B_B_ontwerp_1_toelichting_Bijlage_9_MER.PDF
Tekst van het document
Natura 2000-herstelmaatregelen Bergvennen en Brecklenkampseveld Milieueffectrapport voor het Provinciale Inpassingsplan en ontgrondingsvergunning 8 oktober 2021
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Verantwoording Titel
Natura 2000-herstelmaatregelen Bergvennen en Brecklenkampseveld Milieueffectrapport voor het Provinciaal Inpassingsplan en de ontgrondingsvergunning
Opdrachtgever
Gemeente Dinkelland
Projectleider
Martijn Gerritsen
Auteur(s)
Paulien Bloemenkamp, Elza van der Meer
Tweede lezer
Lennaart Lamers
Projectnummer
1273168
Aantal pagina’s
142
Datum
8 oktober 2021
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv Australiëlaan 5 Postbus 3015 3502 GA Utrecht T +31 30 28 24 82 4 E info.utrecht@tauw.com
2/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Inhoud 0
Samenvatting............................................................................................................................. 7
1
Inleiding ................................................................................................................................... 21 1.1
Aanleiding ........................................................................................................................ 21
1.1.1
M.e.r.-plichtige maatregelen...................................................................................... 22
1.1.2
Overige maatregelen................................................................................................. 23
1.2
De m.e.r.-procedure ......................................................................................................... 24
1.2.1
Stappen in de m.e.r.-procedure ................................................................................ 24
1.2.2
Initiatiefnemer en bevoegd gezag ............................................................................. 26
1.2.3
Grensoverschrijdende m.e.r.: eisen en afspraken .................................................... 26
1.3
Opbouw van dit milieueffectrapport .................................................................................. 27
1.3.1 2
Kader van dit MER .................................................................................................................. 29 2.1
3
Aanleiding Provinciaal Inpassingsplan en ontgrondingsvergunning ................................ 29
2.1.1
Wettelijke context ...................................................................................................... 29
2.1.2
Samen werkt Beter.................................................................................................... 30
2.1.3
Communicatie naar bewoners en andere belanghebbenden ................................... 31
2.1.4
Doel van het plan ...................................................................................................... 31
2.2
Plan- en studiegebied ...................................................................................................... 32
2.3
Beleidskader en randvoorwaarden................................................................................... 35
2.4
Te nemen besluiten .......................................................................................................... 38
Referentiesituatie..................................................................................................................... 40 3.1
Huidige situatie ................................................................................................................. 40
3.1.1
Gebiedsbeschrijving .................................................................................................. 40
3.1.2
Knelpunten en bedreigingen ..................................................................................... 45
3.2 4
Leeswijzer ................................................................................................................. 27
Autonome ontwikkelingen ................................................................................................ 47
Voorgenomen activiteit ............................................................................................................ 51 4.1
Aanleiding voor de activiteit ............................................................................................. 51
4.2
Kenmerken van de activiteit ............................................................................................. 51
4.3
Randvoorwaarden en uitgangspunten ............................................................................. 56
4.3.1
Algemeen .................................................................................................................. 56
3/142
Kenmerk
5
6
4.3.2
Realisatietermijn........................................................................................................ 56
4.3.3
Overige uitgangspunten ............................................................................................ 57
Alternatieven en effectbeoordeling .......................................................................................... 58 5.1
Beoordelingsmethodiek .................................................................................................... 58
5.2
Ecohydrologie .................................................................................................................. 59
5.2.1
Referentiesituatie ...................................................................................................... 60
5.2.2
Beleid ........................................................................................................................ 62
5.2.3
Alternatieven ............................................................................................................. 62
5.2.4
Beoordelingskader .................................................................................................... 69
5.2.5
Effectbeoordeling ...................................................................................................... 70
Voorkeursalternatief ................................................................................................................ 76 6.1
7
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Overzicht maatregelen ..................................................................................................... 76
6.1.1
Externe maatregelen ................................................................................................. 76
6.1.2
Interne maatregelen .................................................................................................. 80
6.1.3
Bemestingsmaatregelen ........................................................................................... 81
Beoordeling voorkeursalternatief ............................................................................................. 83 7.1
Bodem en water ............................................................................................................... 84
7.1.1
Beleidskader ............................................................................................................. 84
7.1.2
Referentiesituatie ...................................................................................................... 85
7.1.3
Beoordelingskader .................................................................................................... 85
7.1.4
Effectbeoordeling ...................................................................................................... 88
7.1.5
Mitigerende maatregelen .......................................................................................... 92
7.2
Klimaat en duurzaamheid ................................................................................................ 94
7.2.1
Beleidskader ............................................................................................................. 94
7.2.2
Referentiesituatie ...................................................................................................... 95
7.2.3
Beoordelingskader .................................................................................................... 96
7.2.4
Effectbeoordeling ...................................................................................................... 96
7.2.5
Mitigerende maatregelen .......................................................................................... 97
7.3
Natuur .............................................................................................................................. 97
7.3.1
Beleidskader ............................................................................................................. 97
7.3.2
Referentiesituatie ...................................................................................................... 98
7.3.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 100
4/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
7.3.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 101
7.3.5
Mitigerende maatregelen ........................................................................................ 109
7.4
Landschap ...................................................................................................................... 111
7.4.1
Beleidskader ........................................................................................................... 111
7.4.2
Referentiesituatie .................................................................................................... 111
7.4.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 114
7.4.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 114
7.5
Cultuurhistorie en archeologie ....................................................................................... 115
7.5.1
Beleidskader ........................................................................................................... 115
7.5.2
Referentiesituatie .................................................................................................... 117
7.5.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 121
7.5.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 121
7.5.5
Mitigerende maatregelen ........................................................................................ 123
7.6
Woon-, werk- en leefmilieu ............................................................................................. 123
7.6.1
Beleidskader ........................................................................................................... 123
7.6.2
Referentiesituatie .................................................................................................... 124
7.6.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 125
7.6.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 125
7.6.5
Mitigerende maatregelen ........................................................................................ 128
7.7
Verkeer ........................................................................................................................... 128
7.7.1
Beleidskader ........................................................................................................... 128
7.7.2
Referentiesituatie .................................................................................................... 129
7.7.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 129
7.7.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 129
7.7.5
Mitigerende maatregelen ........................................................................................ 130
7.8
Luchtkwaliteit .................................................................................................................. 130
7.8.1
Beleidskader ........................................................................................................... 130
7.8.2
Referentiesituatie .................................................................................................... 130
7.8.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 131
7.8.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 131
7.8.5
Mitigerende maatregelen ........................................................................................ 132
7.9
Externe veiligheid ........................................................................................................... 132
5/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
7.9.1
Beleidskader ........................................................................................................... 132
7.9.2
Referentiesituatie .................................................................................................... 133
7.9.3
Beoordelingskader .................................................................................................. 133
7.9.4
Effectbeoordeling .................................................................................................... 133
7.10
Cumulatieve effecten ..................................................................................................... 135
7.11
Grensoverschrijdende effecten ...................................................................................... 135
8
Conclusies ............................................................................................................................. 137
9
Leemten in kennis ................................................................................................................. 140 9.1
Leemten in kennis en informatie .................................................................................... 140
9.2
Aanzet evaluatieprogramma .......................................................................................... 140
Bijlage 1
De m.e.r. procedure
Bijlage 2
Inrichtingsplan Bergvennen en Brecklenkampse veld
6/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
0 Samenvatting Aanleiding In mei 2013 is het Natura 2000-gebied Bergvennen en Brecklenkampse Veld in Overijssel aangewezen als Natura 2000-gebied. Voor de realisatie van de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied zijn diverse maatregelen noodzakelijk. Deze maatregelen zijn beschreven in de Natura 2000-Gebiedsanalyse voor het Bergvennen en Brecklenkampse Veld 1. Een aantal maatregelen kunnen niet binnen de geldende gemeentelijke bestemmingsplannen worden uitgevoerd en worden daarom in een nieuw op te stellen Provinciaal Inpassingsplan (PIP) opgenomen. Ook is voor een deel van de maatregelen een ontgrondingsvergunning noodzakelijk. Op grond van de Wet milieubeheer en het Besluit MER moet voor het PIP en de ontgrondingsvergunning een MER worden opgesteld. Het doel van het MER is om de relevante milieueffecten van de maatregelen op een objectieve manier inzichtelijk te maken. Maatregelen De maatregelen zijn verdeeld in en rond Bergvennen en Brecklenkampse veld, de natuuropgave is weergegeven op figuur 0.1.
1
Natura 2000-Gebiedsanalyse Bergvennen en Brecklenkampse Veld. Provincie Overijssel, 31 oktober 2017
7/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Figuur 0.1 Ontwikkelopgave Natura 2000 en NNN Bergvennen en Brecklenkampse Veld
De maatregelen en doelstellingen (habitattypen) uit de gebiedsanalyse zijn weergegeven in tabel 0.1. Tabel 0.1 Doelstellingen en voorgenomen maatregelen conform Gebiedsanalyse Maatregel
Ten behoeve van habitattype
Voorgenomen maatregel conform Beheerplan
Externe maatregelen M1a
H3110 Zeer zwakgebufferde
Dempen van watergang 33000204 ten noorden
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
van het Brecklenkampse Veld. Dempen en
Vennen, H4010A Vochtige heiden
verondiepen top10 watergangen.
(hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen, toename vernatting M1b
H3110 Zeer zwakgebufferde
Verondiepen watergang 33000003
8/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Vennen, H3130 Zwakgebufferde Vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen M1c
-
Ophogen gebied ten westen van Brecklenkampse Veld om natschade als gevolg van maatregel M2b te voorkomen.
M1h
H3110 Zeer zwakgebufferde
Dempen van waterloop 36000101
Vennen, H3130 Zwakgebufferde Vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen M1k
H3110 Zeer zwakgebufferde
Verwijderen buisdrainages, dempen greppels en
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
watergangen ten westen van de Bergvennen
Vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen M1m
-
Graven van een nieuwe waterloop als vervanging
M2a
H3110 Zeer zwakgebufferde
Verwerven en natuurontwikkeling
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
landbouwgebied. Herstel van de
Vennen, H4010A Vochtige heiden
waterhuishouding en uitbreiding habitattypen
van waterloop 36000101 (maatregel M1h)
(hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen, H2320 Binnenlandse kraaiheibegroeiingen, H4030 Droge heiden, H5130 Jeneverbesstruwelen. M2b
H3130 Zwakgebufferde
Dempen van waterleiding 33-0-02-4
Vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410
9/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen M2x
H3110 Zeer zwakgebufferde
Bodemkundig onderzoek enclave
Vennen, H3130 Zwakgebufferde Vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen, H2320 Binnenlandse kraaiheibegroeiingen, H4030 Droge heiden, H5130 Jeneverbesstruwelen. M2y
H3110 Zeer zwakgebufferde
Onderzoek naar effecten en mogelijke
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
maatregelen Duitse
Vennen, H4010A Vochtige heiden
Waterlopen.
(hogere zandgronden), H6230 Heischrale graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen, H2320 Binnenlandse kraaiheibegroeiingen, H4030 Droge heiden, H5130 Jeneverbesstruwelen. M3a
H3110 Zeer zwakgebufferde
Verwerven, opnieuw inrichten en
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
vernatting landbouwgebied ten zuidoosten van
Vennen, H4010A Vochtige heiden
Bergvennen.
(hogere zandgronden), H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen M3b
H3110 Zeer zwakgebufferde
Dempen/verduikering van waterloop 36000008.
Vennen, H3130 Zwakgebufferde Vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen M3c
M3d
H3110 Zeer zwakgebufferde
Maatregelen op de camping om de verdroging in
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
aangrenzende Natura 2000 gebied te
Vennen, H4010A Vochtige heiden
verminderen en om eventuele ongewenste
(hogere zandgronden), H7150
effecten van vernatting als gevolg van
Pioniervegetaties met snavelbiezen
maatregelen in de omgeving tegen te gaan.
H3110 Zeer zwakgebufferde
Aanleg van een nieuwe ontwatering om het
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
dempen van waterloop 36000101 (maatregel
Vennen, H4010A Vochtige heiden
M1h) te compenseren
10/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
(hogere zandgronden), H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen M3e
H3110 Zeer zwakgebufferde
Verminderen ontwatering en
Vennen, H3130 Zwakgebufferde
tegengaan/compensatie natschade in
Vennen, H4010A Vochtige heiden
landbouwperceel te zuiden
(hogere zandgronden), H7150
van de camping.
Pioniervegetaties met snavelbiezen -
Omvormen bos aan Duitse zijde (Forst Bentheim) van naaldbos naar loofbos
Interne maatregelen M11a
H3110 Zeer zwakgebufferde vennen
(handhaven) inlaat opgepompt grondwater
M11b
H3110 Zeer zwakgebufferde vennen
Optimaliseren afwatering vennen
M12
H3110 Zeer zwakgebufferde vennen
Intrekgebied eenmalig behandelen met steenmeel
M14
H3110 Zeer zwakgebufferde vennen,
Opschonen vennen
H3130 Zwakgebufferde vennen M15
H4010A Vochtige heiden (hogere
.
zandgronden), H6230 Heischrale
Plaggen
graslanden, H6410 Blauwgraslanden, H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen, H7230 Kalkmoerassen, H2320 Binnenlandse kraaiheibegroeiingen, H4030 Droge heiden, H5130 Jeneverbesstruwelen M16a
H2320 Binnenlandse
Verwijderen opslag struiken en bomen
Kraaiheibegroeiingen, H3110 Zeer
zuidoostelijke hoek Bergvennen
zwakgebufferde vennen, H3130 Zwakgebufferde vennen, H4010A Vochtige heiden (hogere zandgronden), H4030 Droge heiden, H5130 Jeneverbesstruwelen M17
H4010A Vochtige heiden (hogere
Begrazen
zandgronden), H4030 Droge heiden, H2320 Binnenlandse Kraaiheibegroeiingen, H5130 Jeneverbesstruwelen
11/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
M18
H6230 Heischrale Graslanden, H6410
Maaien
Blauwgraslanden
Methode van onderzoek in het MER Veel uitgangspunten van het plan staan vast. In eerste instantie is een Gebiedsanalyse opgesteld met benodigde maatregelen. De interne en externe maatregelen voor Bergvennen en Brecklenkampse veld zijn gedurende de planuitwerkingsfase uitgewerkt en opgenomen in een inrichtingsplan. De concrete maatregelen zijn vervolgens opgenomen in het Natura 2000Beheerplan dat tegelijkertijd met het PIP ter inzage ligt. Binnen de kaders van de Natura 2000Gebiedsanalyse en het Beheerplan zijn voor de interne, externe maatregelen en bemestingsmaatregelen voor het milieuthema ecohydrologie een aantal voorstudies uitgevoerd. In die studies zijn meerdere alternatieven onderzocht. Deze onderzoeken en variantenafweging hebben, binnen de hiervoor genoemde uitgangspunten voor het plan, geleid tot een inrichtingsplan in combinatie met een Beheerplan voor de interne en de externe maatregelen: het voorkeursalternatief. Vervolgens is het voorkeursalternatief voor alle maatregelen samen als geheel beoordeeld op milieueffecten en worden eventuele mitigerende maatregelen benoemd ter (milieu)optimalisatie van het voorkeursalternatief.
Alternatievenafweging en Voorkeursalternatief In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de verschillende maatregelen en bijhorende werkzaamheden die onderdeel zijn van het voorkeursalternatief. De uitkomsten van de alternatievenafweging zijn beschreven in kolom 3.
Tabel 0.2 Doelstellingen en voorgenomen maatregelen Voorkeursalternatief
12/142
Kenmerk
Maatregel
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Maatregel gebiedsanalyse
Voorkeursalternatief
Externe maatregelen M1a
Compenseren van vernatting of
Door het verondiepen in plaats van het dempen van
verwerven landbouwgronden te
watergang 33000204 (M2b) en het verondiepen van
noorden van Brecklenkampse Veld.
kavelsloten treedt beperkt vernatting op in het gebied ten
Betreft natschade door M02b.
noorden van het Brecklenkampse Veld. De maatregelen bestaan uit het verondiepen van watergangen bij de landbouwgronden ten noorden van het Brecklenkampse Veld en het dempen van grenssloten tussen het Brecklenkampse Veld en de landbouwpercelen.
M1b
Verondiepen van watergang
De grondwatermodellering laat zien dat deze watergang
33000003.
geen negatief effect heeft op de Natura 2000-natuurdoelen (mede vanwege het vervallen van de Vetpot in het aanwijzingsbesluit). De maatregel is in het voorkeursalternatief vervallen.
M1c
verwijderen buisdrainages
Door het vervallen van M1b treedt hier geen vernatting op.
(afhankelijk van nader onderzoek
De maatregel is i het voorkeursalternatief vervallen.
M2x) en vergoeden vernattingsschade, verwerven en/of ophogen landbouwgrond ten westen van Brecklenkampse Veld. M1h
Dempen van waterloop 36000101.
Verondiepen van waterloop 36000101 aan de rand van het Natura-2000 gebied tot 20 cm onder maaiveld.
M1k
Verminderen ontwatering en
Dempen van alle greppels en watergangen tussen de
ophogen percelen in
Bergvennenweg (te verondiepen waterloop 36000101) en
landbouwgebied ten westen van de
de nieuwe landbouwontwateringssloot
Bergvennen. M1m
Aanleg vervangende leiding (ten
Graven van een nieuwe leggerwatergang als vervanging
behoeve van herstel
van waterloop 36000101. De nieuwe watergang heeft in het
waterhuishouding). Hangt samen
landbouwgebied een diepte van maximaal 80 cm onder
met M01h.
maaiveld. Dit is de maximale diepte die de watergang mag hebben om geen negatief effect te hebben op de habitattypen binnen de Bergvennen. De nieuwe waterloop watert af richting het noorden.
M2a
Verwerven en natuurontwikkeling
Dempen van alle greppels/watergangen in de
landbouwgebied binnen begrenzing
landbouwenclave. Langs de weg worden greppels
(ten behoeve van herstel
verondiept i.p.v. gedempt. Het verwijderen van
waterhuishouding).
detailontwatering is nodig voor hydrologisch herstel van de habitattypen. Natuurontwikkeling in de landbouwenclave is op zichzelf niet noodzakelijk voor het hydrologisch herstel. Delen van de enclave worden echter te nat voor de landbouw. Dit, in combinatie met bemestingsbeperkende maatregelen, maakt dat voor de landbouwenclave
13/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
natuurontwikkeling wordt ingezet om een goede uitgangsituatie te creëren voor uitbreiding van habitattypen. Om nalevering van nutriënten en verruiging te voorkomen wordt de fosfaatrijke toplaag in fases afgegraven, waarna deze weer wordt opgevuld met leemarm, humus- en nutriëntenarm fijn zand. De ontgravingsdiepte varieert van 20 tot 45 cm. Een bestaande houtwal binnen de landbouwenclave wordt verwijderd. M2b
Dempen van waterleiding 33-2-02-4,
Het deels verondiepen van waterleiding 330024 tot 20 cm
zie M1a en M1c.
onder maaiveld en (verder noordelijk) naar 40 cm onder maaiveld. Alleen op de grens met de landbouwenclave wordt deze watergang gedempt. Binnen het Brecklenkampse Veld wordt deze watergang verondiept naar 20 cm onder maaiveld. Buiten het Brecklenkampse Veld richting het noorden wordt deze watergang verondiept naar 40 cm onder maaiveld.
M2x
Bodemkundig onderzoek enclave
Onderzoek is uitgevoerd en heeft mede geleid tot invulling maatregel M2a.
M2y
Onderzoek naar effecten en
De twee noord-zuid gerichte sloten het dichtst bij de grens
mogelijke maatregelen Duitse
worden verondiept naar 20 cm onder maaiveld, zodat
waterlopen.
oppervlakkige afvoer van regenwater mogelijk blijft. De sloot op de grens met het bosgebied in het noorden wordt verondiept tot 40 cm onder maaiveld. De iets zuidelijk gelegen sloot richting het grenspad wordt verondiept tot 20 cm onder maaiveld. Deze maatregelen kunnen op dit moment alleen met instemming van de eigenaar worden uitgevoerd. Hiervoor is grondcompensatie nodig. Gelet op de hoge gronddruk in Duitsland wordt de maatregel doorgeschoven naar de volgende Beheerplanperiode.
M3a
Verwerven, opnieuw inrichten en
Dempen van alle greppels en watergangen en verwijderen
vernatting landbouwgebied ten
van buisdrainage in het landbouwgebied. Dit is nodig voor
zuidoosten van de Bergvennen.
hydrologisch herstel en daarmee behoud van de aanwezige habitattypen. Hierdoor verhogen de grondwaterstanden in de percelen. De voedselrijke bovenlaag in het gebied wordt verwijderd om uit-/afspoeling van nutriënten naar de slenk te voorkomen. Hierdoor kan het overgrote deel van het gebied niet meer landbouwkundig worden gebruikt en krijgt het een natuurbestemming. Een smalle zone langs de Dennenweg kan met beperkingen in landbouwkundige gebruik blijven.
M3b
Dempen/verduikeren
Verondiepen van waterloop 36000008 tot 20 en 60 cm
ontwateringsloot ten zuiden van
onder maaiveld. De overgang van 20 cm naar 60 cm vindt
gebied.
niet abrupt plaats, maar geleidelijk van de hoek van het Natura 2000-gebied tot de Dennenweg.
14/142
Kenmerk
M3c
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Verminderen ontwatering en
Verondiepen van watergangen. De watergang ten zuiden
tegengaan natschade camping.
van camping Bergvennen wordt verondiept tot 20 cm onder maaiveld in het oostelijk en middelste deel en 60 cm in het westelijk deel. Bij de overgang van 20 naar 60 cm wordt een bodemval van 40 cm gerealiseerd.
M3d
Aanleg van een nieuwe ontwatering
Aanleg van nieuwe watergang met een diepte van maximaal
om het dempen van waterloop
60 cm beneden maaiveld om het dempen van waterloop
36000101 (maatregel M1h) te
36000101 (maatregel M1h) te compenseren. De waterloop
compenseren
is nodig om te zorgen dat de camping (zie ook maatregel M3c) en een aangrenzend landbouwperceel een afwatering blijven houden. De watergang water naar het zuiden af via watergang 36000008 en wordt niet gekoppeld aan watergang 36000101.
M3e
Verminderen ontwatering en
Natschade mitigerende maatregelen worden nader
tegengaan/compensatie natschade
onderzocht.
in landbouwperceel te zuiden van de camping. M3x
Onderzoek naar hydrologische
Aanleg van een slenk in het Lattropse Veen, waardoor
effecten en potenties voor
gebufferd grondwater in de slenk aan het oppervlak komt en
natuurontwikkeling in gebied ten
vervolgens kan worden doorgevoerd naar de zuidelijke
zuidoosten van Bergvennen.
vennen. Aangezien de percelen landbouwkundig in gebruik zijn (geweest) is het noodzakelijk om de voedselrijke toplaag te verwijderen en bemesting binnen het beïnvloedingsgebied te stoppen.
-
Omvormen bos aan Duitse zijde
Landgebruik van het gebied wordt aangepast om de
(Forst Bentheim).
bosomvorming te stimuleren.
Interne maatregelen M11a
(handhaven) inlaat opgepompt
Aanvoer basenrijk water
grondwater M11b
Optimaliseren afwatering vennen
Herstellen doorstroomsysteem vennen
M12
Bekalken omgeving vennen
Intrekgebied eenmalig behandelen met steenmeel
M14
Opschonen vennen
Herstellen of opschonen van vennen en het schrapen van vegetatie
M15
Plaggen of strooisel verwijderen
Kleinschalig plaggen of strooisel verwijderen
M16a
Verwijderen opslag struiken en
Bosomvorming en verwijderen van opslag en ongewenste
bomen zuidoostelijke hoek
vegetatie
Bergvennen M17
Begrazen (drukbegrazing)
M18
Maaien
Drukbegrazing bij Jeneverbesstruwelen en uitrasteren jonge kiemplanten Maaien
Naast de bovenstaande maatregelen is aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de zwemvijver bij Camping Bergvennen (het campingven). Dit ven is in het verleden diverse malen verdiept en
15/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
geschikt gemaakt als recreatieplas. Hierdoor trekt het ven ongewenst, te voedselrijk grondwater aan. Dit leidt tot knelpunten voor aanliggende habitattypen. Om de negatieve invloed weg te nemen dient het ven tot op de oorspronkelijke venbodem (circa 50 cm onder maaiveld) verondiept te worden met fijn zand (zoals ook aanwezig in de vennen op de Bergvennen). Op de oevers van het ven is de oorspronkelijke bodem nog te herkennen. Deze maatregel kan leiden tot ongewenste vernatting op de camping. In overleg met de eigenaren is afgesproken om deze vernatting te mitigeren d.m.v. het uitvoeren van terreinophogingen (circa 30 cm op maaiveld). Effectbeoordeling voorkeursalternatief Voor de relevante milieuthema’s zijn de effecten van de maatregelen bepaald ten opzichte van de referentiesituatie. De effecten in Duitsland zijn alleen kwalitatief meegenomen. Effecten van grondwater worden gemonitord en maatregelen worden genomen indien effecten optreden. De maatregelen voorzien in verarming van de bodem, waardoor de gewenste bodemkundige uitgangspositie ontstaat voor de gewenste natuurdoelen. De hydrologische effecten leiden tot vernatting van het gebied en daarmee tot een verbetering van de hydrologische uitgangssituatie voor zowel instandhouding als uitbreiding van de habitattypen waarvoor instandhoudings- en uitbreidingsdoelstellingen gelden.
In combinatie met de andere maatregelen (plaggen, afgraven, bekalken en verwijderen van opslag en bomen) leiden de maatregelen tot instandhouding (kwaliteitsverbetering) en in sommige gevallen ook uitbreiding van de habitattypen waarvoor instandhoudings- en uitbreidingsdoelstellingen gelden. Hoewel de maatregelen bijdragen aan het herstel, nemen de maatregelen de bestaande knelpunten op het gebied van waterhuishouding en stikstofdepositie niet geheel weg omdat deze slechts deels binnen de gestelde kaders van het project vallen. Het effect op Natura 2000-gebied is daarom positief beoordeeld. Door de verstoring van natuur tijdens de werkzaamheden wordt de tijdelijke hinder voor natuur wel licht negatief beoordeeld. Hoewel vernattingseffecten om omliggende functies zoveel mogelijk voorkomen worden met mitigerende maatregel, kunnen effecten op bebouwing op vijf erven niet volledig worden uitgesloten. Nader onderzoek wordt uitgevoerd om te bepalen of effecten optreden en welke maatregelen nodig zijn om negatieve effecten te voorkomen. Het effect op bebouwing is daarom licht negatief beoordeeld. Het omvormen van naaldbos naar (vochtige) heide en blauwgrasland leidt tot extra CO²-uitstoot en beperktere CO²-opnamecapaciteit. Ook het omvormen van naaldbos naar loofbos leidt in de omvormingsperiode tot extra CO²-uitstoot en een tijdelijke afname van de CO²-opnamecapaciteit.
De vernatting van het gebied en omliggende landbouwgronden draagt echter ook bij aan het vasthouden en vastleggen van broeikasgassen (o.a. methaan) in de bodem, met name door de stabielere hydrologische situatie. Door het tegengaan van verdroging en verzuring (door beperking bemesting) dragen de maatregelen ook bij aan de duurzaamheidsdoelstelling om de biodiversiteit te verhogen. Daarbij is er enige onzekerheid wat de invloed van toekomstige klimaatverandering (hogere temperaturen en drogere zomers) is op het bereiken van de
16/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
natuurdoelen. Het voorkeursalternatief heeft daarom een neutraal effect op klimaat en duurzaamheid. De vernatting van het gebied en omliggende landbouwgronden draagt daarnaast bij aan het vasthouden en vastleggen van broeikasgassen (onder andere methaan) in de bodem, met name door de stabielere hydrologische situatie. Ook wordt gewerkt aan de duurzaamheidsdoelstelling om de biodiversiteit te verhogen. In het gebied wordt meer water vastgehouden (anti verdroging) en minder bemest (afname verzuring). Daarbij is er wel enige onzekerheid hoe dit wordt beïnvloed door de toekomstige klimaatverandering. Het voorkeursalternatief heeft daarom een neutraal effect op klimaat en duurzaamheid. Landschappelijk leiden de maatregelen binnen het natuurgebied tot meer afwisseling en herstel van het historische heidelandschap en aanwezige vennen. Het effect op landschap en cultuurhistorie is daarom licht positief. Met de werkzaamheden worden geen archeologische belangen geschaad. Het effect op archeologie is daarom neutraal. Binnen het aspect woon-, werk- en leefmilieu zijn er licht negatieve effecten op de agrarische verkavelingsstructuur door het verlies van landbouwareaal en voor tijdelijke hinder en effecten in de realisatiefase door trillingen, geluids- en stof overlast. Ook voor verkeer is er een licht negatief effect in de realisatiefase.
Dit wordt veroorzaakt door overlast en verminderde verkeersveiligheid als gevolg van aan- en afvoer van materiaal tijdens de werkzaamheden. De maatregelen hebben geen gevolgen voor de verkeersintensiteit en bereikbaarheid van het gebied. Er is daarom geen sprake van permanente effecten op het aspect verkeer. Tot slot hebben de maatregelen geen effect op externe veiligheid. Er zijn geen effecten op kabels & leidingen in het gebied. Het gebied is wel deels verdacht op de aanwezigheid van niet gesprongen explosieven (NGE). Op de verdachte locaties vindt nader onderzoek plaats en worden eventueel aangetroffen NGE verwijderd.
Conclusies Onderstaande tabel geeft het overzicht van de effecten van het voorkeursalternatief (VKA). De effecten in Duitsland zijn alleen kwalitatief meegenomen. Effecten van grondwater worden gemonitord en maatregelen worden genomen indien effecten optreden. Milieuthema
Beoordelingscriterium
Bodem & water
Effecten op de bodemkwaliteit
Beoordeling +
Effecten op de hydrologische situatie
++
Effecten op bebouwing
0/-
Effecten op grondgebruik
0/-
Effecten op waterkwaliteit
0
Tijdelijke effecten tijdens realisatiefase
0/-
17/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Milieuthema
Beoordelingscriterium
Klimaat en
Robuustheid plan voor klimaatverandering
0
Bijdrage plan aan duurzaamheidsdoelstellingen
0
Effecten op robuustheid van het systeem voor duurzaam
0
Beoordeling
duurzaamheid
beheer en onderhoud Natuur
Effecten op beschermde soorten Wet natuurbescherming Effecten op Natuur Netwerk Nederland
0 Zie beoordeling N2000
Effecten op Natura 2000-gebied (doelbereik)
+
Tijdelijke effecten tijdens realisatiefase
0/-
(verzuring/vermesting, verstoring door geluid, licht en beweging) Landschap
Beïnvloeding gebiedskarakteristiek (landschappelijke
0/+
lijnen, gebieden en elementen) Ruimtelijke kwaliteit van het gebied na realisatie
+
Cultuurhistorie &
Effect op aanwezige cultuurhistorische waarden in het
+
archeologie
plan- en studiegebied (historische bouwkunde en – geografie) Effect op aanwezige archeologische waarden in het plan-
0
en studiegebied (verwachtingswaarde en bekende waarden) Woon- werk- en
Effect op bereikbaarheid woningen en bedrijven
0
Tijdelijke hinder (geluid, trillingen) tijdens realisatiefase
0/-
leefmilieu
Landbouw
Effecten op woon-, werk- en recreatieve functie
0
Effecten op agrarische verkavelingsstructuur
0/-
Tijdelijke effecten tijdens realisatiefase
0/-
Effect op grondgebruik
Zie bodem en water
Effecten op agrarische verkavelingsstructuur
Zie woon-, werk- en leefmilieu
Effecten op werkfunctie
Zie woon-, werk- en leefmilieu
Verkeer Lucht Externe
Effecten op verkeersafwikkeling en veiligheid
0
Tijdelijke effecten tijdens de realisatiefase
0/-
Effecten op de luchtkwaliteit
0
Tijdelijke effecten tijdens de realisatiefase
0/-
Effecten op aanwezige kabels en leidingen
0
Effecten op niet gesprongen explosieven
0
veiligheid
In deze tabel valt op dat de maatregelen over het algemeen neutraal, licht positief of licht negatief effect worden beoordeeld. Voor bodemkwaliteit, hydrologie, natuur (doelbereik), landschap en cultuurhistorie is sprake van (zeer) positieve effecten.
18/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Door de realisatie van de maatregelen uit het voorkeursalternatief worden de (a)biotische omstandigheden voor de verschillende habitattypen met een instandhoudingsdoelstelling sterk verbeterd. De maatregelen uit het voorkeursalternatief adresseren de knelpunten zoals deze in het Beheerplan zijn benoemd. Hoewel de maatregelen bijdragen aan het herstel, nemen de maatregelen de bestaande knelpunten op het gebied van waterhuishouding en stikstofdepositie niet geheel weg omdat deze slechts deels binnen de gestelde kaders van het project vallen. Het voorkeursalternatief scoort daarom positief (+) qua effecten op het Natura 2000-gebied (doelbereik). Dit is grotendeels een afgeleide van de verbetering van de hydrologische situatie in het Natura 2000-gebied. De maatregelen worden genomen om verslechtering van de beschermde habitats te voorkomen en op lange termijn natuurherstel mogelijk te maken. De verstoring van natuur tijdens de werkzaamheden is licht negatief beoordeeld. De mitigerende maatregelen voor de verstoring van de natuur tijdens de werkzaamheden richten zich met name op het uitvoeren van de werkzaamheden buiten het broedseizoen en het werken volgens een ecologisch werkprotocol. Hoewel de maatregelen ingrijpend zijn tijdens de realisatiefase is het belang voor de natuurdoelstellingen op lange termijn overstijgend.
De werkzaamheden dragen bij aan het herstel van de hydrologische en bodemkundige situatie voor de habittattypen in het plangebied. Daarmee draagt het voorkeursalternatief bij aan de Natura 2000-doelstellingen en de NNN-opgave wat blijkt uit de positieve beoordeling van deze effecten. De licht negatieve effecten op grondgebruik (landbouwkundig) hangen samen met de wijziging van de hydrologische situatie. Als gevolg daarvan zullen enkele percelen natschade ondervinden, in een enkel geval zodanig dat percelen te nat worden voor landbouwkundig gebruik. Omdat het slechts een zeer beperkt aantal percelen betreft die onderdeel zijn van de door de in de Gebiedsanalyse aangewezen uitwerkingsgebieden, is het effect slechts licht negatief beoordeeld. Er is sprake van een positief effect op landschap en cultuurhistorie omdat de maatregelen bijdragen aan de gebiedskarakteristiek (met name de landschappelijke lijnen), de ruimtelijke kwaliteit van het gebied (natuur en belevingswaarden) en het cultuurhistorische landschap als voormalig woeste grond met hei. De tijdelijke werkzaamheden van de realisatiefase hebben een licht negatief effect op woon-werk en leefmilieu en verkeer. Deze kunnen (gedeeltelijk) gemitigeerd worden.
Zo kunnen aan- en afvoerroutes worden aangepast en kan de inzet van bijvoorbeeld stille nieuwe vrachtwagens en/of de aanleg van rijplaten geluidsoverlast en trillingen beperken. Cumulatieve effecten treden vooral op bij de tijdelijke werkzaamheden. Als verkeershinder en geluidshinder door meerdere werkzaamheden wordt versterkt, zijn geluidreducerende maatregelen en afstemming in transportroutes nodig om het effect te mitigeren. Gezien aard en omvang van de maatregelen zijn voor overige thema’s geen cumulatieve effecten te verwachten.
19/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
De uitgevoerde modellering laat geen grensoverschrijdende hydrologische effecten zien, maar kunnen niet worden uitgesloten op direct omliggende percelen als gevolg van de vernattingsmaatregelen. Wanneer monitoring uitwijst dat er grensoverschrijdende effecten optreden worden er mitigerende maatregelen genomen. Het gaat maatregelen ten behoeve van het verbeteren van de lokale ontwatering (aanleg sloten) en drainage. Ook kunnen Duitse grondeigenaren in het geval van natschade aan percelen of bebouwing in aanmerking komen voor een schadecompensatieregeling. Dit MER wijst uit dat er op plan- en projectniveau geen belemmeringen zijn voor de uitvoering van de maatregelen die het PIP en de ontgrondingsvergunning mogelijk maken. De maatregelen kunnen daadwerkelijk uitgevoerd worden als de vergunningen hiervoor verleend zijn. De maatregelen zorgen al met al voor een voldoende positief effect op de habitattypen in Bergvennen & Brecklenkampse Veld. De kwel, als belangrijkste criterium voor de habitattypen, neemt toe. De duur van de hoge waterstanden neemt eveneens toe en de gemiddelde grondwaterstanden stijgen. Negatieve effecten op het hydrologisch systeem als gevolg van het afgraven van gronden in de Landbouwenclave en het Lattropse veen zijn verzacht. Een aandachtspunt is de invloed van klimaatverandering op de natuurherstelmaatregelen.
Hoewel de effecten van klimaatverandering op natuurdoelstellingen niet zeker zijn, worden ingrijpende maatregelen uitgevoerd. Het creëren van robuuste natuur tijdens veranderende abiotische omstandigheden blijft een punt van aandacht. Er wordt ingezet op zogenaamde preventieve maatregelen.
20/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
1 Inleiding Voor u ligt het milieueffectrapport over het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) en de ontgrondingsvergunning Bergvennen en Brecklenkampse Veld. Dit eerste hoofdstuk beschrijft de aanleiding voor de milieueffectrapportageprocedure 2, de belangrijkste betrokken partijen en de stappen die in de procedure gezet worden.
1.1
Aanleiding
Voor de ‘Ontwikkelopgave Natura 2000’ werkt de provincie Overijssel de komende jaren aan een aanzienlijke opgave voor natuurbehoud, -bescherming en -ontwikkeling. In samenwerking met onder meer de ‘Samen werkt beter’-partners zet de provincie zich in voor het behalen van de instandhoudings- en uitbreidingsdoelstellingen binnen de 24 Natura 2000-gebieden in Overijssel. Het gebied Bergvennen & Brecklenkampse Veld is op 28 mei 2015 gewijzigd vastgesteld mei als Natura 2000-gebied. Natura 2000 is een Europees netwerk met als hoofddoelstelling het waarborgen van de biodiversiteit in Europa. Voor de realisatie van de instandhoudings- en uitbreidingsdoelen van het Natura 2000-gebied zijn natuurherstelmaatregelen noodzakelijk.
Figuur 1.1 Ligging en begrenzing Natura 2000-gebied Bergvennen (zuid) en Brecklenkampse Veld (noord) (bron: synbiosys.alterra.nl)
2 Er wordt onderscheid gemaakt in: De m.e.r. = de procedure van de milieueffectrapportage. Hierna te noemen: de m.e.r.-procedure Het MER = het milieueffectrapport; het voorliggende rapport. Hierna te noemen: het MER 2 van den Berg et al., Natura 2000-Beheerplan Sallandse Heuvelrug. Den Haag, 2016.
21/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
De herstelmaatregelen vinden plaats binnen de begrenzing van het natuurgebied (interne maatregelen) en daarbuiten (externe maatregelen). Ook zijn maatregelen voorzien op Duits grondgebied. De interne maatregelen bestaan voornamelijk uit het schrapen van de vegetatie, het opschonen van vennen, herstel van het watersysteem tussen de vennen, dempen van greppels en het verwijderen van de strooisellaag op voormalige bosdelen. De externe maatregelen aan Nederlandse zijde bestaan hoofdzakelijk uit het ontgraven van percelen en het dempen, verondiepen of verplaatsen van watergangen. Daarnaast wordt naaldbos omgevormd tot heide en blauwgrasland. Aan de Duitse zijde bestaan de maatregelen uit het omvormen van naaldbos tot loofbos en het verondiepen van watergangen. De voorgenomen maatregelen zijn opgenomen in het Beheerplan voor het Natura 2000-gebied Bergvennen en Brecklenkampse Veld. De maatregelen zijn nader uitgewerkt in het inrichtingsplan en hebben ruimtelijke impact. Om dit planologisch mogelijk te maken stelt de provincie Overijssel een Provinciaal Inpassingsplan (PIP) op voor het inrichtingsplan Bergvennen en Brecklenkampse Veld. Ook is een ontgrondingsvergunning noodzakelijk voor de voorgenomen ontgrondingen. De ontgronding en het plan dat dit mogelijk maakt zijn m.e.r.-plichtig.
De gemeente Dinkelland heeft daarom als initiatiefnemer besloten voor het Provinciaal Inpassingsplan en de ontgrondingenvergunning een gecombineerd plan-/projectMER (verder MER) op te stellen. Het doel van de m.e.r.-procedure is het in beeld brengen van de milieueffecten van de voorgenomen maatregelen, zodat het bevoegd gezag verantwoord een zorgvuldig besluit kan nemen. Daarnaast is het MER richting realisatie en vergunningverlening een belangrijk document dat inzicht geeft in de effecten en hoe deze eventueel te mitigeren zijn. 1.1.1 M.e.r.-plichtige maatregelen Een m.e.r.-procedure is verplicht bij de voorbereiding van activiteiten die mogelijk leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Het heeft als hoofddoel het milieubelang volwaardig te mee te wegen bij de voorbereiding en vaststelling van een plan of besluit. In bijlagen C en D van het Besluit m.e.r. zijn activiteiten benoemd waarvoor het doorlopen van de m.e.r.-procedure noodzakelijk is, waaronder ontgronding (C16.1, D16,1), functiewijziging (D9) en bosomvorming (D27): • (C16.1) De ontginning dan wel wijziging of uitbreiding van de ontginning van steengroeven of dagbouwmijnen, met inbegrip van de winning van oppervlaktedelfstoffen uit de landbodem,
•
anders dan bedoeld in categorie 16.2 of 16.4 van onderdeel C met een oppervlakte van meer dan 25 ha (D9) Een landinrichtingsproject dan wel een wijziging of uitbreiding daarvan, waarbij het een
•
functiewijziging betreft met een oppervlakte van 125 ha of meer van water, natuur, recreatie of landbouw (D16) De ontginning dan wel wijziging of uitbreiding van de ontginning van steengroeven of dagbouwmijnen, met inbegrip van de winning van oppervlaktedelfstoffen uit de landbodem, anders dan bedoeld onder D16.2 met een oppervlakte van meer dan 12,5 ha
22/142
Kenmerk
•
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
(D27) De eerste bebossing of de ontbossing dan wel de wijziging of uitbreiding daarvan met het oog op een andere ruimtelijke functie van de grond op gronden met de agrarische bestemming en een oppervlakte van 100 ha of meer, of op gronden met een andere dan een agrarische bestemming en een oppervlakte van 10 ha of meer
Binnen het plangebied wordt grond afgegraven van percelen in deelgebieden met een oppervlakte meer dan 25 ha (circa 45 ha). Deze werkzaamheden gelden als een ontgronding in het kader van de m.e.r.-procedure. Op grond van onderdeel D, categorie 16.1 geldt een planm.e.r -plicht voor de vaststelling van een Provinciaal Inpassingsplan dat de winning van oppervlaktedelfstoffen uit de landbodem mogelijk maakt, in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op een terreinoppervlakte van 12,5 ha of meer. In het Provinciaal Inpassingsplan wordt een ontgronding (inclusief plaggen) mogelijk gemaakt voor circa 45 ha. Circa 19,5 hectare bij ter hoogte van de landbouwenclave wordt afgegraven, het zuidelijk deelgebied wordt circa 25,2 hectare afgegraven en ten behoeve van de interne maatregel M15 wordt circa 1,5 hectare geplagd. Hiermee wordt de grens van 12,5 ha overschreden. Naast de planm.e.r.-plicht voor het kaderstellende plan dat de ontgronding mogelijk maakt, geldt voor de ontgrondingsvergunning een project-m.e.r.-plicht, deze een ontgronding mogelijk maakt met een oppervlakte van meer dan 25 ha. Vanwege bovenstaande verplichtingen is dit gecombineerde plan- en projectMER opgesteld. 1.1.2 Overige maatregelen Naast de maatregelen die aanleiding zijn worden ook maatregelen uitgevoerd in het kader van regulier beheer en bemesting.
Een deel van de maatregelen kan worden uitgevoerd binnen de kaders van de geldende gemeentelijke bestemmingsplannen. In die gevallen is geen bestemmingswijziging nodig. Voor een aantal maatregelen geldt echter dat deze niet binnen de kaders van het geldende bestemmingsplan uitgevoerd kunnen worden. Omdat de maatregelen onderling samenhangen en er soms ook overlap bestaat tussen maatregelen door het gebied heen, is het moeilijk om de maatregelen los van elkaar te zien en te beoordelen. Daarom worden alle maatregelen (intern, extern en bemesting) in dit MER in samenhang beoordeeld, ook als de maatregelen mogelijk zijn binnen het geldende bestemmingsplan. Naast de bestemmingswijziging ten behoeve van de natuurherstelmaatregelen voorziet het Provinciaal Inpassingsplan ook in bestemmingswijzigingen om de bestemming in overeenstemming te brengen met het huidig gebruik. Dit betreft hoofdzakelijk de omzetting van agrarische bestemmingen naar een natuurbestemming of een agrarische bestemming met beperking van bemesting. In deze delen van het plangebied wijzigt de bestemming zonder dat fysieke maatregelen plaatsvinden. Wel vinden in deze gebieden reguliere beheermaatregelen plaats.
23/142
Kenmerk
1.2
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
De m.e.r.-procedure
1.2.1 Stappen in de m.e.r.-procedure De m.e.r.-regelgeving kent zowel een beperkte en een uitgebreide procedure. In het Natura 2000project Bergvennen en Brecklenkampse Veld is, vooral vanwege de omvang van het project en omdat het een plan en geen besluit betreft, de uitgebreide m.e.r.-procedure van toepassing. Deze paragraaf geeft een toelichting op de procedurestappen van de m.e.r.-procedure. Voorfase De uitgebreide m.e.r.-procedure is gestart met een schriftelijke mededeling van de initiatiefnemer aan het bevoegd gezag dat de uitgebreide m.e.r.-procedure wordt doorlopen voor het PIP en de Ontgrondingenvergunning. In dit project is deze ‘mededeling’ gedaan in de vorm van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau, waarin de initiatiefnemer het plan heeft toegelicht en heeft aangegeven hoe zij het onderzoek wil insteken. In de Notitie reikwijdte en Detailniveau (NRD) is aangegeven op welke thema’s het onderzoek in het MER zich richt: de reikwijdte van het onderzoek. De publicatie is onder andere bedoeld om derden (burgers en belangengroepen) en wettelijke adviseurs te informeren over de start van de m.e.r.-procedure voor het PIP Bergvennen en Brecklenkampse Veld en de ontgrondingenvergunning. De NRD gelijktijdig met het Beheerplan en het PIP ter inzage van 8 september 2020 tot en met 19 oktober 2020. De NRD is in het kader van artikel 7.8 Wet milieubeheer en artikel 3.1.1.
Bro toegezonden aan de volgende partijen: • Landschap Overijssel • • •
Waterschap Vechtstromen LTO Dinkelland Enexis
• • •
Vitens Gasunie Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
• • •
Omgevingsdienst Landkreis Grafschaft Bentheim Stadt Nordhorn
• • •
Fürst zu Bentheimische Domänerkammer Vechteverband Neuenhaus (regionale waterschap) Wasser- und Bodemverband (lokale waterschap)
•
Emsländische Landvolk (enigszins vergelijkbaar met het LTO)
Na publicatie van de NRD, het Beheerplan en het PIP bestond voor een ieder de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze. Gedurende deze termijn van ter inzage legging zijn er 69 inspraakreacties ontvangen (57 reacties waren identiek, waarvan 1 individueel en 56 collectief). De meeste reacties waren niet specifiek gericht op het Beheerplan, het PIP of de NRD. Drie
24/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
reacties (waaronder de collectieve reactie) hebben geleid tot aanpassing van het ontwerpBeheerplan, 4 reacties (waaronder de collectieve reactie) hebben geleid tot aanpassing van het ontwerp-PIP. De wijzigingen in het PIP zijn verwerkt in de beoordeling van het voorkeursalternatief in dit MER. MER Het MER is vervolgens opgesteld aan de hand van de onderzoeksopgave zoals beschreven in de NRD en de binnengekomen zienswijzen van derden over reikwijdte en detailniveau. Door het Bevoegd Gezag is een ‘Nota van Antwoord zienswijzen Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)’ opgesteld. Hierin is aangegeven hoe met de zienswijzen is omgegaan (zie bijlage 2). Het planalternatief is ontwikkeld door de gemeente Dinkelland. Dit planalternatief is tot stand gekomen op basis van onderzoek naar verschillende varianten en alternatieven. Het planalternatief is in het inrichtingsplan uitgewerkt tot een beschrijving van de maatregelen en de wijze waarop de maatregelen worden uitgevoerd. Dit MER beschrijft welke alternatieven bij de ontwikkeling van het inrichtingsplan zijn overwogen om de beoogde doelstellingen van het project te realiseren. Mogelijke alternatieven worden in het MER systematisch, transparant en objectief in beeld gebracht. Vervolgens is het planalternatief getoetst op de milieueffecten.
De Commissie voor de milieueffectprocedure is wettelijk verplicht advies uit te brengen over het MER. Dat gebeurt tijdens de ter visie legging van het Ontwerp PIP en de ontwerp-ontgrondingenvergunning Het ontwerp PIP Bergvennen en Brecklenkampse Veld, het Ontwerp-Beheerplan en de ontwerpontgrondingenvergunning worden parallel aan het MER opgesteld. De m.e.r.-procedure is gekoppeld aan de besluitvormingsprocedure van het Provinciaal Inpassingsplan en de ontgrondingenvergunning. Dit gebeurt gecoördineerd. Dit betekent dat de verschillende procedures die nodig zijn, gezamenlijk worden doorlopen. Indien blijkt dat de ontgrondingenvergunning in meerdere fases wordt aangevraagd, is dit MER steeds onderdeel van de procedure. Zienswijzen Het MER wordt samen met het ontwerp-PIP, ontwerp-Beheerplan en de ontwerpontgrondingvergunning gedurende zes weken ter inzage gelegd. In deze periode kan men zienswijzen indienen op het MER. De Commissie voor de m.e.r. brengt wettelijk verplicht advies uit over het MER binnen de termijn die ook voor de zienswijzen geldt. Definitief besluit Na inspraak en advisering over MER, het ontwerp-PIP Bergvennen en Brecklenkampse Veld en de ontwerp-ontgrondingvergunning worden het definitieve PIP en de definitieve ontgrondingsvergunning opgesteld. Het PIP wordt bij Provinciale Staten ter vaststelling voorgelegd.
De ontgrondingsvergunning wordt ter verlening voorgelegd aan de eenheid PDV (vergunningen) van de provincie Overijssel. Het definitieve PIP incl. MER en de
25/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
ontgrondingsvergunning liggen vervolgens zes weken ter inzage. Belanghebbenden kunnen in die periode beroep instellen bij de Raad van State. De uitvoering kan gestart worden zodra alle benodigde vergunningen voor de realisatie verleend zijn door het bevoegd gezag. Bij beroep treedt het besluit wel in werking, maar is het niet onherroepelijk op de delen waarover beroep ingesteld is. Bij het instellen van een voorlopige voorziening treedt het besluit niet in werking. Daarnaast moeten de benodigde grondverwervingsprocedures doorlopen zijn. 1.2.2
Initiatiefnemer en bevoegd gezag
De verantwoordelijkheid voor de planvorming van de maatregelen in het plangebied ligt bij de gemeente Dinkelland. Vanuit deze verantwoordelijkheid treedt de gemeente Dinkelland op als initiatiefnemer voor de maatregelen. In verband met de benodigde bestemmingswijziging stelt de provincie Overijssel een Provinciaal Inpassingsplan op. De m.e.r.-procedure wordt gekoppeld aan de besluitvormingsprocedure van het Provinciaal Inpassingsplan en de Ontgrondingsvergunning. De initiatiefnemer vraagt het bevoegd gezag om mede op basis van het op te stellen milieueffectrapport een besluit te nemen over het Provinciaal Inpassingsplan Bergvennen en Brecklenkampse Veld en de ontgrondingsvergunning. Als bevoegd gezag voor het Provinciaal Inpassingsplan, de ontgrondingsvergunning en de m.e.r.-procedure treden het college van Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten van de provincie Overijssel op. Commissie voor de milieueffectrapportage De onafhankelijke Commissie voor de m.e.r. toetst het op te stellen MER op juistheid en volledigheid en geeft daarover advies aan de provincie Overijssel. Tijdens deze toetsing worden de relevante aandachtspunten vertaald in duidelijke aanbevelingen voor het besluitvormingstraject na het MER.
1.2.3 Grensoverschrijdende m.e.r.: eisen en afspraken Omdat er als gevolg van de maatregelen mogelijk sprake is van grensoverschrijdende milieugevolgen in Duitsland, vindt er grensoverschrijdende consultatie plaats. Eisen voor grensoverschrijdende consultatie zijn vastgelegd in het zogenaamde Espoo verdrag (zie tekstkader). In aanvulling hierop hebben Nederland en Duitsland zijn ook aanvullende afspraken gemaakt over grensoverschrijdende consultatie. De natuurherstelmaatregelen zijn in dit kader afgestemd met Landkreis Grafschaft Bentheim, Stadt Nordhorn, Fürst zu Bentheimische Domänenkammer, Vechteverband Neuenhaus (regionale waterschap), Wasser- und Bodemverband (lokale waterschap) en Emsländische Landvolk (enigszins vergelijkbaar met LTO).
26/142
Kenmerk
R003-1273168LJL-V01-mdg-NL
Espoo verdrag Op 25 februari 1991 is in Espoo (Finland) het VN-verdrag over grensoverschrijdende milieueffectrapportage tot stand gekomen. Kern van het Espoo verdrag is dat in het geval van mogelijke grensoverschrijdende milieugevolgen het publiek en autoriteiten in het buurland op dezelfde wijze en tijd worden betrokken bij de m.e.r.-procedure als de autoriteiten en het publiek in Nederland. Het verdrag is op 10 september 1997 in werking getreden en heeft doorwerking gevonden naar de Europese richtlijn ‘betreffende de milieubeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten’ (97/11/EG). Zowel het verdrag als het betreffende artikel van de Europese richtlijn is geïmplementeerd in de Wet milieubeheer.
1.3
Opbouw van dit milieueffectrapport
Dit rapport bevat alle relevante informatie die in het kader van de m.e.r.-procedure nodig is voor een vanuit milieu goed onderbouwd besluit. De feitelijke effecten van de maatregelen en de alternatieven worden beoordeeld. In de Wet milieubeheer is bepaald dat een MER aan de volgende eisen moet voldoen: • Een beschrijving van de aanleiding voor het PIP en de ontgrondingsvergunning en de •
beoogde doelen van de maatregelen (Hoofdstuk 1.1) Een aanduiding van het te nemen besluit of de besluiten waarvoor het milieueffectrapport wordt gemaakt, en een overzicht van de eerder genomen besluiten die betrekking hebben op
•
de voorgenomen activiteit en alternatieven (Hoofdstuk 2.5) Een beschrijving van de huidige situatie en autonome ontwikkeling van het milieu, voor zover de voorgenomen activiteit of de beschreven alternatieven daarvoor gevolgen kunnen hebben
•
(Hoofdstuk 3.1 en 3.2) Een beschrijving van de voorgenomen activiteit en de wijze van uitvoering (Hoofdstuk 4), met de (reële) alternatieven daarvoor, en de motivering van de keuze voor de in beschouwing
•
genomen alternatieven (Hoofdstuk 5) Een beschrijving van de gevolgen van voorgenomen activiteit en alternatieven voor het milieu, alsmede een motivering van de wijze waarop deze gevolgen zijn bepaald en