Evaluatie Afvalbeleidsplan Dinkelland 2015 Definitief.pdf
Tekst van het document
2024
Evaluatie Afvalbeleidsplan Dinkelland “Van Afval naar Grondstof, Van Idee naar Aanpak, Van Betalen naar Belonen”(2015) ROVA, Juni 2024
Inhoud 1. Inleiding ..................................................................................................................... 2 1.1. Het Afvalbeleidsplan 2015 ........................................................................................................2 1.2. Doel evaluatie................................................................................................................................2 1.3. Leeswijzer ........................................................................................................................................2 2. Over het Afvalbeleidsplan ....................................................................................... 3 2.1. Doel Afvalbeleidsplan .................................................................................................................3 2.2. Maatregelen Afvalbeleidsplan .................................................................................................3 2.3. Uitvoering overig .........................................................................................................................4 3. Resultaten: milieu ..................................................................................................... 5 3.1. Ontwikkeling totale hoeveelheid afval & scheidingspercentage ...............................5 3.2.
Ontwikkeling aanbod huishoudelijk restafval ...................................................................6 3.3. Ontwikkeling aanbod grondstoffen ......................................................................................8 3.4. Samenvattend ............................................................................................................................ 10 4. Resultaten: Kosten .................................................................................................. 11 4.1. Ontwikkeling afvalbeheerskosten ....................................................................................... 11 4.2. Ontwikkeling afvalstoffenheffing ........................................................................................ 11 5. Resultaten: Service .................................................................................................. 12 5.1. Ontwikkeling klachten ............................................................................................................. 12 5.3. Overige service dienstverlening .......................................................................................... 12 6. Het pmd-dossier ..................................................................................................... 13 6.1.
Context en achtergrond ......................................................................................................... 13 6.2. Aanpak Terugwinnaars ........................................................................................................... 13 6.3. Resultaten voorlopers ............................................................................................................. 13 6.4. Ontwikkeling gemiddeld aantal mini-containers per vracht..................................... 14 6.5. Ontwikkeling afkeur pmd ...................................................................................................... 15 6.6. Ontwikkeling gewicht per mini-container ....................................................................... 15 7. Conclusies & Aanbevelingen ................................................................................. 17 7.1. Conclusies .................................................................................................................................... 17 7.2. Aanbevelingen voor nieuwe GGP ....................................................................................... 17
1
1. Inleiding In 2015 heeft de gemeenteraad van Dinkelland het Afvalbeleidsplan ‘Van Afval naar Grondstof, van Idee naar Aanpak, van Betalen naar Belonen’ (vanaf nu: Afvalbeleidsplan 2015) vastgesteld. Met dit plan beoogde de gemeente de eerste stappen te zetten naar een circulair en afvalvrij Dinkelland. Dit conform de landelijke circulaire doelstellingen. Deze evaluatie presenteert de resultaten van dit plan. Deze evaluatie dient als opmaat voor het opstellen van een nieuw gemeentelijk grondstoffenbeleidsplan (GGP).
1.1. Het Afvalbeleidsplan 2015 Het belangrijkste doel van het Afvalbeleidsplan 2015 is om te komen tot maximaal 100 kilo (fijn) huishoudelijk restafval per inwoner in 2020 en 50 kilo per inwoner in 2030. De afgelopen acht jaar zijn de meeste maatregelen uit dit Afvalbeleidsplan door- en uitgevoerd. Een belangrijke maatregel betreft de invoering van diftar, een financieel model waarbij inwoners naast een vast tarief een variabel tarief bepalen afhankelijk van de hoeveelheid restafval die ze aanbieden. Daarnaast zijn aanpassingen gedaan in inzamelmiddelen en – flankerend beleid.
1.2. Doel evaluatie Dit document evalueert de uitvoering van het Afvalbeleidsplan door te kijken naar de mate waarin de beoogde doelen ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Op basis van deze analyse wil de gemeente bepalen wat voor de komende jaren nodig is in de transitie naar een afvalvrije, circulaire samenleving (in 2050).
1.3. Leeswijzer Na deze inleiding gaat Hoofdstuk 2 in meer detail in op het Afvalbeleidsplan van 2015. Hoofdstuk 3 bespreekt de milieuprestaties. Hoofdstuk 4 gaat in op de kosten. Hoofdstuk 5 gaat in op enkele serviceprestaties. Hoofdstuk 6 zoomt in op het ‘pmd-dossier’1; de toename van de afkeur van het pmd als gevolg van de Nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen uit 2020. Hoofdstuk 7 sluit af met enkele samenvattende conclusies en aanbevelingen.
1
Pmd staat voor “Plastic verpakkingen, Metalen Verpakkingen en Drankenkartons”.
2
2. Over het Afvalbeleidsplan Met het Afvalbeleidsplan 2015 wilde de gemeente Dinkelland haar bijdrage leveren aan de transitie naar een circulaire economie en een afvalvrije gemeente. Dit hoofdstuk bespreekt kort wat de concrete doelen van dit Afvalbeleidsplan zijn en welke maatregelen zijn uitgevoerd in de afgelopen acht jaar om dit doel te realiseren.
2.1. Doel Afvalbeleidsplan De gemeente Dinkelland streeft met het Afvalbeleidsplan 2015 via een duurzaam afval- en grondstoffenbeheer naar een afvalvrije circulaire samenleving. Hiertoe wil de gemeente zo veel mogelijk grondstoffen van het overig restafval scheiden en deze zo hoogwaardig mogelijk verwerken. Dit betekent concreet dat in het Afvalbeleidsplan 2015 de volgende doelen zijn vastgesteld: • •
100 kilo restafval per inwoner per jaar in 2020 50 kilo restafval per inwoner per jaar in 2030
De weg hier naar toe is ‘verbeterde bronscheiding’, waarbij 1) een hoger serviceniveau geldt voor grondstoffen en een lager serviceniveau voor restafval (“omgekeerd inzamelen”); en 2) goed scheiden financieel wordt beloond (“diftar”). De invoeringsdatum van het Afvalbeleidsplan was 1 januari 2016.
2.2. Maatregelen Afvalbeleidsplan In het Afvalbeleidsplan 2015 zijn de volgende maatregelen voorgesteld en ingevoerd: • • • •
•
Invoering 0-tarief op inzameling gft (1x per 2 weken) Inzameling restafval 1x per 2 weken Toevoeging blik en drankenkartons aan KVM-inzameling (& zakken vervangen voor pmd mini-containers) Invoering van containermanagement in combinatie met een gedifferentieerd tarief (diftar), met een vast recht (basisheffing) per aansluiting en een bijdrage per lediging voor het aanleveren van restafval Geen wijziging in inzameling oud papier (verenigingen), glas, textiel (ingezameld door Kringloopbedrijf De Beurs), KGA, grof tuinafval en grof huishoudelijk afval
Naar aanleiding van een evaluatie van dit plan in 2016 is een aantal aanvullende maatregelen en/of wijzigingen doorgevoerd. De inzamelfrequentie van het restafval is verlaagd van 1x per 2 weken naar 1x per 4 weken; inwoners is de gelegenheid geboden tot aanvraag van een tweede gft- of pmd-container (tegen betaling), en er is een extra brengvoorziening voor het pmd gecreëerd op afvalbrengstations. 3
2.3. Uitvoering overig Naast de uitvoering van de maatregelen uit het Afvalbeleidsplan 2015 heeft een aantal andere noemenswaardige veranderingen plaatsgevonden. Deze zijn: •
• • • • •
De uitvoering van het Verbeterplan Kwaliteit Pmd met o.a. de aanpak Terugwinnaars (2020) en de invoering van structurele kwaliteitscontroles door voorlopers (zie Hoofdstuk 6) Het vervangen van glasbakken en de aanpassing naar duo-glas containers (2021) Het aanpassen van de Afvalstoffenverordening (2021) Het faciliteren van grondstoffenscheiding (pmd en gft) bij maatschappelijke organisaties (2021) Het verstrekken van een vaste vergoeding van €55,-- per ton ingezameld OPK voor verenigingen/scholen (2023) Het vervanging van de textielcontainers van Twente Milieu i.s.m. kringloop De Beurs (2023)
4
3. Resultaten: milieu Dit hoofdstuk zet de milieuresultaten uiteen van de uitvoering van de maatregelen van het Afvalbeleidsplan 2015.
3.1. Ontwikkeling totale hoeveelheid afval & scheidingspercentage Sinds de invoering van het Afvalbeleidsplan door de gemeenteraad is de totale hoeveelheid afval van de inwoners van Dinkelland gedaald (zie Figuur 1). De totale hoeveelheid afval per inwoner ligt in 2023 met 467 kilo per inwoner ver onder het niveau van 2015 (522 kilo)2. Het gaat bij deze totale hoeveelheid om zowel restafval als grondstoffen (zoals pmd, gft en opk3). Deze hoeveelheid ligt in lijn met de gemiddelde hoeveelheid per inwoner in de rest Nederland (461 kilo in 2022). Normaliter hebben niet-verstedelijkte gemeenten zoals Dinkelland meer afval per inwoner vanwege de hoeveelheid groenafval die vrijkomt. Figuur 1: Totale hoeveelheid afval & grondstoffen 550 530 510
522
490 470
483
467 478
450 430
403
447
453
450 430
410 390 370 350 2015
2016
2017
2018
Dinkelland
2019 Tubbergen
2020
2021
2022
2023
Nederland
Sinds de invoering van het Afvalbeleidsplan door de gemeenteraad is het scheidingspercentage4 van de inwoners van Dinkelland flink gestegen. Dit percentage
Let hierbij op: deze hoeveelheden afval betreffen bij de gemeente bekende hoeveelheden afval. Het afval van huishoudens die zich van hun afval ontdoen via commerciële kanalen of via het bedrijfsafval worden niet meegerekend. 2
Gft staat voor “Groente-, Fruit- en Tuinafval”. Opk staat voor “Oud Papier en Karton”. Het scheidingspercentage geeft de verhouding weer tussen de ingezamelde hoeveelheid restafval en grondstoffen. Het scheidingspercentage is vaak hoger in relatief ‘groene’ gemeenten met veel 3 4
5
was 49% in 2015 en is gestegen naar 81% in 2023. Dit scheidingspercentage is de laatste jaren stabiel, maar ligt boven het niveau van vergelijkbare gemeenten in stedelijkheidsklasse 55. Figuur 2: Ontwikkeling scheidingspercentage 90%
86% 83%
85%
85%
84% 80%
81%
2020
2021
83%
83%
2022
2023
80% 75% 70% 65% 60% 55%
52%
50% 45% 40% 2015
2016
2017 Dinkelland
2018
2019
Tubbergen
Stedelijkheidsklasse 5
3.2. Ontwikkeling aanbod huishoudelijk restafval De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval is sinds de invoering van het Afvalbeleidsplan gedaald van 250 kg per inwoner in 2015 naar 70 kilo in 2023 (zie Figuur 3). Dit is ruim onder de doelstelling van 100 kg en onder het gemiddelde van gemeenten in stedelijkheidsklasse 5. In tegenstelling tot de gemeente Tubbergen daalt de hoeveelheid restafval in Dinkelland de laatste jaren niet verder. In 2023 is 8 kilo grof huishoudelijk afval per inwoner ingezameld. Deze hoeveelheid schommelt de afgelopen jaren tussen de 0 en 21 kilo. Inwoners ontdoen zich regelmatig van hun grof huishoudelijk afval via niet-gemeentelijke kanalen (hoeveelheden die niet worden geregistreerd).
tuinafval. Het scheidingspercentage zegt niets over het daadwerkelijk hergebruik of recycling van de grondstoffen. Landelijk zijn de Nederlandse gemeenten te onderscheiden in vijf stedelijkheidsklassen. Stedelijkheidsklasse 5 betreffen gemeenten met de minste verstedelijking. Dinkelland en Dinkelland behoren tot deze categorie. 5
6
Figuur 3: Ontwikkeling fijn huishoudelijk restafval 300
250 250 200 150 100
66
60
58
57
2016
2017
2018
2019
69
66
65
70
2020
2021
2022
2023
50 0 2015
Dinkelland
Tubbergen
Stedelijkheidsklasse 5
Hoewel inwoners van Dinkelland beter grondstoffen van het restafval zijn gaan scheiden, zitten in het aangeboden restafval nog veel grondstoffen die kunnen worden gerecycled. In 2023 gaat het hierbij om 60-70% van het restafval. Het gaat hierbij om onder andere gft (6 kilo), pmd (6 kilo) en textiel (3 kilo). Er zit ook nog 8 kilo (niet-recyclebare) luiers in het restafval en 6 kilo grof huishoudelijk afval. Ook is nog sprake van 20 kilo overige reststoffen. Deze stromen kunnen nog niet (goed of volledig) worden hergebruikt. Figuur 4: De samenstelling van het fijne huishoudelijk restafval Dinkelland
7
3.3. Ontwikkeling aanbod grondstoffen Deze paragraaf schetst de ontwikkeling in het aanbod van grondstoffen. 3.3.1. Ontwikkeling groente, fruit en tuinafval (gft) De invoering van het 0-tarief op gft in 2016 heeft gezorgd voor een aanzienlijke stijging van het ingezamelde gft. De hoeveelheid ingezameld gft schommelt (afhankelijk van het weer) rond de 180 kilo per inwoner per jaar. In vergelijking met Tubbergen wordt in Dinkelland in 2015 relatief veel gft aangeboden. Dit verklaart deels het hogere scheidingspercentage van deze gemeente. De kwaliteit van het gft is op orde. Er komen geen signalen vanuit de verwerker dat de vervuiling toeneemt. Wel is soms sprake van ‘te oud’ gft waardoor het gft niet goed kon worden vergist. De inzameling is hierop aangepast. Figuur 5: Ontwikkeling groente, fruit en tuinafval (gft) 250 214 198
200
200
195
193
2018
2019
205
184
192
160 150
100
50
0 2015
2016
2017 Dinkelland
Tubbergen
2020
2021
2022
2023
Stedelijkheidsklasse 5
3.3.2. Ontwikkeling plastic en metalen verpakkingen en drankenkartons (pmd) Het toevoegen van blik en drankenkartons aan de inzameling van kunststof en de vervanging van zakken door mini-containers heeft vanaf 2015 geleid tot een aanzienlijke stijging van de hoeveelheid ingezameld pmd, van 10 kilo naar 32 kilo per inwoner per jaar. De scherpe daling in 2020 van de hoeveelheid ingezameld pmd is het gevolg van aangescherpte acceptatieregels (Zie hiervoor Hoofdstuk 6).
8
Figuur 6: Ontwikkeling plastic en metalen verpakkingen en drankenkartons (pmd) 50
44
45
40
39
38
40
34
32
35 29
30
28
25
20 15
10
10 5 0 2015
2016
2017 Dinkelland
2018
2019 Tubbergen
2020
2021
2022
2023
Stedelijkheidsklasse 5
3.3.3. Ontwikkeling oud papier en karton (opk) De hoeveelheid ingezameld oud papier is de laatste jaren gedaald van gemiddeld rond de701 kilo per inwoner naar 55 kilo. Dit ligt in lijn met de landelijke trend waarbij steeds minder opk wordt aangeboden. Er wordt in Dinkelland minder opk aangeboden per inwoner dan in Tubbergen. De kwaliteit van het opk is op orde. Figuur 7: Ontwikkeling oud papier en karton 100
90
80
70
74
72 67
69
71
65
60
64
50
56
55
2022
2023
40 2015
2016
2017 Dinkelland
2018
2019 Tubbergen
9
2020
2021
Stedelijkheidsklasse 5
3.4. Samenvattend Het Afvalbeleidsplan 2015 heeft tot de beoogde resultaten geleid: een daling van de hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval tot onder de 100 kilo per inwoner (mede door een stijging van de hoeveelheid ingezamelde grondstoffen). De totale hoeveelheid huishoudelijk afval is niet gestegen, en ook zit nog steeds relatief veel (recyclebare) grondstoffen in het restafval.
10
4. Resultaten: Kosten Dit hoofdstuk kijkt naar de ontwikkeling van kosten sinds de uitvoering van het Afvalbeleidsplan 2015.
4.1. Ontwikkeling afvalbeheerskosten De kosten van ROVA (afvalbeheerskosten) zijn sinds 2016 gedaald van €134,- per aansluiting naar €11,- euro per aansluiting in 2023 (zie Tabel 1). Dit bedrag is exclusief de vergoedingen van het Afvalfonds en het dividend van ROVA. Zonder deze twee opbrengsten zouden de afvalbeheerskosten respectievelijk €360,-- (2016) en €297,- (2023) per aansluiting zijn. Tabel 1: Ontwikkeling afvalbeheerkosten Rova
4.2. Ontwikkeling afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is na een daling na invoering van het Afvalbeleidsplan weer gestegen tot €181 in 2023. De hier gepresenteerde hoogte van de afvalstoffenheffing is gebaseerd op de hoogte van het vaste tarief plus het variabele tarief behorende bij een gemiddeld aantal aanbiedingen restafval (mini-container en verzamelvoorzieningen). De afvalstoffenheffing ligt voor Dinkelland onder het ROVAgemiddelde. Tabel 2: Ontwikkeling afvalstoffenheffing van Dinkelland en Dinkelland
11
5. Resultaten: Service Dit hoofdstuk richt zich op de tevredenheid van inwoners over de afval- en grondstoffeninzameling.
5.1. Ontwikkeling klachten De hoeveelheid klachten per 1000 inwoners daalde na 2015 tot ver onder de norm van 2 in 2019, waarna het aantal klachten weer geleidelijk stijgt. In 2023 is het aantal klachten gestegen naar 3,1 per 1000 inwoners. Tabel 3: Ontwikkeling klachten per 1000 inwoners 2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Dinkelland
5,3
1,6
1,5
1,2
2,1
2,7
2,3
3,1
Tubbergen
4,3
0,8
1,1
1,2
1,8
1,9
2,3
2,6
Norm
2
2
2
2
2
2
2
2
5.2. Bewonersonderzoek Er zijn sinds 2015 drie bewonersonderzoeken uitgevoerd in Dinkelland. Inwoners geven de afvalinzameling in 2018 een 7,55, in 2020 een 7,46 en in 2022 en 7,85. De tevredenheid is dus stabiel gebleven.
5.3. Overige service dienstverlening De overige services de gemeente Dinkelland aanbiedt zijn: •
•
•
•
Een bijdrageregeling voor huishoudens met veel medisch afval. Deze bijdrage is bedoeld om huishoudens die buiten hun schuld om veel restafval produceren tegemoet te komen. Een deel van de basisscholen in de gemeente doen vaak mee met de jaarlijkse Week van Mooi Schoon. Tijdens deze actieweek maken leerlingen van deze basisscholen de omgeving van hun school zwerfafvalvrij. Enkele basisscholen gaan ieder jaar ook op ‘Groentour’, waarbij de leerlingen opgehaald worden met een bus van ROVA en bij ROVA in Zwolle op bezoek gaan. Gedurende het jaar faciliteert de gemeente vrijwilligers die zwerfafval ruimen met opruimsets.
12
6. Het pmd-dossier Dit hoofdstuk beschrijft wat de gemeente Dinkelland heeft ondernomen sinds 2020 om vervuiling in, en afkeur van, het pmd te verminderen.
6.1. Context en achtergrond Per 1 januari 2020 is de nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen afgesloten. Onder deze overeenkomst is de gemeente enkel verantwoordelijk voor de inzameling van het pmd en is de regie over de verwerking van deze grondstof overgedragen aan het Afvalfonds, de organisatie die namens het verpakkende bedrijfsleven zorg draagt voor de uitvoering van de zogeheten Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) op verpakkingen. Voor de inzameling van het pmd krijgen gemeenten een inzamelvergoeding. Met deze nieuwe overeenkomst is discussie ontstaan tussen gemeenten met het Afvalfonds over vervuiling van het pmd, en met name over hoe de maximale vervuilingsnorm van 15% moet worden geïnterpreteerd. Dit speelt specifiek in Twente waar veel gemeenten ervoor hebben gekozen om de overslag en verwerking van het pmd aan het Afvalfonds zelf over te laten (i.p.v. de publieke regieorganisatie RKN). Naar aanleiding van de hoge afkeur en hoge bijkomende kosten is in Twente in 2021 een pilot gestart waarbij gemeenten een lagere inzamelvergoeding ontvangen bij pmd dat meer vervuiling bevat dan de toegestane 15%, maar minder dan 35% (genaamd ‘tussencategorie’).
6.2. Aanpak Terugwinnaars Om de kwaliteit van het pmd te verbeteren heeft de gemeente Dinkelland in het najaar 2020 de ROVA-aanpak #Terugwinnaars uitgevoerd. Gedurende een half jaar: • • •
is naar inwoners gecommuniceerd over het goed scheiden van pmd zijn regelmatige kwaliteitscontroles (voorlopen) uitgevoerd zijn maatwerkacties georganiseerd, zoals een Grondstoffenspeurtocht
Na afloop van #Terugwinnaars zijn deze elementen gecontinueerd op structurele basis (DVO). Vanaf 2020 worden huishoudens minimaal 2 keer per jaar gecontroleerd op het pmd dat ze aanbieden. Ook wordt er met regelmaat gecommuniceerd over hoe inwoners hun pmd goed kunnen scheiden.
6.3. Resultaten voorlopers Na Terugwinnaars heeft de gemeente vanaf 2020 zogeheten voorlopers ingezet om de kwaliteit van het aangeboden pmd in mini-containers te controleren. Deze voorlopers zijn ROVA-medewerkers die letterlijk voor het inzamelvoertuig uitlopen en 13
in de mini-container kijken. Bij geconstateerde vervuiling wordt de mini-container niet geledigd. Tabel 4 laat zien dat over de afgelopen jaren het aantal niet-vervuilde mini-containers is toegenomen van 77,2% tot 91,3%. Let op: in de niet-vervuilde mini-containers kan alsnog niet-zichtbare vervuiling zitten of zichtbare vervuiling in kleine volumes. Voorlopers zien slechts een beperkt deel van eventuele vervuiling. Tabel 4: Ontwikkeling van vervuiling in PMD mini-containers Jaar
2020
2021
2022
2023
Aantal gecontroleerde mini-containers
6.399
13.500
8.209
14.234
Niet vervuild
77,2%
82,7%
86,8%
91,3%
Licht vervuild
8,1%
7,4%
6,9%
7,0%
Sterk vervuild
14,9%
9,9%
6,3%
1,6%
6.4. Ontwikkeling gemiddeld aantal mini-containers per vracht Daarnaast heeft de gemeente het aantal ingezamelde mini-containers per pmdvracht beperkt om hierdoor afkeur door ‘verpersing’ te voorkomen6. Tabel 5 laat zien dat in Dinkelland geleidelijk minder mini’s per vracht zijn ingezameld met in 2023 een gemiddelde van 453 mini’s per vracht en een gemiddeld gewicht van 3.559 kilo7. Tabel 5: Ontwikkeling gemiddeld aantal mini-containers (mc) en kg per vracht Tubbergen
Dinkelland
Mc per vracht
Kg per vracht
Mc per vracht
Kg per vracht
2020
594
5.780
588
5.580
2021
473
4.113
468
3.950
2022
450
3.649
478
3.537
2023
430
3.453
453
3.559
Verpersing ontstaat door de pers in het inzamelvoertuig dat afval verder het voertuig indrukt. Let op: Deze cijfers wijken licht af van eerder gerapporteerde cijfers (zie Evaluatie Aanpak Verbeteren Kwaliteit pmd 2022). Dit i.v.m. een datacorrectie i.r.t. gecombineerde vrachten tussen Dinkelland en Dinkelland. 6 7
14
6.5. Ontwikkeling afkeur pmd De door de gemeente Dinkelland getroffen maatregelen hebben geleid tot een afname van de volledige afkeur. Echter, er is geen sprake van een evenredige toename van goedkeur: zo goed als alle vrachten worden op de op- en overslag beoordeeld als behorende tot de tussencategorie (15%-35%). Deze afkeurpercentages corresponderen met die van de gemeente Dinkelland. Tabel 6: Ontwikkeling percentage afkeur pmd Jaar
Goedkeur
15-35%
Afkeur
2021
3,4%
67,7%
28,8%
2022
1,7%
97,4%
0,9%
2023
0,0%
99,1%
0,9%
6.6. Ontwikkeling gewicht per mini-container Het gemiddeld gewicht per aangeboden mini-container is sinds 2020 gedaald van 9,5 kilo naar 7,9 kilo. Zware mini-containers duiden veelal op vervuiling (ander afval is relatief zwaar t.o.v. pmd). Een ‘goede’ pmd-container weegt tussen de 7 en 8 kilo netto. De daling duidt er dus op dat de vervuiling in het pmd de afgelopen jaren is gedaald. Tabel 7: Ontwikkeling gewicht per mini-container Jaar
Tubbergen
Dinkelland
2020
9,7
9,5
2021
8,7
8,4
2022
8,1
7,4
2023
8,0
7,9
In 2021, 2022, 2023 zijn enkele specifieke vrachten gesorteerd om (op basis van een monster) de mate van vervuiling te bepalen. In 2021 was gemiddeld 21% (gewicht) geen pmd. In 2023 was dit 26%. In 2022 was dit 39%. De oorzaak van deze uitschieter is onbekend. Vanwege het beperkte aantal metingen (6) vallen geen algemene uitspraken over de ontwikkeling van de vervuilingsgraden te doen. Ter vergelijk: in totaal worden er in Dinkelland ieder jaar tussen de 200 en 300 vrachten pmd ingezameld.
15
6.7. Samenvattend Naar aanleiding van toenemende afkeur van het pmd heeft de gemeente Dinkelland diverse maatregelen doorgevoerd om de kwaliteit van het pmd te verbeteren. Hoewel de kwaliteit is verbeterd, is de hoeveelheid goedgekeurde vrachten niet toegenomen.
16
7. Conclusies & Aanbevelingen In dit afsluitende hoofdstuk wordt e.e.a. samengevat en worden aanbevelingen gedaan voor het opstellen van een nieuw Grondstoffenbeleidsplan (GGP).
7.1. Conclusies Op basis van deze evaluatie kan worden geconcludeerd dat: •
•
•
De maatregelen uit het Afvalbeleidsplan 2015 hebben geleid tot een aanzienlijke daling van de hoeveelheid (fijn) huishoudelijk restafval en een stijging van de hoeveelheid ingezamelde grondstoffen (vooral gft en pmd). Met 69 kilo restafval per inwoner in 2020 (en 70 kilo in 2023) is de doelstelling van maximaal 100 kilo per inwoner uit het Afvalbeleidsplan ruimschoots gerealiseerd. Voor het realiseren van de doelstelling voor 2030 (50 kilo) is extra inzet nodig. Hierbij gelden enkele nieuwe aandachtspunten: – Vervuiling in de aangeboden grondstoffen is een zorgpunt, met name bij het pmd – Een afname van de hoeveelheid restafval betekent nog niet automatisch dat de ingezamelde grondstoffen ook zo hoogwaardig mogelijk worden gerecycled of hergebruikt.
7.2. Aanbevelingen voor nieuwe GGP Bovenstaande leidt tot de volgende aanbevelingen: 1. De doelstelling voor 2030 van maximaal 50 kilo restafval per inwoner is te realiseren. Aanbevolen wordt echter om niet alleen te richten op de reductie van deze kilo’s, maar om de focus te verleggen naar het verbeteren van kwaliteit grondstoffen. Dit met name omdat veel scheiden beperkte milieuwinst oplevert indien niet ook goed wordt gescheiden. Daarnaast is qua restafvalreductie het ‘laaghangend fruit’ geplukt en vraagt een verdere afname relatief veel inspanning. De gemeente kan de kwaliteit van grondstoffen verbeteren door o.a. de voortdurende inzet van kwaliteitscontroles, het benaderen van nulaanbieders8, communicatie over goed scheiden (wat hoort waar). 2. Goed scheiden van grondstoffen is één, duurzaam en hoogwaardig verwerken is twee. Er valt nog veel circulaire en duurzame winst te behalen in de verwerking van grondstoffen. De gemeente kan hier als leverancier van deze grondstoffen invloed op uitoefenen in aanbestedingen en contracten. Huishoudens die geen restafval aanbieden, maar wel grondstoffen zoals pmd en gft. Deze huishoudens zijn potentiële vervuilers van grondstoffen. 8
17
3. Een effectieve manier om de totale hoeveelheid afval verder te reduceren is ervoor te zorgen dat producten geen afval worden. Met andere woorden, afvalpreventie. De gemeente kan haar inwoners en ook haar bedrijven stimuleren om minder afval te produceren. Denk hierbij aan het stimuleren van verpakkingsvrij winkelen, de invoering van de ja-ja-sticker, en de promotie van wasbare luiers. 4. Tot slot is het uiteraard goed om ook te blijven in te zetten op het reduceren van restafval. Vooral m.b.t. gft en grof huishoudelijk afval is nog winst te behalen. Denk hierbij aan het faciliteren van de gescheiden inzameling bij hoogbouw (met wellicht het verstrekken van composteerbare zakken), en een betere scheiding van grof huishoudelijk afval.
18
19