor de jaren vanaf 2024 blijven we in afwachting van meer duidelijkheid uitgaan van een raming van 75%. Het kabinet gaat de komende tijd met gemeenten en andere relevante partijen verder in gesprek over de Hervormingsagenda Jeugd, die moet bestaan uit een combinatie van een set van kostenbesparende maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd.

51

Bij het afsluiten van de Hervormingsagenda zal het kabinet ook besluiten over de extra middelen voor 2024 en verder die aan gemeenten beschikbaar gesteld worden. Het advies van de Arbitragecommissie c.q. de Commissie van Wijzen vormt het uitgangspunt

Opschalingskorting In de meicirculaire 2022 is aangegeven dat de oploop van de opschalingskorting is geschrapt voor de duur van de kabinetsperiode. Eerder was de oploop van de opschalingskorting al bevroren voor de jaren 2020 tot en met 2022. Deze stand wordt bevroren tot en met 2025. Met als gevolg dat de korting in de jaren 2023 tot en met 2025 wordt teruggeboekt, maar de reeks eindigt in een korting van € 975 miljoen cumulatief in 2026. In de begroting 2022 en de perspectiefnota 2022-2026 is hier reeds mee rekening gehouden. De meicirculaire 2022 verandert hier dus niets aan. Ook niet aan de verslechtering in 2026 die voor Dinkelland € 820.000 structureel bedraagt.

Stand van zaken bezwaarschriften omzetbelasting 2019 t/m 2021 Wij hebben in maart 2021 bezwaar gemaakt tegen de jaarbeschikking BTW-compensatiefonds (BCF) 2019 en een verzoek ingediend om een naheffingsaanslag voor de btw-aangifte 2019. De uitspraak van de Belastingdienst heeft vertraging opgelopen omdat er is gekozen een nieuwe berekeningssystematiek voor het mengpercentage algemene kosten toe te passen met ingang van 2019. De Belastingdienst heeft november 2022 zijn standpunt aangeleverd en komt grotendeels aan ons bezwaar tegemoet met als gevolg een teruggaaf BCF 2019 en btw-aangifte van respectievelijk € 38.000 en € 14.000.

Nu het bezwaarschrift van 2019 is afgewikkeld en een nieuwe berekeningssystematiek voor het mengpercentage algemene kosten is gekozen kan deze ook worden gebruikt voor het bezwaarschrift van 2020 en verder. Echter staan wij voor een nieuwe uitdaging want ook voor het mengpercentage grondbedrijf verwacht de Belastingdienst dat wij met ingang van 2020 een nieuwe berekeningssystematiek voor het grondbedrijf gaan hanteren. Wij verwachten in 2023 bezwaar te maken tegen de afrekening over het jaar 2020 en 2021.

Verkenning samenwerking met Oldenzaal Verdere samenwerking is nodig volgens het BMC rapport Toekombestendigheid Noaberkracht om op de (middel) lange termijn toekomstbestendig te zijn. Dit is de aanleiding voor het bestuur van Noaberkracht om de meerwaarde van samenwerking met de gemeente Oldenzaal te verkennen. Hierbij wordt rekening gehouden met de kaders en randvoorwaarden die de beide gemeenteraden via de fractievoorzitters meegegeven hebben.

Historisch archief voormalige gemeente Ootmarsum Het archief van de voormalige gemeente Ootmarsum bevindt zich in het gemeentehuis van Dinkelland. Het oudste deel stamt uit 1314. Een deel van het archief bestaat voornamelijk uit handgeschreven stukken op lompenpapier. Een ander deel bestaat 248 charters, opgevouwen in enveloppen in doosjes. De staat van het archief varieert van redelijke tot zeer slechte staat. De stukken zijn niet zuurvrij verpakt en veel stukken vertonen vocht- en schimmelschade en er is veel randschade met andere woorden het archief is te slecht om nu door burgers te laten inzien.

52

De provinciale archiefinspecteur heeft ons in het kader van het interbestuurlijk toezicht aanbevolen dit kostbare en zeer waardevolle archief te laten restaureren en te digitaliseren om het vervolgens openbaar te maken. In de begroting 2021 is het benodigde bedrag van € 70.000 eenmalig beschikbaar gesteld waarna we zijn begonnen met de werkzaamheden. Door Corona en door ziekte van de tweede conservator hebben de werkzaamheden wel wat vertraging opgelopen waardoor het project ook nog doorloopt in 2023 (zie ook budgetoverheveling).

Afstoten gemeentelijk vastgoed Het vml. clubgebouw van Scouting Ootmarsum 'n Emter te Ootmarsum was eigendom van de gemeente Dinkelland en is 27 december 2022 overgedragen aan Stichting Bibliotheek Dinkelland.

Aangenomen moties en amendementen Moties Aansluiten bij de P10-gemeenten In de raadsvergadering van 12 november 2019 is de motie Aansluiten bij de P10-gemeenten aangenomen met 20 stemmen voor en één stem tegen. De motie draagt het college op om: 1. De gemeente Dinkelland te plattelandsgemeenten, de P-10.

laten

toe

treden

tot

het

samenwerkingsverband

van

2. De structurele kosten van het lidmaatschap onder te brengen in het programma Bestuur en Middelen. 3. Na twee jaar het lidmaatschap te evalueren om te bepalen of de samenwerking in P-10 meerwaarde heeft voor Dinkelland. Stand van zaken: We zijn lid van de P10 gemeenten geworden en nemen nu actief deel in de volgende werkgroepen: Duurzaamheid, Financien, Wonen, Omgevingswet, Algemeen/(beleids)strategie. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2019

N2000 over de grens In de raadsvergadering van 30 juni 2020 is de motie N2000 over de grens unaniem aangenomen. Middels de motie draagt de gemeenteraad het college op: a. In gesprek te gaan met de bestuurders van de Duitse buurgemeenten en deelstaten over de volgende concrete onderwerpen in het grensgebied: 

De kansen voor de N2000 gebieden.



De kansen en bedreigingen van de veranderende regelgeving ten gevolg van de stikstofreductie en klimaatverandering voor agrarisch ondernemers.



Het verschil tussen beide landen in (te verwachten) regelgeving en de gevolgen daarvan voor het grensgebied.



De leefbaarheid van alle inwoners in het grensgebied.

b. Over de inhoud en de resultaten van deze gesprekken verslag te doen aan de raad. c.

De inhoud en de resultaten van de gesprekken, en de te ontwikkelen plannen eveneens te bespreken in NOT-verband en in provinciaal verband.

53

d. Het verslag van alle gevoerde gesprekken (grensoverschrijdend, NOT-verband en binnen Dinkelland) inclusief eventuele voorstellen of te ontwikkelen plannen op dit gebied terug te koppelen aan de raad, zodat de raad het gesprek kan voeren over alle verbindende belangen en eventuele ondersteuning bij de te ontwikkelen plannen. Stand van zaken: De motie is uitgevoerd.

OLCT In de raadsvergadering van 29 mei 2020 is de motie OLCT met 13 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen. Middels deze motie draagt de gemeenteraad het college op: 1. Op basis van een onderzoek de pro's en contra's van deelname in het OLCT in beeld te brengen en daarbij o.a. te betrekken: 

Het criterium publiek belang;



De vraag hoe de overige deelnemende gemeente in Twente hier in zitten.

2. De raad op basis van de onderzoeksresultaten een voorstel te doen over het al dan niet voortzetten van de huidige relatie met het OLCT als verbonden partij. Stand van zaken: De motie is uitgevoerd. De moties zijn te raadplegen via de volgende link: Moties 2020

Uitdaagrecht en online participatie In de raadsvergadering van 6 juli 2021 is de motie Uitdaagrecht en online participatie aangenomen. Middels deze motie roept de raad het college op: 1. Samen met de kernraden te onderzoeken in hoeverre het uitdaagrecht en een online participatietool in de gemeente Dinkelland kan worden ingevoerd; 2. Dit proces samen te laten vallen met de doorontwikkeling van MijnDinkelland2030!; 3. De raad uiterlijk april 2022 te informeren over de uitkomsten en afhankelijk van deze uitkomsten te komen met een voorstel. Stand van zaken: De motie is in behandeling.

De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2021

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. Indicator

2020

2021

2022

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

6,70

6,98

7,61

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

7,75

8,37

8,99

54

Apparaatskosten (kosten per inwoner)