Jaarstukken 2021 (2).pdf

Raadsbrief

2019-21 verkoop voormalig gemeentehuis Weerselo

- Opstellen KOR (kwaliteitsplan openbare ruimte) Omschrijving / op te leveren resultaat Wij onderzoeken hoe we de beleving en tevredenheid van alle gebruikers van de openbare ruimte kunnen meenemen voor keuzes over inrichting en onderhoud. We verhogen de uitstraling van de openbare ruimte. Op te leveren:  Vaststellen KOR als kapstok (kwaliteitsplan openbare ruimte) met daarbij als onderligger het vaststellen van KOG (kwaliteitsplan openbaar groen): Het vastleggen van de principes en uitgangspunten voor de inrichting van de openbare groen. Behaalde mijlpalen 2021  Onder de doelstelling van het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (KOR) is reeds in 2020 het KOG vastgesteld. Het opstellen van de KOR als overkoepelende notitie betreft een basisinspanning en is overgegaan naar de basisbegroting "Openbare ruimte en Mobiliteit". 2020  Het KOG is vastgesteld door de gemeenteraad in juni 2020.  De uitgangspunten voor KOG zijn in een concept voorstel uitgewerkt en zullen worden aangeboden voor besluitvorming in college en raad. Aan het KOG wordt een overkoepelend Kwaliteitsplan Openbare Ruimte (notitie) toegevoegd. 2019  Het onderzoek naar de beleving en tevredenheid van alle gebruikers van de openbare ruimte is afgerond. De resultaten hiervan worden in de KOR verwerkt.  Een concept van het Kwaliteitsplan Openbaar Groen is opgesteld.

Financiële kaders In de begroting 2019 zijn de volgende budgetten beschikbaar gesteld:  Wij onderzoeken hoe we de beleving en tevredenheid van alle gebruikers van de openbare kunnen meenemen voor keuzes over inrichting en onderhoud. We verhogen de uitstraling van de openbare ruimte: €150.000. Dit budget is in 2019 overgegaan naar het programma Openbare ruimte & mobiliteit.  Onderzoek vergunningparkeren Ootmarsum: €27.000. In de raadsvergadering van 22 juni 2021 is het volgende budget beschikbaar gesteld:  Centrumplan Ootmarsum €150.000 Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar.

28

Toekomstbestendig maatschappelijk vastgoed Wat willen we bereiken Meer geactualiseerde visie maatschappelijk vastgoed

op

sport-

en

onderwijshuisvesting

vastgoed

en

ander

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) · De buitensportaccommodaties in de gemeente Dinkelland zijn allemaal geprivatiseerd en zijn gericht op de breedtesport. De binnensportaccommodaties zijn grotendeels in gemeentelijk beheer. · Het rapport Samen Scholen (IHP voor Dinkelland) is op 29 november 2011 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is destijds de visie op onderwijshuisvesting vastgesteld. Waar gaan we naar toe? (SOLL) · Ambities tot privatisering van binnensportaccommodaties worden in samenwerking met de initiatiefnemer onderzocht. De uitgangspunten worden in de nog op te stellen sportnota opgenomen. · Het rapport Samen Scholen wordt actueel gehouden. · Voor de kern Denekamp wordt een onderwijshuisvestingsscenario uitgewerkt op basis van een denkrichting met twee locaties. · We versnellen het afstoten van ons (maatschappelijk) vastgoed (dat niet tot ons bedrijfsvastgoed behoort). · We beschikken over een robuuste sportstructuur waarin onze opgaven voor het sportvastgoed in samenhang met elkaar worden aangevlogen.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Duurzame instandhouding maatschappelijke voorzieningen door verzelfstandiging Omschrijving / op te leveren resultaat Wij onderzoeken op initiatief van verenigingen samen de mogelijkheden van privatisering. Op te leveren:  Opstellen sportakkoord. Beleidsnota/sportakkoord (visie op gemeentelijke rol ten einde een bijdrage te leveren aan een gezondere samenleving).  Visie op gemeentelijke rol bij privatisering binnensportaccommodaties. Behaalde mijlpalen 2021  Met de gemeenten Tubbergen, Oldenzaal en Losser doen we onderzoek naar mogelijkheden voor samenwerking op het gebied van zwembaden en binnensportaccommodaties. De eerste gegevensverzameling hiervoor is afgerond.  In Ootmarsum is een werkgroep sporthal De Schalm geformeerd welke de mogelijkheden omtrent privatisering gaat verkennen.  Met de werkgroep vanuit sporthal De Schalm is een analyse van de financiële situatie uitgevoerd en een aanzet gemaakt om te komen tot een onafhankelijke nulmeting naar de staat van het gebouw.  Met betrekking tot Sporthal 't Hoge Vonder in Deurningen vinden ook gesprekken plaats over een privatisering. Er is een gedeelde behoefte om de accommodatie volledig te privatiseren, in het verlengde van de exploitatie die al bij de stichting ligt.

 Er is overeenstemming bereikt met het bestuur van Stichting 't Hoge Vonder in Deurningen over volledige verzelfstandiging door middel van eenmalige afkoop van de jaarlijkse subsidie.

29

  2020   

 2019 



Het onderzoek naar mogelijkheden voor samenwerking op het gebied van zwembaden en binnensportaccommodaties is afgerond. Voortvloeiend uit de conclusies en aanbeveling is een opdracht voor vervolgonderzoek naar het vormen van een gezamenlijk sportbedrijf geformuleerd. De onafhankelijke nulmeting naar het gebouw van De Schalm is afgerond en wordt met de initiatiefnemers besproken als vervolgstap naar een mogelijke privatisering van de sporthal. In het Lokaal Sportakkoord is aandacht geweest voor het aspect privatisering. Consensus is dat gemeente een faciliterende rol kan innemen. Indien aan de orde faciliteren wij dergelijke initiatieven. In het najaar is de aandacht uitgegaan naar Noord-Deurningen en Ootmarsum, waar ideeën en gesprekken gaande zijn voor (verdere) verzelfstandiging van de binnensportaccommodaties. Het Openlucht Museum en gemeente Dinkelland hebben samen de ambitie uitgesproken om een privatiseringsproces in te gaan, dat wordt begeleid door een onafhankelijke adviseur. Het proces is gaande, maar vanwege de situatie rondom Corona is fysieke afstemming momenteel niet aan de orde. Op verzoek van het OLM is het privatiseringsproces tijdelijk stil komen te liggen. De bedoeling is om dit proces in september te hervatten. Het proces over de privatisering van OLM is in november hervat. De gesprekken zijn gaande.

Met een afvaardiging van de gemeenteraad is begin 2019 gesproken over de motie inzake de sportnota, waarbij werd geconcludeerd dat met een nader op te stellen sportakkoord (in plaats van de sportnota) zou worden voldaan aan deze motie. De gemeenteraad kon aanhaken bij het proces over het sportakkoord op de momenten dat gesprekken worden aangegaan met de verenigingen. Er hebben drie avonden plaatsgevonden waarin de kaders in inhoud van het sportakkoord zijn verkend. Eveneens is een sportformateur aangesteld. Lokaal Sportakkoord Dinkelland is in november 2019 opgeleverd en hiermee is uitvoering gegeven aan de ambitie om te komen tot een sportnota.

Persberichten en raadsbrieven Persbericht

juli 2019: Praat mee over Dinkellands sportakkoord op 16 juli 2019 september 2019: Sportformateur aan de slag voor lokaal sportakkoord november 2019: lokaal sportakkoord ondertekend

Raadsbrief

2021-7: Verkenning samenwerking binnensportaccommodaties NOT-gemeenten 2019-89 Lokaal Sportakkoord Bijlage: Lokaal portakkoord Dinkelland publieksversie Bijlage: Lokaal sportakkoord leesversie

- Lokaal Sportakkoord Dinkelland Omschrijving / op te leveren resultaat Wij stellen een lokaal sportakkoord op in samenwerking met verenigingen en maatschappelijke partners. Op te leveren resultaat:  Lokaal sportakkoord met uitvoeringskader (opgaven). Behaalde mijlpalen 2021  Er is een kerngroep geformeerd bestaande uit diverse geledingen, waaronder binnensport, buitensport en onderwijs.  Met het inrichten van een beoordelingsgroep is in samenwerking met de kerngroep een stevig fundament onder de organisatie van het akkoord gelegd.  Er is in samenwerking met de betrokkenen bij het preventieakkoord toegewerkt naar samenvoeging van beide akkoorden naar het Fit en Vitaal akoord.  Er zijn diverse aanvragen voor een bijdrage vanuit het uitvoeringsbudget toegekend.

30

2020   

Wij zijn gestart met de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord. Op 11 maart 2020 is hierover een bijeenkomst geweest. De thema's die aan de orde zijn betreffen: inclusief sporten en bewegen, positieve sportcultuur, van jongs af aan vaardig in bewegen, vitale sport- en beweegaanbieders. Op 9 juli 2020 is er een vervolgbijeenkomst geweest over de uitvoering en zijn specifieke werkgroepen ingericht op de thema's. Deze werkgroepen kunnen van start: werkgroep strippenkaart, website/platform, vertrouwenscontactpersoon/verklaring omtrent gedrag. In november zijn alle partijen opgeroepen om zich aan te sluiten bij de verschillende werkgroepen om zodoende met elkaar draagvlak te behouden en ze breed uit te dragen.

2019 

Met een afvaardiging van de gemeenteraad is begin 2019 gesproken over de motie inzake de sportnota, waarbij werd geconcludeerd dat met een nader op te stellen sportakkoord (in plaats van de sportnota) zou worden voldaan aan deze motie. De gemeenteraad kon aanhaken bij het proces over het sportakkoord op de momenten dat gesprekken worden aangegaan met de verenigingen. Er hebben drie avonden plaatsgevonden waarin de kaders in inhoud van het sportakkoord zijn verkend. Eveneens is een sportformateur aangesteld.  Lokaal Sportakkoord Dinkelland is in november 2019 opgeleverd en hiermee is uitvoering gegeven aan de ambitie om te komen tot een sportnota. Persberichten en raadsbrieven

Persbericht

februari 2020: aan de slag met het lokaal sportakkoord Dinkelland juli 2019: Praat mee over Dinkellands sportakkoord september 2019: Sportformateur aan de slag voor lokaal sportakkoord november 2019: lokaal sportakkoord ondertekend

Raadsbrief

2019-89: Lokaal Sportakkoord Bijlage: Lokaal Sportakkoord Dinkelland publieksversie Bijlage: Lokaal sportakkoord Leesversie

- Uitvoering Samen Scholen 2030 en uitvoering Scenariokeuze huisvesting basisonderwijs Denekamp Omschrijving / op te leveren resultaat Wij houden het rapport Samen Scholen 2030 actueel. (Herkennen de behoefte om in elke kern een onderwijsvoorziening te houden) Wij ondersteunen de denkrichting van twee onderwijslocaties in Denekamp Op te leveren:  Actueel houden van rapport Samen Scholen 2030 en al dan niet aanpassen  Onderzoek scenariokeuze huisvesting basisonderwijs Denekamp: advies over toekomstige huisvesting onderwijs Denekamp Behaalde mijlpalen 2021  Er is overeenstemming bereikt met schoolbesturen Konot, Consent en TCC over het plan voor onderwijshuisvesting in Denekamp.  De financiële haalbaarheid is in kaart gebracht, waaruit voldoende basis blijkt om de volgende stap te zetten.  Op basis van de overeenstemming met de schoolbesturen is een opdracht geformuleerd voor huisvesting van het basisonderwijs in Denekamp, waarmee de werving van externe projectleiding in gang is gezet.  In samenwerking met het Ontzorgingsprogramma Maatschappelijk Vastgoed van de provincie Overijssel en de betrokken schoolbesturen wordt een start gemaakt met actualisatie van het Integraal Huisvestingsprogramma 'Samen Scholen 2030' met bijzondere aandacht voor duurzaamheid.

31

2020      



2019 

Wij houden Samen Scholen 2030 voortdurend actueel. Op 26 februari 2020 is er een vervolgoverleg geweest met alle betrokken partijen. Hierover hebben wij uw raad geïnformeerd middels raadsbrief nummer 10 van 9 maart 2020. In maart heeft Konot een onderzoeksopdracht gegeven om te komen tot planvorming conform de voorwaarde in het raadsbesluit van 26 november 2019. Hierbij wordt uitgegaan van twee locaties voor het gehele Primair Onderwijs in de kern Denekamp. De schoolbesturen Konot, Consent en TCC hebben het gesprek over onderwijsinhoud met elkaar weer opgepakt zodat dit gelijk oploopt met het onderzoek over de locaties. Op 22 juni 2020 heeft er een vervolgoverleg plaatsgevonden met de schoolbesturen. Bij raadsbrief van 9 juli 2020 bent u hierover geïnformeerd. In september 2020 is door de betrokken schoolbesturen aangegeven dat zij op één lijn zitten voor wat betreft de vernieuwingsopgave van de scholen in Denekamp en hebben zij hun plan in hoofdlijnen kenbaar gemaakt, waarbij het gaat om een clustering van basisonderwijs nabij het TCC aan de westkant en nieuwbouw van De Zevenster aan de oostkant van Denekamp. Er zijn vervolgens procesafspraken gemaakt om tot een uitwerking van het plan te komen en de haalbaarheid te verkennen. Indien er een haalbaar plan ontstaat worden in een verder stadium de raad en de samenleving geïnformeerd over de stand van zaken.

Met schoolbesturen Primair Onderwijs (PO)/Voortgezet Onderwijs (VO) zijn wij in overleg geweest over locaties onderwijshuisvesting in de kern Denekamp. Voor schoolbestuur Konot (Stichting Katholiek Onderwijs Noord Oost Twente) is door de gemeenteraad een voorbereidingskrediet verstrekt voor de Zevenster om te komen tot integrale planvorming. Voorwaarde is wel dat er wordt geredeneerd vanuit twee onderwijslocaties in Denekamp.

Persberichten en raadsbrieven Raadsbrief

2020-10: Huisvesting onderwijs Bijlage 2020-10: Huisvesting onderwijs

Persbericht

juli 2020: Onderwijshuisvesting Denekamp vordert gestaag

Financiële kaders In de begroting 2019 zijn de volgende budgetten beschikbaar gesteld:  Wij houden het rapport Samen Scholen 2030 actueel. (Herkennen de behoefte om in elke kern een onderwijsvoorziening te houden): € 15.000.  Werkbudget Toekomstbestendiger sport- en onderwijsvastgoed: € 60.000 Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling) . Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar Zoals eerder in deze jaarstukken is aangegeven resteert er een bedrag van €572.000 aan projectgeld en procesgeld maatschappelijk vastgoed wat wordt overgeheveld van 2021 naar 2022. Dit bedrag kan in de loop van de planperiode van het Maatschappelijk Effecten Plan (MEP) worden ingezet voor concrete projecten en procesgeld.

32

Maatschappelijke veiligheid Wat willen we bereiken Versterken van de maatschappelijke veiligheid door de bewustwording en verantwoordelijkheid te vergroten Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) · Op dit moment passen wij onze beleidskaders toe als toetsend instrumentarium. Waar gaan we naar toe? Waar staan we aan het eind van de coalitieperiode? (SOLL) · Wij hebben onze beleidskaders geëvalueerd, waarbij wij bewustwording verantwoordelijkheid van maatschappelijke veiligheid centraal hebben gesteld.

en

Wat hebben we gedaan in 2021? - Opstellen en opvolgen strategische agenda Maatschappelijke Veiligheid met aandacht voor de thema's: ondermijning, alcohol en drugs (jeugd) en kwetsbare personen Omschrijving / op te leveren resultaat Strategische agenda Op te leveren:  Strategische agenda over het taakveld "veiligheid" op basis waarvan wij de komende jaren onze focus leggen. Behaalde mijlpalen 2021  Wij hebben een eerste oriënterende sessie gevoerd over de strategische agenda. Wij hebben ervoor gekozen om onderscheid te maken tussen een strategische agenda voor Veiligheid en een strategische agenda voor Handhaving. Met betrekking tot Veiligheid hebben wij de volgende thema's vastgesteld: ondermijning, overlast en openbare orde. Een nadere uitwerking volgt, waarin wij onze doelen op deze thema's formuleren en concretiseren.  Er heeft een verdiepende sessie plaatsgevonden, bedoeld als uitwerking. Uitsplitsing van strategische agenda voor Handhaving heeft geleid tot subthema's op het gebied van gezondheid en veiligheid in relatie tot dreigend gevaar. Het resultaat van deze sessie moet resulteren in een voorstel voor een strategische agenda.  We hebben een inventarisatie gemaakt van de genoemde thema's, waaruit een overzicht met beschrijving (leeswijzer) volgt.

Het thema "Veiligheid" wordt hiermee in beeld gebracht, inclusief rollen, verantwoordelijkheden en inzicht in waar beïnvloedingsmogelijkheden liggen. - Opvolgen resultaten burgerpeiling "Corona-gezondheid-veiligheid" Omschrijving / op te leveren resultaat: Burgerpeiling Thema Veiligheid. Op te leveren:  Burgerpeiling over veiligheid waarin wij de mening van de samenleving vragen over het aspect veiligheid en overlast gecombineerd met de situatie waarin we leven rondom Corona. Het doel van de burgerpeiling is om onze strategische agenda verder vorm te geven dan wel bij te stellen. Behaalde mijlpalen 2021  Wij hebben een conceptvragenlijst opgesteld waarin de volgende onderwerpen aan bod komen: leefbaarheid woonbuurt, belangrijke thema's veiligheid en overlast, onveilige plekken, gevoel van verantwoordelijkheid, veroorzakers van overlast, respectloos gedrag, rol van de gemeente, veiligheidsaspecten in relatie tot corona.

33

 

De conceptvragenlijst is verder geconcretiseerd en voldoet als basis voor de gewenste burgerpeiling. Onze externe adviesbureau verwerkt deze input in de definitieve opzet en uitvraag. Eind 2021 is de burgerpeiling uitgezet. De resultaten komen in 2022.

Financiële kaders Niet van toepassing.

Aantrekkelijke woon- en leefomgeving - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Baten Lasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

0 471 -471

151 2.791 -2.640

Verschil realisatie versus begr. na wijz. 71 -80 692 2.099 -621 2.019

0

2.179

195

-1.984

0

0

0

0

-471

-461

-425

36

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Interregge Kanaalallee Denekamp Nordhorn (voordeel €30.000) Van dit incidentele budget wordt een nog niet besteed bedrag van €30.000 overgeheveld naar 2022. Zie ook voorstel budgetoverheveling. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekkingen voor Stimuleringsregeling binnenstedelijke herontwikkeling voor €400.000, maatschappelijk vastgoed i.r.t. demografie voor €572.000, inbreiding voor uitbreiding voor € 570.000, volkshuisvesting Rijks en provinciale middelen voor €268.000 en Centrumplan (Be)leefbaar centrum Ootmarsum voor €115.000. Zie voorstel budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2021 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

34

Project en procesgelden maatschappelijk vastgoed in relatie tot demografie In de begroting 2022 is aangegeven dat er, na verplichtingen, nog een bedrag van € 62.000 resteerde aan programmagelden maatschappelijk vastgoed (project- en procesgeld). Tijdens het opstellen van deze jaarverantwoording is de status hiervan ongewijzigd. Project en procesgelden inbreiding voor uitbreiding In de begroting 2022 is aangegeven dat er, na verplichtingen, nog een bedrag aan “project en procesgelden inbreiding voor uitbreiding” beschikbaar was van €581.000. Inmiddels hebben de volgende mutatie plaatsgevonden: Uitgaven: Noaberkracht Extra inzet kaveluitgifte (jaarschijf 2021) €10.000 Woonvisie uitvraag kadaster na raadsvraag zelfbewoningsplicht €1.000 Verplichtingen: Noaberkracht Extra inzet kaveluitgifte (jaarschijf 2022) €24.000 Er resteert aan programmagelden inbreiding en uitbreiding €546.000. Daarnaast is er het beschikbaar gestelde bedrag van €500.000 voor de “stimuleringsregeling binnenstedelijke vernieuwing”. In het 2e programmajournaal 2021 en de Perspectiefnota 2022 is dit budget bijgesteld met €100.000. Er resteert nog €400.000.

35

Ambitie Duurzaam Dinkelland Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland

Gemeente Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling dat in 2050 de energievoorziening volledig duurzaam moet zijn. Een ambitieuze doelstelling waarvoor de komende jaren de nodige inspanningen moeten worden geleverd. Hier willen we samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten invulling aan geven. Het thema duurzaamheid is een dynamisch beleidsterrein dat volop in ontwikkeling is en aan verandering onderhevig. We constateren dat er de afgelopen jaren de nodige inspanningen zijn geleverd. Zo is een aantal inspanningen uit de ambitiebegroting reeds uitgevoerd die inmiddels geborgd zijn in de lijn (actielijn afval). We zien tegelijkertijd ook dat er voor de komende jaren extra taken en uitdagingen op ons afgekomen zijn. Denk onder meer aan de Regionale Energie Strategie, de warmtevisie en het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. We concluderen daarmee dat de actielijnen zoals oorspronkelijk ingezet in de begroting 2019 niet meer volledig en actueel zijn waardoor bijstelling van de actielijnen wordt voorgesteld. Daarbij is rekening gehouden met de huidige trends en ontwikkelingen en de uitkomsten van de mid-term review. Mid-term review: meer inzet op communicatie en bewustwording Uit cijfers blijkt dat het thema duurzaamheid nog niet sterk leeft onder de bevolking. Zij hechten eerder prioriteit aan thema’s die concreet spelen in de directe woon- en leefomgeving.

Het thema duurzaamheid staat waarschijnlijk nog te ver van onze inwoners af, terwijl het uiteindelijk onze inwoners in de toekomst zeker zal raken. Wij zien het dan ook als onze taak om de komende jaren nog sterker in te zetten op bewustwording en communicatie. Hierbij richten we ons op de noodzaak en effecten van de grootschalige energietransitie, maar vooral ook op het stimuleren van kleinere initiatieven van onderop, met aandacht voor de mogelijkheden voor energieopwekking én energiebesparing. Programma Duurzaamheid in relatie tot corona Voor de lange termijn zijn vooralsnog geen directe inhoudelijke consequenties te benoemen vanwege corona. Wel bestaat het risico dat duurzaamheidsinitiatieven en – projecten in prioriteit achterop raken omdat andere prioriteiten worden gesteld, meer gericht op de kortere termijn (lokaal, regionaal, maar ook vanuit de kernen zelf). Ook in dit perspectief is inzet op communicatie en bewustwording van belang. Uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord: wat moeten we nog meer verwachten? Met de instemming van het Klimaatakkoord hebben gemeenten een duidelijk signaal afgegeven dat uitwerking van drie randvoorwaarden noodzakelijk is: haalbaar-/betaalbaarheid voor de samenleving, de juiste bevoegdheden en een tegemoetkoming in de uitvoeringslasten.

Om invulling te geven aan deze laatste voorwaarde, is afgesproken dat er een onderzoek komt naar de uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord. Het onderzoek loopt en heeft voorlopig geleid tot een overzicht van taken en bijbehorende uitvoeringslasten voor gemeenten, provincies en waterschappen. Eind 2020 is een advies opgeleverd over de hoogte van de uitvoeringslasten en de wijze waarop deze zouden kunnen worden bekostigd. In 2021 volgde een gesprek tussen rijk en decentrale overheden over de resultaten en duiding van dit advies. De uitkomsten zullen worden meegenomen en waar nodig leiden tot bijsturing van het programma.

36

Actielijnen 2021-2022 Voor de komende periode 2021-2022 richten we ons voor de ambitie Duurzaamheid op de volgende actielijnen: ACTIELIJN 1: ENERGIE: WIND EN ZON Deze actielijn richt zich op de doelstelling dat in 2050 100% van de energie duurzaam is opgewekt. Zoals vastgelegd in de concept RES wil de gemeente in NOT-verband in 2030 335 GWh elektriciteit duurzaam opwekken (14% van huidig totaal energieverbruik, incl. gas). Hierbij bundelen we de krachten in Noordoost Twente en Twente. Belangrijkste opgaven in deze actielijn vormen het invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie en het versterken van de communicatie en participatie bij de energietransitie waarbij als uitgangspunt geldt: lusten en lasten lokaal. ACTIELIJN 2: ENERGIE: WARMTE Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. ACTIELIJN 3: DUURZAAM VAN ONDEROP Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in.

Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen. ACTIELIJN 4: CIRCULAIRE INKOOP Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. ACTIELIJN 5: ASBEST ERAF, ZON EROP Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

Energie: Wind en zon Wat willen we bereiken Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energieopwekking Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) 1. Op dit moment wekken we binnen de gemeente Dinkelland 11% van ons energieverbruik duurzaam op (Bron Klimaatmonitor 2016). Waar gaan we naar toe? (SOLL) 1. Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 de opwekking van 100% duurzame energie te hebben.

37

Tussendoelen:  Het tussendoel is om in 2023, 20% duurzame opwekking van energie te realiseren en 6% energiebesparing;  In 2030 zitten we op 30% duurzame opwekking en 12% energiebesparing In het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland samen met 194 andere landen toegezegd te zorgen dat de aarde in 2050 niet meer dan twee graden is opgewarmd. Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Mocht een aangescherpte doelstelling in de EU niet haalbaar blijken, dan zal Nederland ernaar streven om met gelijkgestemde Noordwest-Europese landen tot ambitieuzere afspraken te komen dan de door de EU toegewezen landenallocatie. Omdat de uitkomst van de internationale gesprekken nog niet vaststaat, kan de uiteindelijke doelstelling voor 2030 afwijken van de 49% waar het kabinet nu van uitgaat. Een betekenisvolle stap is gezet in de Europese Raad van 20 juni 2019, waarbij een grote meerderheid van de lidstaten klimaatneutraliteit voor 2050 heeft omarmd.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie (samen met de 14 Twentse gemeenten, waterschap en netbeheerders) Omschrijving / op te leveren resultaat Definitief bod voor Noordoost Twente binnen de RES Twente Op te leveren:  Definitief bod voor Noordoost Twente binnen de RES Twente Behaalde mijlpalen 2021  Op 5 juli 2021 is de Regionale Energie Strategie Twente 1.0 als strategisch koersdocument door de gemeenteraad vastgesteld. Ondertussen is gestart met de RES 2.0., waarbij verder invulling gegeven wordt aan het bod uit de RES 1.0. - Meer inzet op bewustwording en communicatie rondom de energietransitie Omschrijving / op te leveren resultaat Meer inzet op bewustwording en communicatie rondom de energietransitie. Op te leveren:  Uitgave huis-aan-huiskrant over de energietransitie, windbeleid, zonneveldenbeleid, warmte en energiebesparing  Communicatie over de opgave, noodzaak en kansen en mogelijkheden rondom de energietransitie Behaalde mijlpalen 2021  Communicatie over binnengekomen zienswijzen windbeleid Noordoost Twente en het vervolg. Inhoudelijke behandeling volgt later conform procesvoorstel wind en zon.  We hebben gesprekken gevoerd met een aantal indieners van zienswijzen op het zonneveldenbeleid. Inhoudelijke behandeling volgt later conform procesvoorstel wind en zon.

 We hebben gecommuniceerd over het aanpassen van het RES-bod vanuit Noordoost Twente.  De coördinator duurzaamheid onderhoudt contact met werkgroepen, dorpsraden en actiegroepen over actuele ontwikkelingen rondom het wind- en zonneveldenbeleid. Er zijn diverse informatie-avonden gehouden.  We hebben een brief naar inwoners van de zoekgebieden wind gestuurd met uitleg over het concept windbeleid en de betekenis voor inwoners.

38

    

We hebben een brief naar indieners van de zienswijzen windbeleid gestuurd over het uitstel besluitvorming concept windbeleid De gebiedsregisseur wind onderhoudt actief contact met (potentiele) (groepen) initiatiefnemers op windenergie We hebben diverse bijeenkomsten gehouden met gemeenteraad, kernraden en groepen inwoners over de energietransitie en het wind- en zonneveldenbeleid. De energiekrant van Noordoost Twente is gereed (24 pagina's krant, huis-aan-huis verspreid in NOT in augustus 2021). Deze biedt achtergronden, noodzaak en kansen energietransitie en beleid NOT op wind, zon en warmte. Met veel tips voor zelf ook energie besparen Communicatie over onderzoek naar Regionaal Energie Bedrijf vanuit Noordoost Twente

- Meer inzet op participatie rondom de energietransitie en de ontwikkeling van instrumenten om de lusten en lasten lokaal te laten zijn Omschrijving / op te leveren resultaat Ontwikkeling en inzet van instrumenten ter bevordering van de participatie rondom de energietransitie. Op te leveren: Behaalde mijlpalen 2021  Om lokale initiatieven te ondersteunen met de energietransitie zijn er in Noordoost Twents verband drie gebiedsregisseurs werkzaam geweest, die inwoners kunnen informeren over kansen en mogelijkheden en die mogelijke initiatieven aan de hand mee kunnen nemen in het proces tot project realisatie.  Via (lokale) digitale bijeenkomsten zijn inwoners, belangengroeperingen en dorpsraden per zoekgebied bijgepraat over het concept-windbeleid en hebben zij hun vragen kunnen stellen en opmerkingen kunnen maken.  Er is onderzoek verricht naar de mogelijkheden voor oprichting van een regionaal energiebedrijf om de lusten en lasten van de energietransitie lokaal te houden (raadsvoorstel maart 2022) - Opstellen stimuleringsregeling voor het stimuleren van zon op dak Omschrijving / op te leveren resultaat Landelijke subsidies voor kleinschalige zonneprojecten (kleinverbruik aansluitingen) zijn gestopt, omdat zonnepanelen steeds goedkoper zijn geworden. Toch zet de gemeente Dinkelland in op zon op dak ook voor kleinschalige zonneprojecten (kleinverbruik aansluitingen).

Op te leveren:  Voorstel voor invoering van een stimuleringsregeling inclusief financiële consequenties. Behaalde mijlpalen 2021  De mogelijkheden voor een lokale stimuleringsregeling worden onderzocht.  De samenwerking met Enexis is gezocht om tot een lokaal plan te komen.  Voor het project 'gemeente zoekt dak' zijn zeven SDE-aanvragen toegekend, waarvoor businesscases zijn uitgewerkt. Met drie partijen zijn we in gesprek over de uitvoering. Drie partijen hebben aangegeven zelf tot uitvoering over te gaan. Eén partij heeft de aanvraag teruggetrokken. - Samen met Losser Oldenzaal en Tubbergen invulling geven aan grootschalige energietransitie. Omschrijving / op te leveren resultaat Beleidsbehoevende thema's van de energietransitie zoveel mogelijk in NOT verband inrichten. Op te leveren:  Inrichten van de opgave met betrekking tot de grootschalige energietransitie (zonnevelden/wind/geothermie, waterstof etc.)

39

Behaalde mijlpalen 2021  Er is een routekaart wind en zon opgesteld als route naar het vaststellen van het wind- en zonneveldenbeleid. Deze wordt in september voor besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.  Er zijn zienswijzen op de evaluatie zonneveldenbeleid en het concept windbeleid ingediend. In de routekaart is de behandeling van de zienswijzen opgenomen.  De NOT-gemeenten hebben in het voorontwerp-RES 1.0 gezamenlijk het bod aangepast naar 225 GWh (zie onder inspanning RES).  De toegekende RRE-Rijkssubsidie heeft via de bon van Noordoost Twente uitwerking gekregen.  De toegekende RREW subsidies richting huurders wordt ingericht en zal in lijn met de RRE navolging krijgen. 2020  In NOT-verband is een bijdrage (van 335 GWh) gedaan richting de RES-T 1.0.  In de raadsvergadering van 22 september 2020 is de Warmtevisie Noordoost Twente definitief vastgesteld.  In de collegevergadering van 3 november 2020 is het concept windbeleid voor Noordoost Twente vastgesteld, waarna het ter inzage is gelegd.  In november is een webinar gehouden voor inwoners inzake het concept windbeleid.  In de collegevergadering van 3 november 2020 is het concept evaluatie zonneveldenbeleid vastgesteld, waarna het ter inzage is gelegd  De groene leges zijn vastgesteld door de gemeenteraad. 2019  Het zonnebeleid is vastgesteld.  Het concept van de warmtevisie is vastgesteld.

 We nemen deel in energiegroepen van de RES  Er is aandacht voor de mogelijkheden van wind bij de provincie Overijssel Persberichten en raadsbrieven

Persbericht

februari 2019: Noordoost Twente ontwikkelt concept warmtevisie maart 2019: Gezamenlijk beleid geeft meer duidelijkheid over de ontwikkeling van grootschalige zonnevelden april 2019: Twente werkt samen aan de nationale klimaatdoelen december 2019: Noordoost Twente gemeenten presenteren gezamenlijke warmtevisie

Raadsbrief

2019-94 Warmtevisie Bijlage: Warmtevisie persbericht Bijlage: concept warmtevisie NO Twente

Financiële kaders Wat was er in 2021 extra voor nodig? In de begroting 2019 zijn de volgende budgetten beschikbaar gesteld:  Faciliteren en structureren van informatieverstrekking en advisering op maat voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties: €15.000.  Bestaande woningbouw wijkgericht gasloos maken: €34.000.  Energiemonitoring: €10.000.  Stimulering verduurzaming scholen: €10.000.  Samen met Losser, Oldenzaal en Tubbergen invulling geven aan grootschalige energietransitie: €4.000.

40

In de begroting 2020 zijn de volgende budgetten beschikbaar gesteld:  Samenwerking NOT energietransitie: €150.000 (3 jaar €50.000)  NOT energieloket: €120.000 (3 jaar €40.000)  Stimuleringsregeling energietransitie: €60.000  Quick wins, werkbudget: €10.000 De provincie Overijssel heeft subsidie beschikbaar gesteld voor de wijkuitvoeringsplannen Tilligte €50.000 en Weerselo €80.000. Het Rijk heeft subsidie beschikbaar gesteld in de vorm van de "Regeling reductie energieverbruik woningen". Voor onze gemeente gaat het om €255.000 voor de periode 16 november 2020 tot en met 31 juli 2022. In NOT verband wordt deze op huurders gerichte bijdrage gerealiseerd. Een zelfde regeling is er voor eigenaren. Deze gaat rechtstreeks van het Rijk naar de samenwerkende NOT gemeenten. Voor de 4 deelnemende gemeenten gaat het om een totaal van €2.571.000. Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling) . Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar. Zoals eerder in deze jaarstukken is aangegeven resteert er een bedrag van €1.482.000 aan projectgeld duurzaamheid (inclusief energietransitie) wat wordt overgeheveld van 2021 naar 2022.

Dit bedrag kan in de loop van de planperiode van het Maatschappelijk Effecten Plan (MEP) worden ingezet voor concrete projecten.

Energie: Warmte Wat willen we bereiken In 2050 zijn alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af. Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen, die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. Ook willen we ons inzetten voor het stimuleren en faciliteren van biogas. Duurzaamnieuws: heel Nederland van het gas af hoe gaan we dat doen

Wat hebben we gedaan in 2021? - Faciliteren biogas(rotonde) Omschrijving / op te leveren resultaat Notitie met uitgangspunten voor realisatie van biogas Op te leveren:  Een gefaseerd bedrijfsplan voor het faciliteren van een biogasrotonde. Behaalde mijlpalen 2021  Op basis van het rapport is in juni in Noordoost Twents (NOT)-verband opdracht verstrekt voor het nader invullen van het bedrijfsplan voor een nieuwe entiteit om biogas vanuit boerderijvergisters om te zetten in groengas voor Noordoost Twente.  De kwartiermaker heeft gesprekken gevoerd met de betrokken stakeholders als input voor het rapport dat in april is opgeleverd.

41

2020 

In 2020 is een kwartiermaker namens de Noordoost Twentse gemeenten gevraagd om een nieuwe entiteit en groei-businessplan te ontwikkelen voor een biogasnetwerk in Noordoost Twente. Als vervolg hierop is gevraagd te onderzoeken hoe de nieuwe entiteit, middels een gefaseerd bedrijfsplan en aangesloten stakeholders, gefinancierd kan worden.

- Invulling en uitwerking geven aan de warmtevisie Omschrijving / op te leveren resultaat Uitvoering van de inspanningen voortvloeiend uit de warmtevisie Op te leveren:  Twee wijkuitvoeringsplannen voor de kernen Weerselo en Tilligte Behaalde mijlpalen 2021  Er is voor de kernen Weerselo en Tilligte een basisdocument 'wijkuitvoeringsplan' opgesteld, met een eerste verkenning van de mogelijkheden om van het aardgas te komen. De documenten liggen voor bij de klankbordgroepen in de beide dorpen.  Er is subsidie aangevraagd om samen met de gemeente Losser een onderzoek te doen naar de kansrijkheid van een kleinschalige warmtenet op basis van een gedeelde bodemlus. Deze oplossing is met name geschikt voor goed geïsoleerde woningen. Dit onderzoek moet medio 2022 worden opgeleverd.

Financiële kaders Niet van toepassing.

Duurzaam van onderop Wat willen we bereiken Het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Communicatie en bewustwording op mogelijkheden voor energieopwekking en –besparing Omschrijving / op te leveren resultaat Communicatie en bewustwording op mogelijkheden voor energieopwekking en –besparing Behaalde mijlpalen: 2021  In januari 2021 is het Energieloket Duurzaam Bouwloket Dinkelland gelanceerd.  Social mediacampagne voor inwoners over het energieloket gerealiseerd. Nieuwe campagne voor 2022 in voorbereiding  Binnen de WUP's is meer nadruk gelegd op het belang van isoleren.  Energiekrant van Noordoost Twente (h-a-h in augustus 2021 verspreid) is veel aandacht besteed aan energiebesparing  Communicatie rondom subsidieregeling Groene cheques

42

  

Deelname energiestand EvNOT op woonbeurs Communicatie rondom excursie windmolens en biogas voor gemeenteraden energie van Noordoost Twente In de Energiekrant van Noordoost Twente (h-a-h in augustus 2021 verspreid) is veel aandacht besteed aan energiebesparing

- Invullen en uitvoering geven aan het Energieloket 3.0 Omschrijving / op te leveren resultaat Inrichten en invulling geven aan Energieloket 3.0 Dinkelland Op te leveren:  Een goed werkend energieloket dat door de inwoners van Dinkelland gevonden wordt. Behaalde mijlpalen 2021  1 januari 2021: het energieloket is online, via www.duurzaambouwloket.nl/dinkelland. In maart is er in NOT-verband een nieuwe projectleider aangenomen die zorgt voor de optimalisering en de marketing.  In mei/juni 2021 is het Energieloket geoptimaliseerd.  Bij de verspreiding van de "Bon van Noordoost Twente" is nadrukkelijk aandacht gevraagd voor en een koppeling gelegd met het Energieloket.  Op 29 en 30 oktober stonden we met het energieloket op WOON2021, samen met wooncoaches. Die hebben 5 afspraken voor huisbezoeken kunnen boeken.  Via het energieloket kunnen wooncoaches geboekt worden voor energieadvies aan huis. Dat is aan een derde partij uitbesteed. In het 4de kwartaal is besloten dat we als NOT-gemeenten gezamenlijk een EPA-W adviseur in dienst nemen, en dat we de wooncoaches ook zelf gaan begeleiden. Dat staat in de planning voor het eerste kwartaal van 2022. - Ondersteunen en aanjagen van werkgroepen en coöperaties duurzaamheid in de kernen Omschrijving / op te leveren resultaat: Professionaliseren van de werkgroepen en coöperaties duurzaamheid en onderlinge verbindingen.

Behaalde mijlpalen 2021  Gemeenschappelijke gesprekken met de kernraden met betrekking tot energietransitie: kernraden zetten de eerste stappen om samen op te trekken met betrekking tot de energietransitie.  In Saasveld is de werkgroep/actiegroep Windkracht Saasveld ontstaan, om te onderzoeken wat voor mogelijkheden er zijn met betrekking tot de zoekgebieden en de inzet van zon en wind.  Werkgroep windkracht Saasveld is aan de slag met een zonproject en zoekt daarbij aansluiting bij Greuner voor wat betreft de werkwijze.  Werkgroep Duurzaamheid Deurningen heeft een coöperatie opgericht om pilot zonnepanelen op te starten. Een Groene Cheque is hiervoor verleend.  Energiecoöperaties Weerselo, Deurningen, Noord Deurningen, Singraven denken mee over deelname in een eventueel op te richten regionale energiebedrijf, waarin ook gemeenten zitting kunnen nemen. - Stimuleren en faciliteren van initiatieven van inwoners, ondernemers en organisaties Omschrijving / op te leveren resultaat Ondersteunen en aanjagen van duurzaamheidsinitiatieven van onderop Op te leveren:  Aantal initiatieven van onderop die de energietransitie versnellen

43

Behaalde mijlpalen 2021  Vanaf 1 januari is de gemeentelijke regeling groene cheque opengesteld: een subsidievoucher ter stimulering van lokale energie-initiatieven (van verenigingen, kernraden, duurzaamheidscoöperaties, duurzaamheidswerkgroepen, maatschappelijke instellingen, individuele inwoners en bedrijven) die het realiseren van duurzame energieopwekking of besparing tot doel hebben. In 2021 zijn de volgende 7 groene cheques uitgegeven. Deze hadden betrekking op het plaatsen van zonnepanelen, een haalbaarheidsstudie aardgasvrije wijk en de opzet van een coöperatie - Verkennen en invoeren van instrumenten ter stimulering van het verduurzamen van oudere woningen Omschrijving / op te leveren resultaat Voorstel voor het stimuleren van het verduurzamen van oudere woningen inclusief financiële consequenties. Op te leveren:  Een stimuleringsregeling voor het verduurzamen van woningen met een bouwjaar van voor 1992. Behaalde mijlpalen 2021  Voor woningen van voor 1992 worden de mogelijkheden voor extra stimulering via bestaande subsidieregelingen onderzocht.

Financiële kaders Niet van toepassing.

Circulaire inkoop Wat willen we bereiken Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Op dit moment hebben we nog geen helder beeld van wat circulaire inkoop voor de gemeente betekent en daarmee ook niet waar we staan. We gaan dit instrument ontwikkelen. Waar gaan we naar toe? (SOLL) · Er is een helder inkoopbeleid met duidelijke normen voor circulair inkopen · Het is meetbaar of er circulair ingekocht wordt · In 2022 wordt ingekocht conform de in het beleid gestelde normen. Circulaire Economie helpt onze duurzame ambities te verwezenlijken. De circulaire economie en is een erg breed begrip. Het Ministerie van VROM hanteert de volgende definitie: “het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces, zodat dit uiteindelijk leidt tot de daadwerkelijk levering van een product, dienst of werk dat aan deze eisen voldoet.” Binnen Dinkelland ligt de focus op circulair inkopen.

Hierbij gaat het om de inzet van het instrument Inkoop om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en zo duurzaamheid te versterken.

44

Wat hebben we gedaan in 2021? - Opstellen en uitvoeren actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Omschrijving / op te leveren resultaat Een vastgesteld actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en uitvoering van de bijbehorende acties. De inspanningen Opstellen en uitvoeren Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en Uitvoeren beleid Circulaire inkoop zijn samengevoegd. Onderstaande mijlpalen hebben betrekking op beide inspanningen. Om deze reden komt de inspanning Uitvoeren beleid Circulaire inkoop niet meer terug in dit programmajournaal en de nog volgende documenten. Op te leveren:  Rapportage met analyse, conclusies en aanbevelingen. Dit rapport levert de spelregels en bouwstenen voor in ieder geval Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en het stimuleren van onze leveranciers om bij voorkeur producten uit gerecyclede afvalstromen aan te bieden.  Ingevoerde maatregel (spelregels en bouwstenen). Behaalde mijlpalen 2021  Het college heeft op 30 maart 2021 het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) vastgesteld. Hierin is opgenomen hoe de Gemeente Dinkelland haar inkoop regelt op het gebied van circulariteit. Er is een start gemaakt met het project 'Inkopen met Impact'.  De herhuisvesting van het gemeentehuis van Dinkelland wordt conform het actieplan MVI ingekocht.

2020  Op 3 februari 2020 is het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend door de gemeente. Daarmee is ook het startsein gegeven voor het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen dat binnen 6 maanden na ondertekening gereed moet zijn. In verband met corona is hiervoor uitstel aangevraagd.  Het rapport met betrekking tot het circulair inkopen (als onderdeel van het Maatschappelijk Verantwoord Inkopen) van het pilot project herhuisvesting is gereed.  Het pilot project herhuisvesting Denekamp is doorgeschoven naar 2021, de ervaring van dat project zal meegenomen worden in een evaluatie met betrekking tot Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. 2019  De verkenning en het plan van aanpak voor circulaire is inkoop gereed.  Er is een subsidie toegekend van € 10.000,- In april 2019 is het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen voorgesteld. (ondertekening gaat plaatsvinden 2020)  Twee deelprojecten: Pilot duurzaam deelvervoer is gestart, pilot huisvesting is in voorbereiding Persberichten en raadsbrieven Persberichten februari 2020: Niet klakkeloos nieuw kopen maar kijken naar hergebruik.

Financiële kaders In de begroting 2019 is het volgende budget beschikbaar gesteld:  Basisinventarisatie huidige stand van zaken, verkenning mogelijkheden met conclusies en aanbevelingen voor het vervolg: €6.000. De inspanning is gereed. Daarmee kon dit budget met een voordeel van €6.000 worden afgesloten in het 1e programmajournaal van 2021.

45

Asbest eraf, zon erop Wat willen we bereiken Eind 2022 zijn zoveel mogelijk asbestdaken gesaneerd. Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling. Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) In Dinkelland is in het buitengebied 628.000 m² aan asbestdaken aanwezig, in het stedelijk gebied 33.000 m² en op de bedrijventerreinen 10.000 m², welke direct onderhevig zijn aan de weersinvloeden. (Bron: asbestinventarisatie provincie Overijssel, situatie 2017) Waar gaan we naar toe? (SOLL) In afwachting van de behandeling van aangepaste wetsvoorstel Asbestdaken in de eerste kamer, is de SOLL voor 2020 als volgt: eind 2022 is zoveel mogelijk van de asbestdaken gesaneerd. Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf. Zie ook: Eerste kamer verwerpt wetsvoorstel. Losse asbestvezels zijn schadelijk voor de volksgezondheid, het (langdurig) inademen van deze vezels kan leiden tot kanker. Asbestbranden leiden tot onrust over de volksgezondheid en vormen een risico op hoge maatschappelijke kosten en economische schade.

Ondanks dat er (nog) geen verbod is grijpen we dit verbod aan om verduurzaming te bevorderen. Onze voorkeur gaat uit naar plaatsing van zonnepanelen ter vervanging van asbestdaken. Via het Duurzaamheidsfonds Dinkelland willen we het plaatsen van panelen stimuleren. Het Rijk (trekker), de provincie en de gemeenten onderzoeken de mogelijkheden van een revolverend fonds voor het verwijderen van asbestdaken voor particulieren. Van de gemeente wordt vooralsnog een bijdrage in het fonds gevraagd.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Verkennen van de mogelijkheden van invoering van een asbestregeling om asbestdakensanering te versnellen. Omschrijving Verkenning van de mogelijkheden voor invoering van een gemeentelijke asbestregeling in aansluiting/aanvulling op het provinciaal fonds. Op te leveren:  Een voorstel voor een mogelijke invoering van een gemeentelijke asbestregeling inclusief financiële consequenties. Behaalde mijlpalen 2021:  Provinciale staten heeft in maart besloten op welke manier zij de door hen gereserveerde asbestgelden wil inzetten.  Er is een provinciale regeling gekomen voor dakeigenaren met daken van 35-1000 m2: asbest eraf zon erop. Daarmee is er voor elke categorie een regeling. Vanuit de gemeente: 0-35 m2 gratis wegbrengen en voor daken groter dan 1000 m² is er duurzaamheidsfonds/energiefonds.  Voor niet kapitaalkrachtige dakeigenaren zijn er de ruimtelijke regelingen (sloop en rood voor rood) of maatwerkleningen.

46

Financiële kaders Niet van toepassing.

Duurzaam Dinkelland - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz. 110 -227 632 1.765 -522 1.538

Baten 0 336 Lasten 252 2.397 Gerealiseerde -252 -2.061 totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen 90 1.772 229 -1.543 aan reserves Toevoegingen 0 0 0 0 aan reserves Gerealiseerde -162 -288 -293 -5 totaal resultaat van baten en lasten Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking duurzame energietransitie voor €1.482.000 en stimuleringsregeling energietransitie voor €39.000. Zie voorstel budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2021 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten". Programmagelden Duurzaamheid In de begroting 2022 is aangegeven dat er, na verplichtingen, nog een bedrag aan “programmagelden duurzaamheid” beschikbaar was van € 1.392.000. Inmiddels hebben daar de volgende mutaties op plaatsgevonden: Uitgaven  Onderzoek windbeleid €2.000  Warmte uitvoeringsplannen €8.000  Biogas €1.000  Inhuur Warmte uitvoeringsplannen (Noaberkracht) € 11.000  Inhuur Wind en Regionale Energiestrategie (Noaberkracht) €10.000  Inhuur communicatie (Noaberkracht) €9.000.

Na herschikking van budgetten resteert er aan programmagelden duurzaamheid € 1.351.000.

47

Ambitie Sterke bedrijvigheid Inleiding Ambitie Sterke Bedrijvigheid

In het coalitieprogramma 2018-2022 van Dinkelland is “ondernemen” als belangrijk thema benoemd. Omdat wij een aantrekkelijke gemeente willen zijn waarin het goed wonen, werken, leven en recreëren is. Het is van groot belang dat het Dinkellandse bedrijfsleven (Agro en food, MKB, detailhandel en vrijetijdseconomie) sterk blijft. Ondernemers zorgen voor banen en investeringen, maar vervullen ook op maatschappelijk vlak een zeer belangrijke rol in onze samenleving. Denk daarbij aan verschillende sponsorrelaties met ons rijke verenigingsleven en bij evenementen. Ondernemers zijn de motor van onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat, waarbij de dienstverlening aan en bereikbaarheid van ondernemers goed is, helpt het bedrijfsleven om ook in de toekomst goed te kunnen functioneren. Ondernemers zijn dus van wezenlijk belang voor onze samenleving. Wij zetten ons er dan ook voor in dat het Dinkellandse bedrijfsleven sterk blijft en versterkt wordt. Een `sterker Dinkellands bedrijfsleven` kenmerkt zich door tevreden (startende) ondernemers die hun bedrijfsactiviteiten volop kunnen ontwikkelen en de gemeente zien als partner om mee te denken over de gewenste ontwikkelingen. Een partnerschap tussen ondernemers en gemeente zorgt voor een betere dienstverlening.

Je bent dan immers tijdig van elkaars plannen, ideeën en suggesties op de hoogte, zodat hier zo goed mogelijk rekening kan worden gehouden. Als gemeente staan wij open voor andere vormen van samenwerking met onze ondernemers en hebben oog voor hun behoeften. Ook de regionale en (inter)nationale samenwerking hoort daarbij. Kortom, het creëren van sterke lokale, landelijke en internationale verbindingen. We zijn tevreden als we in het tweejaarlijkse onderzoek een 7 of hoger scoren. Dit resulteert binnen de Ambitie Sterke bedrijvigheid in de volgende actielijnen:

48

Vitalere vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken? Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Voor een overall view op de sector hanteren we `het aantal overnachtingen` als graadmeter voor de IST situatie. Deze meting doen we zelf en is gebaseerd op de toeristenbelasting. Als startpunt gebruiken we het aantal overnachtingen van 2017. In 2017 had gemeente Dinkelland 335.883 toeristische overnachtingen. Dit is een 3.8% stijging t.o.v. 2016 en het hoogst aantal overnachtingen gemeten in gemeente Dinkelland. Waar gaan we naar toe? (SOLL, gewijzigd t.o.v. de begroting 2020) Het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) heeft de verwachting uitgesproken dat het toerisme in Nederland de komende jaren een flinke groei zal doormaken. Voor Twente spreekt men zelfs over een groei van 30% in het aantal overnachtingen tot 2030 t.o.v. het jaar 2018. De Gemeente Dinkelland is zich er van bewust dat deze verwachte groei effecten met zich meebrengt voor de economie, de leefomgeving en het landschap. De komende jaren wil de Gemeente Dinkelland zich voorbereiden op de verwachte groei door acties uit te zetten binnen de hoofdthema’s: toeristisch ondernemerschap, toeristische voorzieningen en landschap, marketing en de grensligging (NL-DL) van Dinkelland.

Het realiseren van toerismespreiding in tijd en ruimte, en het behouden en ontwikkelen van een kwalitatief en vitaal verblijfsaanbod vormen voor de Gemeente Dinkelland een belangrijk toetsingskader binnen de uitgezette acties. Dinkelland is een vitale vrijetijdseconomische bestemming binnen Twente. Dit is te zien aan het jaarlijks aantal toeristische overnachtingen. Ondanks de economische crisis heeft de vrijetijdssector van Dinkelland bewezen een stabiele factor te zijn binnen de Dinkellandse economie. In 2019 bedroeg het aantal toeristische overnachtingen 399.329. Dinkelland is hiermee verantwoordelijk voor bijna 12% van de totale overnachtingen in Twente. De gemiddelde besteding per dag, per toerist, bedraagt in Twente rond de € 100,- aan directe en indirecte bestedingen. Gemiddeld wordt hiervan 60% besteed aan de overnachtingskosten (direct) en 40% indirecte aan o.a. het culinair aanbod, de detailhandel, verhuur van fietsen en voertuigen, en andere dagrecreatieve activiteiten. Met 399.329 overnachtingen had de vrijetijdssector van Dinkelland in 2019 dan ook een gemiddelde waarde van bijna 40 miljoen euro uitgedrukt in directe en indirecte bestedingen. De sector vrijetijdseconomie is erg trend- en seizoen afhankelijk. Tevens kent de sector veel verschillende stakeholders en belangen.

Voor het behouden van vitale Dinkellandse vrijetijdssector is het van belang dat trends en ontwikkelingen, kansen en potenties en verschillende belangen constant gestuurd worden. Gemeente Dinkelland wil hieraan bijdragen door in te spelen op de huidige aantrekkingskracht van Dinkelland en deze te voorzien van toekomstbestendige impulsen. De Dinkellandse toerist bezoekt Dinkelland voornamelijk om tot rust te komen en te genieten van ruimte, landschap en culturele waarden . De komende jaren hebben de volgende activiteiten prioriteit:  het behouden en versterken van deze aantrekkingskracht door middel van het behouden van het (coulissen)landschap (Natura 2000);  het versterken van de toeristische voorzieningen waaronder de fiets- en wandelnetwerken;  het blijven vermarkten van het merk Ootmarsum-Dinkelland in samenwerking met Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland;  het benutten van de Duitse grensligging, en  inzetten op seizoenspreiding door het aantal toeristische overnachtingen in het voor- en het najaar te vergroten.

49

Wat hebben we gedaan in 2021? - Kanaal Almelo Nordhorn Omschrijving / op te leveren resultaat Wij gaan met Nordhorn een project aan waarbij het kanaal Nordhorn Almelo de verbindende factor is. Op te leveren:  Gezamenlijk actieplan voor de samenwerking over het kanaal Nordhorn – Almelo. Behaalde mijlpalen 2021  De gebiedsregisseurs van gemeente Dinkelland en Stadt Nordhorn hebben in de breed samengestelde klankbordgroep ideeën uitgewisseld. Met stakeholders/belanghebbenden is onderzocht welke recreatief toeristische kansen in de grensoverschrijdende kanaalzone liggen. Dit is een voorbereiding op een eventueel volgende Interreg aanvraag.  In het vierde kwartaal van 2021 hebben de gebiedsregisseurs advies uitgebracht met betrekking tot kansen/projectideeën rondom het traject van deze kanaalzonde tussen Denekamp en Nordhorn. Er is besloten om het bevaarbaar maken van het kanaal Almelo-Nordhorn aan de Nederlandse zijde op dit moment niet verder te onderzoeken. Wel gaan we de opgehaalde waardevolle ideeën die een bijdrage kunnen leveren in onze samenwerking met Nordhorn verder onderzoeken. 2020  Er is op 28 februari 2020 tussen gemeente Dinkelland en Stadt Nordhorn een samenwerkingsovereenkomst getekend dat onderdeel is van de Interreg-beschikking. Het gaat hier over het project "Kanaalallee Denekamp-Nordhorn".

De werkzaamheden voor Dinkelland bestaan uit het renoveren van een Comiezenhut (opgeleverd), het verbreden van een 4,3 km fietspad (opgeleverd), het plaatsen van een turfschip, het plaatsen van infoborden en het maken van arrangementen met ondernemers.  Daarnaast zijn door Nordhorn en Dinkelland twee gebiedsregisseurs aangesteld om een klankbordgroep te vormen met stakeholders om te onderzoeken waar de recreatieve en toeristische kansen in de kanaalzone liggen in een volgende Interregaanvraag.  Nordhorn en Dinkelland zijn gestart met de uitvoering van de gezamenlijke Interregproject Kanalallee Denekamp-Nordhorn (Waterprojecten, routes/verbindingen en arrangementen). In Q2 van 2021 wordt door de gebiedsregisseurs advies uitgebracht over verdere samenwerking met Nordhorn mbt tot kansen / projectideeën rondom het traject kanaalzone DenekampNordhorn. Deze wordt gekoppeld aan de volgende Interreg aanvraag. 2019  Wij hebben ondersteuning geboden bij de interregionale aanvraag voor subsidie Kanaal Almelo Nordhorn. In december 2019 is deze subsidie (ad € 540.000) verstrekt door Interreg (Europse subsidie) voor het project Kanaalallee Denekamp-Nordhorn voor het maken van een prehistorische route. Persberichten en raadsbrieven Persbericht