Beleidsregels Wmo Dinkelland 2025 DEF .pdf
Tekst van het document
Het college van burgemeester en wethouders gelet op: - titel 4:3 van de Algemene wet bestuursrecht; - de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; - de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dinkelland 2025; - de Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Dinkelland 2025; overwegende dat het college het voor de beoordelingsvrijheid bij de uitvoering van de wet noodzakelijk vindt om aan te geven op welke wijze daar mee wordt omgegaan en daartoe beleidsregels wenst vast te stellen; besluit vast te stellende navolgende: Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Dinkelland 2025
1
Inhoudsopgave
1
2
3
Algemene bepalingen ............................................................................................................ 8 1.1
Inleiding .................................................................................................................................................... 8
1.2
Begripsbepalingen .................................................................................................................................... 8
De procedure......................................................................................................................... 9 2.1
Inleiding .................................................................................................................................................... 9
2.2
Spoedeisende situatie ............................................................................................................................... 9
2.3
Onderzoeksverplichting .......................................................................................................................... 10
2.4
Inlichtingen- en medewerkingsplicht ..................................................................................................... 11
2.4.1
Inlichtingenplicht.............................................................................................................................................. 11
2.4.2
Medewerkingsplicht ......................................................................................................................................... 11
2.5
Maatwerk................................................................................................................................................ 12
2.6
Samen Twente ........................................................................................................................................ 13
2.7
Beleidsregels ........................................................................................................................................... 13
2.8
Weigeren aanvraag maatwerkvoorziening (Wet langdurige zorg) ......................................................... 13
2.8.1
Toegang Wlz verruimd ..................................................................................................................................... 14
2.8.2
Verblijf in een Wlz-instelling ............................................................................................................................ 14
2.8.3
Samenloop Wlz en Wmo .................................................................................................................................. 15
2.8.4
Uitzondering weigeringsgrond bij thuis wonen ............................................................................................... 15
2.8.5
Thuis wonen ..................................................................................................................................................... 15
2.8.6
Niet thuis wonen .............................................................................................................................................. 16
2.8.7
Toepassingsvoorwaarden ................................................................................................................................ 16
2.8.8
Motivatie weigeren maatwerkvoorziening ...................................................................................................... 16
2.8.9
Subsidie of natura-verstrekking woonvorm ..................................................................................................... 17
Beoordeling van de aanspraak ............................................................................................. 18 3.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 18
3.2
Algemene criteria ................................................................................................................................... 18
3.2.1
Bevorderen gezondheid ................................................................................................................................... 18
3.2.2
Geen tekort in de zelfredzaamheid of participatie .......................................................................................... 18
3.2.3
Eigen kracht...................................................................................................................................................... 18
3.2.4
Eigen verantwoordelijkheid valt ook onder eigen kracht................................................................................. 18
3.2.5
Gebruikmaken van een andere wet ................................................................................................................. 19
3.2.6
Algemeen gebruikelijke voorziening ................................................................................................................ 20
3.2.7
Kosten saneren woning .................................................................................................................................... 23
3.2.8
Gebruikelijke hulp ............................................................................................................................................ 23
3.2.9
Mantelzorg en personen uit het sociale netwerk ............................................................................................ 24
2
3.2.10
Gebruikmaken van algemene voorzieningen ................................................................................................... 24
3.2.11
Overige voorliggende oplossingen ................................................................................................................... 24
3.3
4
Uitgangspunten maatwerkvoorziening en persoonsgebonden budget ................................................. 24
3.3.2
Maatwerkvoorziening gerealiseerd vóór de melding ....................................................................................... 24
3.3.3
Maatwerkvoorziening gerealiseerd vóór besluitname ..................................................................................... 25
3.3.4
Ingangsdatum diensten .................................................................................................................................... 25
3.3.5
Niet (volledig) gerealiseerd, noodzaak achteraf vaststellen ............................................................................ 25
3.3.6
Aanpassing zelf aangeschaft hulpmiddel ......................................................................................................... 25
3.3.7
Pgb-aanvraag binnen budgetperiode ............................................................................................................... 25
3.3.8
Technisch geschikte maatwerkvoorziening (afschrijvingstermijn niet verstreken) .......................................... 26
3.3.9
Afsluiten opstalverzekering .............................................................................................................................. 26
3.3.10
Afdoende verzekeren ....................................................................................................................................... 26
3.3.11
Goedkoopst passende bijdrage ........................................................................................................................ 26
3.3.12
Individueel gericht............................................................................................................................................ 26
3.3.13
Zelf passende oplossing realiseren................................................................................................................... 27
3.3.14
Gebruik maken voorliggende voorziening ....................................................................................................... 27
3.4
Risicosfeer ............................................................................................................................................... 27
3.5
Regresrecht ............................................................................................................................................. 27
Gebruikelijke hulp ............................................................................................................... 28 4.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 28
4.2
Beleidsuitgangspunten ........................................................................................................................... 28
4.3
Algemeen aanvaardbare opvattingen .................................................................................................... 28
4.4
In redelijkheid te verwachten van huisgenoten ..................................................................................... 29
4.5
Beoordelingskader gebruikelijke hulp .................................................................................................... 29
4.5.1
Huishoudelijke taken ........................................................................................................................................ 29
4.5.2
Overige taken of activiteiten ............................................................................................................................ 29
4.6
Aard van de ondersteuningsbehoefte .................................................................................................... 29
4.7
Omvang van de ondersteuningsbehoefte .............................................................................................. 30
4.7.1
5
Overname van huishoudelijke taken ................................................................................................................ 30
4.8
De aard van de relatie van de persoon binnen de leefeenheid met de cliënt........................................ 30
4.9
De leeftijd en de ontwikkelingsfase van inwonende kinderen ............................................................... 33
4.10
Leerbaarheid cliënt of huisgenoot ..................................................................................................... 33
4.11
Uitzonderingen op het bieden van gebruikelijke hulp ....................................................................... 34
4.12
Boven-gebruikelijke hulp ................................................................................................................... 34
4.13
De verhouding tussen de draaglast en de draagkracht ..................................................................... 34
Mantelzorg, respijtzorg en kortdurend verblijf ..................................................................... 36
3
6
5.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 36
5.2
Respijtzorg .............................................................................................................................................. 37
5.3
Kortdurend verblijf (wonen en verblijf) .................................................................................................. 37
5.4
Mantelzorgwoning .................................................................................................................................. 38
Huishoudelijke ondersteuning ............................................................................................. 39 6.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 39
6.2
Beleidsuitgangspunten huishoudelijke ondersteuning .......................................................................... 39
6.3
Wet langdurige zorg ............................................................................................................................... 39
6.4
Eigen kracht ............................................................................................................................................ 39
6.5
Algemeen gebruikelijke voorzieningen ................................................................................................... 40
6.6
Gebruikelijke hulp ................................................................................................................................... 41
6.6.1
Uitstelbare taken.............................................................................................................................................. 41
6.7
Hulp van personen uit het sociaal netwerk en mantelzorg .................................................................... 41
6.8
Algemene voorziening ............................................................................................................................ 41
6.8.1
Was- en strijkservice ........................................................................................................................................ 41
6.9
Resultaat schoon en leefbaar huis .......................................................................................................... 42
6.10
Resultaat wasverzorging .................................................................................................................... 43
6.10.1
Maatwerk wasverzorging ................................................................................................................................. 43
6.11
Resultaat boodschappen voor het dagelijks leven ............................................................................ 43
6.12
Resultaat maaltijden: broodmaaltijd en/of warme maaltijd ............................................................. 44
6.12.1
6.13
Maatwerk bij geen indicatie maaltijden ........................................................................................................... 44
Resultaat bij regie/ zorg over het huishouden ................................................................................... 44
6.13.1
Resultaat thuis zorgen voor minderjarige kinderen die tot het gezin behoren ............................................... 44
6.13.2
Resultaat organisatie van het huishouden ....................................................................................................... 45
6.14
Normenkader huishoudelijke ondersteuning HHM 2019 .................................................................. 45
6.14.1
Nadere instructies HHM 2019 .......................................................................................................................... 45
6.14.2
Gemiddelde cliëntsituatie ................................................................................................................................ 45
6.14.3
Individuele situaties op basis van kenmerken .................................................................................................. 46
6.14.4
Minder inzet dan volledige overname/afschalen ............................................................................................. 47
6.14.5
Enige extra inzet of veel extra inzet (30 of 60 minuten) .................................................................................. 47
6.14.6
Kamer wel/niet in gebruik (als slaapkamer) ..................................................................................................... 48
6.14.7
Wanneer ruimtes wel of niet als ‘extra kamer’ aanmerken ............................................................................. 48
6.14.8
Samenstelling huishouden (= eigen kracht + gebruikelijke hulp) ..................................................................... 49
6.14.9
Huisdieren (die extra inzet van ondersteuning noodzakelijk maken) .............................................................. 49
6.14.10 Strijken en boodschappen ................................................................................................................................ 49 6.14.11 Overige kenmerken van de woning: omvang, bewerkelijkheid, inrichting ...................................................... 49
4
6.14.12 Afronding van de indicatie ............................................................................................................................... 50
7
Begeleiding en dagbesteding................................................................................................ 51 7.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 51
7.2
Algemene uitgangspunten ...................................................................................................................... 51
7.3
Begeleiding individueel ........................................................................................................................... 51
7.3.1
Begeleiding individueel basis ........................................................................................................................... 51
7.3.2
Begeleiding individueel plus ............................................................................................................................. 51
7.3.3
Uitwerking kenmerken begeleiding individueel basis en plus ......................................................................... 52
7.4
8
9
Maatwerkvoorziening dagbesteding ...................................................................................................... 54
7.4.1
Dagbesteding basis........................................................................................................................................... 54
7.4.2
Dagbesteding plus ............................................................................................................................................ 54
7.4.3
Uitwerking kenmerken dagbesteding basis en plus ......................................................................................... 55
7.4.4
Dagbesteding en vervoer ................................................................................................................................. 56
Wonen en zich in en om de woning verplaatsen ................................................................... 57 8.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 57
8.2
Aanbrengen woningaanpassingen .......................................................................................................... 57
8.3
Hoofdverblijf ........................................................................................................................................... 58
8.4
Langdurige noodzaak .............................................................................................................................. 58
8.5
Bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid ............................................................................... 58
8.6
Voorzieningen in gemeenschappelijke ruimten ..................................................................................... 59
8.7
Doelgroepengebouw .............................................................................................................................. 59
8.8
Primaat van verhuizen ............................................................................................................................ 59
8.9
Specifieke criteria ................................................................................................................................... 61
8.10
Rechtstreeks oorzakelijk verband ...................................................................................................... 61
8.11
Hulpmiddelen ..................................................................................................................................... 61
8.12
Kindvoorzieningen ............................................................................................................................. 62
8.13
Zich verplaatsen in en om de woning ................................................................................................ 63
Deelname maatschappelijk verkeer ..................................................................................... 64 9.1
Inleiding .................................................................................................................................................. 64
9.2
Beleidsuitgangspunten ........................................................................................................................... 64
9.3
Primaat maatwerkvoorziening collectief vervoer ................................................................................... 66
9.4
Soorten vervoersvoorzieningen .............................................................................................................. 67
9.5
Bovenlokaal vervoer ............................................................................................................................... 69
10 Financiële tegemoetkoming ................................................................................................. 70 10.1
Inleiding.............................................................................................................................................. 70
5
10.2
Kosten gebruik eigen auto ................................................................................................................. 70
10.3
Individueel (rolstoel)taxi vervoer ....................................................................................................... 70
10.4
Verhuis- en inrichtingskosten ............................................................................................................ 70
10.5
Tijdelijke huisvesting .......................................................................................................................... 70
10.6
Eenvoudige woonvoorziening en woningaanpassingen .................................................................... 71
10.7
Overig ................................................................................................................................................. 71
11 Tegemoetkoming meerkosten sportvoorziening ................................................................... 72 11.1
Inleiding.............................................................................................................................................. 72
11.2
Sportvoorziening ................................................................................................................................ 72
12 Persoonsgebonden budget .................................................................................................. 73 12.1
Inleiding.............................................................................................................................................. 73
12.2
Spoedeisende situatie: geen pgb ....................................................................................................... 73
12.3
Aanvraag pgb binnen budgetperiode ................................................................................................ 73
12.4
Pgb met terugwerkende kracht ......................................................................................................... 73
12.5
Budgetplan bij diensten ..................................................................................................................... 73
12.6
Voldoen aan wettelijke voorwaarden ................................................................................................ 74
12.7
Pgb-bekwaamheid ............................................................................................................................. 74
12.8
Conflicterende belangen .................................................................................................................... 76
12.9
Motivatie-eis ...................................................................................................................................... 76
12.10
Kwaliteitseisen diensten .................................................................................................................... 76
12.11
Kwaliteitseisen woningaanpassing en hulpmiddel ............................................................................ 78
12.12
Besteding pgb algemeen .................................................................................................................... 79
12.13
Overige weigeringsgronden ............................................................................................................... 80
12.14
Hoogte pgb diensten .......................................................................................................................... 81
12.15
Hoogte pgb hulpmiddel en woningaanpassing .................................................................................. 81
12.16
Herindicatie en verzoek om pgb ........................................................................................................ 82
13 Regels over voorkomen misbruik en oneigenlijk gebruik ....................................................... 83 13.1
Inleiding.............................................................................................................................................. 83
13.2
Onderzoeksbevoegdheid college ....................................................................................................... 83
13.3
Weigering pgb .................................................................................................................................... 83
13.4
Opschorten betaling pgb.................................................................................................................... 84
13.5
Opschorting betaling pgb aan SVB ..................................................................................................... 85
13.6
Verzoek opschorting betaling door SVB ............................................................................................. 86
13.7
Opschorting inzet maatwerkvoorziening ........................................................................................... 87
14 Heroverweging, beëindiging, herziening of intrekking, terug- en invordering ........................ 88
6
14.1
Inleiding.............................................................................................................................................. 88
14.2
Heroverweging besluit ....................................................................................................................... 88
14.3
Beëindiging......................................................................................................................................... 89
14.4
Herziening of intrekking ..................................................................................................................... 89
14.5
Toetsingskader evenredigheidsbeginsel ............................................................................................ 89
14.6
Terugvordering: opzettelijke schending inlichtingenplicht ................................................................ 90
14.7
Terugvordering: overig....................................................................................................................... 91
14.8
Verjaringstermijn ............................................................................................................................... 92
14.9
Invordering ......................................................................................................................................... 92
14.10
Kwijtschelding .................................................................................................................................... 93
15 Advisering ........................................................................................................................... 94 15.1
Inleiding.............................................................................................................................................. 94
15.2
Beoordeling advies ............................................................................................................................. 94
16 Slotbepalingen .................................................................................................................... 96 16.1
Inwerkingtreding en citeertitel .......................................................................................................... 96
Bijlagen ...................................................................................................................................... 97 I Onderzoek naar (dreigende) overbelasting .................................................................................................... 97 II Richtlijn gebruikelijke hulp van ouder(s) voor minderjarige kinderen ........................................................... 98 III Huishoudelijke ondersteuning (normtijden, activiteiten en frequentie) .................................................... 100
7
1
Algemene bepalingen
1.1 Inleiding Beleidsregels ontlenen hun status aan art. 4:81 lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb): "Een bestuursorgaan kan beleidsregels vaststellen met betrekking tot een hem toekomende of onder zijn verantwoordelijkheid uitgeoefende, dan wel door hem gedelegeerde bevoegdheid." Bij beleidsregels gaat het om een bij besluit vastgestelde algemene regel niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift zoals de Verordening maatschappelijke ondersteuning. Beleidsregels gaan over de vaststelling van feiten, wetsinterpreterend beleid of over hoe bepalingen in de verordening door het college worden toegepast. Concreet betekent dit voor de uitvoeringspraktijk dat alle (min of meer) gelijke gevallen op een gelijke manier worden afgehandeld volgens het door het college vastgestelde beleid dat als zodanig ook is bekendgemaakt middels publicatie. 1.2 Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: • Financieel besluit: Financieel besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025; • Nadere regels: Nadere regels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025; • Verordening: Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dinkelland 2025; • Wet: Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).
Verder geldt dat alle begrippen die in deze Beleidsregels worden gebruikt, dezelfde betekenis hebben als in de wet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving, de Verordening, de daarop gebaseerde lagere regelgeving en de Awb.
8
2 De procedure Artikel 2.3.2 Wmo 2015 Artikel 2.3.3 Wmo 2015 Hoofdstuk 2 van de verordening 2.1 Inleiding De wet schrijft voor dat de burger met een behoefte aan maatschappelijke ondersteuning zijn hulpvraag eerst moet melden bij het college. Dan bestaat er recht op een onderzoek. Het college kan op deze manier in samenspraak met de cliënt en zijn eventuele mantelzorger eerst zorgvuldig de ondersteuningsbehoefte en de mogelijke oplossingen in kaart brengen. De wet voorziet in voorwaarden waaraan een goed onderzoek ten minste moet voldoen en bepaalt welke onderwerpen in ieder geval in het onderzoek (na de melding van de hulpvraag) moeten worden meegenomen. Pas na het verstrekken van het verslag met de onderzoeksresultaten kan een aanvraag worden gedaan. De regels van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) zijn niet van toepassing op de procedure van de melding en het onderzoek. Het onderzoek behoort wel tot de voorbereiding van het besluit als de aanvraag wordt ingediend (art. 3:2 Awb). Verordening De verordening is voor wat betreft de toegang tot maatschappelijke ondersteuning procedureel ingericht zodat het voor de inwoners van de gemeente Dinkelland duidelijk is hoe het college te werk gaat nadat zij zich hebben gemeld. Daarbij kan de cliënt gebruik maken van cliëntondersteuning.
De Wmo 2015 schrijft voor dat het college een verslag aan de cliënt verstrekt met daarin de resultaten van het onderzoek. Daaruit kan de cliënt tevens afleiden of hij in aanmerking komt voor ondersteuning. De verordening maakt één uitzondering op het voeren van een gesprek en het verstrekken van een verslag. Namelijk als de ondersteuningsbehoefte genoegzaam bekend is bij het college én de cliënt daarvoor toestemming geeft. Na de melding wordt de cliënt in de gelegenheid gesteld zijn eigen persoonlijk plan in te dienen. Daaruit kan het college afleiden waarom de cliënt van mening is dat hij ondersteuning van de gemeente nodig heeft. Verder heeft het college een voorlichtingsplicht. Die bestaat uit het informeren van de cliënt onder welke voorwaarden hij in aanmerking kan komen voor een persoonsgebonden budget (pgb) en wat de eventuele hoogte is van de bijdrage in de kosten voor voorzieningen, al dan niet in de vorm van een pgb. Nadat het onderzoek is afgerond kan de cliënt een aanvraag indienen. Daarvoor kan het verslag op voorgeschreven wijze worden gebruikt. Bij de beslissing op de aanvraag vormt het verslag en het eventueel ingediende persoonlijk plan van de cliënt het uitgangspunt. Criteria verordening In de verordening zijn diverse criteria vastgesteld. Die criteria verschillen naar gelang de aard van de ondersteuning waarop de cliënt is aangewezen.
Het college baseert de beslissing op de aanvraag mede op basis van de verordening. 2.2 Spoedeisende situatie Voor spoedeisende gevallen is in de Wmo 2015 een procedure opgenomen die los staat van het onderzoek ná de melding van de ondersteuningsvraag en de beslissing op de aanvraag. Het gaat om situaties waarin de cliënt het onderzoek niet kan afwachten. Daar mag het college immers zes weken over doen. Er kan één dag na de melding van de ondersteuningsvraag sprake zijn van “spoed” maar dat zou ook één week kunnen zijn. Eenvoudig gezegd: “zo spoedig als nodig en mogelijk”. Daarover moet een (tijdelijk) besluit worden genomen. Onverwijld inzetten Het college moet in spoedeisende situaties onverwijld een geschikte tijdelijke maatregel nemen in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek en de aanvraag van betrokkene (art. 2.3.3 Wmo 2015). De noodzaak om een tijdelijke maatwerkvoorziening te verstrekken, zal slechts in bijzondere gevallen aanwezig zijn. Onder een
9
spoedeisende situatie kan ook een tijdelijke indicatie vallen gedurende de periode van de beslissing op de aanvraag om een indicatie voor de Wet langdurige zorg (EK 2013/14, 33 841, G, p. 24). Het Centrum Indicatiestelling zorg (CIZ) kent ook een spoedprocedure: beslissen binnen twee weken. In geval van bijzondere omstandigheden bestaat de mogelijkheid om snel over een Wlz-indicatiebesluit te moeten beschikken. Dit ter beoordeling aan het CIZ. Denk ook aan plotselinge wijzigingen in de situatie van een cliënt zoals aangewezen op zorg aansluitend aan geriatrische revalidatie (Zvw) en eerstelijns verblijf (Zvw). Het ligt bij een tijdelijke Wmoindicatie voor de hand dat ook een tijdelijke indicatie wordt afgegeven voor persoonlijke verzorging en/of verpleging op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw). Die indicatie wordt door de wijkverpleegkundige gesteld. Geen maatwerkoplossing Bij zo’n tijdelijke inzet van een maatwerkvoorziening met een spoedeisend karakter geldt niet het criterium van wat de (goedkoopst) passende bijdrage is. Art. 2.3.3 Wmo 2015 kent een dergelijke voorwaarde niet. Bij het toekennen van een maatwerkvoorziening via de reguliere procedure geldt een oordeel over de (goedkoopst) passende bijdrage wel (art. 2.3.5 lid 3 en 4 Wmo 2015).
Daarom kan bij de tijdelijke inzet in een spoedprocedure ook nog niet gesproken worden van een te behalen resultaat want het onderzoek heeft nog niet plaatsgevonden. Afronden onderzoek Het college zal het onderzoek (naar aanleiding van de melding) afronden volgens de reguliere procedure. De cliënt ontvangt daarvan een onderzoeksverslag. Dat wil zeggen: pas dan is het resultaat vastgesteld. 2.3 Onderzoeksverplichting De wet schrijft voor dat het college een onderzoek doet naar de behoefte aan maatschappelijke ondersteuning als de cliënt dat bij het college heeft gemeld. De onderwerpen die tijdens het onderzoek aan bod moeten komen zijn neergelegd in art. 2.3.2 lid 4 Wmo 2015. Stappenplan In CRVB:2018:819 heeft de Centrale Raad van Beroep zich voor het eerst uitgesproken over (onder meer) de vraag waar een onderzoek van het college aan moet voldoen wanneer een burger zich meldt met een behoefte aan maatschappelijke ondersteuning. Wanneer een melding wordt gedaan voor maatschappelijke ondersteuning moet het college: 1. Allereerst vaststellen wat de hulpvraag is; en 2. Welke problemen worden ondervonden bij de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie, dan wel het zich kunnen handhaven in de samenleving, in geval van beschermd wonen en opvang. 3.
Wanneer die problemen voldoende concreet in kaart zijn gebracht, kan worden bepaald welke ondersteuning naar aard en omvang nodig is. 4. Het onderzoek moet er vervolgens op gericht zijn of en in hoeverre: - de eigen mogelijkheden, - een algemeen gebruikelijke voorziening - gebruikelijke hulp, - mantelzorg of ondersteuning door andere personen uit het sociale netwerk, en - (voorliggende) algemene voorzieningen, de nodige hulp en ondersteuning kunnen bieden. Wanneer het onderzoek naar de nodige ondersteuning specifieke deskundigheid vereist, mag een specifiek deskundig oordeel en advies niet ontbreken. 5. Zijn de mogelijkheden onder stap 4 ontoereikend, dan zal het college een maatwerkvoorziening moeten verstrekken. 6. Het college legt de uitkomsten van het onderzoek vast in een verslag en verstrekt dit aan de cliënt.
10
Overzicht Het college kan bij het onderzoek gebruik maken van een opgesteld overzicht van bijvoorbeeld de vervoersbehoefte van een kind (jeugdige). 2.4 Inlichtingen- en medewerkingsplicht Om een onderzoek volledig uit te kunnen voeren, is het van belang dat de cliënt gegevens verstrekt en medewerking verleent. In art. 2.3.2 lid 7 Wmo 2015 is bepaald dat de cliënt dan wel zijn wettelijk vertegenwoordiger het college de gegevens en bescheiden verschaft die voor het onderzoek nodig zijn en waarover hij redelijkerwijs de beschikking kan krijgen. Deze verplichting geldt naar analogie van art. 4:2 Awb. 2.4.1 Inlichtingenplicht Artikel 2.3.8 lid 1 Wmo 2015 bepaalt de inlichtingenplicht voor cliënten aan wie een maatwerkvoorziening is verstrekt, al dan niet in de vorm van een persoonsgebonden budget (pgb). Dat wil zeggen dat inlichtingen die relevant zijn voor een verstrekte maatwerkvoorziening spontaan bij het college gemeld moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de cliënt een huisgenoot heeft gekregen die mogelijk de gebruikelijke hulp op zich kan nemen. Gevolgen De gevolgen van het niet verstrekken van relevante inlichtingen kan leiden tot een herziening of intrekking van het toekenningsbesluit onder toepassing van art. 2.3.10 lid 1 onder a Wmo 2015. En mogelijk ook tot een terugvordering (zie 14.5 van deze beleidsregels).
2.4.2 Medewerkingsplicht Artikel 2.3.8 lid 3 Wmo 2015 regelt de algemene medewerkingsplicht die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van de wet. Onder het niet verlenen van medewerking wordt in ieder geval verstaan: • Het niet meewerken aan een onderzoek, al dan niet door een deskundige, door niet te verschijnen of relevante vragen niet te beantwoorden. De medewerkingsverplichting geldt ook voor de huisgenoot ingeval van een onderzoek over het kunnen bieden van gebruikelijke hulp. • Als de vertegenwoordiger stelt dat het college de cliënt niet hoeft te zien en/of te spreken voor het onderzoek. • Gebruikmaking van het blokkeringsrecht als bedoeld in artikel 7:464 lid 2 onder b Burgerlijk Wetboek (Zie uitleg hierna). • Het niet overleggen van het indicatiebesluit op grond van de Wlz als dat noodzakelijk is voor de beoordeling van de ondersteuningsbehoefte (RBLIM:2021:1423). Blokkeringsrecht Het blokkeringsrecht als bedoeld in art. 7:464 lid 2 onder b BW houdt in dat de uitslag van een medisch onderzoek niet door anderen mag worden gelezen. Dat wil zeggen dat de (medisch) adviseur geen toestemming heeft om het door het college gevraagde advies ook daadwerkelijk aan het college te verstrekken. Gebruikmaken van het blokkeringsrecht wordt aangemerkt als het niet verlenen van de medewerking die nodig is voor de uitvoering van de wet.
De gevolgen van het gebruikmaken van het blokkeringsrecht komen voor rekening en risico van de cliënt (bijv. CRVB:2023:2020). In de praktijk zal dit inhouden dat het college de noodzaak tot het verstrekken van een maatwerkvoorziening niet kan vaststellen. Gevolgen Niet of onvoldoende medewerking verlenen kan leiden tot weigering aanvraag als daardoor de noodzaak tot ondersteuning niet kan worden vastgesteld (CRVB:2019:224, CRVB:2020:567, CRVB:2021:1739).
11
Zelfredzaamheidsmatrix De wet schrijft niet voor op welke manier het college het onderzoek moet doen. De Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) kan daarbij een hulpmiddel zijn, dit met in achtneming van de privacyregels en de uitvraag van gegevens die nodig zijn voor de uitvoering van de wet. De ZRM is een instrument om de mate van zelfredzaamheid en participatie van de cliënt overzichtelijk in kaart brengen. De ZRM heeft dertien domeinen waarop dat kan worden beoordeeld. De domeinen van de ZRM zijn: 1. Financiën 2. Werk & Opleiding 3. Tijdsbesteding 4. Huisvesting 5. Huiselijke relaties 6. Geestelijke gezondheid 7. Lichamelijke gezondheid 8. Middelengebruik 9. Basale-ADL 10. Instrumentele-ADL 11. Sociaal netwerk 12. Maatschappelijke participatie 13. Justitie Het ligt mogelijk niet voor de hand dat het college voor alle maatwerkvoorzieningen gebruik maakt van de ZRM. Maar de ZRM kan zeker meerwaarde hebben om de mate van zelfredzaamheid van de cliënt zo goed en volledig mogelijk in kaart te kunnen brengen. 2.5 Maatwerk Een cliënt die zijn hoofdverblijf heeft of zal hebben in de gemeente Dinkelland komt in aanmerking voor een maatwerkvoorziening in verband met de door hem ondervonden beperkingen in de zelfredzaamheid en/of participatie, voor zover de cliënt deze beperkingen naar het oordeel van het college niet: a. op eigen kracht; b.
met gebruikmaking van een algemeen gebruikelijke voorziening; c. met gebruikelijke hulp; d. met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk, dan wel e. met gebruikmaking van (voorliggende) algemene voorzieningen kan verminderen of wegnemen. Passende bijdrage Bij de beslissing op de aanvraag gaat het om maatwerk. Uit de wet volgt dat de maatwerkvoorziening een passende bijdrage levert aan het realiseren van een situatie waarin de cliënt in staat wordt gesteld tot zelfredzaamheid of participatie en zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kan blijven. Dat wil zeggen dat het bij het bieden van maatwerk om een resultaatverplichting gaat. Het resultaat kan op verschillende manieren worden bereikt. Daarom is het bij het onderzoek na de melding van de hulpvraag van groot belang dat het onderzoek zich richt op het bereiken van een resultaat. Dit in samenspraak met de cliënt, zijn eventuele mantelzorger of andere personen uit het sociaal netwerk. Het resultaat van de ondersteuning zal waar mogelijk én nodig zo veel mogelijk moeten aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de cliënt zelf en zijn sociale omgeving.
12
Niveau van maatschappelijke ondersteuning De verplichting van het college om een maatwerkvoorziening te verstrekken, gaat niet zo ver dat de cliënt in exact dezelfde of wellicht zelfs betere positie wordt gebracht dan waarin hij verkeerde voor hij de ondersteuning nodig had (TK 2013/14, 33 841, nr. 3, p. 149). Het behoeft geen toelichting dat dit in bepaalde gevallen ook helemaal niet mogelijk is. De gevraagde ondersteuning moet in een redelijke verhouding staan tot wat de situatie van de cliënt was voor hij ondersteuning nodig had. Wat redelijk is laat zich niet vertalen in beleidsregels; het gaat immers om maatwerk. Het gaat er om dat de cliënt in redelijke mate in staat wordt gesteld tot zelfredzaamheid of participatie zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving (CRVB:2022:224). 2.6 Samen Twente OZJT/Samen 14 is de samenwerking tussen veertien Twentse gemeenten op het gebied van onder andere maatschappelijke ondersteuning. De inkoop van onder andere maatschappelijke ondersteuning sluit aan op het uitgangspunt van maatwerk. Het college zal periodiek beoordelen of het resultaat door de ondersteuning van de aanbieder ook daadwerkelijk wordt bereikt.
2.7 Beleidsregels Deze Beleidsregels strekken ertoe tot een goed samenhangend stelsel over de beoordeling van ondersteuning te komen voor inwoners van de gemeente Dinkelland die niet of nog niet zelf dan wel met hulp van anderen in staat zijn tot zelfredzaamheid of participatie. Kernbegrippen zijn: • eigen verantwoordelijkheid; • uitgaan van te bereiken resultaten; en • het leveren van maatwerk. 2.8 Weigeren aanvraag maatwerkvoorziening (Wet langdurige zorg) De Wmo 2015 kent slechts één weigeringsgrond (art. 2.3.5 lid 6 Wmo 2015). Het college is bevoegd om een aanvraag om een maatwerkvoorziening te weigeren als: • de cliënt een indicatie heeft op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz), of • een Wlz-indicatie kan krijgen maar daar geen aanvraag voor wil indienen. Kansrijke aanvraag Het college zal zich bij de weigering van de aanvraag, omdat de cliënt in aanmerking kan komen voor een Wlzindicatie, wel op het standpunt moeten kunnen stellen dat zo’n aanvraag kansrijk is. Dat kan blijken uit het onderzoek en de informatie die beschikbaar is gekomen. Informatie van deskundigen kan nodig zijn. Bijvoorbeeld de huisarts, de wijkverpleegkundige die betrokken is bij de cliënt of op basis van een onafhankelijk medisch advies.
Geen Wlz-aanvraag willen indienen Een hogere bijdrage op grond van de Wlz, in vergelijking met de Wmo 2015, is geen reden om geen aanvraag op grond van de Wlz te doen. Het niet willen indienen van een aanvraag op grond van de Wlz, als er aanleiding is om aan te nemen dat zo’n aanvraag door het CIZ zal worden toegekend, leidt tot een afwijzing van de aanvraag om een maatwerkvoorziening. Het college kan zonder Wlz-indicatie de noodzaak tot het verstrekken van een maatwerkvoorziening niet vaststellen. Wet langdurige zorg en mantelzorg (kortdurend verblijf) Ook kan mantelzorg worden verleend aan een cliënt die thuis woont. Heeft de cliënt een Wlz-indicatie of kan hij deze krijgen, dan wordt een aanvraag om kortdurend verblijf geweigerd. Op grond van de Wlz bestaat namelijk aanspraak op logeeropvang in een instelling (art. 3.1.1 lid 1 onder g Wlz).
13
2.8.1 Toegang Wlz verruimd Sinds 1 januari 2021 hebben verzekerden die vanwege een psychische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg toegang tot de Wlz. Zij worden dan niet anders behandeld dan verzekerden met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke handicap, of verzekerden met een somatische of psychogeriatrische beperking of aandoening. 2.8.2 Verblijf in een Wlz-instelling In dit onderdeel staan een aantal aandachtspunten die van belang zijn bij de beoordeling van een aanvraag om een maatwerkvoorziening van een cliënt die in een Wlz-instelling woont (al dan niet in deeltijd). Outillagemiddelen Wlz -instelling Er worden op grond van de Wmo geen outillagemiddelen verstrekt aan een client die in een Wlz-instelling verblijft. Voor de uitleg van het begrip outillage kan worden aangesloten bij het algemene spraakgebruik. Het gaat om datgene waarmee een Wlz-instelling is uitgerust ter operationalisatie van zijn doelstelling. De inrichting van een instelling moet zijn uitgerust met die standaardvoorzieningen die nodig zijn om de doelgroep waarop de instelling zich richt adequaat te kunnen verzorgen.
Daarbij is van belang of de gevraagde voorziening door meerdere mensen, eventueel na elkaar en met een geringe individuele aanpassing, te gebruiken is of dat sprake is van een op het individu toegesneden voorziening, die alleen na een kostbare aanpassing door verschillende personen na elkaar te gebruiken is (CRVB:2013:CA0312 Wmo). Mobiliteitshulpmiddelen Sinds 1 januari 2020 is het Zorgkantoor verantwoordelijk voor mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en een scootmobiel) voor individueel gebruik voor verzekerden met een Wlz-indicatie die in een Wlz-instelling verblijven. Voor hen worden deze voorzieningen verstrekt vanuit de Wlz en niet meer vanuit de Wmo. Per die datum is ook art. 2.3 Regeling langdurige zorg gewijzigd waarmee het recht van verzekerden op het individueel gebruik van een mobiliteitshulpmiddel is verruimd. In dat artikel is een limitatieve opsomming van mobiliteitshulpmiddelen opgenomen. De Minister van VWS heeft wel afspraken gemaakt met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Zorgverzekeraars Nederland dat gemeenten verantwoordelijk blijven voor onderhoud, aanpassing en reparatie van het vóór 1 januari 2020 verstrekte mobiliteitshulpmiddel tot aan het moment dat het hulpmiddel vervangen moet worden.
Sociaal Vervoer Cliënten die in een Wlz-instelling wonen kunnen een maatwerkvoorziening sociaal vervoer aanvragen, zoals de maatwerkvoorziening collectief vervoer. Bedenk dat deze bewoners mogelijk aanspraak kunnen maken op een mobiliteitshulpmiddel voor individueel gebruik op grond van de Wlz (zie hiervoor). Deeltijdverblijf Wlz Deeltijdverblijf is een combinatie van thuis wonen en in een Wlz-instelling wonen. Met ingang van 1 januari 2020 is het eenvoudiger om deels thuis te wonen en daar Wlz-zorg te ontvangen en deels in een Wlz-instelling te wonen. Deeltijdverblijf maakt het mogelijk om langer thuis te blijven wonen en/of te wennen aan verblijf in een instelling. In wet- en regelgeving is er niets geregeld bij deeltijdverblijf voor wat betreft hulpmiddelen. Het is de bedoeling om per categorie hulpmiddelen afspraken te maken over een verdeling van verantwoordelijkheden (www.regelhulp.nl). Bezoekbaar maken woning Onder het bezoekbaar maken van een woning wordt verstaan: het bereikbaar maken van de woning, de woonkamer en het toilet. Cliënten met een Wlz-indicatie die in een Wlz-instelling wonen kunnen een maatwerkvoorziening aanvragen voor het bezoekbaar maken van de woning zodat de cliënt op bezoek kan
14
komen bij partner of kinderen maar ook kinderen die op bezoek willen komen bij de ouders. Bedenk ook dat de partner, kinderen of ouders ook bij de cliënt op bezoek kunnen gaan. Als uitgangspunt geldt dat de woning niet logeerbaar gemaakt hoeft te worden. Logeerbaar houden woning (bestuursafspraken) Het gaat hier om de vraag of het college een toekenningsbesluit voor bijvoorbeeld een tillift, toiletstoel of traplift, kan intrekken omdat de cliënt verhuist naar een Wlz-instelling (art. 2.3.10 lid 1 onder b Wmo 2015). Er gelden landelijke bestuursafspraken voor cliënten die in een Wlz-instelling gaan wonen en die minimaal 18 dagen per jaar thuis logeren. De eerder verstrekte hulpmiddelen kunnen thuis achterblijven. Het gaat hierbij om hulpmiddelen die redelijkerwijs niet vanuit de Wlz-instelling zijn mee te nemen. Het gaat om hulpmiddelen uit de Wmo 2015 en de Zvw. De hulpmiddelen uit de Wmo 2015 die mogelijk in aanmerking komen om thuis te blijven staan zijn vooral tilliften en douchezitjes/stoelen. De afspraken zijn: 1. De uitvoering van deze afspraken zal plaatsvinden met zo weinig mogelijk administratieve lasten voor betrokkenen, in het bijzonder de hulpmiddelengebruiker en hun naasten. 2. De hulpmiddelen blijven thuis staan als de cliënt de intentie heeft minimaal 18 dagen per jaar thuis te logeren. 3.
Voor de hulpmiddelen geldt het volgende: • Het gaat uitsluitend om hulpmiddelen die op basis van de Wmo 2015 thuis al eerder zijn verstrekt (natura of pgb) op het moment van de verhuizing en niet redelijkerwijs vanuit de Wlz-instelling zijn mee te nemen in geval van thuis logeren. Het al dan niet kunnen meenemen van een hulpmiddel beoordeelt de Wlzinstelling in overleg met de cliënt (vertegenwoordiger), waarbij de woonsituatie thuis wordt meegewogen. • Een traplift valt ook onder de afspraken, als dit hulpmiddel nodig is om thuis te logeren. • Mobiliteitshulpmiddelen (zoals rolstoelen en aangepaste fietsen) worden niet op twee plekken verstrekt en vallen daarmee niet onder deze landelijke afspraken. Mogelijk vallen deze hulpmiddelen onder het verhuisconvenant dat is gesloten. • Onderhoud, reparatie en het vervangen van de verstrekte hulpmiddelen thuis op een later moment door hulpmiddelen met dezelfde functionaliteiten vallen onder deze afspraken. Zolang de Wmo 2015 of de Wlz niet wijzigt, houdt het college zich aan deze landelijke afspraken. 2.8.3 Samenloop Wlz en Wmo Volgens de CRvB kunnen de Wmo en de Wlz naast elkaar bestaan (CRVB:2018:3933). Dat wil zeggen dat het college verantwoordelijk kan zijn voor het verstrekken van een maatwerkvoorziening als de beperkingen van de verzekerde betrekking heeft op maatschappelijke participatie.
Dat valt namelijk niet binnen de reikwijdte van de Wlz. Denk bijvoorbeeld aan sociaal vervoer. 2.8.4 Uitzondering weigeringsgrond bij thuis wonen Er geldt één uitzondering op het kunnen weigeren van een aanvraag om een maatwerkvoorziening: voor de cliënt die thuis woont mag een aanvraag om een hulpmiddel of woningaanpassing (nog) niet worden geweigerd (art. 8.6a Wmo 2015). Voor huishoudelijke ondersteuning, begeleiding, dagactiviteiten of kortdurend verblijf geldt de uitzondering niet. Het is van belang dat het college bij de melding van de ondersteuningsvraag onderzoekt of de cliënt in aanmerking kan komen voor een Wlz-indicatie of zo’n indicatie heeft, tenzij er geen aanleiding is om dat aan te nemen. 2.8.5 Thuis wonen Een cliënt met een Wlz-indicatie kan op een locatie (woning) wonen waar wonen en zorg gescheiden is. Dat wil zeggen dat een afzonderlijke huurovereenkomst is gesloten voor het wonen; de cliënt betaalt zelf huur en geniet huurbescherming. De Wlz-zorg wordt ambulant geboden. De cliënt kan in de woning blijven wonen ongeacht de aard en (toename van de) omvang van de benodigde Wlz-zorg of bij welke organisatie de cliënt de Wlz-zorg
15
inkoopt. Voor cliënten die thuis wonen mag het college een maatwerkvoorziening in de vorm van een hulpmiddel of woningaanpassing niet weigeren (art. 8.6a Wmo 2015). 2.8.6 Niet thuis wonen Is de zorg en het wonen onlosmakelijk met elkaar verbonden, dan is geen sprake van thuis wonen. Dat wil zeggen: de cliënt verliest zijn woonruimte als bijvoorbeeld de zorgvraag te groot is (RBOBR:2022:448, RBGEL:2023:4967). Het college is bevoegd de aanvraag voor een hulpmiddel of woningaanpassing af te wijzen onder toepassing van art. 2.3.5 lid 6 Wmo 2015 (zie verder hierna). Bij twijfel vraagt het college de huurovereenkomst op bij de cliënt. Voorbeelden niet thuis wonen Uit het onderzoek blijken dat de cliënt een ondersteuningsbehoefte heeft die niet door de Wlz wordt gedekt. Cliënten met een Wlz-indicatie die niet thuis wonen (maar niet in een Wlz-instelling) kunnen een maatwerkvoorziening aanvragen: • Voor het sociaal vervoer, zoals de maatwerkvoorziening collectief vervoer, of • hulpmiddel of woningaanpassing). - Het college onderzoekt of: ▪ in redelijkheid verwacht mag worden dat de ‘exploitant’ van het wonen zorgt voor de aanwezigheid van de noodzakelijke hulmiddelen en geschikte woonruimte. Mogelijk kan de cliënt de ‘exploitant’ daarop aanspreken, ▪ de exploitant van het wonen meerdere cliënten heeft die eenzelfde hulpmiddel nodig hebben.
Mogelijk kan worden volstaan met het verstrekken van één hulpmiddel (zie 2.7.9 van deze beleidsregels). 2.8.7 Toepassingsvoorwaarden Eerst beoordeelt het college of aan de toepassingsvoorwaarden van artikel 2.3.5 lid 6 Wmo 2015 is voldaan. Dat wil zeggen: 1. heeft de cliënt een Wlz-indicatie of kan hij daarvoor in aanmerking komen. 2. en zo ja, is er sprake is van een uitzondering als bedoeld in art. 8.6a Wmo 2015 (zie 2.7.5 van deze beleidsregels). Onderzoek De procedure van art. 2.3.2 Wmo 2015 moet volledig worden doorlopen; onderzoek volgens het stappenplan. Daaruit zal moeten blijken wat het doel, inhoud en omvang van de ondersteuningsvraag is en of er een noodzaak van ondersteuning op grond van de Wmo 2015 bestaat. Daar kan sprake van zijn als de cliënt een ondersteuningsbehoefte heeft die niet door de Wlz wordt gedekt. Toepassing kan-bepaling Het college kan de maatwerkvoorziening weigeren: 1. De cliënt heeft een tekort in zijn zelfredzaamheid of participatie die niet wordt gedekt door de Wlz. 2. Weigeren maatwerkvoorziening is een bevoegdheid (geen verplichting om te verstrekken). 3. Wordt gebruik gemaakt van de bevoegdheid om de maatwerkvoorziening te weigeren. 2.8.8 Motivatie weigeren maatwerkvoorziening De beslissing op de aanvraag is gebaseerd op art. 2.3.5 lid 6 Wmo 2015. Daarbij heeft het college een zeer ruime beslisruimte (CRVB:2018:3933 en CRVB:2019:3171).
Het gaat om de vraag of het college in redelijkheid tot het besluit heeft kunnen komen om de aanvraag om een maatwerkvoorziening, bij een behoefte die niet door de Wlz wordt gedekt, af te wijzen of toe te kennen. De belangen van de cliënt spelen een rol bij de motivatie (RBGEL:2023:4967).
16
Passende bijdrage geldt niet Het gaat om een redelijkheidstoets. Er hoeft bij een toekenning in ieder geval niet te worden vastgesteld of de maatwerkvoorziening een passende bijdrage levert aan het realiseren van een situatie waarin de cliënt in staat wordt gesteld tot zelfredzaamheid of participatie. 2.8.9 Subsidie of natura-verstrekking woonvorm Het college kan er ook voor kiezen om een hulpmiddel te verstrekken aan de exploitant van de woonvorm, al dan niet in de vorm van een subsidie. Dit is te vergelijken met outillagemiddelen waarover een Wlz-instelling beschikt voor de bewoners. De exploitant kan het betreffende hulpmiddel voor meerdere cliënten gebruiken.
17
3 Beoordeling van de aanspraak Artikel 2.3.5 Wmo 2015 Hoofdstuk 3 van de verordening 3.1 Inleiding De cliënt die zijn hoofdverblijf heeft of zal hebben in de gemeente Dinkelland kan aanspraak maken op ondersteuning van de gemeente Dinkelland. Door de toevoeging ‘zal hebben’ wordt cliënten niet de mogelijkheid ontnomen naar de gemeente Dinkelland te verhuizen. Wel zal de cliënt bij de keuze van een woning nadrukkelijk rekening moeten houden met de aanwezige of redelijkerwijs te verwachten beperkingen. 3.2 Algemene criteria In deze paragraaf komen de belangrijkste algemene criteria aan bod die van belang zijn bij de beoordeling van de aanspraak op een maatwerkvoorziening. 3.2.1 Bevorderen gezondheid Dat een maatwerkvoorziening een positief effect heeft op de gezondheid is voor de Wmo 2015 niet relevant (CRVB:2020:2644, CRVB:2023:1446). Tijdens het onderzoek wordt gekeken of de cliënt, gelet op de vastgestelde problematiek, gebruik kan maken van een andere wet (zie 2.3.5 van deze beleidsregels). Therapeutisch of medisch doel Als een maatwerkvoorziening (ook) een therapeutisch of medisch doel dient, dan onderzoekt het college of er daarnaast ook beperkingen zijn in de zelfredzaamheid of participatie en gelet daarop een maatwerkvoorziening voor de cliënt is aangewezen (CRVB:2023:1508, CRVB:2023:349, CRVB:2021:1595).
3.2.2 Geen tekort in de zelfredzaamheid of participatie Uit het onderzoek kan blijken dat er geen tekort is in de zelfredzaamheid of participatie omdat de cliënt: • al dan niet met behandeling door een ergotherapeut gebruik kan (leren) maken van ergonomische hulpmiddelen, een juiste werkhouding aan te nemen en/of de huishoudelijke werkzaamheden in een rustig tempo verdeelt over de week uit te voeren (CRVB:2022:308, CRVB:2018:2272), • met het gebruik van het OV in redelijke mate kan participeren (CRVB:2022:224), • met de beschikbare voorzieningen (bijv. scootmobiel en/of gebruikerspas maatwerkvoorziening collectief vervoer) kan voorzien in de vervoersbehoefte (CRVB:2020:2644, CRVB:2021:511, CRVB:2021:3222). 3.2.3 Eigen kracht Eigen kracht vormt een belangrijk onderdeel van de beoordeling of iemand is aangewezen op een maatwerkvoorziening. Daaronder wordt dat verstaan wat naar oordeel van het college binnen het vermogen van de cliënt ligt om zelf tot verbetering van zijn zelfredzaamheid of participatie te komen. De cliënt zal zich -in een door het college te beoordelen mate- moeten inspannen om dat aan te wenden wat binnen zijn eigen bereik ligt om zelf in zijn behoefte op het gebied van maatschappelijke ondersteuning te voorzien. Zo zou iemand bijvoorbeeld maatschappelijk nuttige activiteiten kunnen verrichten om zijn participatieprobleem aan te pakken.