Jaarstukken 2022 def.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 2 1. Inleiding jaarstukken .................................................................................................................................. 5 Corona ........................................................................................................................................................ 7 2. Nota van aanbieding.................................................................................................................................. 9 Indeling jaarstukken ................................................................................................................................... 9 Resultaat en analyse .................................................................................................................................. 9 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 14 Financiële positie en resultaatbestemming .............................................................................................. 15 3. Maatschappelijk Effecten Plan (MEP) .....................................................................................................
16 Inleiding Maatschappelijk Effecten Plan (MEP)........................................................................................... 18 Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving ........................................................................................... 21 Inleiding Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving ......................................................................... 21 Realistischer bouwen en wonen .............................................................................................................. 21 Aantrekkelijkere openbare ruimte ............................................................................................................ 22 Toekomstbestendig maatschappelijk vastgoed ....................................................................................... 23 Maatschappelijke veiligheid ..................................................................................................................... 24 Aantrekkelijke woon- en leefomgeving - financieel .................................................................................. 24 Ambitie Duurzaam Dinkelland .....................................................................................................................
25 Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland ................................................................................................... 25 Energie: Wind en zon ............................................................................................................................... 26 Energie: Warmte ...................................................................................................................................... 27 Duurzaam van onderop ............................................................................................................................ 28 Circulaire inkoop....................................................................................................................................... 28 Asbest eraf, zon erop ............................................................................................................................... 29 Duurzaam Dinkelland - financieel ............................................................................................................ 30 Ambitie Sterke bedrijvigheid ........................................................................................................................ 31 Inleiding Ambitie Sterke Bedrijvigheid ......................................................................................................
31 Vitalere vrijetijdseconomie ....................................................................................................................... 32 Sterker ondernemersklimaat .................................................................................................................... 33 Innovatievere agrarische sector ............................................................................................................... 34 Sterke bedrijvigheid - financieel ............................................................................................................... 35
2
Ambitie Inclusieve samenleving .................................................................................................................. 36 Inleiding Ambitie Inclusieve Samenleving ................................................................................................ 36 Langer gezond ......................................................................................................................................... 38 Versterken sociale basis .......................................................................................................................... 39 Zorg meer nabij ........................................................................................................................................ 40 Meer inwoners kunnen meedoen ............................................................................................................. 41 Inclusieve samenleving - financieel .......................................................................................................... 42 Participatieprocessen .................................................................................................................................. 43 Inleiding ....................................................................................................................................................
43 Wat wilden we bereiken? ......................................................................................................................... 44 Hoe hebben we dat bereikt? .................................................................................................................... 44 Wat hebben we gerealiseerd? ................................................................................................................. 45 Wat hebben we gerealiseerd in MijnDinkelland2030! .............................................................................. 45 Dinkelland in de regio ............................................................................................................................... 46 Overzicht baten en lasten ........................................................................................................................ 47 Omgevingswet .......................................................................................................................................... 47 4. Programma's basisdeel ........................................................................................................................... 49 Programma Bestuur & middelen .................................................................................................................
50 Programma Dienstverlening & burgerzaken ............................................................................................... 59 Programma Veiligheid ................................................................................................................................. 62 Programma Openbare ruimte & mobiliteit ................................................................................................... 66 Programma Economie ................................................................................................................................. 70 Programma Onderwijs ................................................................................................................................. 74 Programma Sport & accommodaties .......................................................................................................... 78 Programma Cultuur & recreatie ................................................................................................................... 80 Programma Sociaal domein ........................................................................................................................ 82 Programma Milieu .......................................................................................................................................
93 Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening .................................................................................. 96 5. Paragrafen ............................................................................................................................................... 99 Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 99 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 109
3
Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 117 Financiering ............................................................................................................................................ 128 Verbonden partijen ................................................................................................................................. 130 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 146 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 149 Wet Open Overheid (WOO) ................................................................................................................... 150 6. Jaarrekening .......................................................................................................................................... 152 Balans .................................................................................................................................................... 152 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................
154 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................................. 155 Toelichting op de balans per 31 december ............................................................................................ 160 Toelichting en analyse op de baten en lasten ........................................................................................ 180 6.
Bijlagen bij de jaarrekening.............................................................................................................. 190 Bijlage 1: Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 190 Bijlage 2: Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ................ 194 Bijlage 3: Single informatie Single audit (SiSa) ...................................................................................... 196 Bijlage 4: Overzicht taakvelden .............................................................................................................. 215 Bijlage 5: Toelichting beleidsindicatoren ................................................................................................ 218
8. Overige gegevens ................................................................................................................................. 222 Controleverklaring .................................................................................................................................. 222 Raadsvoorstel en raadsbesluit ............................................................................................................... 222
4
1. Inleiding jaarstukken Inleiding Dit document betreft de jaarstukken 2022. Hierin leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. Naast de verantwoording over dit gevoerde beleid, uitvoerig opgenomen onder de verschillende programma's, willen we in deze inleiding stilstaan bij een aantal gebeurtenissen en opvallende omstandigheden.
Gemeenteraadsverkiezingen Het jaar 2022 stond in het teken van gemeenteraadsverkiezingen. Een verkiezingsjaar brengt nieuwe opgaves, andere ambities, intensiveringen van beleid maar ook keuzes met zich die in de uitvoering een zekere dynamiek met zich meebrengen. Naast de politieke ambities die hun basis vinden in het raadsakkoord en in veel gevallen een plek hebben gekregen in het collegeakkoord is ook besloten stevig te investeren in de toekomstbestendigheid van Noaberkracht. Er is ruimte gecreëerd om te investeren in het strategische vermogen maar ook om de bestuursstijl van ‘Samenlevingsgericht werken en besturen’ te borgen. In het kader van toekomstbestendigheid van de organisatie is in 2022 een verkenning gestart naar samenwerking met de gemeente Oldenzaal.
Oekraïne Nadat Corona de samenleving wereldwijd en dus ook dienstverlening door gemeenten een aantal jaren domineerde werden we begin 2022 geconfronteerd met het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Dit had zowel direct als indirect gevolgen voor de dienstverlening door gemeenten. Zo werden gemeenten geconfronteerd met forse opgaven om gevluchte Oekraïners op te vangen. Daarnaast bleek de zogenaamde "Migratieketen" in de loop van het jaar 2022 vast te lopen wat leidde tot extra vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen en zelfs tot hogere taakstellingen voor gemeenten voor de huisvesting van statushouders. Dit betekende dat in 2022, evenals de jaren daarvoor door Corona ,een enorme flexibiliteit is gevraagd van ons allemaal. Met veel inzet en veerkracht is enerzijds vanuit de organisatie hard gewerkt om de inwoners van de juiste zorg, de ondernemers van de juiste ondersteuning te voorzien en om ervoor te zorgen dat de inzet ten behoeve van de opvang van vluchtelingen zo beheersbaar mogelijk zou blijven. Tegelijkertijd hebben we ervoor gezorgd dat de reguliere dienstverlening en de reguliere werkprocessen doorgang bleven vinden. De oorlog in Oekraïne heeft ook in economische zin impact gehad op onze samenleving. De export vanuit Oekraïne (vooral tarwe en graan) kwam stil te liggen en zorgde voor enorme opdrijving van de prijzen.
Daarnaast kwam de import van olie en gas uit Rusland als gevolg van oplegde sancties door westerse landen naar deze landen nagenoeg stil te liggen. Ook dit had een enorme stijging van de prijzen tot gevolg. Al met al beleefde de inflatie in 2022 een historisch hoog niveau met alle gevolgen van dien. Om zogenaamde huishoudens met een "krappe beurs" te ondersteunen in het betalen van de energierekening is in 2022 de energietoeslag uitbetaald.
Leefomgeving van de toekomst Het thema duurzaamheid heeft landelijk, regionaal en ook in onze gemeente op de agenda gestaan. Veel mensen zijn er inmiddels van doordrongen dat de opwarming van de aarde moet worden beperkt en dat de klimaatverandering moet worden tegengegaan. Ook is er het besef dat de mensheid daar iets aan moet doen. De stijging van de energieprijzen in 2022 heeft het bewustzijn en de noodzaak van het nemen van maatregelen versterkt. Wij hebben ingezet op het pro-actief ondersteunen van onze inwoners in het verduurzamen van woningen richting uiteindelijk energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken.
5
Speciale aandacht en maatregelen zijn uitgegaan naar de inwoners die door de stijgende energieprijzen het meest in de problemen zijn geraakt. Als gemeente hebben we ook een opgave in de grootschalige opwek van energie. Aan de hand van een routekaart wind en zon zijn stappen gezet om te komen tot wind- en zonneveldenbeleid, waarmee invulling gegeven kan worden aan de opgave. Hoewel veel mensen doordrongen zijn van de noodzaak van de energietransitie, zien we ook in onze gemeente dat als maatregelen dichterbij komen ook de weerstand hiertegen groeit. Vergroten van de bewustwording en de dialoog voeren om samen invulling te geven aan mogelijke oplossingen, zal hierin nog belangrijker worden.
Positieve gezondheid Ook in 2022 is onze aandacht uitgegaan naar het sociaal domein. We hebben bijgedragen om de zorg en ondersteuning voor iedereen bereikbaar en betaalbaar houden en om goede zorg te blijven verlenen. Daarbij is ingezet op preventie, omdat dit bijdraagt aan een positieve gezondheid op de langere termijn. Dit deden wij vanuit onze verbindende en faciliterende rol. Het inzetten op het sport- en preventieakkoord is een mooi voorbeeld. Met inwoners en stakeholders werken wij aan het versterken van onze basis- en algemene voorzieningen. Tevens willen we de zorg dichtbij organiseren en kwalitatieve zorg en ondersteuning verlenen passend bij de vraag. De realisatie van Schakel en de implementatie van de praktijkondersteuner Jeugd GGZ en de Coördinator Externe verwijzer zijn hiervan goede voorbeelden. Op die manier hebben wij de samenwerking met onze partners kunnen verstevigen. Het jaar 2022 stond ook in het teken van terugkijken en vooruitblikken naar het Twents ondersteuningsmodel. Meerdere onderdelen zoals bijvoorbeeld de jeugdzorg en onderdelen in de Wmo vragen om een herijking van de inkoop. En wat betreft de sociaal werkvoorziening en de participatiewet hebben we ingezet op een goede uitvoering bij Stichting Participatie Noaberkracht (SPN), de Nieuwe Uitvoeringsorganisatie (NUO) en de samenwerking met gemeente Oldenzaal.
Buitengebied in Balans In 2022 zijn we geconfronteerd met grote opgaven in het buitengebied zoals de energietransitie, stikstof, kringlooplandbouw, biodiversiteit, et cetera. Als gemeente hebben wij ons ingezet als verbinder tussen beleidsmakers op landelijk en regionaal niveau en onze inwoners en ondernemers in het buitengebied. Daarnaast hebben we gefaciliteerd in het zoeken naar oplossingen voor deze opgaven in onder andere onze deelname aan Natura2000 samenwerkingsverbanden, maar ook de Gebiedsteams voor de opgaven vanuit het Nationaal en Provinciaal Plan Landelijk Gebied. Omdat de oplossing voor deze opgaven niet (alleen) op lokaal niveau zijn op te lossen, trekker we hiervoor intensief samen op met de noordoostTwentse gemeenten. Met de Noordoost-Twentse gemeenten hebben we de samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie geïntensiveerd. We werken aan een gezamenlijke uitvoeringsagenda waarbij we vooral inzetten op kwalitatief toerisme. De beoogde groei moet samengaan met respect voor de leefomgeving van de inwoners, het landschap en de natuur.
Leefbare Kernen Het behoud en versterken van de leefbaarheid in onze kernen verdient doorlopend aandacht. Wij willen kernen waar het goed wonen is en waar voldoende aanbod voor handen is; waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Daarnaast zetten wij in op kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Het is een prachtige opgave om onze voorzieningen in stand te houden en participatief plannen ontwikkeling te brengen.
6
Wij hebben in 2022 ons woningbouwprogramma geactualiseerd op basis van de in 2021 vastgestelde woonvisie. Ons speerpunt is geweest om in elke kern een gemeentelijk woningbouwplan in uitgifte te hebben of in het vooruitzicht te hebben. Daarnaast hebben wij de nodige grondposities ingenomen. Wij zijn begonnen met het aanbrengen van meer balans en doorstroming op de woningmarkt door een gevarieerd(er) woningbouwaanbod na te streven. Dit is bekrachtigd met de provinciale woondeal eind 2022. In onze plannen houden wij meer rekening met de opgaven voor natuur inclusief en klimaat adaptief bouwen. Daar waar wij groene structuren aanbrengen, zijn deze kwalitatief hoogwaardig. Aan de hand van het behoefteonderzoek naar bedrijfsgronden zijn wij gestart met het innemen van nieuwe grondposities. Er is een lokale uitbreidingsbehoefte waarneembaar die wij op korte en middellange termijn willen faciliteren. De mogelijkheden voor nieuwe bedrijventerreinen richten zich op de grote(re) 3 kernen in de gemeente. Op het gebied van maatschappelijk vastgoed hebben wij doorgewerkt aan verschillende verzelfstandigingsopgaven. Een gunstig perspectief op meerjarig beheer, exploitatie en onderhoud is hiermee bereikt. Verder hebben wij ingezet op het versterken van centra en clusteringsopgave(n) van maatschappelijk vastgoed.
Tot slot hadden we in 2022 nog te maken met (de afloop van) de gevolgen van het coronavirus en de gevolgen daarvan. Hiervoor is een afzonderlijk corona deel aan deze inleiding toegevoegd. Voor een verdere inhoudelijke en financiële toelichting op het jaar 2022 verwijzen wij u naar de verschillende onderdelen van deze jaarstukken 2022.
Corona Algemeen Stand stelpost corona Zoals we hebben toegezegd komen we in elk van onze P&C documenten met een voortgang en actualisatie van de stelpost corona. Dit doen we dus ook in deze jaarverantwoording over het jaar 2022. Hierbij nemen we de eindstand van de stelpost corona uit het tweede programmajournaal 2022 als vertrekpunt. Deze stand kwam rekening houdend met alle aangedragen mutaties uit het tweede programmajournaal 2022 uit op een bedrag van € 488.500. Na vaststelling van dit tweede programmajournaal heeft nog een mutatie plaatsgevonden die leidt tot het volgende beeld van de stelpost:
Stand programmajournaal 2022
488.500
af: extra logistieke kosten afvalinzameling ROVA
-13.500
Herziene stand
475.000
Toelichting op de mutaties Extra kosten afval Door de coronacrisis hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is, door onder andere het thuiswerken, in hoeveelheid gegroeid. Tegelijkertijd ontvangen de gemeenten voor andere afvalstromen een vergoeding (o.a. pmd). Maar omdat deze stromen zijn toegenomen, is de vergoeding hiervoor gedaald. De gemeente heeft hiervoor een coronacompensatie ontvangen.
7
Deze tegemoetkoming gaat naar de algemene middelen. Op basis van de werkelijke kosten die ROVA in 2021 heeft doorberekend aan de gemeente is er een beroep op deze gelden. Dit wordt toegevoegd aan de voorziening afval. Voor de gemeente Dinkelland gaat het om een bedrag van € 13.500.
Resultaatbestemming De resterende stelpost ten bedrage van € 475.000 wordt betrokken bij de resultaatbestemming. Voorstel is om het restant van de stelpost over te hevelen naar het jaar 2023 in afwachting van meer duidelijkheid/te ontwikkelen beleid. Gezien de laatste ontwikkelingen op het gebied van Corona (afschaffen regels en stoppen met testen) is het college van mening dat het handhaven van de stelpost Corona niet langer noodzakelijk is en dat deze stelpost feitelijk kan worden toegevoegd aan de algemene middelen. Bij de perspectiefnota 2024 komen we hier op terug.
8
2. Nota van aanbieding Indeling jaarstukken Het college biedt hierbij de jaarstukken 2022 ter vaststelling aan de gemeenteraad aan. Met de aanbieding van de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in 2022. Uitgangspunt hiervoor is het leveren van een gedegen kwaliteit waarbij het verkrijgen van een goedkeurende verklaring, ook voor de rechtmatigheid, een voorwaarde is.
Indeling jaarstukken De in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten genoemde jaarstukken bestaan uit:
De jaarstukken zijn het sluitstuk van de Planning & Control-cyclus. In het eerste gedeelte, het jaarverslag, staat het gevoerde beleid centraal. In het jaarverslag wordt de indeling van de begroting 2022 gevolgd en wordt de realisatie van de doelstellingen uit de ambitiebegroting en basisbegroting nader beschouwd. In het tweede gedeelte, de jaarrekening, worden de cijfers gepresenteerd.
Resultaat en analyse Resultaat Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2022 Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2022 P&C cyclus 2022 Saldo primitieve begroting (overschot) Saldo 1e financiële rapportage (overschot) Saldo programmajournaal (overschot) Saldo septembercirculaire algemene uitkering (overschot) Saldo 2022 op begrotingsbasis (overschot) ten gunste van de algemene reserve
(Bedragen x € 1.000) 1.498 568 1.113 457 3.636
Verloop begroting 2022 versus rekening 2022 Naast de specifieke verantwoording, zoals u die in het vervolg van deze jaarrekening zult aantreffen gaan wij in dit algemene deel in hoofdlijnen in op de financiële uitkomsten. Onderstaand een opbouw van het uiteindelijke resultaat, zowel vóór bestemming als na bestemming.
9
(Bedragen x € 1.000)
Raming 2022 vóór wijziging
Raming 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Baten
60.959
73.401
74.556
Lasten
-61.207
-77.648
-72.381 2.174
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-248
-4.247
Onttrekking aan reserves
2.364
10.974
7.566
Toevoeging aan reserves
-2.116
-6.727
-4.729
0
0
5.011
Het gerealiseerde resultaat
Analyse Analyse verschillen reserves Onder de programma’s en in de staat van reserves (en voorzieningen) wordt uitvoerig ingegaan op de verschillende mutaties betreffende de reserves (en voorzieningen). Ook wordt verderop in deze nota van aanbieding nog een nadere toelichting gegeven op het (ontstaan van het) totaal van onze reserves (en voorzieningen). Voor een verklaring van het resultaat voor bestemming (dus zonder de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves) in relatie tot het resultaat na bestemming wordt ook hier even kort stilgestaan bij de verschillen tussen de raming en de realisatie betreffende de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves. De afname van de reserves heeft voor het overgrote deel te maken met de winst- en verliesnemingen binnen het grondbedrijf welke leiden tot een onttrekking aan de algemene reserve en onttrekkingen m.b.t. de ambitiebegroting. Tevens zijn er lagere onttrekkingen aan de reserves welke te maken hebben met werkzaamheden die in 2022 niet of niet volledig zijn uitgevoerd en in 2023 verder worden opgepakt. Zie hiervoor ook het voorstel met betrekking tot budgetoverheveling.
Analyse uitkomsten op hoofdlijnen Hierna wordt ter verklaring van het voordelig resultaat (na bestemming) een analyse op hoofdlijnen gegeven. Vergeleken zijn de werkelijke baten en lasten met de ramingen na verwerkte begrotingswijzigingen. Het overzicht is als volgt:
10
omschrijving
voordeel
nadeel
(Bedragen x € 1.000) Programma ambitiedeel Project wijkuitvoeringsplan Weerselo
28
Twents blokje om fase 1
30
Programma basisdeel Voorziening pensioenen wethouders
538
'n Emter
157
Groenstroken
57
Grond centrumplan Weerselo
398
Rente schatkistbankieren
47
Algemene uitkering
621
Omzetbelasting
52
Taakmutaties algemene uitkering
654
Rijksbijdrage Spuk
86
Bestuurlijke samenwerking
42
Afstoten gemeentelijk vastgoed
49
Organisatieondersteuning
35
Rijbewijzen
27
Veiligheidsregio Twente
55
Omgevingsdienst Twente
34
Wegen
107
Groenvoorziening (beleid en beheer)
61
Openbare verlichting
28
Bermen en sloten
96
Toeristenbelasting
152
Huisvesting bijzonder basisonderwijs
35
Leerlingenvervoer
59
Gemeentelijke binnensportaccommodaties en zwembaden
117
Kunstzinnige en culturele vorming/ondersteuning
53
Wet inburgering
41
Specifieke uitkering wet inburgering
54
Vluchtelingen Oekraïne
777
Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz)
63
Energiearmoede
302
Sociale werkvoorziening
122
Participatie en reintegratie
75
Wmo beleid en uitv.Maatwerkdienstverlening 18+
130
Huishoudelijke ondersteuning
25
Wmo ondersteuning individueel
25
Wmo ondersteuning groep
52
Jeugdzorg
371
Herorientatie vrij toegankelijke voorzieningen
50
Beleid en uitvoering inkomensregelingen
26
Bijstandsuitkeringen
45
Hulpmiddelen
24
Beleid en uitvoering Volksgezondheid Overige mee- en tegenvallers Totaal
81 151 5.522
511
11
Zoals uit het overzicht blijkt wordt het voordelige resultaat over het jaar 2022 ten bedrage van €5.011.000 (€5.521.000 minus €511.000) voor het overgrote deel veroorzaakt door voorzieningen pensioenen wethouders (€538.000), verkoop 'n Emter (€157.000), grond centrumplan Weerselo €398.000, algemene uitkering (€621.000), taakmutaties algemene uitkering (€654.000), sociaal domein (€2.038.000), toeristenbelasting (€152.000) en gemeentelijke binnensportaccommodaties en zwembaden (€117.000). Nadelen worden onder andere veroorzaakt door het sociaal domein (€227.000). De overige verschillen betreffen veelal afwijkingen die betrekking hebben op de reguliere taken. Deze worden nader verklaard en toegelicht in het jaarverslag en de toelichting op de jaarrekening onder de programma’s. Uit bovenstaand overzicht blijkt dus dat de jaarrekening 2022 met een positief saldo van €5.011.000 is afgesloten. Dit positieve saldo is ontstaan omdat budgetten in 2022 niet volledig zijn aangewend. Voor een bedrag van €478.000 wordt dit positieve saldo veroorzaakt doordat budgetten niet zijn aangewend in 2022. We stellen voor deze budgetten over te hevelen naar 2023. Over te hevelen budgetten 2022 (Bedragen x € 1.000)
Totaal
t.l.v.
t.l.v. alg.
reserves
middelen
Uitvoeringsplan sociaal domein
114
114
0
Mantelzorgbeleid
50
50
0
Stimuleringsfonds sociaal domein
10
10
0
Halifax bommenruimer
5
Kansrijke start
20
4
16
Centrumplan (Be)leefbaar centrum Ootmarsum
69
69
0
Uitvoering lokaal sportakkoord
6
We actualiseren de gemeentelijke cultuurvisie
37
37
0
Stimuleringsregeling binnenstedelijke herontwikkeling
200
200
0
Volkshuisvesting Rijks en provinciale middelen
259
259
0
Onderzoek overrijdbaarheid Nicolaasplein
18
18
Leerlingenvervoer Oekraine
17
Uitvoeringsplan KOG
260
260
Voorbereidingskosten basisscholen Denekamp
445
445
Energiearmoede
302
Juridische ondersteuning
33
Inburgering
65
We houden het rapport Samen Scholen 2030 actueel
15
Noodfonds energiekosten verenigingen en SMO's
100
100
0
Historisch archief voormalig gemeente Ootmarsum
43
43
0
Heroriëntatie ondernemer
9
9
0
Gezond in de stad
7
7
Asiel (inburgering)
29
29
Stelpost Corona Te storten in reserve verplichtingen voorgaande jaren
5
6
0 17 0 0 302 33
17
48 15
475
475
0
2.589
2.110
478
Na deze storting in de reserve bedraagt het positieve saldo €4.533.000 (€5.011.000 minus €478.000). Voordat dit volledige positieve saldo wordt gestort in de algemene reserve worden 7 specifieke resultaatbestemmingen voorgesteld. Hierover is door de raad nog geen besluit genomen. Het gaat hierbij om de volgende mutaties:
12
Bestemming resultaat 2022 (Bedragen x € 1.000) Omschrijving
Totaal
1 Verkiezingen (december circulaire)
4
2 Energietoeslag (december circulaire)
410
3 Bijzondere bijstand (december circulaire)
29
4 Breed offensief (december circulaire)
6
5 Gezond in de stad (december circulaire)
12
6 Versterken sociale basis (december circulaire)
19
7 Opvang Oekraïne
777
Totale mutatie te bestemmen resultaat
1.258
Toelichting op de onderdelen uit de resultaatbestemming
1) Verkiezingen (december circulaire) Gemeenten ontvangen in 2022 een incidentele bijdrage van in totaal € 2,7 miljoen als stimulans voor het toegankelijker maken van verkiezingen bijvoorbeeld voor mensen met een visuele of andere beperking. Het wetsvoorstel gezamenlijk gezag door erkenning is in maart 2022 aangenomen in de Eerste Kamer en treed op 1 januari 2023 in werking. Voor de uitvoering van dit wetsvoorstel dienen de burgerzakensystemen aangepast te worden. Leveranciers berekenen de kosten die hiermee gemoeid gaan door aan gemeenten.
2) Energietoeslag (december circulaire) Het kabinet heeft besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 uit te keren aan mensen die leven van 120% van het sociaal minimum of minder. Hiervoor ontvangen gemeenten in 2022 € 500 miljoen, zodat gemeenten de mogelijkheid hebben om hiervan al € 500 uit te keren.
3) Bijzondere bijstand (december circulaire) Naar aanleiding van de Kamerbrief Aanvullende maatregelen energierekening van 20 september jl. ontvangen gemeenten in 2022 € 35 miljoen om zowel via vroegsignalering als via de bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden.
4) Breed offensief (december circulaire) Het wetsontwerp Breed offensief beoogt processen te stroomlijnen en te harmoniseren om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Voor de implementatie van de voorstellen uit Breed offensief heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) in totaal € 53 miljoen aan incidentele middelen beschikbaar gesteld voor 2020, 2021 en 2022. Op basis van bestuurlijke afspraken ontvangen gemeenten in 2022 € 9,1 miljoen via de algemene uitkering voor de implementatie van de onderdelen van Breed offensief die wetswijzigingen vereisen.
13
5) Gezond in de stad (december circulaire) In het kader van het actieprogramma Kansrijke Start van 12 september 2018 zijn de afgelopen jaren via diverse circulaires middelen aan het gemeentefonds toegevoegd om een lokale coalitie te vormen, versterken en behouden rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen, opdat gemeenten erkende interventies rondom een Kansrijke Start kunnen inzetten.
6) Versterken sociale basis (december circulaire) Vanuit het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen werkt het ministerie van VWS aan een samenleving waar (toekomstige) ouderen waardig oud kunnen worden. Belangrijk hierbij is dat ouderen beroep kunnen doen op een sterke sociale basis.
7) Gemeentelijke Opvang Oekraïne In 2022 is, onder druk van de crisis die de Oorlog in Oekraïne in zich had en heeft, gestart met het opvangen van Oekraïense vluchtelingen binnen de gemeente. Daar waar in eerste instantie sprake was van acuut handelen, komen we nu in een vaarwater van professionaliseren en processen uitlijnen. Door de duur van de oorlog veranderen uitdagingen. Dit betekent dat doorontwikkeling hand in hand gaat met onder andere aandacht voor het psychosociaal welbevinden van vluchtelingen, het aanbieden van passende activiteitenprogramma’s als ook de ondersteuning van medewerkers op locatie. Het resterende budget 2022 wordt dan ook overgeheveld naar 2023. Samenvatting Na besluit van de raad worden voorgenoemde bedragen gedoteerd aan de de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Het positieve saldo bedraagt dan €3.275.000 (€4.533.000 minus €1.258.000) en wordt conform bestendige gedragslijn gedoteerd aan de algemene reserve. In de perspectiefnota komen wij terug op de actuele stand van de reserves en het eventueel vrij te besteden bedrag in de reserves. Dit alles rekening houdend met de benodigde weerstandscapaciteit.
Reserves en voorzieningen In samenvattende vorm geven wij onderstaand een overzicht van de mutaties in de reserves en voorzieningen. Saldo 1-1-2022
Saldo 31-12-2022
Mutatie
(Bedragen x € 1.000) Algemene reserve
8.855
5.335
1.148
Bestemmingsreserves
35.181
35.865
1.957
Totaal reserves
44.036
41.200
3.105
Voorzieningen algemeen
7.116
7.484
368
Totaal voorzieningen
7.116
7.484
368
ALGEHEEL TOTAAL
51.152
48.683
-2.469
De afname van de reserves en voorzieningen voor een bedrag van €2.362.000 wordt deels veroorzaakt door de het resultaat over 2021 voor een bedrag van 1.333.000, door resultaatnemingen van de begroting en de tussentijdse rapportages voor een bedrag van €3.636.000 en ontvangen gelden m.b.t. de invoeringskosten voor de omgevingswet van €400.000. Ter dekking van de ambitiebegroting is een bedrag onttrokken van €1.725.000.
14
Verdere onttrekkingen zijn o.a. winst- en verliesnemingen alsmede de mutatie op het vormen van verliesvoorzieningen binnen het grondbedrijf van €581.000, saldo College Akkoord €303.000, Uitvoeringsplan KOG € 479.000, afschrijvingen majeure projecten € 227.000, implementatie omgevingswet €760.000, verzelfstandiging Hoge Vonder te Deurningen € 712.000, privatisering OLM €1.000.000, compensatie lokale heffingen €262.000 en uitvoeringsplan sociaal domein €120.000 De vermeerdering van de voorzieningen hebben vooral betrekking op het exploitatieoverschot riolering van €734.000. Verminderingen op de voorzieningen hebben vooral betrekking op de voorziening groot onderhoud Dorper Esch voor een bedrag van € 673.000 en voorziening pensioenaanspraken en wachtgelden wethouders van €441.000. Voor een bedrag van €2.110.000 werd er nog geen beroep gedaan op de reserves (zie budgetoverheveling). In de toelichting op de jaarrekening is een overzicht van alle mutaties van reserves en voorzieningen opgenomen, met daaraan toegevoegd een overzicht van alle mutaties per reserve en voorziening. Verder verwijzen wij tevens naar de paragraaf weerstandsvermogen. Voor de volledigheid moet worden opgemerkt dat in bovenstaande opstelling van de reserves en voorzieningen (nog) geen rekening is gehouden met de voorgestelde toevoegingen op grond van de resultaatbestemming 2022.
Financiële positie en resultaatbestemming Beoordeling financiële positie Bij het beoordelen van de financiële positie dienen wij ook naar financiële vooruitzichten, met daarin opgenomen een weging van de risico's van de gemeente, te kijken. Verder is de reservepositie evenals de aanwendbaarheid daarvan van belang en speelt de hoogte en (onbenutte) belastingcapaciteit een belangrijke rol. De beoordeling op deze plek houden wij beperkt omdat ook in de separaat aan de orde zijnde meerjarenbegroting 2023-2026 wordt ingegaan op de vooruitzichten voor 2023 e.v. De jaarrekening kan met een batig saldo (voor bestemming) worden afgesloten. Zoals ook uit de rechtmatigheidsverklaring van de accountant blijkt zijn de begrotingsposten niet substantieel en ontoelaatbaar overschreden. Zoals elk jaar is het vooral de onderuitputting op rente en afschrijving van uitgestelde investeringen geweest die een belangrijk aandeel heeft gehad in dit resultaat. Onderuitputting is in feite incidenteel omdat de niet uitgevoerde investeringen in volgende jaren toch op ons afkomen.
Bestemming resultaat Het positieve eindresultaat van deze jaarstukken 2022 bedraagt € 5.011.000. Dit positieve eindresultaat is een resultante van de in deze nota van aanbieding genoemde voorstellen. Wij stellen uw raad voor om dit als volgt te bestemmen: a. toevoeging reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar €478.000; b. toevoeging reserve incidenteel beschikbare algemene middelen €1.258.000. Uiteindelijk blijft het hiervoor genoemde positief resultaat over van €3.275.000. Conform bestaand beleid wordt dit bedrag gedoteerd aan de algemene reserve.
15
3. Maatschappelijk Effecten Plan (MEP) “Dinkelland Duurzaam Doorontwikkelen”; met deze titel heeft de coalitie en het nieuwe college haar richting voor de periode 2018-2022 bepaald. Met negen verschillende agenda’s in het akkoord geeft het college haar ambities en speerpunten duidelijk en helder aan. Het coalitieakkoord heeft zijn vertaling gekregen in het koersdocument dat in juli 2018 door de raad vastgesteld is. Met het koersdocument, gebaseerd op de agenda’s in het coalitieakkoord, heeft de raad aan het college de opdracht verstrekt om tot uitvoering van het coalitieakkoord over te gaan. Op basis van de richtinggevende en kader stellende uitspraken uit de perspectiefnota 2022 heeft het college de begroting 2022 opgesteld. Hoe we daar mee aan de slag gaan beschrijven we in het MEP. Zie dit MEP als een soort werkplan. In dit werkplan zijn het coalitieakkoord en het koersdocument vertaald in ambities, participatieprocessen en projecten voor de periode 2018-2022. In de onderstaande tabel is te zien welke agenda’s in welke ambities terugkomen. In de bijlagen is een compleet overzicht te vinden van de inspanningen uit het coalitieakkoord en de plek die ze in de programmabegroting gekregen hebben. Agenda uit coalitieakkoord
Terug te vinden in: Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving Ambitie Inclusieve samenleving Participatieprocessen
Agenda Aantrekkelijk wonen en leven
Basisbegroting Programma Openbare ruimte & mobiliteit Basisbegroting Programma Economie Basisbegroting Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening
Agenda Duurzaamheid
Ambitie Duurzaam Dinkelland Ambitie Sterke bedrijvigheid
Agenda Beleving
Ambitie Inclusieve samenleving Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving
Agenda Dinkelland onderneem’t
Agenda Inclusieve samenleving
Agenda Sport en bewegen
Ambitie Sterke Bedrijvigheid Ambitie Inclusieve samenleving Basisbegroting Programma Sociaal Domein Ambitie Inclusieve samenleving Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving
16
Ambitie Inclusieve samenleving Agenda Leven lang leren
Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving Ambitie Sterke bedrijvigheid Basisbegroting Programma Onderwijs
Agenda Veiligheid, toezicht en handhaving
Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving
Agenda Dinkelland in de Regio
Participatieprocessen
Basisbegroting Programma Veiligheid
Het MEP is de afspraak tussen het bestuur en de organisatie over wat we gaan doen, hoe we het gaan doen, wanneer we het doen en wat het mag gaan kosten. Kortom: hoe werken we de komende jaren als partners aan de realisatie van de ambities van dit college.
17
Inleiding Maatschappelijk Effecten Plan (MEP) Zoals aangegeven is het MEP de concrete vertaling van de Perspectiefnota 2022 en de begroting 2022. Daarnaast zijn er, zoals hoort in de dynamiek van het realiseren van ambities, diverse nieuwe inspanningen opgenomen die aansluiten op de ambities. Ook wordt aangegeven hoe de voortgang de komende jaren gemonitord gaat worden. Niet alle inspanningen worden direct gestart en gerealiseerd want de ambities beslaan een periode van vier jaar waardoor er bewust gekozen is voor prioriteren en daarmee faseren over meerdere jaren. In de onderstaande figuur is een overzicht gegeven van de ambities en de actielijnen en de participatieprocessen voor de komende vier jaar.
De opbouw van het MEP bestaat uit:
Ambities: dit is de vertaling van de agenda’s van het coalitieakkoord in een lange termijn visie die in ieder geval vier jaar houdbaar is. De ambitie geeft weer wat er over vier jaar ander is dan nu. (beter, meer, minder, vaker, …….) en het geeft weer waarom dat veranderd moet zijn.
18
o
Onder elke ambitie zitten verschillende actielijnen. Dit is een subdoel dat tussen één en vier jaar te behalen is (korte termijn visie). Dit subdoel moet bijdragen aan het behalen van de ambitie waar die onder hangt en geeft een prioritering aan. Een actielijn is eindig of te veranderen: een actielijn kan bijvoorbeeld over twee jaar gereed zijn, omdat de gestelde subdoelen zijn gehaald.
o
Onder elke actielijn zitten inspanningen. Dit zijn de activiteiten en projecten zoals bijvoorbeeld de punten uit het coalitieakkoord. Deze dragen bij aan de doelen van de actielijnen en leveren een concreet resultaat op.
o
Daarnaast hebben we initiatieven uit de samenleving. Dit zijn inspanningen uit de samenleving waarin wij in een bepaalde mate participeren. Onze inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en kernraden krijgen veel voor elkaar. Er is oog voor wat er moet gebeuren, de wil om aan te pakken is groot. Deze betrokken houding maakt dat initiatieven in de samenleving van groot tot klein vorm krijgen. Samen zetten wij ons in voor de ambities. Initiatieven die vanuit onze samenleving worden opgepakt zijn terug te vinden in het onderdeel 'participatieprocessen'.
Participatieprocessen: de manier waarop met de samenleving samenwerken. Dit is een proces met de samenleving en bevat dus geen concrete doelen op inhoudelijke thema’s.
Omgevingswet: de manier waarop we de Omgevingswet gaan implementeren.
In de P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. Deze indicatoren komen bij elke ambitie terug en zijn niet bedoeld om op afgerekend te worden. Zij geven een indicatie of wij de juiste dingen doen zodat wij tijdig kunnen bijsturen. We starten met voor elke actielijn een nul-meting die zowel kwalitatief als kwantitatief kan zijn afhankelijk van de meetbaarheid van het thema. Deze nulmeting (de zogenaamde IST) is gedaan aan het begin van de coalitieperiode. Daar waar mogelijk wordt in de jaarrekeningen de stand van zaken op dit onderdeel weergegeven.
Meetbaarheid In de P&C-cyclus zijn we meer gaan monitoren op output en outcome. Om dat te kunnen doen zijn in de begroting per ambitie en actielijn indicatoren benoemd. Zij geven een indicatie of wij de juiste dingen doen, zodat wij tijdig kunnen bijsturen. Voor de verschillende ambities en actielijnen is een nulmeting gedaan die zowel kwalitatief als kwantitatief kan zijn afhankelijk van de meetbaarheid van het thema. In 2019 zijn een aantal belevingsonderzoeken onder onze inwoners gehouden om een nulmeting te krijgen. Dit onderzoek herhalen we aan het einde van deze raadsperiode om te kunnen meten of het beoogde maatschappelijke effect is bereikt. Ten aanzien van de kwantitatieve indicatoren monitoren we doorlopend voor zover ze beschikbaar zijn.
Dinkelland op koers? De tussenbalans van het coalitieakkoord 2018-2022 In 2020 is conform afspraak een zogenaamde tussenbalans van het lopende coalitieakkoord 2018 – 2022 genaamd Dinkelland Duurzaam Doorontwikkelen opgesteld. Doel van deze tussenbalans, met de naam Dinkelland op koers? was zoals de naam al doet vermoeden te bepalen of we halverwege deze coalitieperiode nog “op koers” liggen. In deze tussenbalans is getoetst of de inspanningen zoals opgenomen in de agenda’s en vertaald in het Koersdocument nog de juiste interventies zijn om het hogere doel te bereiken. Zijn er externe ontwikkelingen die dit beïnvloeden en is de gemeente op de goede weg, of moet er worden bijgestuurd? Deze tussenbalans is daarmee een instrument dat inzicht verschaft in de vraag of we nog ‘op koers’ liggen, of de keuzes van destijds ook nu nog steeds het meest voor de hand liggen.
19
We hebben deze tussenbalans betrokken bij het opstellen van de perspectiefnota 2022. Zoals in het raadsvoorstel bij deze perspectiefnota 2022 is aangegeven heeft deze tussenbalans belangrijke input geleverd voor de kaderstelling in de perspectiefnota 2022 vandaar ook dat het document "Dinkelland op Koers" ter kennisname als bijlage bij die perspectiefnota is gevoegd. Dinkelland op koers? De tussenbalans van het coalitieakkoord 2018-2022 Deze tussenbalans onderscheidt zich van de reguliere P&C- cyclus (die de hele gemeentebegroting afdekt) en gaat daarmee niet in op de aspecten die via de P&C- cyclus worden bewaakt. Dit houdt in dat deze tussenbalans niet is ingegaan op de voortgang van de verschillende projecten en inspanningen. De tussenbalans is vanuit het model van een lerende organisatie bekeken en is daarmee een lerend document geworden. Een document waarin vanuit verschillende invalshoeken en met gebruik van de samenleving is geanalyseerd of we op koers liggen met als doel om te leren en eventuele bij te sturen. Hierbij lag de focus op de vier ambities. In het raadsperspectief 2022 hebben de uitkomsten (daar waar dat van toepassing is) een plek onder het onderdeel ‘Trends en ontwikkelingen’ bij de verschillende actielijnen gekregen.
Bestuursperiode 2022-2026 Medio 2022 is de nieuwe bestuursperiode aangevangen. Daarbij zijn nieuwe ambities overeengekomen en zijn andere accenten gelegd. In deze jaarrekening wordt op inhoud verantwoording afgelegd binnen vastgelegde structuur uit de begroting 2022. Vanaf de begroting van 2023 en verder wordt de nieuwe indeling gehanteerd inzake maatschappelijke effecten: • • • • •
Buitengebied in Balans (was Sterke Bedrijvigheid) Iedereen Gezond (was Inclusieve samenleving) Leefomgeving van de Toekomst (was Duurzaam Dinkelland) Leefbare Kernen (was Aantrekkelijke woon- en leefomgeving) Gemeente en Samenleving
De grootste wijziging in te vinden in de ambitie “Sterke bedrijvigheid”. Deze is voor wat betreft “ondernemersklimaat” en “vrijetijdseconomie” overgegaan in Leefbare kernen. “Innovatievere agrarische sector” is opgenomen binnen de nieuwe ambitie “Buitengebied in Balans”. Alle ontwikkelingen in het buitengebied krijgen daarmee een prominentere plek in de begroting en p&c cyclus. De overige ambities zijn qua indeling overwegend gelijk gebleven en volgen wat betreft de inhoud en actielijnen het raadsakkoord en coalitieakkoord.
20
Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving Inleiding Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving
De gemeente Dinkelland de ambitie uitgesproken om haar kernen aantrekkelijk te houden op het gebied van wonen en leven. Wij zien hierbij raakvlakken tussen wonen, openbare inrichting en maatschappelijke voorzieningen. De aantrekkelijkheid van onze kernen wordt voor een groot deel bepaald door de aanwezigheid van voldoende en kwalitatief goede woonvoorzieningen, een volwaardige openbare ruimte en de aanwezigheid van functionele onderwijs- en sportvoorzieningen. Op deze speerpunten willen wij inzetten binnen onze ambitie voor een “aantrekkelijke woon- en leefomgeving”.
Realistischer bouwen en wonen Wat wilden we bereiken? Een beter bij de behoefte passende woonruimte voor jong en oud toegespitst op elke kern Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) 1) We kennen de kwantitatieve behoefte per kern. 2) We geven gemeentelijke kavels uit op uitbreidingsplannen en faciliteren ontwikkelaars bij hun plannen. Wij sturen beleidsmatig op inbreiding voor uitbreiding.
21
Waar wilden we naar toe? (SOLL) 1) We kennen de kwantitatieve behoefte én kwalitatieve behoefte (over het gewenste aantal en type woningen per kern) en hebben een ontwikkelstrategie toegepast waardoor we in elke kern een perspectief hebben voor een beter passend aanbod hebben dat voorziet in de lokale behoefte. (Bereikt) 2) We hebben een kwaliteitsslag gemaakt in de woningbouwprogrammering met perspectief op zowel de korte termijnbehoefte als de lange termijnbehoefte: a. We hebben kwalitatief programmeren conform het “Uitvoeringsnota woningbouw” een plek gegeven. Ingebed in gemeentelijk beleid en werkwijze. (Bereikt) b. We hebben recht gedaan aan onze beleidsdoelstelling dat inbreiding de voorkeur krijgt voor uitbreiding doordat wij: · De inbreidingsmogelijkheden in elke kern onderzocht en benut (of geprogrammeerd). · Onze strategische grondposities hebben afgestemd op de kansen voor inbreiding.
Wat hebben we gerealiseerd?
Nieuwe grondposities ingenomen en planuitwerking voor nieuwe woningbouwgebieden gecontinueerd
Behoefteonderzoeken geactualiseerd
Woondeals Overijssel met de provincie vastgesteld
Aantrekkelijkere openbare ruimte Wat wilden we bereiken? Een meer toekomstgerichte en duurzame inrichting Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) 1. Voor het onderhoud van de openbare ruimte zijn onderhoudsniveaus vastgelegd (IBOR). Er is een duidelijke relatie tussen de onderhoudsniveaus en de daarvoor beschikbare financiële middelen voor uitvoering. De huidige onderhoudsniveaus sluiten niet altijd geheel aan bij de verwachtingen die daarover bestaan in de samenleving. 2. Keuzes ten aanzien van de inrichting van de openbare ruimte worden vaak op ad hoc-basis gemaakt. Afstemming met bewoners en gebruikers vindt plaats op projectniveau. Hierdoor ontstaan “gemeentebreed” verschillen in de inrichting van de openbare ruimte en in toegepaste (bouw)materialen. Soms zijn er daardoor minder goede keuzes gemaakt. Het onderhoud kan hierdoor niet altijd efficiënt gebeuren en ook is de toegankelijkheid niet altijd voor alle gebruikers geborgd. Dat kan leiden tot ontevredenheid van bewoners of gebruikers over de openbare ruimte.
Waar gaan we naar toe? (SOLL) 1. Ten aanzien van het onderhoud van de openbare ruimte wordt een nieuwe afweging gemaakt binnen de gestelde (financiële) randvoorwaarden, waarin onderhoudsniveau(s), veiligheid en onderhoudskosten de hoofdingrediënten zijn. Hierbij wordt ook de inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt optimaal benut. (Beeldkwaliteitsplan)
22
2. Ten aanzien van de inrichting van de openbare ruimte wordt een Kwaliteitsplan Openbare Ruimte opgesteld (KOR). Het KOR wordt bij nieuwe plannen en bij herinrichting- en onderhoudsprojecten betrokken en is van invloed op de keuzes die gemaakt worden bij de inrichting. Daardoor worden beter onderbouwde keuzes gemaakt en neemt naar verwachting de tevredenheid van bewoners en gebruikers toe. Onder het KOR wordt ook een Kwaliteitsplan Openbaar Groen (KOG) opgesteld waarin meer specifiek wordt ingegaan op groenelementen.
Wat hebben we gerealiseerd?
Oorspronkelijk inspanningen ten aanzien van het Beeldkwaliteitsplan en Kwaliteitsplan Openbare Ruimte zijn onderdeel gemaakt van het reguliere werk
Toekomstbestendig maatschappelijk vastgoed Wat wilden we bereiken? Meer geactualiseerde visie maatschappelijk vastgoed
op
sport-
en
onderwijshuisvesting
vastgoed
en
ander
Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) · De buitensportaccommodaties in de gemeente Dinkelland zijn allemaal geprivatiseerd en zijn gericht op de breedtesport. De binnensportaccommodaties zijn grotendeels in gemeentelijk beheer. · Het rapport Samen Scholen (IHP voor Dinkelland) is op 29 november 2011 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is destijds de visie op onderwijshuisvesting vastgesteld.
Waar gaan we naar toe? (SOLL) · Ambities tot privatisering van binnensportaccommodaties worden in samenwerking met de initiatiefnemer onderzocht. De uitgangspunten worden in de nog op te stellen sportnota opgenomen. · Het rapport Samen Scholen wordt actueel gehouden. · Voor de kern Denekamp wordt een onderwijshuisvestingsscenario uitgewerkt op basis van een denkrichting met twee locaties. · We versnellen het afstoten van ons (maatschappelijk) vastgoed (dat niet tot ons bedrijfsvastgoed behoort). · We beschikken over een robuuste sportstructuur waarin onze opgaven voor het sportvastgoed in samenhang met elkaar worden aangevlogen.
Wat hebben we gerealiseerd?
Verzelfstandiging van maatschappelijk vastgoed voortgezet (Sporthal Deurningen)
Processen ondersteund voor eventuele verzelfstandiging (Sporthal Ootmarsum), inclusief voorzetten verzelfstandiging Openluchtmuseum
Onderzoek naar huisvesting Denekampse scholen voortgezet
23
Maatschappelijke veiligheid Wat wilden we bereiken? Versterken van de maatschappelijke veiligheid door de bewustwording en verantwoordelijkheid te vergroten Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) ·
Op dit moment passen wij onze beleidskaders toe als toetsend instrumentarium.
Waar gaan we naar toe? Waar staan we aan het eind van de coalitieperiode? (SOLL) · Wij hebben onze beleidskaders geëvalueerd, waarbij wij bewustwording en verantwoordelijkheid van maatschappelijke veiligheid centraal hebben gesteld.
Wat hebben we gerealiseerd?
Programmaplan opgesteld, gebaseerd op peilers uit de burgerpeiling
In regionaal verband (NOT) belangrijkste thema's (ondermijning en drugscriminaliteit) geagendeerd, geprioriteerd en gezamenlijk commitment uitgesproken
Voorbereidingen getroffen voor integraal veiligheidsbeleid met inbedding voor genoemde thema's
Aantrekkelijke woon- en leefomgeving - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
Baten
0
65
75
10
Lasten
711
3.301
2.327
974
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-711
-3.236
-2.252
984
Onttrekkingen aan reserves
0
2.525
1.541
-984
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
-711
-711
-711
0
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.
Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een hogere onttrekking voor het werkbudget realistisch bouwen en wonen voor €28.000 en lagere onttrekkingen voor Stimuleringsregeling binnenstedelijke herontwikkeling voor €200.000, inbreiding voor uitbreiding voor €32.000, volkshuisvesting Rijks en provinciale middelen voor €259.000, voorbereidingskosten basisscholen voor €445.000 en Centrumplan (Be)leefbaar centrum Ootmarsum voor €69.000. Zie voorstel budgetoverheveling.
Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2022 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".
24
Ambitie Duurzaam Dinkelland Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland
Gemeente Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling dat in 2050 de energievoorziening volledig duurzaam moet zijn. Een ambitieuze doelstelling waarvoor de komende jaren de nodige inspanningen moeten worden geleverd. Hier willen we samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten invulling aan geven. Het thema duurzaamheid is een dynamisch beleidsterrein dat volop in ontwikkeling is en aan verandering onderhevig. We constateren dat er de afgelopen jaren de nodige inspanningen zijn geleverd. Zo is een aantal inspanningen uit de ambitiebegroting reeds uitgevoerd die inmiddels geborgd zijn in de lijn (actielijn afval). We zien tegelijkertijd ook dat er voor de komende jaren extra taken en uitdagingen op ons afgekomen zijn. Denk onder meer aan de Regionale Energie Strategie, de warmtevisie en het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. Dat heeft geleid tot bijstelling van de actielijnen, waarbij rekening is gehouden met de huidige trends en ontwikkelingen en de uitkomsten van de mid-term review.
Mid-term review: meer inzet op communicatie en bewustwording Uit cijfers blijkt dat het thema duurzaamheid nog niet sterk leeft onder de bevolking. Zij hechten eerder prioriteit aan thema’s die concreet spelen in de directe woon- en leefomgeving. Het thema duurzaamheid staat waarschijnlijk nog te ver van onze inwoners af, terwijl het uiteindelijk onze inwoners in de toekomst zeker zal raken. Wij zien het dan ook als onze taak om de komende jaren nog sterker in te zetten op bewustwording en communicatie. Hierbij richten we ons op de noodzaak en effecten van de grootschalige energietransitie, maar vooral ook op het stimuleren van kleinere initiatieven van onderop, met aandacht voor de mogelijkheden voor energieopwekking én energiebesparing.
Programma Duurzaamheid in relatie tot corona Voor de lange termijn zijn vooralsnog geen directe inhoudelijke consequenties te benoemen vanwege corona. Wel bestaat het risico dat duurzaamheidsinitiatieven en – projecten in prioriteit achterop raken omdat andere prioriteiten worden gesteld, meer gericht op de kortere termijn (lokaal, regionaal, maar ook vanuit de kernen zelf). Ook in dit perspectief is inzet op communicatie en bewustwording van belang.
Uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord: wat moeten we nog meer verwachten? Met de instemming van het Klimaatakkoord hebben gemeenten een duidelijk signaal afgegeven dat uitwerking van drie randvoorwaarden noodzakelijk is: haalbaar-/betaalbaarheid voor de samenleving, de juiste bevoegdheden en een tegemoetkoming in de uitvoeringslasten. Om invulling te geven aan deze laatste voorwaarde, is afgesproken dat er een onderzoek komt naar de uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord. Het onderzoek loopt en heeft voorlopig geleid tot een overzicht van taken en bijbehorende uitvoeringslasten voor gemeenten, provincies en waterschappen. Eind 2020 is een advies opgeleverd over de hoogte van de uitvoeringslasten en de wijze waarop deze zouden kunnen worden bekostigd. In 2021 volgde een gesprek tussen rijk en decentrale overheden over de resultaten en duiding van dit advies. De uitkomsten zullen worden meegenomen en waar nodig leiden tot bijsturing van het programma.
25
Actielijnen 2022 Voor de periode 2022 richten we ons voor de ambitie Duurzaamheid op de volgende actielijnen:
ACTIELIJN 1: ENERGIE: WIND EN ZON Deze actielijn richt zich op de doelstelling dat in 2050 100% van de energie duurzaam is opgewekt. Zoals vastgelegd in de concept RES wil de gemeente in NOT-verband in 2030 335 GWh elektriciteit duurzaam opwekken (14% van huidig totaal energieverbruik, incl. gas). Hierbij bundelen we de krachten in Noordoost Twente en Twente. Belangrijkste opgaven in deze actielijn vormen het invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie en het versterken van de communicatie en participatie bij de energietransitie waarbij als uitgangspunt geldt: lusten en lasten lokaal. ACTIELIJN 2: ENERGIE: WARMTE Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. ACTIELIJN 3: DUURZAAM VAN ONDEROP Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland.