2023-69 Presentatie landbouwavonden NOT (bijlage 1).pdf

Toekomst Toekomstvoor voor ons onsplatteland platteland

Landbouwavonden Noordoost Twente

September 2023

Programma voor deze avond • Welkom en opening • Presentatie PPLG algemeen – Harke Dijksterhuis • Presentatie PPLG Inhoud – Hero Klinker • Aanpak en vervolgproces NOT – Reinier de Groot • Sluiting

Vooraf: leven in turbulente tijden • Uitgangspunt: ontwerp-PPLG Overijssel, 1 juli ingeleverd bij Rijk • Nieuwe provinciale coalitie medio juli • Onderhandelingen landbouwakkoord vastgelopen

• Val van het kabinet, nieuwe verkiezingen 22 november • 2e Kamer: wat wordt wel/niet controversieel? • Behandeling stikstofwet, besluitvorming NPLG, Transitiefonds 1e Kamer • Prinsjesdag -> wat wel/niet in begroting • Wekelijks media-uitingen (minister v.d. Wal, rapport WUR, etc) -> Grote lijnen duidelijk, uitwerking en bijbehorende keuzen nog niet allemaal

-> Blij met het constructieve gesprek, ook in NOT

WAAROM (nu) een PPLG Overijssel? Herstel van de natuur, slot er af, leefbaar landelijk gebied Onderbouwing voor afhouden Intrekkingsverzoeken vergunningen Gedeeltelijke oplossingen kunnen ontstaan voor de PAS-melders Geld: zonder PPLG geen rijksmiddelen; we komen bovenop de stapel Wettelijke verplichting Wsn: gebiedsplan stikstof 1 juli 2023 Gebieden willen dat we nu doorgaan, verlies aan energie in de gebieden Urgente vraagstukken: we hebben flink wat te doen in Overijssel We willen (helpen) versnellen

>90%

landbouw en natuur

Drie kerndoelen PPLG Overijssel

Aanpak PPLG Overijssel

Toekomstbestendig perspectief landbouw

Aanpak: gebiedsgericht

Aanpak: gebiedsgericht

Planning op hoofdlijnen

Verwacht vervolgproces Q3 en Q4 2023 • Verdere uitwerking gebiedsprogramma’s en definitief ontwerp PPLG • Beoordeling voor het Rijk Q1 en Q2 2024

• Bestuurlijke besluitvorming (gebiedstafels, GS en PS) • Definitief ontwerp PPLG ter inzage (i.c.m. OER Omgevingsvisie) • Behandeling in gemeenteraden, AB’s en achterbannen • Opstellen definitieve reactienota Q3 en Q4 2024 • Definitieve vaststelling PS Start koploperprojecten en verkenningen

Natuur versterken • 1 - Schoon water, robuuste natuur en minder emissies van broeikasgassen • Deel van doelen voor natuur, water en klimaat zijn bekend en verdeeld. • Veenweide gebieden Noord West Overijssel • KRW-waterlopen en de landbouwgebieden daaromheen • Natura2000-gebieden

Leefbare en economisch sterke toekomst

Versterken sociaal-economische kwaliteit • Inzicht - Wat is de sociaal-economische impact van het PPLG Overijssel op de gebieden? • Samen met Wageningen Universiteit (WUR ontwikkelen we objectieve impactmeting (pilot Salland)

• Uitzicht - Wat is het sociaal-economisch perspectief ? • Uitvoering – Welke maatregelen zijn hiervoor nodig per gebied?

Sociaal-economische kwaliteit > Noordoost Twente • Landschappelijke kwaliteit en grondsoorten: Hoge zandgronden en essen. Landbouw beeldbepalend • Identiteit en erfgoed in Twente: Veel archeologische essen in het gebied. Relatief veel landgoederen. • Economie: groei in werkgelegenheid, maar die blijft wel achter ten opzichte van Overijssel en Nederland. Landbouw zorgt voor zeer veel banen in deze regio • Brede welvaart: gemiddelde score, tevreden over wonen, in Twente wordt gezondheid als minder ervaren, besteedbaar inkomen lager dan Landelijk gemiddelde

Toekomst voor boeren

Toekomstbestendig perspectief landbouw > Noordoost Twente Aandachtspunten: 1.

Relatief groot aandeel hoogproductieve landbouw – moet gaan voldoen aan basiskwaliteit natuur, hetgeen naar verwachting grotendeels kan worden ingevuld met managementmaatregelen (weidegang, voer, mestaanwending, e.d.).

2.

In extensievere gebieden, zoals rondom Natura 2000 en waterwingebieden, zal een basiskwaliteit natuur plus gehaald moeten worden, waarbij meer agrobiodiversiteit en ecosysteemdiensten financieel kunnen ondersteunen.

3.

Ter versterking van de boer- burgerverbinding liggen er rondom steden zoals Oldenzaal, kansen voor verbreding van agrarische bedrijfsmodellen (korte keten, zorg, recreatie, ed) en groen- blauwe bruine (recreatiepaden) dooradering.

4.

Landschappelijke achteruitgang kan worden gekeerd door invulling te geven aan groen- blauwe - bruine (recreatiepaden) dooradering.

5.

Hoge veedichtheid – aandachtspunten als grondgebondenheid maatgevend wordt (om te kunnen voldoen aan de opgaves voor water, klimaat en natuur zal de veestapel krimpen).

6.

In de hoogproductieve kringlooplandbouw gebieden zijn we zuinig op goede geschikte landbouwgronden, dus weinig extra nieuwe functies die belemmerend kunnen werken mogelijk maken.

7.

Grond is goed en schaars… van stoppers aankopen… en grotendeels weer uitgeven aan andere agrariërs.

Pakket 1 : Stoppen/afbouwen stimuleren Reductie: Extensivering door stoppen met vee Consequentie : Stoppen als enige realistische optie Oplossing : Goede afbouw / stoppers regeling, alternatieve verdienmogelijkheden, bijvoorbeeld biobased/ koolstofboer, functie elders of pensioen Pakket 2(a) : Extensivering met meer grond Reductie: Extensivering door meer grond onder hetzelfde bedrijf (aantal koeien).

Consequentie : Extra grond onder het bedrijf, zonder vergunning en verdienmodel er onder. Oplossing : Grond tegen lagere waarde aankopen of via pacht aanbieden, of maatregelpakket incl. vergoeding voor de nieuwe hectares. Pakket 2(b) : Extensivering met minder koeien Reductie: Minder vee (minder dieren) op hetzelfde bedrijf (dezelfde hectares). Consequentie : Inkomsten-gat oplossen via bedrijfsverbreding (omvormen of toepassen multifunctionele landbouw, bedrijfsvoering ‘opnieuw’ inregelen, en toevoegen nieuwe functies aan bedrijf. Oplossing : Alternatieve verdienmogelijkheden faciliteren middels omvormers- / transitiefonds, bieden van meer planologische ruimte. Pakket 3 : Doorgaan in hoogproductief gebied (optimaliseren) Reductie: Innovaties en management maatregelen op het erf. Consequentie : Eventueel hoge investeringslasten, onzekerheid over meetbaarheid en borgbaarheid.

Oplossing : Ten behoeve van borging normen op bedrijfsniveau formuleren, gewenste innovaties stimuleren (financieren en subsidiëren).

Gecombineerde aanpak: DENKLIJN • Spoor 1 – Naar een grondgebonden melkveehouderij Provincie breed geleidelijk realiseren van een grondgebonden melkveehouderij (binnen de kaders van het verwachte Landbouwakkoord) • Spoor 2 – Gebiedsgerichte opgaven Gebiedsgericht realiseren van een aanpak voor de KRW-opgave op met name de droge zandgronden in Twente, de veenweide opgave in Noordwest Overijssel, de opgave voor minder stikstofemissie en extra (boerenland) natuur in de overgangsgebieden rond Natura 2000-gebieden en de opgave voor de groenblauwe dooradering

• Spoor 3 - Bedrijfsgerichte- en ketengerichte maatregelen Bedrijfsgericht uitvoeren van maatregelen voor toekomstbestendige landbouw binnen de randvoorwaarden voor milieu en met goede verdienmodellen • Spoor 4 - Inzet op vitaal platteland met hechte gemeenschappen

Kostenraming 5 miljard Spoor gecombineerde opgave

Globale raming

1

Bevordering grondgebonden melkveehouderij en vermindering emissies veehouderij

€ 1,8-2,0 miljard

2

Gebiedsgerichte opgave voor natuur, water en klimaat in de uitwerkingsgebieden**

€ 1,7-2,0 miljard (deels 30-jarige afspraken)

3

Bedrijfsgerichte- en ketengerichte maatregelen

€ 175-250 miljoen

4

Sociaal-economische kwaliteit

€ 100 miljoen (aan rijksinvesteringen, financiering vanuit EU, provincie, partners, met mogelijkheden voor vermeerdering vanuit bestaand beleid)

5

Proceskosten gebiedsprocessen

€ 175-220 miljoen (nader te ramen aantal projecten per categorie)

6

Inflatielasten (bij 3%)

750 miljoen

Totaal

€ 4,7-5,3 miljard

Aanpak en vervolgproces Noordoost Twente

Gebiedsprogramma Initiatieven / verzoeken Samenwerking

Vervolg op info-avonden > inloopmomenten Email / contact gganoordoosttwente@overijssel.nl

VRAGEN?