Businesscase-2024.pdf

BUSINESSCASE NATURA DOCET 2.0 2022-2026

Voorwoord

3

Businesscase 1. Bedrijfsvoering

4

2. Drie pijlers voor exploitatiedekking

4

3. Verlagen van de lasten

9

4. Benodigde investeringen

13

5. Vraag aan de gemeente Dinkelland

14

6. Meerjarenbegroting

15

Bijlage 1: Het Verhaal van Twente Bijlage 2: Rapport Doc17 Bijlage 3: Transformatie museum

2

Geachte Gemeenteraad en College van B&W van de gemeente Dinkelland, De businesscase 2.0 van museum Natura Docet geeft een heldere invulling voor

gehalveerd in vergelijking met de eerder opgestelde businesscase 2022 - 2026.

een gezonde toekomst. Zo is er na uitgebreide gesprekken een veelomvattende

Uit de kwartaalrapportages die aan de gemeente zijn verstuurd, en de beoordeling

samenwerkingsovereenkomst gesloten met De Museumfabriek uit Enschede en

door bureau Drijver en Partners, blijkt dat Natura Docet al significante stappen

Landschap Overijssel. Dit zorgt niet alleen voor synergie op het gebied van kosten,

heeft gezet. Het is dan ook met veel vertrouwen dat het bestuur en de directeur

zoals administratie, IT, inkoop en marketing, maar ook op het gebied van collec-

(a.i.) de businesscase 2.0 hebben opgesteld voor een toekomstbestendig museum

tiebeheer, tuinonderhoud, educatie en bestuurlijke ondersteuning. Natuur vormt

Natura Docet in de gemeente Dinkelland. Wij hopen dat de (terechte) vragen van

sinds de oprichting het hart van Natura Docet. Op dit onderwerp gaat het museum

College en Raad over kwesties zoals de mate van afhankelijkheid van het museum

in nauwe samenwerking met De Museumfabriek een hoofdrol vervullen binnen

van de gemeente, een betere propositie voor toeristen of het vroegere gebrek

‘Het Verhaal van Twente’. Daarnaast presenteren we elke zomer één thema-

aan samenwerking met relevante partijen in de regio, met de businesscase 2.0 op

tentoonstelling in onze museumtuin, telkens met een externe partij. Voordeel

adequate wijze zijn geadresseerd.

hiervan is dat er nauwelijks investeringen vooraf zijn, gezamenlijke marketing, gedeelde kosten en toeristisch zeer aantrekkelijk: bij elk weertype geschikt door

Om andere partijen mee te krijgen, financieel en materieel, is het cruciaal dat

de combinatie museum binnen en dieren-attractie buiten. In 2024 is het thema

de gemeente Dinkelland meegaat in een structurele bijdrage aan het museum.

“IJstijd dieren” en kijken we uit naar een zomer met hoge bezoekersaantallen en

Gekoppeld aan de samenwerking met De Museumfabriek en Landschap Overijssel

een fantastisch kwalitatief programma.

zijn wij er van overtuigd dat partijen in de gemeente en omliggende regio zich hierna ook zullen committeren. Zoals blijkt na het polsen bij diverse fondsen, ligt er inmid-

Met een externe adviseur is gekeken hoe we het museum nog aantrekkelijker kunnen

dels met de voorgestelde activiteiten een uitstekende basis voor het aanvragen

maken voor onze doelgroepen en daarmee de bezoekersaantallen en inkomsten te

van projectsubsidies.

kunnen verhogen. Concrete aanbevelingen zijn o.a. meer doe-activiteiten, met lage kosten en hoge aantrekkingskracht op kinderen, voortbouwend op de door Meester

Namens het bestuur, directeur (a.i.), medewerkers en vrijwilligers,

Bernink gelegde basis.

Arend Vleming

Ook aan de kostenkant is onderzoek gedaan om over een lange termijn de kosten

Voorzitter

onder controle te kunnen houden. Het heeft geleid tot een robuuste meerjarenbegroting met een exploitatie die gestut wordt door opbrengsten verspreid over drie pijlers. Met als gevolg dat de structurele subsidievraag aan de gemeente kan worden 3

De gemaakte strategische keuzes zijn

Drie pijlers onder de exploitatie

het vertrekpunt voor de businesscase 2.0.

In de businesscase 2.0 wordt uitgegaan van een situatie waarin het huidige

Natura Docet gaat:

verlieslatende museum (afgerond in 2022: € 420.000,- 2023: € 145.000,-) een langdurig houdbaar positief saldo bereikt per 2025. Dit kan worden bewerkstelligd door een evenwichtige verhouding, met een ver-

→ Zich positioneren als hét regionale gezinsmuseum in Twente;

beterd risicoprofiel door risico’s te delen en te spreiden. Natura Docet zet in op drie pijlers van financiering, die in samenhang het sterke fundament onder de exploitatie vormen:

→ Bezoekers van buiten de regio (toeristen) een bezoekerservaring bieden van hoge kwaliteit en een uniek verhaal over de natuur;

Pijler 1. Structurele subsidie, gemeentelijk en regionaal. Natura Docet is immers een voorziening, die bijdraagt aan beleidsdoelen als natuur, toerisme, educatie, participatie, regiomarketing;

→ Slimmer programmeren met minder risico; Pijler 2. Entree inkomsten en gerelateerde inkomsten.

→ Verankering realiseren in het lokale erfgoedveld;

Het aantrekken van voldoende bezoekers is nodig om bij hen de diverse beleidsdoelen te realiseren, relevant te blijven en voor de exploitatie;

→ Wetenschap hoog in het vaandel houden, maar er niet actief aan bijdragen.

Pijler 3. Inkomsten uit activiteiten voor regionale stakeholders en projectsubsidies. Samenwerking met de gemeenschap (Vrienden; bedrijven; organisaties;

Bedrijfsvoering

collega-musea en inwoners) en projectsubsidies versterken de impact op de

Het gevolg van de strategische keuzes vertaalt naar de bedrijfsvoering:

beleidsterreinen en de exploitatie.

•

Inzetten op het verhogen van inkomsten. •

bij de doelgroep Gezinnen, zowel toeristen als inwoners van de regio. Hier ligt het zwaartepunt op het vakantieseizoen: Pasen t/m zomervakantie;

•

bij de doelgroep Zakelijke- en event markt: bedrijven, organisaties en inwoners uit de regio;

•

En tegelijkertijd inzetten op het verlagen van de lasten, die niet bijdragen aan het verhogen van de opbrengsten. 4

Pijler 1

Structurele subsidie Bij een succesvolle transformatie van Natura Docet, leidend tot hogere baten uit entree inkomsten (pijler 2) en activiteiten regionale stakeholders/ projectsubsidies (pijler 3), blijft een structurele subsidiebehoefte bestaan van € 150.000,- op jaarbasis. Voor 2/3 van deze subsidiebehoefte verzoekt Natura Docet de gemeente Dinkelland een structurele subsidie van €100.000, - toe te kennen voor de looptijd van vier jaren. Deze structurele subsidie is cruciaal omdat dit het vertrouwen van bestuur en raad, namens de gemeenschap, toont in de plannen van Natura Docet naar alle andere actoren en daarmee de eerste grote en belangrijkste dominosteen is in de rij. Voor de andere € 50.000,- wordt de provincie Overijssel aangesproken (t/m 2021 werd subsidie verleend voor € 250.000, - per jaar). De ingezette samenwerking binnen Het Verhaal van Twente (zie bijlage 1) geven voldoende basis om vertrouwen te hebben in hernieuwde structurele subsidie op bescheiden schaal. Bij het ontbreken daarvan voorzien we jaar over jaar extra projectsubsidies van de provincie te kunnen ontvangen, die deels bijdragen aan de exploitatie.

5

Pijler 2

Entree inkomsten Voor het verhogen van de baten bij de doelgroep Gezinnen (toeristen en inwoners regionaal) wordt het aanbod van Natura Docet verrijkt, door: A. Het unieke verhaal van Meester Bernink en zijn kijk op mens, dier en leefomgeving als een rode draad door het museum te laten lopen. Dit wordt gerealiseerd door de volgende delen toe te voegen aan de kroonjuwelen van Natura Docet, de Wonderkamers: 1.

De werkkamer van Meester Bernink; een introductie in zijn leefwereld;

2.

3.

2. Wonderkamer ‘De evolutie van de mens’ in samenwerking met Kennis & Kennis; 3. Doe-activiteiten in drie zalen gericht op de thema’s van Meester Bernink (biodiversiteit; evolutie; natuur in Twente; goed omgaan met de natuur). Door de combinatie van de Wonderkamers en de doe-activiteiten wordt het hele jaar een bezoekerservaring van hoge kwaliteit geboden aan alle type gezinnen/gezinsleden, binnen: •

Kinderen en familie die sterk aangetrokken worden door spelen en ontdekken;

•

Kinderen en familie die liever kijken en zich verwonderen over alle verschillen;

•

Kinderen en familie die willen leren, lezen en vragen stellen.

6

B. Het programmeren van een spectaculaire thematische dierenroute (voorbeeld thema: IJstijddieren), in het vakantieseizoen in de museumtuin van Natura Docet. Deze route biedt gezinnen die op vakantie zijn in de regio en gezinnen woonachtig in de regio (in de weken dat ze niet op vakantie zijn: het merendeel van de periode) een aantrekkelijke bezoekerservaring, buiten. De optelsom van de geboden bezoekerservaring binnen en buiten zorgt ervoor dat in de periode dat veel meer gezinnen zich in de regio bevinden, ze ruim vrije tijd hebben, er op uit willen, geld hebben gebudgetteerd om te besteden aan bijzondere activiteiten er een gegarandeerd hoogwaardig en uniek aanbod ligt bij alle weertypen (zon; regen; wisselend zon en regen). Het aanbod dat met de genoemde aanvullingen wordt gerealiseerd leidt tot het gewenste unieke verhaal ‘Meester Bernink en zijn kijk op mens, dier en leefomgeving’ uitgewerkt in een bezoekerservaring van hoge kwaliteit voor gezinnen (toeristen en inwoners regio). Het toevoegen van de mens vergroot de herkenning door en de emotionele invoelbaarheid bij de bezoekers. Doe-activiteiten blijken in alle natuurmusea en science musea een grote trekpleister. Deze zorgen ervoor dat alle type bezoekers uit de doelgroep worden bediend, en het aanbod gezien wordt als levendig, divers en attractief.

Om de verhoging van de baten te realiseren wordt het vernieuwde aanbod van Natura Docet naar de doelgroep gecommuniceerd door intensivering van public relations, campagnes en gezamenlijke uitingen. Een groot deel wordt uitgevoerd in samenwerking met partners, waaronder: •

Samenwerkende partijen in ‘Het Verhaal van Twente’ (zie ook bijlage)

•

De producent van de dierenroute in het Natura Docet museumtuin

•

Aanbieders en intermediairs toeristische sector Twente

•

Tierpark in Nordhorn, Duitsland 7 Dierenroute IJstijddieren

Pijler 3

Activiteiten regionale stakeholders / projectsubsidies Voor het verhogen van de baten bij de bedrijven, organisaties en inwoners van de regio zijn de volgende acties geselecteerd: A. Het verbouwen van de grote zolderetage tot een speciale multifunctionele ruimte binnen het thema natuur & taxidermie in samenwerking met Darwin, Sinke & Van Tongeren. Zo wordt deze ruimte zeer aantrekkelijk voor vergaderingen, recepties, speciale events en zakelijke ontvangsten/presentaties, naast haar functie voor onderwijsgroepen. Met deze nieuwe bijzondere voorziening voor andere doelgroepen dan gezinnen wordt ook het draagvlak in de regionale samenleving bevorderd, bij het bedrijfsleven, organisaties, inwoners met een speciale viering.

B. Intensieve benadering van stakeholders in de regio, en fondsen voor projectsubsidie, om ze te motiveren voor de nieuwe plannen van Natura Docet. Zodat ze bijdragen: met materialen, met arbeid, met communicatie en natuurlijk financieel.

8 Darwin Sinke & Van Tongeren

Het verlagen van de lasten

Maatregelen zijn:

Bij het verlagen van de lasten wordt ingezet op alle kostensoorten

•

Formele samenwerking met De Museumfabriek, die geheel of deels taken

die niet bijdragen aan verhoging van de baten. Dit betreft:

overneemt of extra ondersteuning biedt op het gebied van Collectiebeheer;

•

Personeelskosten

Educatie; Organisatie & administratie; Communicatie; Fondsenwerving;

•

Huisvestingskosten

•

Algemene (organisatie)kosten

•

Wijzigen van de directiefunctie in de functie van meewerkend manager en het niet invoeren van het Raad van Toezicht model. Gepaard aan een formele adviesfunctie van de directeur-bestuurder Museumfabriek en de directeur van

Personeelskosten

Landschap Overijssel aan het bestuur. De maatregelen, te effectueren vanaf

Personeelskosten worden verlaagd:

eind 2024, resulteren in het volgende organogram:

500.000

€ 260.000

100.000

€ 280.000

200.000

€ 320.000

300.000

€ 445.000

400.000

2024

2025 (e.v.)

0

2022

2023

9

Huisvestingskosten Natura Docet beoogt de huisvestingskosten te verlagen van ca. € 95.000,- (2022) en € 130.000,- (2023) naar € 80.000,- (na verduurzaming per 2026).

150.000

€ 130.000

125.000

100.000

80.000

€ 95.000

75.000

50.000

25.000

Algemene (organisatie) kosten

0

2022

2023

2026 (e.v.)

Algemene (organisatie) kosten worden beperkt verlaagd van ca. € 80.000,- (2022) naar € 70.000,- (2025 e.v.). Besparingen worden gerealiseerd door inkoopvoor-

Maatregelen zijn: •

•

delen en delen faciliteiten met De Museumfabriek.

Besparingen realiseren op energiekosten door het gebouw te verduurzamen van energielabel D naar energielabel B door te kiezen voor het meest uitge-

Bij de kostensoort die bijdraagt aan verhoging van de baten wordt scherp gekeken

breide scenario uit het haalbaarheidsonderzoek door Doc17 (zie bijlage).

naar een financieel gunstige verhouding tussen desbetreffende lasten en daaruit

Hiertoe is een eenmalige investering vereist.

voortkomende baten, inclusief bijdragen externe producent, sponsorbijdragen en

Collectiedepot in Oldenzaal sluiten en collectie-delen zonder toegevoegde

projectsubsidies. Dit betreft:

waarde voor het functioneren van Natura Docet onderbrengen bij

•

De Museumfabriek.

Museale kosten en publiciteit, onderverdeeld in Publieksactiviteiten (zoals de dierenroute in de zomer buiten) en PR/Communicatie. 10

De kosten voor zichtbaarheid van het museum worden als volgt ingedeeld.

Kosten voor de zichtbaarheid € 100.000 € 50.000

€ 50.000

Publieksactiviteiten

Marketing en Communicatie

65 procent van het budget wordt gebruikt voor het hoogseizoen: de themaroute in de museumtuin. Deze stijging in investering wordt gecompenseerd door de volgende inkomsten van het museum (Let op: dit zijn prognoses) 1.

Entree-inkomsten stijgen van gemiddeld €122.500,-

(gemiddelde 2022 en 2023) naar

€ 200.000,- in 2024 € 225.000,- in 2025 e.v.

2.

Omzet horeca en (min inkoop) gaat van ca. € 10.000,- (2022) en

€ 25.000,- (2023) naar € 45.000,- (2025 e.v.) door de extra

bezoekers in de zomer en het hogere bestedingsgedrag tijdens

vakanties; 3.

Extra projectsubsidie van € 15.000,- voor de zomerprogrammering en extra bijdragen uit sponsoring/Vrienden/donaties van

€ 10.000,- (beiden vanaf 2025).

De andere 35% (€ 35.000,-) van het totale bedrag wordt ingezet buiten het zomerseizoen, binnen de zakelijke- en eventmarkt. Dit wordt ruimschoots gecompenseerd door: 1.

Hogere entree-inkomsten niet zomerseizoen van € 25.000,-;

2.

Extra inkomsten zakelijke verhuur € 20.000,-;

3.

Niet-zomer gerelateerde sponsoring/Vrienden/

donaties € 10.000,-

11

Berekening bezoekaantallen scenario’s bezoekaantallen per jaar MINIMUM

GEMIDDELD

MAXIMUM

omvang bezoek redemptie

bezoek

redemptie

bezoek

redemptie

bezoek

Doelgroep groep

frequentie

niveau

aantal

niveau

aantal

niveau

aantal

In de regio woonachtig

254.000

1.2

5%

15.240

7%

21.330

10%

30.480

Toeristisch op bezoek

200.000

1

5%

10.000

7%

14.000

10%

20.000

Buiten regio/reistijd <1 uur

250.000

1

2%

5.000

3%

7.500

4%

10.000

30.240 42.830 60.480 Toelichting: Frequentie: het gemiddeld aantal keren dat een bezoeker bezoekt in hetzelfde jaar. 1.2 houdt in dat van elke bezoeker in de regio woonachtig 20% een tweede keer bezoekt.

Redemptie: hoe groot het deel is van de doelgroep dat daadwerkelijk deelneemt aan een activiteit.

In de business case wordt gewerkt met het bezoekaantal uit het minimum scenario (afgerond 30.000). Onderverdeling over het jaar: 15% 1e kwartaal 20% 2e kwartaal 50%

3e kwartaal (effect toeristenseizoen / thematische dierenroute in de museumtuin)

15% 4e kwartaal

12

Benodigde investeringen

Dekking voor de investeringen in museale herinrichting

Om de transformatie naar een vernieuwd en toekomstbestendig Natura Docet te

Natura Docet heeft de volgende dekkingsbronnen geïdentificeerd voor de museale

realiseren zijn twee investeringen nodig met een verschillend karakter:

herinrichting, die binnen het eigen bereik liggen.

1.

Investeringen in museale herinrichting

€

740.000,-

Uitsplitsing

Investeringen museale herinrichting

€

475.000,-

Publieke en Private Fondsen (Cultuur en Natuur)

€

200.000,-

Uitsplitsing:

›

De werkkamer van Meester Bernink

€

150.000,-

›

Wonderkamer over de mens €

250.000,-

›

Doe-activiteiten over de natuur (3 zalen)

€

210.000,-

›

Provincie Overijssel

€

100.000,-

›

Multifunctionele ruimte €

130.000,-

›

Wervingsactie Sponsoring, Vrienden & Donaties

€

75.000,-

›

Bijdrage uit eigen vermogen

€

100.000,-

2. Investeringen in verduurzaming

€

›

(inventarisatie uitgevoerd bij grote en regionale fondsen)

335.000,Voor het resterende deel van de totale investering (€ 740.000,-) verzoekt

Uitsplitsing ›

HR++ Glas €

80.000,-

Natura Docet de gemeente Dinkelland eenmalig een onmisbare bijdrage van

›

Wandisolatie €

65.000,-

€ 265.000,- te doen.

›

Dakisolatie €

120.000,-

›

PV Panelen €

30.000,-

Dekking voor de investeringen in verduurzaming

›

Overige maatregelen €

40.000,-

Doc 17 heeft als mogelijke dekkingsbron geïdentificeerd de DUMAVA subsidieregeling. Daarnaast fungeert de ISDE subsidieregeling. Natura Docet hanteert als subsidiebijdrage uit een of twee van deze bronnen: 20% van de projectkosten, zijnde ca. € 65.000,-. Voor het resterende deel van de totale investering (€ 335.000,-) verzoekt Natura Docet de gemeente Dinkelland eenmalig een onmisbare bijdrage van maximaal* € 270.000,- te doen. * Bij toekenning door zowel DUMAVA als ISDE wordt het uiteindelijke netto subsidiebedrag als eigen dekking door Natura Docet gehanteerd.

13

Wat vraagt Natura Docet aan de gemeente Dinkelland? € 740.000

€ 600.000

Pijler 1

Pijler 2

Pijler 3

€ 180.000 30%

Overige fondsen

€ 475.000 64%

Subsidieregelingen verduurzaming

€ 270.000 45%

€ 100.000 17%

Structurele subsidie vraag aan gemeente

€ 265.000 36%

Eenmalige subsidie vraag aan gemeente

€ 335.000 € 65.000 20%

€ 270.000* 80%

Eenmalige subsidie vraag aan gemeente

€ 50.000 8% BATEN 2025 E.V.

*maximaal

INVESTERINGEN IN MUSEALE INRICHTING

INVESTERINGEN IN VERDUURZAAMING 14

Meerjarenbegroting Natura Docet

Lasten 280

260

260

270

Huisvesting 130

120

115

80

80

Organisatiekosten 55

80

70

75

75

(excl. PR/comm. / excl. inkoop) 50

50

55

PR/Communicatie 5

35

50

50

50

Afschrijvingen

10

10

50

50

565

555

565

580

10

Totaal Lasten 520

2024

40

2023

Publieksactiviteiten 0

2027

Personeel 320

€ 35.000

2027

2026

2026

€ 45.000

2025

2025

2024

realisatie

€ 45.000

2023

Entree inkomsten 130

200

225

230

235

Omzet Horeca en shop

65

80

90

90

95

Zakelijke verhuur 5

10

20

20

20

Structurele subsidie Gemeente Dinkelland175

175

100

100

100

100

Structurele subsidie provincie Overijssel

0

0

50

50

50

Vriendenloterij / Het Verhaal van Twente (HVVT)

0

50

50

50

50

Bijdragen samenwerkingsverband HVVT

0

25

25

25

25

Projectinkomsten en projectsubsidies

45

45

50

50

10

20

20

20

Vrienden & Donaties 5

10

20

20

20

Kostprijs omzet / inkoop horeca en shop

-40

-45

-45

-50

490

600

610

615

Resultaat -145* -75

45

45

35

-40

Totaal Baten 375

- € 145.000

35

Sponsoring 0

- € 75.000

Baten

*Jaarrekening is nog niet vastgesteld en goedgekeurd.

15