Accountantsverslag gemeente Dinkelland 2021 was getekend.pdf

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen ACCOUNTANTSVERSLAG 2021 Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Gemeente Dinkelland 17 juni 2022

Per saldo persoonlijker Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

1

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening

Aan de gemeenteraad van de gemeente Dinkelland Postbus 11 7590 AA DENEKAMP

Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Behandeld door: Ons kenmerk: Datum:

G.C. Helminck RA MSc EMA 1012121-2021 17 juni 2022

Betreft:

Accountantsverklaring 2021

Geachte raad, Graag bieden wij u hierbij ons concept accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Dinkelland aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 18 oktober 2021. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2021. De jaarrekening 2021 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Dinkelland. Wij hebben dit verslag op 10 mei 2022 ambtelijk voorbesproken. De bespreking met de portefeuillehouder heeft plaatsgevonden op 13 mei 2022. Op 1 juni 2022 hebben wij dit verslag besproken met de auditcommissie van uw gemeente. Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Dinkelland voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.

was getekend drs. C.L. Willems RA

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening

Samenvatting ........................................................................................................ 4 Dashboard accountantscontrole ................................................................................................................................... 5 Significante risico’s ....................................................................................................................................................... 7

Controleverschillen

Analyse jaarrekening ............................................................................................. 8

Organisatie

Inhoudelijke bevindingen .............................................................................................................................................. 9

IT-audit Overig Bijlagen

Financiële positie ........................................................................................................................................................ 22 Resultaatanalyse ........................................................................................................................................................ 23

Controleverschillen .............................................................................................. 24 Administratieve organisatie en interne beheersing ............................................. 27 IT-audit ................................................................................................................ 29 Overige onderwerpen ......................................................................................... 31 Overige onderwerpen ................................................................................................................................................. 32 Integriteitsverslag en M&O beleid ............................................................................................................................... 33 Wet Normering Topinkomens ..................................................................................................................................... 34

Bijlagen................................................................................................................ 35 Bijlage 1: Materialiteit .................................................................................................................................................. 36 Bijlage 2: Onafhankelijkheid en ViO ........................................................................................................................... 37 Bijlage 3: Fraude ......................................................................................................................................................... 38 Bijlage 4: Communicatie met goverance belaste organen ......................................................................................... 39 Bijlage 5: Beperking verspreidingskring ..................................................................................................................... 41

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

3

Samenvatting

Dashboard accountantscontrole Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

Getrouwheid en rechtmatigheid Belangrijke aandachtspunten • Wij zijn voornemens om bij de jaarrekening 2021 van de • Net als bij voorgaande controles vragen wij uw aandacht gemeente Dinkelland een goedkeurende voor het conform planning uitvoeren van de controleverklaring voor de rechtmatigheid en een Verbijzonderde Interne Controles. goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid. • Wij constateren dat het onderdeel prestatielevering • De gehanteerde materialiteit voor fouten en onvoldoende gecontroleerd wordt in het primaire proces. onzekerheden bedraagt € 720.000 respectievelijk € In aanvulling daarop zien wij dat de verbijzonderde 2.160.000. De rapporteringstolerantie is door de interne controle het oordelen over dit onderwerp lastig gemeenteraad bepaald op een absoluut bedrag van € vindt. Wij vragen uw aandacht voor het aanscherpen van 50.000, zowel voor fouten als voor onzekerheden. deze controles. • Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel.

Interne beheersing Financiële positie • Tijdens de werkzaamheden voor de 2021 • De financiële positie van de gemeente is op basis van de jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Dinkelland de gestelde signaleringswaarden vanuit het BBV goed te algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan noemen. beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het • De financiële positie ultimo 2021 is verbeterd ten sociaal domein, inkoopfactuurverwerking en het opzichte van 2020. Met name het gevolg van het grootboek. Hiervoor hebben wij diverse General IT positieve resultaat over 2021 ad. € 2,3 miljoen. Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. • Het weerstandsvermogen bedraagt € 8,6 miljoen. De Deze beheersing laat een adequaat weerstandscapaciteit is ruim hoger dan de door de volwassenheidsniveau zien. Er resteren nog een aantal gemeente onderkende aanwezige risico’s ad € 3,9 verbeterpunten, zoals ook opgemerkt op pagina 32 van miljoen. dit verslag. Mocht het lukken om deze punten op korte termijn op te lossen zien wij zeker aanknopingspunten om in de toekomst te kunnen steunen op deze systemen.

5

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

Overige gemeente-specifieke onderwerpen: • Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. • Wij hebben controleverschillen in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2021 geconstateerd als gevolg van de door de accountant van de gemeente Almelo en de accountant van de gemeente Hengelo uitgevoerde werkzaamheden binnen de Participatiewet. • Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Dinkelland voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. • Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van de overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2021. Er is sprake geweest van enige overschrijdingen. • Naar aanleiding van de uitgevoerde controlewerkzaamheden inzake de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij onrechtmatigheden vastgesteld. Wij hebben een afwijking geconstateerd groot € 0,1 miljoen.

Op basis van onze evaluatie hebben deze onrechtmatigheden geen impact op de strekking van de controleverklaring.

Sociaal domein • Wij hebben in de zorguitkeringen in natura onzekerheden voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. Deze worden in dit verslag nader toegelicht. • Wij hebben in de sociale uitkeringen in natura geen fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De onzekerheden zien op de door de Sociale Verzekeringsbank geconstateerde getrouwheidsen rechtmatigheidsfout in de PGB’s en bedragen (€ 17.000, alsmede de zorg in natura ten bedrage van € 1.449.000. • Net als voorgaande boekjaren hebben wij voor de controle van de uitkeringen in geld (specifieke de G2, G3 en de G4 in de SiSa-bijlage) gebruik gemaakt van de werkzaamheden van de accountants van de gemeenten Almelo en Hengelo. Uit onze review op deze werkzaamheden blijken geen bevindingen.

6

Significante risico’s Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Post

Risico

Werkzaamheden

Conclusie

Het hiernaast genoemde risico ziet niet toe op een specifieke post, maar is op basis van onze controlestandaarden voorgeschreven bij iedere controle en de daaraan gekoppelde werkzaamheden dienen door ons uitgevoerd te worden.

Wij onderkennen het risico dat het management van de gemeente de interne beheersingsmaatregelen doorbreekt met als doel de financiële verslaggeving van de gemeente te beïnvloeden.

• Wij hebben de handmatige aanpassingen en correcties in de administratie over 2021 buiten de reguliere boekingsgang (zoals via het inkoopboek, verkoopboek en/of via het bankboek) gecontroleerd; • Wij hebben de college- en raadsbesluiten doorgenomen. • Wij hebben vastgesteld dat de transacties uit hoofde van de bedrijfsactiviteiten onder de reguliere bedrijfsvoering vallen. • Wij hebben jaarrekeningposten met een schattingselementen gecontroleerd, waaronder de grondexploitaties en de voorzieningen.

• • • •

Geen bevindingen Geen bevindingen Geen bevindingen Geen bevindingen

In tegenstelling tot eerdere boekjaren hebben wij middels de uitkomsten van de inschattingen inzake de grondexploitaties uit voorgaande boekjaren en het proces rondom de herzieningen geen significant risico voor de waardering van de grondexploitaties geïdentificeerd. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf op de grondexploitaties in dit verslag.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

7

KERNBOODSCHAPPEN

Analyse jaarrekening

Inhoudelijke bevindingen Inhoudsopgave Samenvatting

De belangrijkste boodschappen voor de raad van de gemeente Dinkelland zijn:

Analyse jaarrekening

Wij hebben de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Dinkelland uitgevoerd en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid te verstrekken. Dat houdt het volgende in:

Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2021 van de gemeente Dinkelland een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Voorts zijn wij van oordeel dat de in de jaarrekening 2021 verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2021 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving. De jaarstukken 2021 van uw gemeente bestaan uit: o

Het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).

o

De jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).

In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: o o

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.

9

o

Inhoudsopgave Samenvatting

Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.

Wij hebben de in de jaarrekening 2021 van de gemeente Dinkelland opgenomen verantwoording inzake de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd met inachtneming van de Regeling Controleprotocol WNT 2021. Wij concluderen dat de in de jaarrekening 2021 opgenomen verantwoording met toelichting voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Grondexploitaties De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Dinkelland betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost is op grond van haar omvang ad € 3,1 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook vanwege de schattingselementen die een rol spelen bij het ramen van de nog te realiseren opbrengsten ad € 13,2 miljoen en lasten ad € 7,8 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen tezamen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het resultaat van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien verwacht wordt dat het project verlieslatend is, en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zullen worden. Controlewerkzaamheden grondexploitaties De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vier P’s: o Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt.

Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn; o Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? o Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? o Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

10

Inhoudsopgave Samenvatting

De 4 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. De balanswaarde (boekwaarde minus de voorzieningen) van de grondexploitaties (BIE) is in 2021 afgenomen van € 3,9 miljoen tot € 3,1 miljoen. Dit is een daling van € 0,8 miljoen. Dit is voor het grootste deel, € 3,2 miljoen, toe te schrijven aan de gerealiseerde verkopen in 2021. Hier tegenover staan de vermeerderingen van circa € 1,5 miljoen en de winstneming van ongeveer € 0,8 miljoen.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties, zijnde vooral de uitgangspunten voor de planning (fasering), de programmering, het prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente, hebben wij het volgende in overweging genomen: o Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. o Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente? o Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad. o Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2021 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. De herzieningen ultimo 2021 maken een deugdelijke indruk. Wat betreft de toegerekende rente en de disconteringsvoet wordt aangesloten bij de richtlijnen die het BBV hiervoor geeft. Voor wat betreft de plan- en beheerskosten en resterende looptijden van de woningbouwcomplexen wordt een voorzichtige houding ingenomen.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

11

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Verloop boekwaarden (x € 1.000) Onderdeel Boekwaarde 1-1 Bij: Verwervingen Bouw- en woonrijp maken Plan-, beheers- en rentekosten Af: Opbrengsten Mutatie verliesvoorzieningen Bij: Winstneming Boekwaarde 31-12

Woningbouw

Bedrijven 3.190

Totaal 693

3.883

36 987 404

14 86

36 1.001 490

2.623 10

553 89

3.176 99

771 2.775

31 360

802 3.135

Naast het verloop van de boekwaarde is het verloop van de zogenaamde eindwaarde tenminste zo belangrijk. De eindwaarde is het resultaat dat uiteindelijk op de grondexploitaties wordt verwacht. Per 31 december 2021 bedraagt de eindwaarde volgens de laatste prognoses afgerond € 0,2 miljoen voordelig. Hoewel op complexniveau een aantal verschillen te zien zijn, ligt de geprognosticeerde eindwaarde in totaal lager vergeleken met voorgaand boekjaar (2020: € 1,2 miljoen). De reden hiervoor is enerzijds de afname van de resterende te verkopen kavels, alsmede een vertraging in de uitgifteprocedure door aanpassing van de kavels bij Deurninger Es, Spikkert, Commanderie en Aveskamp. Verloop eindwaarden (x € 1.000) Complex Woningbouw Bedrijventerrein Totaal

Prognose Kosten 7.047 750 7.797

Prognose opbrengsten 12.020 1.115 13.175

Eindwaarde -1.774 1.084 -690

Tussentijdse winstneming In 2020 heeft de commissie BBV de notitie Grondbeleid 2019 gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat voor winstneming de ‘percentage of completion (POC-) methode’ moet worden toegepast. Hierbij geldt dat, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, er winst moet worden genomen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat het resultaat betrouwbaar kan worden geschat. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten. Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2021 € 0,8 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2020: € 0,8 miljoen).

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

12

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Risicoanalyse Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever wordt naarmate de doorlooptijd toeneemt. Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: o Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten. o Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties. o Deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten. o Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2021 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt. Uit onze controle komt naar voren dat nagenoeg alle complexen conform of boven verwachting presteren. De kosten zijn voor de meeste complexen zijn ten opzichte van de ramingen lager uitgekomen doordat bepaalde activiteiten nog niet zijn uitgevoerd, bijvoorbeeld omdat een kavel nog niet verkocht is of vanwege vertragingen als gevolg van PFASproblematiek of bestemmingsprocedures. Alle door ons voor onderzoek geselecteerde afwijkingen van de begroting konden door de gemeente toereikend worden toegelicht. De parameters en renteberekeningen zijn conform de voorschriften van het Bbv. De parameters worden jaarlijks via een aparte notitie vastgesteld. Alle herzieningen worden voorafgaand aan het afgeven van onze verklaring vastgesteld door de raad. Wij concluderen dat alle vereisten van het Bbv zijn gevolgd en dat er geen aanwijzingen zijn dat de voorzieningen op de complexen verhoogd moeten worden. Wij merken wel op dat de parameter voor de opbrengstenstijging laag is in relatie met de overspannen woningmarkt. Echter achten wij deze keuze wel passend binnen het meerjarenperspectief voor het grondbedrijf van de gemeente.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

13

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Verbijzonderde interne controle - planning U hebt op basis van uw auditplan 2020-2023 een planning gemaakt voor de uit te voeren verbijzonderde interne controle (VIC) werkzaamheden. Als gevolg van Covid-19 en beperkte capaciteit op de afdeling Concern Control zijn de auditwerkzaamheden 2021 deels na de jaarwisseling uitgevoerd. Na de jaarwisseling heeft de gemeente een inhaalslag gemaakt door de inhuur op deze afdeling mee te laten helpen bij de controles. Bij de start van onze controle waren de uitgevoerde controles nog niet gereed, met uitzondering van de controles op de grondtransacties, treasury en prestatielevering. U heeft bij de uitvoering van de controles terecht prioriteit gegeven aan de controles rondom aanbestedingen en vervolgens de controle van de inkopen en het sociaal domein (waaronder de WMO en de Jeugdwet) uitgevoerd. De uitkomsten van deze controles zijn via de auditrapportage aan de auditcommissie gerapporteerd eind mei 2022. De controles zijn daarmee (net) op tijd geleverd voor de uitvoering van onze controle, maar zijn als sturingsinstrument voor de auditcommissie minder effectief gezien de periode die is verstreken tot de rapportering.

Voor 2022 en verder ligt de uitdaging voor u om de VIC conform planning uit te voeren, gericht op het onderbouwen van het rechtmatigheidsoordeel door de raad inclusief oordelen over de rechtmatigheid van financiële beheershandelingen. Dat vereist een tijdig inzicht in de werkzaamheden en voldoende capaciteit om deze controles met de benodigde kwaliteit en diepgang uit te voeren. U heeft aangegeven dat u zich bewust bent van de noodzaak om de VIC-functie te versterken maar dat het op dit moment moeilijk is om de noodzakelijke capaciteit aan te trekken. Sociaal Domein Ook over 2021 heeft de accountant van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) niet-goedkeurende controleverklaringen afgegeven bij de verantwoordingen over 2021 inzake de persoonsgebonden budgetten (PGB’s) jeugdwet en Wmo. Evenals voor 2019 en 2020 betreft het controleverklaringen met beperking, waar in eerdere jaren afkeurende controle-verklaringen werden afgegeven. Daardoor bestaat in beginsel onzekerheid over de door de gemeente Dinkelland verantwoorde PGB-bestedingen over 2021 van maximaal ca. € 425.000 (2020: € 427.000). Gerekend met de onrechtmatigheidspercentages, zoals gerapporteerd door de accountant van de SVB, komt de geëxploreerde onzekerheid in de populatie over 2021 uit op € 17.000.

Naast de PGB’s heeft de gemeente inzake de bestedingen bij zorgaanbieders over 2021 in het kader van Jeugdwet en Wmo in veel gevallen een controleverklaring met gewaarmerkte productieverantwoording van de zorgaanbieders ontvangen en afstemming verricht met de in de eigen administratie verantwoorde verstrekkingen. Is nog geen controleverklaring ontvangen, of is de controleverklaring qua strekking niet-goedkeurend, dan hebben wij de verstrekking aan de betreffende zorgaanbieder volledig als onzekerheid aangemerkt. In totaliteit resteert hiermee nog een onzekerheid van maximaal ca. € 1,4 miljoen, grotendeels met betrekking tot de Jeugdzorg:

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

14

Inhoudsopgave Samenvatting

Overzicht bestedingen uitkeringen in natura, alsmede percentages fouten en onzekerheden Onderdeel Boekjaar 2021 Boekjaar 2020 Jeugdwet 6,28% 7,41% WMO 4,78% 7,68% Totaal onrechtmatigheidspercentage 11,06% 15,09% Bestedingen

€ 425.000

€ 472.000

Controleverschillen

Onzekerheid PGB

€ 17.000

€ 36.000

Organisatie

Productieverantwoordingen

€ 1.432.000

€ 1.334.000

IT-audit

Gezamenlijke maximale onzekerheid

€ 1.449.000

€ 1.370.000

Analyse jaarrekening

Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

De gezamenlijke maximale onzekerheid op bovengenoemde onderdelen bedraagt € 1,4 miljoen. Dit bedrag ligt beneden de goedkeuringstolerantie voor onzekerheden van € 2,1 miljoen (zie bijlage 1).

15

Inhoudsopgave

SiSa-bijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Samenvatting

Regeling nummer

Analyse jaarrekening

J&V A7

Controleverschillen

J&V A12B FIN B2

Organisatie

BZK C43

IT-audit

BZK C62

Overig

OCW D8 OCW D14

Bijlagen

I&W E44B EZK F9 SZW G2

Regeling

VWS H8

Regeling Sportakkoord 2020-2022

VWS H12

Regeling Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Regeling Specifieke Uitkering ijsbanen en zwembaden

SZW G12

VWS H16

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde Onderwijsvertragingen Tijdelijke Impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling Specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

VWS H4

SZW G4

Financiële omvang in €’s

Regeling Specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving Incidentele Bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen Veiligheidsregio's Regeling Specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling reductie energiegebruik woningen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet – gemeentedeel 2021 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) – gemeentedeel 2021 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2021 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gemeentedeel Regeling Specifieke uitkering stimulering sport

SZW G3

Fout of onzekerheid

Totaal

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

16

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Regelingen G2 en G3 Voor de controle van de in de SiSa-bijlage opgenomen regelingen G2: Gebundelde uitkering o.g.v. artikel 69 Participatiewet en G3: Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) hebben wij ons net als voorgaand boekjaar kunnen baseren op de door de accountant van de gemeente Almelo gecertificeerde en gewaarmerkte verantwoording inzake deze twee regelingen. Wij hebben de accountant van de gemeente Almelo instructies gegeven ter uitvoering van de controle over de toepassing van de G2- en G3-regeling. Naar aanleiding van deze controle is door de accountant een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Wij hebben ter onderbouwing van dit oordeel en in het kader van het voldoen aan de door ons gedeelde instructies een controlememorandum ontvangen. Op 5 april 2022 heeft de accountant van de gemeente Almelo een goedkeurende controleverklaring bij de verantwoording van deze twee regelingen verstrekt. Regeling G4 De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt.

De gemeente Dinkelland heeft de uitvoeringsorganisatie ROZ als onderdeel van de gemeente Hengelo gemandateerd om deze regeling vanaf 2020 uit te voeren. De bestedingen en baten hierover zijn in de SiSa-bijlage onder de G4-regeling opgenomen. Wij hebben de accountant van de gemeente Hengelo instructies gegeven ter uitvoering van de controle over de toepassing van de Tozo. Naar aanleiding van deze controle is door de accountant een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Wij hebben ter onderbouwing van dit oordeel en in het kader van het voldoen aan de door ons gedeelde instructies een controlememorandum ontvangen, alsmede op 1 juni 2022 een dossierreview uitgevoerd op de werkzaamheden van deze accountant. De Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa (paragraaf 9.13) schrijft voor dat de accountant de opzet, bestaan en werking van het beleid tegen misbruik en oneigenlijk gebruik van de Tozo van een gemeente toetst en hierover rapporteert in het verslag van bevindingen over 2021. De gemeente Dinkelland heeft de uitvoeringsorganisatie ROZ als onderdeel van de gemeente Hengelo gemandateerd om deze regeling vanaf 2020 uit te voeren. PwC heeft als accountant van de gemeente Hengelo gerapporteerd over het Tozo M&O beleid in hun controlememorandum inzake de controle van de verantwoording Tozo (SiSa-bijlage) 2021, d.d. 5-4-2022.

Binnen de gemeente Hengelo zijn in algemene zin procedures aanwezig om misbruik en oneigenlijk gebruik te detecteren. Voor de Tozo heeft de gemeente Hengelo een beleidsnota voor misbruik en oneigenlijk gebruik opgesteld met daarbij een uitgewerkte risicoanalyse. Beide documenten zijn intern besproken en akkoord bevonden door de sectormanager sociaal domein. In de beleidsnota staan de werkzaamheden rondom M&O weergeven, zoals het opvolgen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

17

van IB-signalen. PwC heeft vastgesteld dat de procedures in opzet adequaat zijn. Het bestaan heeft PwC gericht vastgesteld door het vaststellen in hoeverre het beleid ook daadwerkelijk aanwezig is en stukken beschikbaar zijn. Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening

In overleg met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de gemeente Hengelo de uitvoering van de controlewerkzaamheden (en eventuele vervolgacties zoals het opleggen van mogelijke terugvorderingen) verschoven naar 2022. Werking van het M&O-beleid zal dan ook in 2022 door PwC getoetst worden. Eventuele financiële effecten zullen ook in de SiSa-verantwoording 2022 worden betrokken. Bij eventuele terugvorderingen uit hoofde van misbruik en oneigenlijk gebruik zal dit in de verantwoording 2022 worden betrokken.

Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Bevindingen aanbestedingen Europese aanbestedingen Uit onze rechtmatigheidscontrole van uw aanbestedingen blijkt de volgende fout uit hoofde van de Europese aanbestedingswet: Inkoopbehoefte Omvang in € Oorzaak Rioolelementen Deze onrechtmatigheid is door de gemeente zelf 94.000 geconstateerd. Totaal 94.000 Oorlog Oekraïne Ondanks dat de Russische invasie van februari jongsleden ver van Noordoost Twente plaatsvindt, ondervindt u als gemeente hier wel degelijk gevolgen van. De opvang van Oekraïense vluchtelingen is reeds georganiseerd en verloopt in samenwerking met de Veiligheidsregio Twente. U neemt als gemeente via een in regionale samenwerking doorlopen aanbesteding gas af bij Gazprom. Dit bedrijf staat niet op de sanctielijst, maar leidinggevende personen van Gazprom wel. Het is mogelijk dat de sancties worden uitgebreid naar het gehele bedrijf. In Twents verband bent u hierover al in overleg.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

18

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie

Begrotingsrechtmatigheid U hebt als gemeente conform uw financiële verordening naast meerdere programma’s ook een programma ambitiedeel en een programma basisdeel in de begroting en de jaarrekening opgenomen. De raad heeft deze drie programma’s geautoriseerd. Zodoende toetsen wij het naleven van het budgetrecht van de raad op deze drie onderdelen, waarbij wij ten aanzien van de meerdere programma’s een verdiepende doorkijk maken. Voor wat betreft de begrotingsrechtmatigheid dienen de lasten beoordeeld te worden op het niveau van de genoemde programma’s. Op het programma ambitiedeel en het programma basisdeel is geen sprake van een overschrijding. Overzicht programma’s (x € 1.000) Programma Milieu

Begroting lasten

Rekening lasten

Saldo

1.666

1.738

-72

4.458

5.169

-711

IT-audit Overig Bijlagen

Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

Toelichting De overschrijding betreft kosten inzameling en verwerking huishoudelijk afval; tegenover hogere lasten (€ 72.000) staan ook hogere baten (€ 104.000). Dit betreft de mutaties in de grondexploitaties, waar overigens ook hogere baten tegenover staan (€ 953.000)

De overschrijdingen worden in de jaarrekening op hoofdlijnen toereikend toegelicht. Deze passen daarmee binnen het bestaande beleid en tellen niet mee in het oordeel van de accountant over de rechtmatigheid. Investeringskredieten Op pagina 221 en 222 worden in de jaarrekening van de gemeente de investeringskredieten zoals vastgesteld verantwoord en worden de bestedingen per heden op de kredieten inzichtelijk gemaakt. Wij hebben vastgesteld dat het restant van de kredieten juist is bepaald. Wij concluderen dat de bestedingen in zowel voorgaande dienstjaren als in het dienstjaar 2021 binnen de kredieten zijn gebleven. Net als bij het onderdeel begrotingsrechtmatigheid hebben wij vastgesteld dat het budgetrecht van de raad nageleefd is.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

19

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Prestatielevering Eén van de onderdelen die impact kan hebben op het oordeel is het verantwoorden van lasten (en overigens ook baten) zonder dat er een levering van een dienst of goederen tegenover staat. Wij hebben ten tijde van onze controle vastgesteld dat het vaststellen van de prestatielevering op verschillende transactiestromen en/of balansposten door de eerste lijn een aandachtspunt blijft. Wij zien tevens dat de VIC het controleren van dit onderwerp als lastig ondervindt. Als voorbeelden noemen wij hier de investeringen op de vaste activa, de overige bedrijfskosten die op basis van inkoopfacturen worden verantwoord en de geregistreerde uren voor projecten die namens derden worden uitgevoerd. Wij hebben echter geen bevindingen uit hoofde van prestatielevering geconstateerd die geleid hebben tot een aangepast oordeel bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Dinkelland. Mede gelet op ons voornemen om op de effectieve werking van interne beheersmaatregelen te kunnen steunen en het rechtmatigheidsoordeel dat vanaf 2022 door het college dient te worden afgegeven vragen wij uw aandacht om deze controles periodiek in de processen en/of de door de verbijzonderde interne controle uitgevoerde interne controles te verankeren, alsmede hierover periodiek aan het college en de raad te rapporteren.

Subsidieverstrekking- en vaststelling De gemeente geeft gedurende het boekjaar diverse subsidies uit. De omvangrijkste subsidies hebben een repetitief karakter, en worden uitgegeven aan bekende organisaties in de gemeente. Middels deze subsidies maken deze partijen onderdeel uit van de gemeentelijke taken, waaronder de bibliotheek, een welzijnsorganisatie etc. Voor het toetsen van de rechtmatigheid van de verstrekte subsidies is het van belang dat de gemeente vaststelt dat de subsidienten de subsidie hebben gebruikt waarvoor deze verstrekt is, en daarmee invulling gegeven aan de hiervoor genoemde wettelijke taken die onderdeel zijn van het gemeentelijk pakket. Wij hebben echter vastgesteld dat voor een aantal omvangrijke subsidies de verstrekking over 2020 nog niet is vastgesteld. Wij hebben de gemeente verzocht om binnen de kaders zoals gesteld door de raad, in casu de algemene subsidieverordening alsmede de mandateringsregeling onderzoek te doen naar de noodzaak van het vaststellen van de subsidie over 2020. Wij hebben begrepen dat de subsidies in een later stadium nog vastgesteld zullen worden. Afwikkeling Klooster Maria ad Fontes te Ootmarsum De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven om de komende jaren voor zover mogelijk panden die niet langer onderdeel zijn van de gemeentelijke taken te verkopen.

In 2021 heeft de gemeente het traject inzake het Klooster Maria ad Fontes te Ootmarsum afgewikkeld. Als onderdeel van deze verkoop is de gemeente met de koper naast een verkoopprijs een ontwikkelbijdrage ad € 270.000 overeengekomen. Wij hebben deze ontwikkelbijdrage geïdentificeerd vanuit onze controle in het kader van de jaarrekening 2021. De transacties inzake de verkoop van het Klooster zijn besproken in de gemeenteraad, inclusief de ontwikkelbijdrage. Naar aanleiding van het inzien van diverse stukken en overleg met de ambtelijke organisatie hebben wij getracht deze ontwikkelbijdrage als economische transactie te

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

20

Inhoudsopgave Samenvatting

classificeren. Op basis van de stukken kunnen wij niet bepalen welke tegenprestatie de koper heeft geleverd in ruil voor de ontwikkelbijdrage. Hierdoor is het voor zowel ons als de ambtelijke organisatie niet mogelijk om een toetsingskader (bijvoorbeeld in het geval van een subsidie of inkoop) te identificeren met als doel de rechtmatigheid van deze transactie te kunnen toetsen. Overigens hebben wij ten aanzien van deze transactie geen indicaties van staatssteun. Op basis van voorgaande elementen hebben wij deze transactie inzake de ontwikkelbijdrage als een onzekerheid inzake de rechtmatigheid in de foutenevaluatie opgenomen.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

21

Financiële positie Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

In de Jaarstukken 2021 is in de ‘Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ het risicoprofiel van de gemeente Dinkelland geschetst, alsmede de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Volgens de door Dinkelland gehanteerde systematiek bedraagt deze verhouding ultimo 2021 van 2,3 (2020: 2,4). Daarmee ligt de weerstandscapaciteit in lijn met 2020. Uw gemeente heeft een streefratio vastgesteld van 1,4 wat betekent dat er per ultimo 2021 een surplus bestaat. Voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen zijn een zestal kengetallen vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Wij hebben in bijlage 5 van dit verslag ter duiding de betekenis per kengetal opgenomen. Er is geen vaste norm of streefwaarde voor de hoogte van de kengetallen; een gebruiker dient alle kengetallen in ogenschouw te nemen bij het beoordelen van de financiële positie van een decentrale overheid. Wel hanteert de overheid drie signaleringswaarden, namelijk minst risico, neutraal en meest risicovol. Onderstaand overzicht toont (verkort) de financiële positie van uw gemeente op 31-12-2021: Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd) Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

JRK 2020 23,2 29,1 43,9 2,4 5,6 99,6%

Begroting 2021 42,8 48,2 36,3 0,0 3,1 n.n.b.

JRK 2021 12,1 18,2 50,0 0,4 4,4 100%

Minst risicovol < 90 < 90 > 50 >0 <20 <95

Neutraal 90 - 130 90 - 130 20 – 50 0 20 – 35 95 – 105

Meest risicovol > 130 > 130 < 20 <0 >35 >105

Op basis van bovenstaand overzicht blijkt dat u qua signaleringswaarden van uw kengetallen in de categorie “minst risicovol” zit met uitzondering van de belastingcapaciteit. Dit kengetal komt uit op een neutrale streefwaarde.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

22

Resultaatanalyse Inhoudsopgave Samenvatting

In de jaarrekening is het resultaat ten opzichte van de begroting vóór en na wijziging als volgt samengevat:

Analyse jaarrekening

Organisatie

X € 1.000 Baten Lasten

IT-audit

Saldo van baten en lasten

-1.242

-6.513

615

Overig

Onttrekking reserves Toevoeging reserves

2.105 863

8.560 2.047

3.805 2.124

0

0

2.296

Controleverschillen

Bijlagen

Gerealiseerd resultaat

Raming vóór wijziging 61.110 62.352

Raming na wijziging 70.024 76.537

Realisatie 70.804 70.189

In de programmaverantwoording worden de verschillen ten opzichte van de raming na wijziging uitgebreid toegelicht, ook voor wat betreft de mutaties in de reserves. Ook in de toelichting op de rekening van baten en lasten worden de verschillen toegelicht, logischerwijs in meer gecomprimeerde vorm om dubbeling voor de lezer te voorkomen. Uit de analyse blijkt dat het voordelig resultaat ad € 2,3 miljoen onder meer wordt veroorzaakt doordat een aantal op de pagina’s 6 tot en met 11 van de jaarstukken vermelde posten.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

23

Controleverschillen

Inhoudsopgave

Gecorrigeerde en niet-gecorrigeerde fouten respectievelijk onzekerheden

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Wij hebben de volgende gecorrigeerde en niet-gecorrigeerde fouten respectievelijk onzekerheden in de controle 2021 geconstateerd: Gecorrigeerde controleverschillen De volgende verschillen zijn naar aanleiding van onze controle niet gecorrigeerd: Niet gecorrigeerde controleverschillen Inkoopfactuur met betrekking tot het bouw- en woonrijp maken is in 2022 ontvangen, terwijl de werkzaamheden in 2021 zijn uitgevoerd. . Inkoopfactuur met betrekking tot het uitvoeren van herstelwerkzaamheden op het riool is in 2022 ontvangen, terwijl de werkzaamheden in 2021 zijn uitgevoerd. t. Totaal

Bedrag in € -

Bedrag in € 230.000 63.000 293.000

Daarnaast is er sprake van een aantal reclassificaties, zonder een resultaatsimpact:  Opname onder de overlopende passiva in 2021, terwijl deze post in 2020 onder de overlopende activa staat (impact: € 106.000)  Onder de crediteuren zijn debetsaldi opgenomen die onder de activazijde geclassificeerd dienen te worden. De omvang hiervan is € 152.000  Reclassificatie van de sociale zaken debiteuren, totaal € 994.000. Wij hebben de resterende ongecorrigeerde controleverschillen als volgt geëvalueerd in relatie tot de door ons gehanteerde materialiteit om tot een oordeel voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid bij de jaarrekening 2021 te komen. Wij komen tot het volgende overzicht:

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

25

Aard van de fouten

Rechtmatigheid

Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode

293.000

293.000

Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout

293.000 0 293.000

0 0 293.000

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie

(Sub)Totaal getrouwheidsfouten Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/fido) Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid) Overige rechtmatigheidsfouten

Totaal rechtmatigheidsfouten

0 94.000 0 0 387.000

293.000

IT-audit Overig Bijlagen

Aard van de onzekerheden Onzekerheid rechtmatigheid is ook een onzekerheid inzake getrouwheid:

(Sub)Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid - PGB-besteding en verstrekkingen Jeugdwet en Wet Maatschappelijke Ondersteuning Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-staatssteun) Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid) Overige onzekerheden inzake de rechtmatigheid – Ontwikkelbijdrage Klooster

Totaal onzekerheden in de controle rechtmatigheid

Rechtmatigheid

Getrouwheid 0 0

0 0

1.449.000

0

0 0 271.000 1.720.000

Voorgaande tabel wordt tevens in de schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening 2021 opgenomen die de burgemeester aan ons gaat verstrekken alvorens wij de controleverklaring bij de jaarrekening 2021 afgeven.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

26

Administratieve organisatie en interne beheersing

Inhoudsopgave

Administratieve organisatie en interne beheersing

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Wij hebben, als onderdeel van de controle van de jaarrekening 2021, de interim-controle voor de gemeente Dinkelland in het najaar van 2021 uitgevoerd. Deze controle is primair gericht op de analyse en evaluatie van de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle. Tevens heeft deze controle als doelstelling om de aandachtspunten voor de jaarrekening 2021 te signaleren en onder uw aandacht te brengen. Onze conclusies inzake de interne beheersing zijn opgenomen in onze managementletter d.d. 8 februari 2022. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen de gemeente Dinkelland is dat er op de korte termijn noodzakelijke verbeteringen doorgevoerd dienen te worden om voorbereid te zijn op de toekomst. Wij hebben geconstateerd dat de gemeente Dinkelland in 2021 een gemengd beeld laat zien als het gaat om de gehele administratieve organisatie en interne beheersing. Enerzijds zijn een deel van de bevindingen uit voorgaande boekjaren opgelost. Hiertegenover staat dat er uit voorgaande jaren nog punten onderhanden zijn, of waarop geen stappen zijn gezet. Hierbij is nuance nodig. De organisatie heeft aan punten met een hoge prioritering (hoog belang, geen mitigerende beheersmaatregelen) voorrang gegeven.

Anderzijds zien wij dat het aantal nieuwe bevindingen in 2021 relatief meevalt in aantal alsmede significantie. Wij hebben tijdens onze interim een eerste beoordeling uitgevoerd op de kwaliteit van de IT-omgeving. Op grond hiervan zien wij een aantal basis beheersingsmaatregelen binnen de General IT Controls in opzet niet effectief zijn. Ditzelfde geldt voor de werking van applicaties. Wij verwijzen naar de bevindingen rondom het doortrekken van de budgethoudersregeling in Key2Financiën. Voor onze detailbevindingen verwijzen wij u naar de volledige tekst van de managementletter.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

28

IT-audit

IT-audit Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig

Samenvatting tekortkomingen IT-audit Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2021 heeft Eshuis IT-audit werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene ICT beheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Dinkelland. Wij hebben daarbij uitsluitend die maatregelen getest die het meest relevant zijn in het kader van de jaarrekeningcontrole. Tijdens de werkzaamheden voor de 2021 jaarrekeningcontrole zijn voor de gemeente Dinkelland de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het inkoopfactuurverwerking, de zorgregistratie en het grootboek. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. Deze beheersing laat een adequaat volwassenheidsniveau zien.

Bijlagen Ook het autorisatiebeheer, het monitoren van gebruikers en het wijzigingsbeheer zijn, los van een aantal aspecten, goed ingeregeld voor deze applicatie- en netwerklagen. Toch bevelen wij aan om de algemene IT beheersings-maatregelen rondom in- en uitdienstproces te verbeteren, ten einde het kunnen steunen op de systemen te bewerkstelligen. Mocht het lukken om deze punten op korte termijn op te lossen zien wij zeker aanknopingspunten om te kunnen steunen op deze systemen. Juist het kunnen steunen als accountant op het digitale factuurverwerkingsproces en het zorgproces heeft veel toegevoegde waarde voor de rechtmatigheidsverantwoording en ontlasting van de verbijzonderde interne controle. Ook onze externe controle kan daardoor een stuk efficiënter worden ingestoken. Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

30

Overige onderwerpen

Overige onderwerpen Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Geen significante wijzigingen in de reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in onze opdrachtbevestiging d.d. 18 oktober 2021 en de door de raad vastgestelde controleverordening. Er is gedurende de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Ook hebben zich geen wijzigingen voorgedaan in de reikwijdte. Geen wijzigingen in significante verslaggevingsvoorschriften Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2021. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

Inschattingen door het management In onze risicoanalyse en controleaanpak van de gemeente Dinkelland hebben wij een significant risico aangemerkt die betrekking heeft op inschattingen door het management. Conform onze controleaanpak hebben wij ‘management override of controls’ aangemerkt als significant risico.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

32

Integriteitsverslag en M&O beleid Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Op grond van de Ambtenarenwet is de gemeente gehouden om jaarlijks een integriteitsverslag aan de raad uit te brengen. Hierin wordt ook fraude binnen de eigen organisatie gemeld. In de nieuwe kadernota rechtmatigheid worden decentrale overheden verzocht om in hun jaarverslag een paragraaf op te nemen over integriteit en fraude. Het jaarverslag heeft wel meer ‘exposure’ dan een integriteitsverslag. De aanbeveling vereist niet dat de gemeente de privacy van de betrokkenen schendt of dat de gemeente zichzelf met de tekst juridisch kwetsbaar moet maken. Wel ziet de aanbeveling erop dat de gemeente open en transparant is over haar eigen interne beheersing. Gezien de formulering van de aanbeveling gaat het primair om financiële fraude, fraude met financiële gevolgen of fraude die de jaarrekening raakt. Het staat de gemeente uiteraard vrij om deze aanbeveling breder te interpreteren. Wij zien wel dat de gemeente vanaf 2021 diverse stappen heeft gezet om invulling aan voorgaande onderwerpen te geven. Mede middels het aanstellen van een integriteitsteam inclusief coördinator integriteit, een procedure nevenwerkzaamheden in te stellen, een sanctiebeleid op te nemen in het personeelshandboek en het onderwerp integriteit een terugkerend onderwerp te laten zijn in de gesprekkencyclus tussen direct leidinggevende en werknemer.

Wij hebben de gemeente verzocht om in het jaarverslag de hierboven genoemde elementen toe te lichten, en periodiek een integriteitsverslag alsmede een Misbruik & Oneigenlijk Gebruik (hierna: M&O) beleid of de bestaande nota risicomanagement en de frauderisicoanalyse aan te vullen met externe (fraude) risico’s op te stellen en intern te bespreken.

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

33

Wet Normering Topinkomens Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2021 niet meer bedragen dan € 209.000 per jaar. Daarnaast dienen instellingen de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. In 2021 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. Vertrek, vervanging en aantreding zijn lastige onderwerpen binnen de complexe WNT-regelgeving. Om tot de definitieve tabel met WNT-gegevens te komen waren diverse correcties nodig. Wij constateren dat de kennis over de complexe aspecten van de WNT onvoldoende kennis bij de gemeente Dinkelland aanwezig is. Die kennis kunt u overigens inhuren of zelf opleiden. Het is wel zaak om de kennisbehoefte tijdig te signaleren en een oplossing te organiseren.

34

Bijlagen

Bijlage 1: Materialiteit Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

Controleaanpak en uitvoering controle Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met de door ons voorgenomen controleaanpak. Dat houdt in dat wij onze controle voor een groot deel gegevensgericht hebben uitgevoerd. Onze controleaanpak is onder andere gebaseerd op een adequate risicoanalyse. Wij hebben enkele gesprekken met ambtelijk medewerkers gevoerd over de binnen de gemeente Dinkelland intern toegepaste risicoanalyse, het werkprogramma en de aanpak van de te verrichten verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Goedkeurings- en rapporteringstolerantie De raad bepaalt de goedkeuringstolerantie die de accountant bij zijn controle van de jaarrekening dient te hanteren. Normaliter wordt hiervoor de richtlijn op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) aangehouden, zo ook door de gemeente Dinkelland. Op grond van de jaarrekening 2021 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 1% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 720.000 en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 2.160.000. Wordt deze goedkeuringstolerantie niet overschreden, dan kan een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. De goedkeuringstolerantie is een kwantitatieve maatstaf.

De uiteindelijke oordeelsvorming is echter altijd een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve afwegingen. De rapporteringstolerantie is door de gemeenteraad bepaald op een absoluut bedrag van € 50.000, zowel voor fouten als voor onzekerheden.

36

Bijlage 2: Onafhankelijkheid en ViO Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2021 Gemeente Dinkelland

Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Dinkelland De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Eshuis ingebed. Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Eshuis beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie:  Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.