Raadsvoorstel Opheffen erfgoedcommissie Langedijk en instellen gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard (ondertekend)

Raadsvergadering: 14-03-2023 Besluit: unaniem aangenomen

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Onderwerp: Datum raadsvergadering: Agendapunt: Portefeuillehouder: Programma begroting:

0000459803 Opheffen erfgoedcommissie Langedijk en instellen gemeentelijke adviescommissie erfgoed 14 maart 2023 7a A.M. Groot Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Publiekssamenvatting De lokale erfgoedcommissie van de voormalige gemeente Langedijk wordt per 1 mei 2023 opgeheven. De taken van deze erfgoedcommissie worden ondergebracht bij de gemeentelijke adviescommissie erfgoed uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. De beide commissies hebben nu als taak te adviseren over de omgevingsactiviteit monumenten op respectievelijk het grondgebied van de voormalige gemeente Langedijk en de voormalige gemeente Heerhugowaard. In de nieuwe situatie bestaat er slechts één adviescommissie erfgoed, onder de naam gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard, voor het gehele grondgebied van de gemeente Dijk en Waard. . Eén lid uit de erfgoedcommissie Langedijk zal zitting nemen in de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. Voorgesteld besluit De gemeenteraad besluit: 1. De Erfgoedcommissie Langedijk per 1 mei 2023 op te heffen. 2. De taken met betrekking tot de advisering over omgevingsactiviteit voor rijks, provinciale en gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden te beleggen bij een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard, zoals bedoeld in de Omgevingswet, uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. 3.

Het college van burgemeester en wethouders conform bijgevoegd mandaatbesluit te mandateren voor het op eigen verzoek ontslaan van leden van en het aanstellen van nieuwe leden voor de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. 4. De nieuwe gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard op 1 mei 2023 in werking te laten treden. 5. De Concept Verordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard vast te stellen. 6. Het Reglement van Orde op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard te accepteren als reglement voor de werkwijze van deze adviescommissie. Inleiding Het voorstel om de erfgoedcommissie Langedijk op te heffen komt voort uit een tweetal aanleidingen. Ten eerste is het sinds de fusie van 1 januari 2022 niet langer gewenst om voor de verschillende kernen verschillende werkwijzen en/of verschillende adviescommissies aan te houden. Eén gemeente vraagt om één werkwijze en één adviescommissie erfgoed. De huidige taken van de erfgoedcommissie Langedijk worden vanaf 1 mei 2023 belegt bij de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard uitgevoerd door Mooi Noord-Holland.

De tweede aanleiding is te vinden in de aankondiging van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024, die een nieuwe gemeentelijke adviescommissie voor advies over de omgevingsactiviteit voor (rijks)monumenten verplicht stelt. De Omgevingswet schrijft voor dat deze gemeentelijke adviescommissie voor invoering van de Omgevingswet door de raad wordt aangesteld. Om in de noodzaak van een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard te voorzien wordt er gekozen deze taak door Mooi Noord-Holland uit te laten voeren. Beoogd effect Het voorstel beoogd meer eenduidigheid voor initiatiefnemers en de organisatie te creëren door één gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard aan te wijzen. Ook zorgt de opheffing van de huidige lokale erfgoedcommissie en het beleggen van haar taken bij de een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en waard via de organisatie Mooi Noord-Holland ervoor dat de advisering op rijksmonumenten, maar ook op provinciale en gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden, conform de Omgevingswet wordt verankerd. Kader Het voorstel is een direct voortvloeisel uit de fusie en het streven naar een eenduidige werkwijze binnen de gemeente Dijk en Waard.

Maar ook de Omgevingswet en de verplichting tot het aanstellen van een gemeentelijke adviescommissie voor minimaal de advisering over de aanvraag omgevingsvergunningen met betrekking tot rijksmonumenten ligt ten grondslag aan dit voorstel. Motivering per besluitpunt 1. De lokale erfgoedcommissie Langedijk per 1 mei 2023 op te heffen Op gemeentelijk niveau heeft het opheffen en onderbrengen van de taken bij een gemeentelijke adviescommissie erfgoed een gunstig effect op het proces tot verlening van omgevingsvergunningen voor rijks, provinciale en gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden. Zowel initiatiefnemers als de organisatie hebben hier baat bij. Mooi Noord-Holland neemt naast het advieswerk ook de administratieve taken, zoals organisatie van de vergaderingen en verslaglegging, op zich. Dit werk wordt voor de kernen die onder het voormalige Langedijk vallen nu uitgevoerd door de medewerker erfgoed 2. De taken met betrekking tot de advisering over omgevingsvergunningen voor de rijks, provinciale en gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden te beleggen bij een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard, zoals bedoeld in de Omgevingswet, uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet, vermoedelijk 1 januari 2024, vervallen de huidige erfgoedcommissies van rechtswege.

Om te voorkomen dat er niet meer voldaan kan worden aan de wettelijke verplichting, dienen de wettelijke taken in het kader van de advisering over rijksmonumenten en op gemeentelijk niveau ook voor provinciale en gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden, voor inwerkingtreding van de Omgevingswet bij een door de raad aangewezen adviescommissie neergelegd te worden. Het voorstel is dit bij een integrale gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard, uitgevoerd door Mooi Noord-Holland, te doen. Mooi Noord-Holland is een niet-commerciële partij die enkel in de provincie Noord-Holland voor diverse gemeenten opereert. Zij heeft daardoor veel kennis over het erfgoed binnen de gehele provincie. Daarbij maakt de organisatie gebruik van een groot aantal deskundigen, die in de commissie ingezet kunnen worden. Na het verlopen van de zittingstermijn, vier jaar met een eenmalige mogelijkheid tot verlenging van nogmaals vier jaar, kan Mooi Noord-Holland nieuwe leden uit hun eigen poule van deskundigen inzetten.

2

3. Het college van burgemeester en wethouders conform bijgevoegd mandaatbesluit te mandateren voor het op eigen verzoek ontslaan van leden en het aanstellen van nieuwe leden voor de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. Mooi Noord-Holland maakt gebruik van een groot aantal deskundigen, die in de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard ingezet kunnen worden. Na het verlopen van de wettelijk bepaalde zittingstermijn, vier jaar met een eenmalige mogelijkheid tot verlenging van nogmaals vier jaar, kan Mooi Noord-Holland nieuwe leden uit hun eigen poule van deskundigen inzetten. Zij werken constant aan werving van deskundigheid. Normaal zou de aanstelling van de leden voor de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard alleen door middel van een raadsbesluit kunnen worden besloten. Door het mandaat hiervoor neer te leggen bij het college van burgemeester en wethouders kunnen bij het aflopen van het termijn of het tussentijds op eigen verzoek ontslaan van leden snel nieuwe leden worden benoemd. Zo wordt voorkomen dat de procedure tot werving en aanstelling leidt tot beperking van de adviesmogelijkheid van de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. Indien de raad niet tevreden is over het functioneren van de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard kan zij ook na het nemen van een mandaatbesluit het college hierop aanspreken.

4. De nieuwe gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard op 1 mei 2023 in werking te laten treden. Het instellen van een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard die voldoet aan de eisen van de Omgevingswet dient voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet plaats te vinden. Door voor een vaste datum te kiezen, in dit geval 1 mei 2023, is tijdig voldaan aan de eisen van de nieuwe wet, zowel bij verwachte inwerkingtreding als eventueel uitstel. 5. De Concept Verordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard vast te stellen. De Verordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard heeft ten doel de wijze waarop de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard opereert vast te leggen. Zo is voor alle partijen, gemeente, adviescommissie en initiatiefnemers, duidelijk wat zij kunnen verwachten van deze adviescommissie en op basis van welke spelregels de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en waard haar werk uitvoert. 6. Kennis te nemen van het ‘Reglement van Orde op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard’ als werkrichtlijnen van deze adviescommissie. Het Reglement op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard is een reglement dat de werkwijze van deze adviescommissie vastlegt en is een document dat door deze adviescommissie zelf wordt gehanteerd als richtlijn.

Het is aansluitend aan de Verordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard en geeft nadere invulling aan enkele paragrafen uit de Verordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. Hierdoor is inzichtelijk hoe deze adviescommissie functioneert en welke eisen er aan de samenwerking tussen de gemeentelijke adviescommissie Dijk en Waad uitgevoerd door Mooi Noord-Holland en het bevoegd gezag worden gesteld. Het Reglement van Orde wordt tijdens de eerste bijeenkomst van de gemeentelijke adviescommissie erfgoed vastgesteld conform het bijgevoegde voorbeeld.

Kanttekeningen en risico’s 1. De huidige commissie Langedijk betreurt het opheffen van de lokale erfgoedcommissie voor specifiek Langedijk en zou graag aanblijven als adviescommissie voor ruimtelijke ontwikkelingen en andere beleidsontwikkelingen waarin erfgoed een rol speelt.

3

De erfgoedcommissie Langedijk benadrukt dat advisering over erfgoed breder is dan bouwaanvragen alleen. Ze wil daarom graag blijvend meedenken met ruimtelijke plannen en andere ontwikkelingen, waarin specifieke kennis van het lokale erfgoed een rol speelt. De specifieke lokale deskundigheid die in de huidige erfgoedcommissie Langedijk is geborgd, wordt gezien als een waardevolle toevoeging aan de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. In het huidige voorstel wordt dit ondervangen door één lokaal commissielid via Mooi NoordHolland in te zetten in de nieuwe adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. De beleidsmedewerker erfgoed is daarnaast binnen Dijk en Waard belast met de advisering over erfgoed in de ruimtelijke ordening. De beleidsmedewerker maakt hierbij zoveel mogelijk gebruik van de lokale kennis van historische verenigingen en lokale deskundigen binnen de gemeente Dijk en Waard. Dit is nu ook al het geval voor specifieke lokale deskundigheid binnen het gebied van de voormalige gemeente Heerhugowaard. Ook in de toekomst willen we deze constructie, op vrijwillige basis, voortzetten. Alternatieven Er is gekeken naar de mogelijkheid de erfgoedcommissie Langedijk aan te houden als specialistische commissie voor ruimtelijke ontwikkelingen en andere beleidsontwikkelingen met betrekking tot erfgoed.

De conclusie van dit onderzoek was echter dat het handhaven van een tweede commissie achter de wettelijk verplichte gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard de procedures rondom de omgevingsvergunningen en ruimtelijke planontwikkeling zou benadelen. Daarnaast is de lokale commissie alleen gericht op het gebied van de voormalige gemeente Langedijk. Een tweede argument om geen tweede commissie aan te houden, is te vinden in de capaciteitsvraagstukken die ontstaan wanneer na een zittingstermijn van 4 tot 8 jaar de leden vervangen moeten worden. Het is niet eenvoudig om gekwalificeerde leden te vinden, die deze taken op zich willen nemen. Concluderend zijn er te veel bezwaren om een tweede commissie achter de hand te houden voor advisering over erfgoed in ruimtelijke ontwikkelingen en beleid, terwijl er in principe voldoende borging op dit punt aanwezig is. Als tweede alternatief is er gekeken om de taken van de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard geheel te beleggen bij een adviescommissie bestaande uit alleen lokale deskundigheid. Dit alternatief is vervallen wegens de hierboven reeds benoemde capaciteitsvraagstukken. Samenwerking en participatie Er heeft participatie plaatsgevonden in de vorm van overleg met de erfgoedcommissie Langedijk over hun standpunten en advies met betrekking tot het voornemen de commissie op te heffen.

Het advies van de commissie is nader onderzocht alvorens tot dit voorstel te komen. Daarnaast heeft er overleg plaatsgevonden met Mooi Noord-Holland over hun eventuele taken en de mogelijkheid een lid van de erfgoedcommissie Langedijk op te nemen in de nieuwe gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. Dit laatste is tevens op verzoek van de erfgoedcommissie Langedijk. Heeft het voorstel financiële gevolgen? Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen. De adviezen van de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard bij aanvragen omgevingsvergunning voor (rijks, provinciale en gemeentelijke) monumenten en karakteristieke panden is opgenomen in de legesverordening Dijk en Waard, waardoor de kosten voor advisering worden verhaald op de initiatiefnemer.

4

Communicatie Over het besluit heeft in een eerder stadium overleg plaatsgevonden met de huidige leden van de Erfgoedcommissie Langedijk. Zij hebben hun bedenkingen in de vorm van een advies kenbaar gemaakt. In de komende periode zal met de leden worden gecommuniceerd via de secretaris van de commissie, de beleidsmedewerker erfgoed, over de voortgang van het besluit. De leden zullen bij definitieve opheffing van de erfgoedcommissie op passende wijze worden bedankt voor hun inzet. Uitvoering Na uw besluit wordt een datum gekozen voor een passend afscheid van de huidige erfgoedcommissieleden. Daarnaast wordt Mooi Noord-Holland geïnformeerd over de vastgestelde startdatum van de werkzaamheden. Bijlagen die onderdeel uitmaken van het besluit Bijlage 1 – Concept Mandaatbesluit bevoegdheid benoeming leden GAC Bijlage 2 – Conceptverordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard Bijlage 3 - Concept Reglement op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed gemeente Dijk en Waard

Bijlagen ter informatie n.v.t..

5

RAADSBESLUIT Onderwerp: Zaaknummer:

Opheffen erfgoedcommissie Langedijk en instellen gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard 0000459803

Raadsvergadering: Agendapunt:

14 maart 2023 7a

De raad van de gemeente Dijk en Waard; gelet op de gemeentelijke fusie van 1 januari 2022 en aankondiging van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 besluit: 1. De Erfgoedcommissie Langedijk per 1 mei 2023 op te heffen. 2. De taken met betrekking tot de advisering over omgevingsactiviteit voor rijks, provinciale en gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden te beleggen bij een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard, zoals bedoeld in de Omgevingswet, uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. 3. Het college van burgemeester en wethouders conform bijgevoegd mandaatbesluit te mandateren voor het op eigen verzoek ontslaan van leden van en het aanstellen van nieuwe leden voor de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard. 4. De nieuwe gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard op 1 mei 2023 in werking te laten treden. 5. De Concept Verordening op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard vast te stellen. 6. Het Reglement op de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard te accepteren als reglement voor de werkwijze van de adviescommissie. Vastgesteld in de openbare vergadering van 14 maart 2023 De griffier,

De voorzitter,

B.M.M. (Bregje) de Jong

M.F. (Maarten) Poorter