Bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen.pdf

Bestemmingsplan

Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Status: vastgesteld

Status: Datum: IMRO-Code: Auteur(s):

vastgesteld 20 februari 2024 NL.IMRO.1774.BUIBPALMELOSEVLEIJVG01

Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Inhoudsopgave Toelichting

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 De bij het plan behorende stukken 1.5 Leeswijzer

7 7 7 9 11 11

Hoofdstuk 2 Het plan 2.1 Huidige situatie 2.2 Toekomstige situatie

13 13 14

Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid Overijssel 3.3 Gemeentelijk beleid

19 19 20 29

Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.2 Milieuzonering 4.3 Geur 4.4 Bodem

37 37 38 39 40

4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

41 42 43 45 46 52 54

Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Water Ecologie Archeologie en Cultuurhistorie Verkeer / parkeren

Hoofdstuk 5 Juridische toelichting 5.1 Planopzet en systematiek 5.2 Toelichting op de regels

55 55 55

Hoofdstuk 6

59

Economische uitvoerbaarheid

Hoofdstuk 7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.1 Vooroverleg 7.2 Zienswijzen

61 61 61

Bijlagen de toelichting

63

Bijlage 1

Landschappelijk inrichtingsplan Almelosestraat 75

64

Bijlage 2

Landschappelijk inrichtingsplan Vlijertsdijk 1

66

Bijlage 3

Verkennend (asbest)bodemonderzoek Almelosestraat 75

68

Bijlage 4

Vooronderzoek Vlijertsdijk 1

116

2

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Bijlage 5

Akoestisch onderzoek

134

Bijlage 6

Watertoets

158

Bijlage 7

Quickscan natuurwaarden

165

Regels

203

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

205 205 210

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7

Bestemmingsregels Wonen Wonen - Eswoning Leiding - Hoogspanning Waarde - Ecologie Waarde - Essen

211 211 215 218 219 220

Hoofdstuk 3 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Overige regels

221 221 222 223 224 225 226

Hoofdstuk 4 Artikel 14 Artikel 15

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

227 227 228

bijlagen bij de regels

229

Bijlage 1

Landschapsplan Vlijertsdijk 1

230

Bijlage 2

Sloopopgave Langeveenseweg 133

232

Bijlage 3

Landschapsplan Almelosestraat 75

234

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

3

4

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Toelichting

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

5

6

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Hoofdstuk 1

Inleiding

1.1 Aanleiding Voor de locatie Almelosestraat 75 te Agelo is een plan ontwikkeld voor de realisatie van één nieuwe woning achter het bestaande gemeentelijke monument. De nieuwe woning wordt op basis van de beleidsnota Buitengebied met kwaliteit mogelijk gemaakt. Concreet betreft het de realisatie van een nieuw gebouw door middel van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' en de verplaatsing van het bestaande woonrecht uit het gemeentelijke monument naar het nieuwe gebouw. Als gevolg van de verplaatsing van het woonrecht zal het bewonen van het bestaande gemeentelijke monument niet meer mogelijk zijn en krijgt de functie van bijgebouw/kantoor. Om de nieuwe bouwmassa mogelijk te maken wordt aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en aan de Langeveenseweg 133 te Geesteren (gemeente Tubbergen) landschapsontsierende bebouwing gesloopt. Voorts wordt de bestemming 'Agrarisch - 1' van het perceel Vlijertsdijk 1 gewijzigd naar de bestemming 'Wonen'. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken dient het bestemmingsplan herzien te worden. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin.

1.2 Ligging en begrenzing plangebied Ligging Het plangebied bestaat uit het perceel aan de Almelosestraat 75 te Agelo en de Vlijertsdijk 1 te Deurningen. Hieronder wordt nader op de ligging van de locaties ingegaan. Almelosestraat 75 Agelo Het plangebied aan de Almelosestraat 75 te Agelo is gelegen boven op de Hezeberg, op circa 100 meter van de (verkeerstechnische) bebouwde kom van Ootmarsum. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Dinkelland, sectie Q, nummer 913 en heeft een oppervlakte van 8.772 m2. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied Almelosestraat 75 te Agelo weergegeven.

Figuur 1.1: Ligging plangebied Almelosestraat 75 Agelo (bron: Atlas van Overijssel) Vlijertsdijk 1 Deurningen Het plangebied aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen is gelegen ten noorden van de kern Deurningen in het buitengebied van de gemeente Dinkelland. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Weerselo, sectie V, nummers 486 en 495 en heeft een oppervlakte van 3.660 m2. In figuur 1.2 is de ligging van het plangebied Vlijertsdijk 1 te Deurningen weergegeven.

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

7

Figuur 1.2: Ligging plangebied Vlijertsdijk 1 Deurningen (bron: Atlas van Overijssel) Begrenzing De begrenzing van de plangebieden worden hieronder weergegeven. Almelosestraat 75 Agelo Het plangebied aan de Almelosestraat 75 te Agelo wordt aan de noordzijde begrensd door de Almelosestraat, aan de oostzijde door agrarische weidegronden, aan de zuidzijde agrarische/natuurgronden en aan de westzijde door een bestaand bos. In figuur 1.3 is de begrenzing van het plangebied globaal weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.

Figuur 1.3: Begrenzing plangebied Almelosestraat 75 Agelo (bron: Atlas van Overijssel) Vlijertsdijk 1 Deurningen Het plangebied aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen wordt aan de noordzijde begrensd door de Vlijertsdijk, aan de oostzijde door de Saterslostraat, aan de zuidzijde door agrarische grond en het kassencomplex behorend bij een 8

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

boomkwekerij en aan de westzijde door agrarische grond. In figuur 1.4 is de begrenzing van het plangebied globaal weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.

Figuur 1.4: Begrenzing plangebied Vlijertsdijk 1 Deurningen (bron: Atlas van Overijssel)

1.3 Vigerend bestemmingsplan Almelosestraat 75 Agelo Het plangebied aan de Almelosestraat 75 te Agelo is gelegen binnen de grenzen van het bestemmingsplan 'Buitengebied 2010' van de gemeente Dinkelland, vastgesteld op 18 februari 2010. Het plangebied is voorzien van de enkelbestemming 'Wonen' en dubbelbestemmingen 'Waarde – Ecologie' en 'Waarde – Essen'. De bestemming 'Wonen' heeft betrekking op bestaande woonhuizen en bijgebouwen op het perceel. Met bestaande woonhuizen wordt gedoeld op de op het moment van het bestemmingsplan 'Buitengebied 2010' aanwezige woonhuizen. In figuur 1.5 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan weergegeven.

Figuur 1.5: Uitsnede bestemmingsplan 'Buitengebied 2010' (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Door middel van de dubbelbestemming 'Waarde – Essen' worden de essen op de verbeelding aangegeven. Deze gebieden hebben een specifieke landschappelijke betekenis in Noord – Oost Twente. De voor 'Waarde- Essen' aangewezen gronden zijn naast de voorkomende bestemming, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van de archeologisch en cultuurhistorisch waardevolle essen en steilranden met bijbehorende bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

9

beplanting. Daarnaast zijn de gebieden extra beschermd door middel van een aanlegvergunning. Vanwege het agrarisch gebruik van de gronden is in de praktijk gebleken dat door het herhaaldelijk oogsten van gewassen, waarbij grond met de producten wordt afgevoerd, er een langzame daling van de hoogte van essen plaatsvindt. In de bestemming is nu een verbod opgenomen op grond waarvan die aantasting verboden is. De na de oogst zal de grond derhalve weer tot het oorspronkelijke niveau moeten worden hersteld. In de dubbelbestemming 'Waarde – Ecologie' staat de begrenzing van de EHS (tegenwoordig Natuurnetwerk Nederland) opgenomen voor de bestaande natuurgebieden en de nieuwe natuurgebieden die inmiddels zijn gerealiseerd. Deze gronden zijn behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de gronden ten behoeve van de instandhouding en realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur (tegenwoordig Natuurnetwerk Nederland). Op grond van de bouwregels van het vigerende bestemmingsplan is het niet mogelijk om de nieuwe woning te realiseren. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om het gewenste voornemen mogelijk te maken. Vlijertsdijk 1 Deurningen Het perceel Vlijertsdijk 1 te Deurningen ligt eveneens binnen de grenzen van het bestemmingsplan 'Buitengebied 2010' van de gemeente Dinkelland.

Voor het perceel geldt de enkelbestemming 'Agrarisch - 1', de dubbelbestemming 'Leiding - Hoogspanning', een bouwvlak en de functieaanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - bouwperceel grondgebonden agrarisch bedrijf'. In figuur 1.6 is een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan weergegeven.

Figuur 1.6: Uitsnede bestemmingsplan 'Buitengebied 2010' (bron: ruimtelijkeplannen.nl) De voor 'Agrarisch - 1' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor het agrarisch gebruik, ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - bouwperceel grondgebonden agrarisch bedrijf' zijn de gronden tevens bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf met een grondgebonden bedrijfsvoering, het wonen ten behoeve van de agrarische bedrijfsvoering al dan niet in combinatie met mantelzorg, dagbesteding en educatie, voorzover de gronden zijn voorzien van een bouwperceel en het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschappelijke, geomorfologische en cultuurhistorische waarden. De gronden die voorzien zijn van de dubbelbestemming 'Leiding - Hoogspanning' zijn, behalve de andere voorkomende bestemming (in dit geval Agrarisch - 1) mede bestemd voor een hoogspanningsleiding. De voorgenomen ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt door gebruik te maken van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' en het verplaatsen van een bestaand woonrecht naar de nieuwe bouwmassa aan de Almelosestraat 75. Op grond van artikel 3.2 van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' wordt de schuur aan de Vlijertsdijk 1 gesloopt en de sloopmeters worden ingezet om aan de Almelosestraat 75 te Agelo extra bebouwing mogelijk te maken.

Middels dit bestemmingsplan wordt de nieuwe woning en de te slopen bebouwing juridisch-planologisch vastgelegd en wordt tevens de bestemming 'Agrarisch - 1' ter plaatse van de Vlijertsdijk 1 gewijzigd in de bestemming 'Wonen'.

10

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

1.4 De bij het plan behorende stukken Het onderhavige bestemmingsplan 'Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.1774.BUIBPALMELOSEVLEIJ-VG01); Bijlagen bij de toelichting; Regels; Bijlagen bij de regels.

1.5 Leeswijzer De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

11

12

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Hoofdstuk 2

Het plan

2.1 Huidige situatie Almelosestraat 75 Agelo Het plangebied is gelegen aan de Almelosestraat 75 te Agelo. Het perceel is gelegen boven op de Hezeberg, op circa 100 meter van de (verkeerstechnische) bebouwde kom van Ootmarsum. Op het perceel is één monumentale woning aanwezig met voor de voorgevel van die woning twee bijgebouwen, achter de voorgevel één bijgebouw, een tuin en omgeven door bos. De monumentale woning heeft een oppervlakte van circa 145 m2. De bijgebouwen hebben een oppervlakte van respectievelijk 24 m2, 32 m2 en 35 m2. De gezamenlijke oppervlakte aan bijgebouwen bedraagt derhalve 91 m2. De Hezeberg maakt deel uit van de stuwwal die zich uitstrekt van Ootmarsum tot Uelsen in Duitsland. Vanaf de Kuiperberg en de Hezeberg waren oorspronkelijk grote delen van Twente en het Duitse grensgebied te zien. De bestaande woning op het perceel is op grond van de gemeentelijke monumentenlijst aangemerkt als gemeentelijk monument. De woning betreft een in de vorm van een schaapskooi gebouwd vakantiehuis, welke gebouwd is in opdracht van een Twentse fabrikantenfamilie. De woning ligt op de top van de Hezeberg. Door de ligging in het groen wordt het huis praktisch aan het zicht onttrokken vanaf de Almelosestraat en is de ligging op de helling slechts van veraf zichtbaar vanaf de Hezebergweg en de Kleikoel.

Het vrijstaande voormalige vakantiehuis aan de Almelosestraat 75 is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische, stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarden en vanwege de gave verschijningsvorm. De bestaande woning is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond met een bouwlaag en een zolder onder een zadeldak dat gedekt is met rode pannen. De woning heeft een vakwerk constructie die is opgevuld met rode bakstenen en in de gevels is tevens Bentheimer zandsteen verwerkt. De toegangsweg tot het huis vanaf de Almelosestraat is afgesloten door een houten hek tussen natuurstenen pijlers van Bentheimer zandsteen. In figuur 2.1 zijn enkele foto's van het plangebied weergegeven.

Figuur 2.1: Foto's Almelosestraat 75 Agelo Vlijertsdijk 1 Deurningen Het plangebied aan de Vlijertsdijk 1 bevindt zich circa 300 meter ten noordwesten van de kern Deurningen en is gelegen in het buitengebied van de gemeente Dinkelland. In de omgeving van het plangebied is een boomkwekerijbedrijf aanwezig, een agrarisch bouwperceel en agrarische weidegronden en enkele woningen. Op het perceel zijn een agrarische bedrijfswoning en drie agrarische bedrijfsgebouwen aanwezig. De oppervlakte van de agrarische bedrijfsgebouwen bedragen respectievelijk circa 132 m2, 136 m2 en 100 m2. bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

13

De te slopen schuur wordt momenteel gebruikt voor de opslag van onder andere tuinmeubels, hout en autobanden. In figuur 2.2 is een aanzicht van het plangebied vanaf de Vlijertsdijk weergegeven.

Figuur 2.2: Aanzicht Vlijertsdijk 1 Deurningen (bron: Streetview, google, sept. 2021).

2.2 Toekomstige situatie Almelosestraat 75 Agelo De initiatiefnemer is voornemens om op de locatie op de Hezeberg een uniek project te realiseren, waarbij de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het plangebied gewaardeerd en benut worden. Concreet betreft het voornemen om een nieuwe woning in het landschap (deels ondergronds) te realiseren waarbij gebruik gemaakt wordt van de glooiing van de es. De initiatiefnemer wenst een nieuwe woning aan de Almelosestraat 75 te Agelo te realiseren. De oppervlakte van de nieuwe woning inclusief aan- uit en bijgebouwen (de nieuwe bouwmassa) bedraagt 465 m2. Als gevolg van de nieuwe ontwikkeling bedraagt de bebouwde oppervlakte op het perceel in totaal 701 m2 (236 m2 bestaand + 465 m2 nieuw). In figuur 2.3 is een situatietekening van de toekomstige situatie weergegeven (inclusief bestaande bebouwing). In figuur 2.4 is een impressie van de gewenste woning weergegeven.

14

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Figuur 2.3: Situatietekening bestaande en nieuwe bebouwing (bron: Building Design Architectuur)

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

15

Figuur 2.4: Impressie nieuwe woning/erf (bron: Building Design Architectuur) Om de woning te realiseren wordt aangesloten bij het gemeentelijk beleid voor het buitengebied: 'Buitengebied met kwaliteit'. Het plan maakt geen extra woning op het perceel mogelijk. Door middel van de Beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' wordt de nieuwe bouwmassa mogelijk gemaakt, aangezien er aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en de Langeveenseweg 133 te Geesteren (gemeente Tubbergen) landschapsontsierende bebouwing gesloopt wordt (voormalige Schuur voor Schuur-regeling). Het bestaande woonrecht wordt verplaatst van het gemeentelijke monument naar de nieuwe bouwmassa. Het gemeentelijke monument (de bestaande woning) zal na de planvorming gebruikt worden als bijgebouw bij de woning, waarbij de initiatiefnemer een deel van het gebouw wil gebruiken als kantoor/administratie (aan huis verbonden beroep) voor de Stichting Ton Schulten, waar de initiatiefnemer eigenaar van is. De Stichting Ton Schulten heeft het bevorderen van het behoud en de vermeerdering van de kunstschatten van Ton Schulten én het bevorderen en ontwikkelen van kunstgevoel bij jonge mensen als belangrijkste doelstelling.

Als gevolg van het gewenste voornemen zal de gebruiksfunctie van de bestaande woning gewijzigd worden naar bijgebouw met administratie/kantoorfunctie (aan huis verbonden beroep) voor de Stichting Ton Schulten, waar de eigenaar bestuurder van is. De nieuwe ontwikkeling wordt zorgvuldig ingepast in het landschap. Het perceel aan de Almelosestraat 75 te Agelo is gelegen in het essenlandschap. Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden en kenmerkende bebouwing rond de es. Het essen- en kampenlandschap komt in de gemeente Dinkelland op verschillende hogere delen voor. Zo liggen grootschalige essencomplexen bij Ootmarsum op de stuwwalflanken. Kenmerkend zijn de sterke afwisseling tussen de open en de besloten delen. De ambitie van de provincie Overijssel is het behouden van de es als ruimtelijke eenheid en het versterken van de contrasten tussen de verschillende landschapsonderdelen: grote open maat van de essen, het mozaïek van de flank van de es, de open beekdalen en vroegere heidevelden. Het plangebied maakt concreet deel uit van de Ootmarsumse stuwwal. Het oud agrarische cultuurlandschap (essen- en kampenlandschap) bestaat uit grote escomplexen die worden doorsneden door diepe beekdalen. Het beleid van de gemeente Dinkelland is gericht op het behoud en herstel van het oude cultuurlandschap.

Het gaat om grote escomplexen, compositie van landschapselementen en de verspreide oude erven langs de randen van de essen. Concreet betekent dit dat de relatie tussen 'rood' en 'groen' van cruciaal belang is om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Dat betekent dat het ontwerp van de nieuwe woning het meest bepalend is voor de vraag of de nieuwe woning/de nieuwe bebouwing als verrijking of als aantasting van het landschap kan worden ervaren. De interactie tussen het landschap en de nieuwe bebouwing is daarbij erg belangrijk, waarbij het met name gaat om het benutten van de kwaliteiten die het landschap ter plaatse biedt en de architectuur van het nieuwe gebouw. De vormgeving van het gebouw moet iets doen met het landschap en er op reageren. De nieuwe woning aan de Almelosestraat 75 wordt gerealiseerd op de es (Hezeberg). Bij het ontwerp van de nieuwe woning is het behouden van de zichtlijn vanuit de bestaande bebouwing en het aanzicht vanuit het open landschap naar de woning als uitgangspunt genomen. Bij ontwerp van de nieuwe woning wordt de glooiing van het essenlandschap benut en nog meer geaccentueerd. De vormgeving van de woning is zodanig ontworpen dat 16

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

deze in het landschap wordt opgenomen (ondergronds bouwen) waardoor de bestaande woning (het gemeentelijke monument) niet aan het zicht wordt onttrokken vanaf de Hezebergweg en de Kleikoel. Om de zichtlijnen vanaf het plangebied over Twente richting Denekamp en Duitsland te benadrukken, wordt de woning voorzien van een glazen wand. Als gevolg van het gekozen ontwerp van de woning ontstaat een duidelijke relatie tussen het landschap en de nieuwe woning, waardoor geconcludeerd kan worden dat deze als passend in het landschap beschouwd kan worden en geen afbreuk doet aan de kwaliteiten en waarden van het essenlandschap. Om de nieuwe ontwikkeling landschappelijk in te passen worden in het plangebied nieuwe landschapselementen gerealiseerd. In het landschapstype zijn boerenboomgaardjes een waardevolle aanvulling. In zo’n boomgaardje stonden fruitbomen voor de eigen voorziening. Denk daarbij aan een handappel, moesappel, stoofpeer, handpeer pruim en kers. Op het bestaande erf staan momenteel jonge fruitbomen die nog kunnen worden verplant. De nieuwe locatie voor de fruitbomen dienen straks als verwolkoming voor de entreeweg richting de nieuw te bouwen woning. Langs het perceel worden bomen aangeplant die van oorsprong groeien op de stuwwal zoals een haagbeuk, wintereik en linde. Houtwallen en singels komen voor rondom de percelen.

Soorten die veel in een houtsingel voorkomen zijn zomereik , zoete kers, haagbeuk, beuk, esdoorn, hulst, veldesdoorn, vuilboom, hazelaar, lijsterbes. Om de woning deels aan te kleden aan de zichtzijde worden er struweelbosjes aan de oostzijde aangeplant, maar met zichtlijnen naar het essenlandschap. Verder bestaat het gekozen beplantingsmateriaal uit voornamelijk autochtoon inheemse soorten, gebaseerd op de aanwezige Hoge bruine enkeergronden met lemig fijn zand (bEZ23) met grondwatertrap VIII. (H >80 : L >120).

Figuur 2.5: Landschappelijk inrichtingsplan Almelosestraat 75 Agelo (bron: Tuuulk Tuin & Landschapsinrichting) Vlijertsdijk 1 Deurningen Het perceel aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen wordt in het kader van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' aangedragen als slooplocatie. Op het perceel wordt een agrarisch bedrijfsgebouw gesloopt (aangeduid met nummer 3 in figuur 2.6). De te slopen schuur heeft een oppervlakte van 132 m2 en is voorzien van asbesthoudende dakplaten. In figuur 2.6 is de te slopen schuur met nummer '3' aangeduid.

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

17

Figuur 2.6: Landschappelijk inrichtingsplan Vlijertsdijk 1 Deurningen (bron: Tuuulk Tuin & Landschapsinrichting) Als gevolg van de sloop van de schuur wordt ter plaatse van het perceel geen volwaardig agrarisch bedrijf meer geëxploiteerd. Derhalve wordt de bestemming 'Agrarisch - 1' gewijzigd in de bestemming 'Wonen'. Om de slooplocatie landschappelijk in te passen is het van belang dat het perceel aansluit bij het jonge ontginningslandschap en de openheid gewaardeerd wordt. Belangrijk hierbij is om de doorzichten vanuit het Jong Ontginningslandschap te koesteren en de leesbaarheid van het landschapstype te behouden. Zo worden er struweelbosjes aan de noordzijde aangeplant, maar met zichtlijnen naar het open landschap. Er worden diverse solitaire bomen aangeplant. Ter afscheiding van het erf naar de weide wordt een boerenhaag aangeplant. Het gekozen beplantingsmateriaal bestaat voornamelijk uit autochtoon inheemse soorten, gebaseerd op de aanwezige Veldpodzolgrond (Hn23) met grondwatertrap VI. (H 40-80 L >120). In Bijlage 2 is het landschappelijk inrichtingsplan opgenomen.

18

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Hoofdstuk 3

Beleid

3.1 Rijksbeleid 3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de realisatie van een nieuwe woning aan de Almelosetraat 75 te Agelo. De nieuwe woning wordt mogelijk gemaakt door de verplaatsing van het bestaande woonrecht uit het gemeentelijk monument naar de nieuwe bouwmassa. De nieuwe bouwmassa wordt mogelijk gemaakt door middel van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' van de gemeente Dinkelland. Voor de ontwikkeling is de vierde pijler uit de NOVI van belang: "toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied".

In de NOVI wordt voor het landelijk gebied aangegeven dat een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied vraagt om een verantwoorde herinrichting van het landelijk gebied en een verbetering van de milieukwaliteit. Bij ontwikkelingen in het landelijk gebied moet cultureel erfgoed en unieke landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten behouden en versterkt worden. Waar mogelijk en gewenst dienen nieuwe kwaliteiten toegevoegd te worden. Voor een landelijk gebied dat zich toekomstbestendig kan ontwikkelen, is nodig dat de bereikbaarheid, de economische kracht en de beschikbaarheid van voorzieningen ook voldoende worden meegenomen in het Nationaal Programma Landelijk gebied. Vrijkomende agrarische bebouwing kan gebruikt worden voor het ontwikkelen van nieuwe functies en woonconcepten. Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling wordt een nieuwe woning in het landschap gerealiseerd. Zoals in paragraaf 2.2 is beschreven wordt de nieuwe woning gerealiseerd op de es (Hezeberg). Bij het ontwerp van de nieuwe woning is het behouden van de zichtlijn vanuit de bestaande bebouwing en het aanzicht vanuit het open landschap naar de woning als uitgangspunt genomen. Bij het ontwerp van de nieuwe woning wordt de glooiing van het essenlandschap benut en nog meer geaccentueerd.

De nieuwe bouwmassa wordt mogelijk gemaakt door toepassing van de voormalige Schuur voor Schuur-regeling (artikel 3.2), zoals opgenomen in de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit'. Als gevolg van de Schuur voor Schuur-regeling kan in ruil voor de sloop van landschapsontsierende bebouwing elders nieuwe bebouwing mogelijk gemaakt worden. Om de nieuwe bebouwing aan de Almelosestraat 75 te Agelo mogelijk te maken wordt aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en de Langeveenseweg 133 te Geesteren (gemeente Tubbergen, afzonderlijke ) landschapsontsierende bebouwing gesloopt. Zowel de nieuwbouwlocatie als de slooplocaties bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

19

worden landschappelijk ingepast. De voorgenomen ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt op basis van het gemeentelijke beleid voor het buitengebied (Buitengebied met kwaliteit). Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat de voorgenomen ontwikkeling binnen de prioriteiten van de NOVI past. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe 'stedelijke ontwikkeling' die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de 'Ladder Duurzame Verstedelijking' genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, 'stedelijke ontwikkeling', moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling.

Onderhavig plan De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de sloop van een voormalige agrarische schuur met een oppervlakte van 132 m2 aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en de realisatie van een nieuwe woning aan de Almelosestraat 75 te Agelo. De oppervlakte van de nieuwe woning inclusief aan- uit en bijgebouwen (de nieuwe bouwmassa) bedraagt 465 m2. Op grond van de jurisprudentie inzake de Ladder voor duurzame verstedelijking geldt dat de realisatie van elf woningen niet wordt aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). De realisatie van één nieuwe woning aan de Almelosestraat 75, als gevolg van het verplaatsen van het bestaande woonrecht naar de nieuwe bouwmassa, wordt in lijn met de jurisprudentie niet aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Voor wat betreft de functiewijziging van het gemeentelijk monument naar bijgebouw en administratie/kantoorruimte (aan huis verbonden beroep) voor de Stichting Ton Schulten geldt dat dit in lijn met de uitspraak van de Raad van State van 20 april 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1075) niet wordt aangemerkt als stedelijke ontwikkeling. Tevens geldt dat het omzetten van de bestemming 'Agrarisch - 1' op het perceel Vlijertsdijk 1 naar de bestemming 'Wonen' niet kan worden aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling.

In de voornoemde uitspraak wordt namelijk geoordeeld dat als enkel sprake is van een planologische functiewijziging in beginsel geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De Ladder voor duurzame verstedelijking is derhalve niet van toepassing en vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.

3.2 Provinciaal beleid Overijssel 3.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur aangehaald in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. De Omgevingsvisie is onder andere een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of 'rode draden' bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel. 3.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel van de provincie Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt 20

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 3.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het zgn. principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik gehanteerd. Hierin komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaand bebouwd gebied wordt benut, voordat er uitbreiding in de groene omgeving kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en verbindingszones enzovoorts.

De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend en verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

21

Figuur 3.1: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: provincie Overijssel) Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Generieke beleidskeuzes Of een ontwikkeling mogelijk is, wordt bepaald op basis van generieke beleidskeuzes. Hieronder wordt het plan getoetst aan de relevante artikelen uit de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

lid 2 Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Doorwerking voor voorliggend plan: Relevant voor voorliggend plan is lid 2 van artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening. Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling wordt een nieuwe bouwmassa mogelijk gemaakt door middel van de voormalige Schuur voor Schuur-regeling (artikel 3.2) zoals vertaald in de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit'. Als gevolg van de realisatie van de nieuwe bouwmassa wordt het bestaande woonrecht verplaatst van het bestaande gemeentelijke monument naar de nieuw bouwmassa (nieuwe woning), waardoor er geen sprake is van de 22

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

toename aan woningen. De nieuwe woning wordt mogelijk gemaakt binnen de bestaande contouren van de bestemming 'Wonen'. Aangezien de gronden reeds zijn voorzien van de bestemming 'Wonen' wordt er geen extra ruimtebeslag door bouwen en verharden op de Groene Omgeving gelegd. De gronden zijn immers reeds bestemd voor stedelijke functies (o.a. woningen). Derhalve kan geconcludeerd worden dat het plan geen extra ruimtebeslag legt op de Groene Omgeving en daarmee voldoet aan de uitgangspunten van artikel 2.1.3 ten aanzien van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Doorwerking voor voorliggend plan: Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling is een landschapsplan opgesteld om te borgen zowel de slooplocatie als de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en de bouwlocatie aan de Almelosestraat 75 te Agelo landschappelijk worden ingepast. Ten aanzien van het ontwerp van de nieuwe woning geldt dat de zichtlijnen vanuit het open landschap naar de woning als uitgangspunt zijn genomen. Als gevolg van het ontwerp wordt de glooiing van het essenlandschap benut en nog meer geaccentueerd.

Daardoor ontstaat een duidelijke relatie tussen het landschap en de nieuwe woning, waardoor geconcludeerd kan worden dat de onwikkeling als passend in het landschap beschouwd kan worden en geen afbreuk doet aan de kwaliteiten en waarden van het essenlandschap. Tevens wordt de nieuwe ontwikkeling, zowel op de bouwlocatie als op de slooplocatie landschappelijk ingepast. Het bestemmingsplan voldoet derhalve aan de uitgangspunten van artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening Overijssel. De landschapsplannen zijn in Bijlage 1 en Bijlage 2 bij de toelichting opgenomen. Artikel 2.1.6 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene Omgeving, uitsluitend indien hier sociaal-economische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Doorwerking voor voorliggend plan: De gemeente Dinkelland heeft het beleid voor het buitengebied vervat in de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit'. Het doel van deze beleidsregel is meervoudig.

Enerzijds is deze beleidsregeling bedoeld om de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied in stand te houden en te verbeteren. Anderzijds is het doel van deze beleidsregeling om (economische) ontwikkelingen in het buitengebied mogelijk te maken om zo een bijdrage te leveren aan een vitaal en leefbaar buitengebied. Deze beleidsregel is uitsluitend van toepassing op het buitengebied van de gemeente en de regels en voorwaarden uit deze notitie zijn een nadere gemeentelijke uitwerking van het provinciaal beleid waaronder artikel 2.1.6 (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving) van de Omgevingsverordening Overijssel. De beleidsnota vervangt de voorheen geldende Rood voor Rood-regeling, Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, Schuur voor Schuur-beleid en het VAB+ beleid. Op grond van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' is het mogelijk om de oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken bij een woning te vergroten mits elders binnen de gemeente Dinkelland of Tubbergen landschapontsierende gebouwen worden gesloopt tegen de daarvoor geldende bouw-/sloopverhouding (zie paragraaf 3.3.2). Om de bouwmassa van de nieuwe woning mogelijk te maken wordt aan de Vlijertsdijk 1 in Deurningen en de Langeveenseweg 133 te Geesteren landschapsontsierende bebouwing gesloopt.

Aangezien het perceel aan de Langeveenseweg 133 te Geesteren in de gemeente Tubbergen ligt, wordt voor dat perceel een separate bestemmingsplanprocedure doorlopen om de bouwmogelijkheden voor dat perceel juridisch-planologisch vast te leggen. Naast de sloop van landschapsontsierende bebouwing wordt zowel de nieuwbouwlocatie aan de Almelosestraat 75 te Agelo als de slooplocaties aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en de Langeveenseweg 133 te Geesteren (gemeente Tubbergen) landschappelijk ingepast. Daarmee leidt de voorgenomen ontwikkeling zowel op de bouw- als slooplocaties tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en is de geboden ontwikkelingsruimte in balans met de investering in de ruimtelijke kwaliteit. In paragraaf 3.3.2 wordt het plan getoetst aan de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit'. Het plan is in overeenstemming met artikel 2.1.6 van de Omgevingsverordening Overijssel. bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

23

Artikel 2.6.4 Nieuwe ontwikkelingen Nationale Landschappen Bestemmingsplannen voorzien alleen in nieuwe ontwikkelingen binnen gebieden die in artikel 2.6.2 begrensd zijn als Nationaal Landschap als die bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van de kernkwaliteiten als benoemd in artikel 2.6.3 (kernkwaliteiten Nationaal Landschap Noordoost-Twente) en zoals nader uitgewerkt in bijlage 7 van deze verordening. De kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Noordoost-Twente zijn: 1. het samenhangende complex van beken, essen, kampen en moderne ontginningen; 2. de grote mate van kleinschaligheid; 3. het groene karakter. Doorwerking voor voorliggend plan: Het plangebied aan de Almelosestraat 75 te Agelo (ontwikkellocatie) behoort tot het essenlandschap en wordt zorgvuldig ingepast in het landschap. Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden en kenmerkende bebouwing rond de es. Het essen- en kampenlandschap komt in de gemeente Dinkelland op verschillende hogere delen voor. Zo liggen grootschalige essencomplexen bij Ootmarsum op de stuwwalflanken. Kenmerkend zijn de sterke afwisseling tussen de open en de besloten delen.

De ambitie van de provincie Overijssel is het behouden van de es als ruimtelijke eenheid en het versterken van de contrasten tussen de verschillende landschapsonderdelen: grote open maat van de essen, het mozaïek van de flank van de es, de open beekdalen en vroegere heidevelden. Het plangebied maakt concreet deel uit van de Ootmarsumse stuwwal. Het oud agrarische cultuurlandschap (essen- en kampenlandschap) bestaat uit grote escomplexen die worden doorsneden door diepe beekdalen. Het beleid van de gemeente Dinkelland is gericht op het behoud en herstel van het oude cultuurlandschap. Het gaat om grote escomplexen, compositie van landschapselementen en de verspreide oude erven langs de randen van de essen. De nieuwe woning aan de Almelosestraat 75 wordt gerealiseerd op de es (Hezeberg). Bij het ontwerp van de nieuwe woning is het behouden van de zichtlijn vanuit de bestaande bebouwing en het aanzicht vanuit het open landschap naar de woning als uitgangspunt genomen. Bij het ontwerp van de nieuwe woning wordt de glooiing van het essenlandschap benut en nog meer geaccentueerd. De vormgeving van de woning is zodanig ontworpen dat deze in het landschap wordt opgenomen (ondergronds bouwen) waardoor de bestaande woning (het gemeentelijke monument) niet aan het zicht wordt onttrokken vanaf de Hezebergweg en de Kleikoel.

Om de zichtlijnen vanaf het plangebied over Twente richting Denekamp en Duitsland te benadrukken, wordt de woning voorzien van een glazen wand. Als gevolg van het gekozen ontwerp van de woning ontstaat een duidelijke relatie tussen het landschap en de nieuwe woning, waardoor geconcludeerd kan worden dat deze als passend in het landschap beschouwd kan worden en geen afbreuk doet aan de kwaliteiten en waarden van het essenlandschap. Op deze manier wordt het (groene) karakter van het Nationaal Landschap Noordoost-Twente verder versterkt. De ruimtelijke kwaliteit van het gebied blijft behouden en er is geen sprake van aantasting van het landschap. Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen (lid 1 en 4) 1. Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. 2. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. 3. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. 4.

De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Doorwerking voor voorliggend plan: Dit bestemmingsplan voorziet niet in de (planologische) toevoeging van woningen in het buitengebied. Zoals is beschreven maakt dit bestemmingsplan nieuwe bebouwing mogelijk op grond van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit'. Als gevolg van de sloop van de voormalige agrarische schuur aan de Vlijertsdijk 1 wordt er geen volwaardig agrarisch bedrijf meer geëxploiteerd. De agrarische bestemming wordt derhalve gewijzigd in een woonbestemming. Door het verplaatsen van het bestaande woonrecht (in het gemeentelijk monument) aan de Almelosestraat 75 op het perceel naar de nieuwe bouwmassa wordt het mogelijk om de nieuwe woning te bewonen. Het gemeentelijk monument - waar in de huidige situatie wel in gewoond werd - zal worden gebruikt als bijgebouw en administratie/kantoorruimte (aan huis verbonden beroep) voor de Stichting Ton Schulten. Dit bestemmingsplan heeft geen invloed op het woningbouwprogramma zoals is vastgelegd in de Woonvisie 2021+. 24

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Op basis hiervan geldt dat het plan niet in strijd is met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In dit geval zijn uitsluitend de ontwikkelingsperspectieven voor de landelijke omgeving van belang. Hieronder worden de ontwikkelingsperspectieven voor de Almelosestraat 75 te Agelo en de Vlijertsdijk 1 te Deurningen weergegeven. In figuur 3.2 en 3.3 zijn fragmenten van de kaart van de ontwikkelingsperspectieven behorende bij de Omgevingsvisie weergegeven. Almelosestraat 75 Agelo

Figuur 3.2: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart Almelosestraat 75 Agelo, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel) Het plangebied aan de Almelosestraat 75 te Agelo kent de volgende ontwikkelingsperspectieven: Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap; Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. In dit ontwikkelingsperspectief zijn ook plekken waar, door de ruimtelijke structuur van het landschap, de beschikbare milieuruimte of reeds aanwezige bebouwing, de ontwikkelruimte van agrarische bedrijven beperkt is. Hier liggen ontwikkelkansen voor andere vormen van bedrijvigheid (denk aan dienstverlenende zelfstandigen zonder personeel) die de ruimtelijke structuur versterken. Binnen dit ontwikkelingsperspectief kunnen nieuwe functies een plek krijgen op bestaande vrijkomende erven waar dit tevens maatschappelijke opgaven als behoud en ontwikkeling van cultuurhistorie, natuur en landschap ondersteunt. Zo worden vitaliteit en omgevingskwaliteit in samenhang versterkt.

Natuurnetwerk Nederland (NNN); Binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) staan in Overijssel de kwaliteitsambities Natuur als ruggengraat en Continu en Beleefbaar watersysteem voorop. Behoud en versterking van de natuurkwaliteit staat centraal binnen de bestaande natuur van het natuurnetwerk. Voor initiatieven die niet passen binnen de doelstelling van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is binnen het natuurnetwerk geen ruimte, tenzij er sprake is van een groot openbaar belang waar niet op een andere manier aan voldaan kan worden (het ‘nee, tenzij’-principe). Daarbij hanteren we zogenaamde NNN-spelregels. Binnen de gebieden waar de komende jaren natuurrealisatie plaatsvindt, is medegebruik mogelijk. Voorwaarde is wel dat initiatieven actief bijdragen aan realisatie van het robuuste en samenhangende netwerk van gebieden met natuur-, water- en landschappelijke kwaliteit. Zone ondernemen met Natuur en water buiten het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Er zijn gebieden binnen de Zone ONW die buiten het natuurnetwerk liggen. In deze gebieden is ruimte voor bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

25

groen ondernemerschap, voor initiatieven en functies die de economische en maatschappelijke dragers zijn van de kwaliteit van natuur, water en landschap én ruimte voor continuïteit van de aanwezige landbouwfunctie. Initiatieven van bewoners en ondernemers zijn hier leidend: zij zijn eigenaar en vormgever van de omgevingskwaliteit. De na te streven kwaliteitsdoelen voor natuur en water zijn daarbij het uitgangspunt. De voorgenomen ontwikkeling wordt gerealiseerd op gronden die voorzien zijn van de bestemming 'Wonen'. De nieuwbouwontwikkeling vindt plaats in het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap, waar diverse functies in harmonie met elkaar ontwikkelt kunnen worden. Het plan maakt de bouw van één nieuwe woning mogelijk (in de nieuwe bouwmassa) op grond van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' van de gemeente Dinkelland, waarbij geldt dat er geen extra woning op het perceel wordt toegestaan. Door middel van de Beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' wordt de nieuwe bouwmassa mogelijk gemaakt, aangezien er aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen en de Langeveenseweg 133 te Geesteren (gemeente Tubbergen) landschapsontsierende bebouwing gesloopt wordt (voormalige Schuur voor Schuur-regeling). Het bestaande woonrecht wordt verplaatst van het gemeentelijke monument naar de nieuwe bouwmassa.

Het gemeentelijke monument (de bestaande woning) zal na de planvorming gebruikt worden als bijgebouw en administratie/kantoorruimte (aan huis verbonden beroep) voor de Stichting Ton Schulten. De Stichting Ton Schulten heeft het bevorderen van het behoud en de vermeerdering van de kunstschatten van Ton Schulten én het bevorderen en ontwikkelen van kunstgevoel bij jonge mensen als belangrijkste doelstelling. De eigenaar van het perceel is bestuurder in de stichting. De nieuwe ontwikkeling wordt zorgvuldig ingepast in het essenlandschap. Om het landschappelijk in te passen worden in het plangebied nieuwe landschapselementen gerealiseerd. In het landschapstype zijn boerenboomgaardjes een waardevolle aanvulling. In zo’n boomgaardje stonden fruitbomen voor de eigen voorziening. Denk daarbij aan een handappel, moesappel, stoofpeer, handpeer pruim en kers. Op het bestaande erf staan momenteel jonge fruitbomen die nog kunnen worden verplant. De nieuwe locatie voor de fruitbomen dienen straks als verwolkoming voor de entreeweg richting de nieuw te bouwen woning. Langs het perceel worden bomen aangeplant die van oorsprong groeien op de stuwwal zoals een haagbeuk, wintereik en linde. Houtwallen en singels komen voor rondom de percelen. Soorten die veel in een houtsingel voorkomen zijn zomereik , zoete kers, haagbeuk, beuk, esdoorn, hulst, veldesdoorn, vuilboom, hazelaar, lijsterbes.

Om de woning deels aan te kleden aan de zichtzijde worden er struweelbosjes aan de oostzijde aangeplant, maar met zichtlijnen naar het essenlandschap. Verder bestaat het gekozen beplantingsmateriaal uit voornamelijk autochtoon inheemse soorten, gebaseerd op de aanwezige Hoge bruine enkeergronden met lemig fijn zand (bEZ23) met grondwatertrap VIII. (H >80 : L >120). De versterking van de landschapselementen zijn in overeenstemming met de uitgangspunten van het ontwikkelingsperspectief Natuurnetwerk Nederland en zone ondernemen met natuur en water buiten het Natuurnetwerk Nederland. Vlijertsdijk 1 Deurningen

Figuur 3.3: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart Vlijertsdijk 1 Deurningen, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel)

26

bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijertsdijk 1 Deurningen

Voor de Vlijertsdijk 1 te Deurningen geldt het ontwikkelingsperspectief 'wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap'. Zoals reeds aangegeven richt dit ontwikkelperspectief zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Als gevolg van dit plan wordt een voormalige agrarische schuur aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen gesloopt en in het kader van de beleidsnota 'Buitengebied met kwaliteit' ingezet om extra bebouwing aan de Almelosestraat 75 te Agelo mogelijk te maken. Door middel van dit bestemmingsplan wordt geborgd dat de oppervlakte van de te slopen bebouwing aan de Vlijertsdijk na de sloop niet opnieuw teruggebouwd kan worden. Tevens wordt de agrarische bestemming omgezet in een woonbestemming aangezien er geen volwaardig agrarisch bedrijf meer geëxploiteerd wordt. Om de ruimtelijke kwaliteit te versterken wordt het plangebied aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen landschappelijk ingepast. Daarbij wordt aangesloten bij de kenmerken van het ontginningslandschap. Belangrijk hierbij is om de doorzichten vanuit het Jong Ontginningslandschap te koesteren en de leesbaarheid van het landschapstype te behouden.

Zo worden er struweelbosjes aan de noordzijde aangeplant, maar met zichtlijnen naar het open landschap. Diverse solitaire bomen worden er aangeplant en een boerenhaag ter afscheiding van het erf naar de weide. Het gekozen beplantingsmateriaal bestaat voornamelijk uit autochtoon inheemse soorten. Het plan is in overeenstemming met het geldende ontwikkelingsperspectief. Gebiedskenmerken Natuurlijke laag De natuurlijke laag geeft aan het plangebied aan de Almelosestraat 75 het kenmerk 'Stuwwallen' (zie figuur 3.4).

Figuur 3.4: Natuurlijke laag Almelosestraat 75 Agelo, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel) De stuwwallen zijn tijdens de ijstijd opgestuwde aardlagen. Door de vaak grote hoogteverschillen zijn ze nu nog steeds goed zichtbaar. Op een aantal plekken zijn de ruggen al van verre zichtbaar; bovenop staand bieden ze spectaculaire zichten over de provincie. De stuwwalen hebben als regionale inzijggebieden een belangrijke functie in het watersysteem. Het zijn de ‘ingangen’ van regionale en lokale stelsels van grondwaterstromen. De ambitie is het eigen karaker van de afzonderlijke stuwwallen te behouden en versterken. De inzet is het reliëf daarbij ruimtelijk beeldbepalend te laten zijn. Door bijvoorbeeld de overgangen naar andere landschappen te accenturen en door de zichten erop én er vanaf te versterken. Het plangebied maakt concreet deel uit van de Ootmarsumse stuwwal. Om het karakter van de stuwwal te behouden en te versterken is de relatie tussen 'rood' en 'groen' van cruciaal belang. Dat betekent dat het ontwerp van de nieuwe woning het meest bepalend is voor de vraag of de nieuwe woning/de nieuwe bebouwing als verrijking of als aantasting van het landschap kan worden ervaren.

De interactie tussen het landschap en de nieuwe bebouwing is daarbij erg belangrijk, waarbij het met name gaat om het benutten van de kwaliteiten die het landschap ter plaatse biedt en de architectuur van het nieuwe gebouw. De vormgeving van het gebouw moet iets doen met het landschap en er op reageren. De nieuwe woning aan de Almelosestraat 75 wordt gerealiseerd op de es (Hezeberg) en wordt als het ware in bestemmingsplan Buitengebied, Almelosestraat 75 Agelo En Vlijerts dijk 1 Deurningen

27

de es gerealiseerd. Bij het ontwerp van de nieuwe woning is het behouden van de zichtlijn vanuit de bestaande bebouwing en het aanzicht vanuit het open landschap naar de woning als uitgangspunt genomen. Bij ontwerp van de nieuwe woning wordt de glooiing van het essenlandschap benut en nog meer geaccentueerd. De vormgeving van de woning is zodanig ontworpen dat deze in het landschap wordt opgenomen (ondergronds bouwen) waardoor de bestaande woning (het gemeentelijke monument) niet aan het zicht wordt onttrokken vanaf de Hezebergweg en de Kleikoel. Om de zichtlijnen vanaf het plangebied over Twente richting Denekamp en Duitsland te benadrukken, wordt de woning voorzien van een glazen wand. De ontwikkeling draagt bij aan het behoud en het versterken van de stuwwal. Het plangebied aan de Vlijertsdijk 1 te Deurningen kent het kenmerk 'Dekzandvlakte en ruggen'. De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/ nat gebied. Soms vlak bij elkaar, soms verder van elkaar verwijderd. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken.

Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk watersysteem en door beplanting met ‘natuurlijke’ soorten. En door de (strekkings)richting van het landschap te benutten in gebiedsontwerpen. De sloop van de bebouwing en het wijzigen van de bestemming 'Agrarisch - 1' naar 'Wonen' aan de Vlijertsdijk heeft geen gevolgen voor de kenmerken van de dekzandvlakten en -ruggen. Het plan is in overeenstemming met de kenmerken van de natuurlijke laag. Laag van het agrarisch cultuurlandschap De laag van het agrarisch cultuurlandschap geeft aan het plangebied aan de Almelosestraat 75 het kenmerk 'Essenlandschap'. In figuur 3.5 is een fragment van de betreffende kaart weergegeven.