Uitvoeringsagenda - regenboogbeleid

Regenboog uitvoeringsagenda 2026-2027

Dijk en Waard

1

Voorwoord “Waar is de doelgroep?” is de eerste vraag die werd gesteld tijdens de themabijeenkomst over de LHBTIQIA+-gemeenschap. Ik was uitgenodigd door een kennis bij MET om met de gemeente in gesprek te gaan. Al snel bleek dat ik de enige queer inwoner aan tafel was. De vraag bleef bij mij doorklinken en er ontstond een gevoel van herkenning. Wat ik daar in het klein ervaarde, weerspiegelde Dijk en Waard voor mij ook in het groot. De mensen die we willen bereiken zijn voor de gemeente en voor elkaar nagenoeg onzichtbaar. Dijk en Waard voelt niet heel groot, zeker wanneer je studeert in Amsterdam. In Amsterdam vond ik het makkelijk om mijn ingroep te vinden. Regenboogvlaggen, parades en queer groepen zijn daar niet weg te denken. Ook in Alkmaar en Hoorn komen er steeds meer queerinitiatieven van de grond. De verbintenis die ik daar ervaar, voel ik als een gemis in mijn eigen gemeente. Als we het hebben over het opbouwen van acceptatie, hebben we het vaak over het bijbrengen van kennis en het opstellen van maatregelen. Maar waar ik hoop dat Dijk en Waard naartoe beweegt, is dat er meer georganiseerd wordt vóór en dóór queer personen. Net als een Oekraïense markt, streekmarkt of een Mixtream zou er ook een pridemarkt, een dragbingo in Kompleks of een queer filmavond in de Vue georganiseerd kunnen worden.

Dit kan ook voor blijvende vormen van zichtbaarheid, zoals een queer boekenkast in de bibliotheek of het laten wapperen van de regenboogvlag (niet alleen op “speciale” dagen). Laagdrempelige ontmoetingen geven de ruimte voor iedereen om uit zijn eigen bubbel te treden en vooroordelen uit te dagen. Ik denk daarom dat dit een goede stap is om regenboogacceptatie te vergroten en voor de gemeente om, zowel met woorden als daden, te laten zien dat Dijk en Waard een plek is voor iedereen.

Terra Kwint, Regenbooginwoner Dijk en Waard

Inhoudsopgave

2

Inhoud Voorwoord .....................................................................................................................................................................................................................................2 Inhoudsopgave ..............................................................................................................................................................................................................................2 Waarom een regenboogagenda? ..............................................................................................................................................................................................4 Wat doen we al ..........................................................................................................................................................................................................................4 1.

Inleiding ..................................................................................................................................................................................................................................4 2.1 Ontwikkellijn 1: Een florerende Dijk en Waardse regenbooggemeente ...............................................................................................................................5

2.

Ambitie en uitvoering ..............................................................................................................................................................................................................5 Wat gaan we doen .....................................................................................................................................................................................................................6

3. Financieel ..................................................................................................................................................................................................................................8 4. Monitoring ..................................................................................................................................................................................................................................8

3

Wat doen we al De afgelopen jaren is de aandacht voor de LHBTIQA+ geïntensiveerd. Sinds 2025 is de gemeente aangesloten bij Alkmaar en andere gemeenten in de regio. We zijn trots op wat er al staat en deze agenda continueert wat er al is opgezet.

1. Inleiding In 2025 is de Beleidsvisie Diversiteit & Inclusie 2025-2032 vastgesteld. Aan de hand van drie ambities laten we zien hoe wij als Dijk en Waard aan de slag willen gaan om van deze gemeente een fijne, veilige en inclusieve plek voor iedereen te maken.

Actieve werkgroep LHBTIQA+ Samen met discriminatie.nl, MET Dijk en Waard en de verschillende VOscholen hebben we sinds een paar jaar een werkgroep LHBTIQA+. Met deze groep organiseren we onder andere onze deelname aan de Pride, Coming Out Day en Paarse Vrijdag. Ook wordt hier uitgewisseld over de ervaringen met uitsluiting en het opgroeien als queer persoon. Deze groep wordt in 2025 via de antidiscriminatieagenda uitgebreid om inclusie en diversiteit breed aan te pakken op scholen. Ergens op de Regenboog Regionaal is de samenwerking stevig. Samen met de gemeenten in de regio Alkmaar hebben we in 2025 hard gewerkt om een platform voor en door de regenbooggemeenschap te ontwikkelen. Regenboogzebrapad Op initiatief van GSA-leerlingen (GSA = Gay-Straight Alliance) is er een regenboogzebrapad aangelegd in de gemeente. Gespecialiseerde hulpverlening voor LHBTIQA+ AZC-bewoners Vluchtelingen komen onder andere naar Nederland toe, omdat zij bij de LHBTIQA+ gemeenschap horen en daardoor niet veilig zijn in hun eigen land. Deze groep heeft specifieke psychische uitdagingen. Stichting Choices Support Centre ondersteunt deze groep met psychologische eerste hulp; zo helpen we vluchtelingen om te gaan met trauma’s en voorkomen we depressie en problematisch middelengebruik.

Waarom een regenboogagenda? Dit is niet de eerste regenboogagenda voor onze gemeente. Heerhugowaard was al een zelfbenoemd regenbooggemeente. Deze agenda is deels een herijking van de eerdere agenda. De Beleidsvisie Diversiteit & Inclusie 2025-2032 is hierin richtinggevend.

4

2. Ambitie en uitvoering

2.

In dit hoofdstuk beschrijven we de ambitie “Iedereen op de regenboog” en de bijbehorende ontwikkellijnen in vogelvlucht.

3.

We laten zien wat we per ontwikkellijn gaan doen in 2026-2027, hoe we dat gaan doen en met wie. Per actie geven we aan welke rol de gemeente in het geheel gaat oppakken: • Verbinder: brengt verschillende partijen en belanghebbenden samen om samenwerking en synergie te bevorderen • Aanjager: stimuleert en motiveert initiatieven en projecten • Facilitator: ondersteunt en faciliteert processen en activiteiten door middelen en expertise beschikbaar te stellen • Uitvoerder: voert concrete projecten en maatregelen uit • Regisseur: coördineert en stuurt de uitvoering, bewaakt de voortgang en zorgt voor afstemming tussen verschillende initiatieven

4.

5.

6.

2.1 Ontwikkellijn 1: Een florerende Dijk en Waardse regenbooggemeente Deze ontwikkellijn is tweeledig. Aan de ene kant willen we focussen op de gemeenschap zelf. Er is behoefte aan evenementen en safe spaces waar mensen veilig samen kunnen komen en zichzelf kunnen zijn. Aan de andere kant werken we toe naar een samenleving waar “anders zijn” geaccepteerd is, zodat de hele gemeente een safe space is. Voorlichting, voorbeeldgedrag, ontmoeting en verbinding worden gezien als belangrijke middelen om de Dijk en Waardse gemeenschap regenboogvriendelijk te maken. De doelen op hoofdlijnen zijn: 1. Vrijheid van expressie: Dijk en Waard is een tolerante gemeente

5

waar mensen vrij zijn om zichzelf te zijn. Online en fysieke ontmoetingsplekken: zodat de regenbooggemeenschap safe spaces heeft om bij elkaar te komen. Inclusiesubsidie: via het subsidiebeleid geven we extra aandacht aan activiteiten waar de regenbooggemeenschap in meegenomen wordt. Routekaart bij discriminatie of onveilige situaties: zodat mensen weten waar ze naartoe kunnen als ze onrecht zien gebeuren. Dit doel wordt ook benoemd in de antidiscriminatie-agenda 2026-2027 met bijbehorende acties. Rolmodelfunctie: we nemen als gemeente onze rolmodel functie serieus; we zorgen bijvoorbeeld dat we zichtbaar zijn bij speciale LHBTIQA+ gebeurtenissen zoals Pride Alkmaar en Coming Out Day. Partners verbinden: we verbinden maatschappelijke partners in een lokale regenboogcoalitie. Op deze manier weten professionals elkaar beter te vinden en krijgen ze meer slagkracht om activiteiten op te zetten.

onderzoek kunnen we een goed plan van aanpak opstellen hoe we deze weerstand aan kunnen pakken. Zo vergroten we de vrijheid van mensen om zichzelf te uiten.

Wat gaan we doen LHBTIQA+ ‘feestdagen’ vieren Ook de komende jaren zal Dijk en Waard meedoen met de Pride Alkmaar. Ook besteden we wederom aandacht aan speciale dagen zoals Coming Out Day en Paarse Vrijdag. Dit doen we niet alleen voor inwoners, maar ook voor de LHBTIQA+-personen die werkzaam zijn bij de gemeente. Op deze manier willen we laten zien dat we achter de regenbooggemeenschap staan.

Met wie: MET Dijk en Waard, Discriminatie.nl, scholen Onze rol: facilitator, uitvoerder regisseur Mogelijkheden onderzoeken voor ontmoetingsplekken voor queer mensen Dat Dijk en Waard regenboog inwoners heeft, staat vast. Deze groep, en dan vooral de groep van 18 tot 45 jaar, is echter niet goed zichtbaar. Dit is mede omdat wij weinig queer georiënteerde ontmoetingsplekken hebben binnen de gemeente. De komende jaren gaan we onderzoeken hoe een ontmoetingsplek voor LHBTIQA+ personen vormgegeven kan worden binnen bestaande initiatieven dan wel via nieuwe initiatieven. Het doel is niet om te concurreren met Alkmaar; wel vinden we het belangrijk dat deze groep ook in hun eigen gemeente samen kan komen in het openbaar.

Met wie: MET Dijk en Waard, Discriminatie.nl, maatschappelijke partners, GSA-leerlingen Onze rol: aanjager, verbinder, facilitator, regisseur Samenwerking met het COC versterken Het COC is een belangenorganisatie die zich actief inzet voor een diverse en inclusieve samenleving. Zij verbinden de regenboogbeweging en komen op voor emancipatie, acceptatie en gelijke rechten voor LHBTIQA+ personen. In Dijk en Waard is COC ook vertegenwoordigd. De komende periode willen we de band met het COC versterken. Zo kunnen we op de lange termijn de LHBTIQA+ gemeenschap in Dijk en Waard ook meer verenigen.

Met wie: MET Dijk en Waard, Discriminatie.nl, maatschappelijke partners Onze rol: aanjager, verbinder, facilitator, regisseur

Met wie: COC Noord-Holland Onze rol: aanjager, verbinder, facilitator

Queer kunst en cultuur in publieke ruimtes Bekend maakt bemind. Door queer kunst en cultuur meer in de spotlight te zetten, willen we queer-zijn normaliseren. Denk bijvoorbeeld aan kunsttentoonstellingen in het gemeentehuis, bij de Binding of in buurthuizen. Of een queer-boekenhoek in de bibliotheek. Daarnaast willen we queer kunstenaars motiveren om hun werk in Dijk en Waard te tonen.

Weerstandsonderzoek op scholen Mede dankzij de verharding in de maatschappij merken we dat de weerstand richting de LHBTIQA+ gemeenschap groeiende is. Dit is extra zichtbaar tijdens speciale dagen zoals Paarse Vrijdag. We signaleren bijvoorbeeld dat ouders kinderen thuishouden tijdens dit soort vieringen of dat jongeren regenboogsymbolen vernielen. We willen onderzoeken waar dit weerstand op de scholen vandaan komt. Met de uitkomsten van dit

Met wie: MET Dijk en Waard, Discriminatie.nl, maatschappelijke partners, LHBTIQA+ makers Onze rol: aanjager, verbinder, facilitator, regisseur

6

Inclusiesubsidie voor LHBTIQA+ activiteiten Momenteel kunnen subsidieaanvragers al kans maken op extra financiële middelen, wanneer zij specifieke doelgroepen zoals de regenbooggemeenschap actief bedienen met hun activiteiten. De komende jaren gaan we meer bekendheid geven aan deze regeling. Zo hopen we een impuls te geven aan de hoeveelheid queer activiteiten binnen de gemeente.

Regenboogpeiling uitvoeren De GGD Hollands Noorden voert al een aantal jaren een regenboogpeiling uit voor diverse gemeenten in Noord-Holland Noord. Deelname biedt de mogelijkheid voor meer gemeente specifieke informatie. Dijk en Waard doet hier vanaf december 2025 voor het eerst aan mee. Met wie: GGD, inwoners Onze rol: facilitator

Met wie: LHBTIQA+ gemeenschap, MET Dijk en Waard, Discriminatie.nl, maatschappelijke partners Onze rol: aanjager, verbinder, facilitator, regisseur Doorontwikkeling en borging: ‘Ergens op de Regenboog’ ‘Ergens op de Regenboog’ is een platform voor en door LHBTIQA+ personen. Op het platform is informatie te vinden, maar ook levensverhalen, events, nieuws, handige links en betrokken organisaties. Alkmaar is de trekker van dit project mede door hun levendige LHBTIQA+ gemeenschap. In 2026-2027 willen we dit platform gebruiken om ook de gemeenschap in Dijk en Waard een impuls te geven. Met wie: gemeentes in Noord-Holland, MET Dijk en Waard, Discriminatie.nl, regionale samenwerkingspartners Onze rol: aanjager, verbinder, facilitator

7

3. Financieel Voor de uitvoering van de regenboogagenda staat momenteel een budget € 10.000 in de begroting. Dit bedrag is voldoende om de acties uit deze uitvoeringsagenda te dekken. Zie verder de bijgevoegde begroting Uitvoeringsagenda’s Diversiteit en inclusie.

4. Monitoring Voor de monitoring van deze regenboogagenda maken we gebruik van • • • •

De jaarlijkse antidiscriminatie monitor van discriminatie.nl De tweejaarlijkse veiligheidsmonitor Dijk en Waard Landelijke cijfers over de LHBTIQA+ gemeenschap De regionale GGD-regenboogmonitor

Ook zullen we elk jaar de themabijeenkomst inclusie herhalen, om kwalitatieve gegevens te verzamelen rond het gevoel van inclusie en discriminatie, zoals inwoners ervaren. We delen deze resultaten met de raad; over twee jaar gebruiken we ze om de regenboogagenda 2028-2029 op te stellen.

8