CConstaterende datDijk en Waard
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027 (nieuw)

Gemeenteraad 10 november 2026, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Begroting 202741.083 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

De hoogte van de heffing wordt voornamelijk bepaald door de daadwerkelijke kosten van deze diensten (waaronder onderhoud van het Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 66 riool). Wanneer de kosten stijgen (door hogere loonkosten, | • | Het begraven. energieprijzen of onderhoudskosten), past de gemeente de tarieven aan. | • | De algemene kosten voor het in stand houden van de Het tarief wordt daardoor niet geïndexeerd op basis van de CPI. | gemeentelijke begraafplaatsen. Onderstaande tabel laat zien in hoeverre de rioolheffing kostendekkendheid is. | De aanvrager betaalt lijkbezorgingsrechten voor de kosten die rechtstreeks samenhangen met de aanvragen. De gemeente betaalt de Taakveld 7.2 Riolering | x € 1.000 | kosten die betrekking hebben op het deel van de begraafplaats dat nog niet in gebruik is. Netto kosten Kosten riolering inclusief toegerekende rente | € 9.874 | Hoewel het uitgangspunt volledige kostendekking is, komt dat niet in Inkomsten, exclusief heffingen | € -178 | onderstaande tabel tot uiting. Dit komt doordat de kosten als gevolg van Totaal netto kosten | € 9.696 | leegstand op de begraafplaatsen voor rekening van de gemeente komen.

Toe te rekenen kosten | De kostendekkendheid van de lijkbezorgingsrechten | voor 2027 is als Overhead inclusief toegerekende rente | € 1.002 | volgt berekend: BTW | € 1.674 | Taakveld 7.5 Begraafplaatsen | x € 1.000 Totaal toe te rekenen kosten | € 2.675 | Netto kosten Kosten | € 677 Totaal kosten | € 12.371 | Inkomsten, excl. heffingen Baten | Totaal netto kosten | € 677 Opbrengsten rioolheffing | € 11.669 Onttrekking egalisatievoorziening | € 702 | Toe te rekenen kosten Totaal baten | € 12.371 | Overhead incl. toegerekende rente | € 180 BTW Dekkingspercentage | 100% | Totaal toe te rekenen kosten | € 180 Lijkbezorgingsrechten | Totaal kosten | € 857 Het uitgangspunt voor de tarieven van de lijkbezorgingsrechten is | Begrote opbrengsten | € 441 volledige kostendekking voor: | Dekkingspercentage | 51% • | De uitgifte van graven (inclusief grafonderhoud). Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 67 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 68 Marktgelden De marktgelden gelden voor de maandagmarkt op het Raadhuisplein en de Jaarmarkt in het centrum van Dijk en Waard (Centrumwaard- Middenweg). Marktgelden zijn de tarieven die marktkooplieden betalen voor het innemen van een standplaats op deze markten. De tarieven worden jaarlijks aangepast op basis van de consumentenprijsindex (CPI) van maart. Voor 2027 betekent dit een verhoging van 2,7%.

Met deze jaarlijkse indexering zijn de tarieven nog niet volledig kostendekkend. De gemeente kiest er bewust voor om de marktgelden niet te verhogen tot een kostendekkend niveau. De reden hiervoor is dat een verhoging de markt minder aantrekkelijk maakt voor kooplieden. Een kleinere markt met minder kooplieden doet afbreuk aan de functie van de markt als ontmoetingsplek en voorziening voor inwoners. De markt heeft naast een economische functie namelijk ook een maatschappelijke en sociale functie. De weekmarkt bij winkelcentrum Broekerveiling is een verzelfstandigde markt en wordt beheerd door een stichting. Deze stichting is verantwoordelijk voor zowel de kosten als de opbrengsten van de markt. De gemeente brengt daarom geen marktgelden in rekening bij de marktkooplieden op deze markt. Voor het gebruik van de openbare ruimte betaalt de stichting jaarlijks een vergoeding aan de gemeente. Taakveld 3.3 Marktgelden x € 1.000 Netto kosten Kosten € 30 Inkomsten, excl. heffingen € - Totaal netto kosten € 30 Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente € 6 BTW € 2 Totaal toe te rekenen kosten € 8 Totaal kosten € 38 Begrote opbrengsten € 30 Dekkingspercentage 79% Liggeld vaartuigen Recreatiehaven Broekhorn moet 100% kostendekkend zijn. Daarom worden de kostendekkendheid van recreatiehaven Broekhorn en die van de haven in Broek op Langedijk apart weergegeven.

Recreatiehaven Broekhorn Heerhugowaard | Haven Broek op Langedijk De gemeente is verantwoordelijk voor de haven en de sluis in Broek op De Stichting Recreatiehaven Broekhorn beheert en exploiteert namens | Langedijk. De haven heeft zones waar passanten kunnen aanleggen. de gemeente de Recreatiehaven Broekhorn en de hierbij liggende | Het tarief wordt berekend per strekkende meter. In de winterperiode camperplaatsen (zie ook: Camper-gelden). De tarieven zijn geïndexeerd | kunnen de plekken worden gebruikt voor winteropslag. conform de uitgangspunten. De haven van Broek op Langedijk is niet kostendekkend, de tarieven De opbrengsten uit liggelden worden gebruikt voor havengerelateerde | worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de CPI van maart 2026 kosten. Het gaat om zowel directe kosten (zoals schoonmaak, energie, | (2,7%). Vanwege aangebrachte verbeteringen en hogere waterverbruik, afvalverwerking en dagelijks onderhoud) als indirecte | personeelskosten is het tarief daarnaast met 5% extra verhoogd. kosten (zoals toezicht, administratie, verzekeringen en afschrijvingen op investeringen). Ook de beheerkosten van de stichting vallen hieronder.

| Na het realiseren van het project Havenplein wordt gekeken naar een De tarieven worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de CPI van maart | geleidelijke verhoging van de tarieven om deze haven in de toekomst (voor 2027 is het percentage 2,7%). | (meer) kostendekkend te krijgen. Onderstaande tabel toont de kostendekkendheid van | recreatie haven | Onderstaande tabel toont de kostendekkendheid van de haven Broek op Broekhorn. | Langedijk. Taakveld 2.3 Liggeld vaartuigen | x € 1.000 | Taakveld 2.3 Liggeld vaartuigen | x € 1.000 Netto kosten | Netto kosten Kosten | € 50 | Kosten | € 70 Inkomsten, excl. heffingen | € - | Inkomsten, excl. heffingen | € - Totaal netto kosten | € 50 | Totaal netto kosten | € 70 Toe te rekenen kosten | Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente | € - | Overhead incl. toegerekende rente | € - BTW | € 8 | BTW | € 11 Totaal toe te rekenen kosten | € 8 | Totaal toe te rekenen kosten | € 11 Totaal kosten | € 58 | Totaal kosten | € 81 Begrote opbrengsten | € 58 | Begrote opbrengsten | € 6 Dekkingspercentage | 100% | Dekkingspercentage | 8% Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 69 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 70 Campergelden De Stichting Recreatiehaven Broekhorn beheert en exploiteert namens de gemeente zowel de havenfaciliteiten als de bijbehorende camperplaatsen.

De tarieven voor de camperplaatsen zijn vastgesteld op basis van het principe van kostendekkendheid. De opbrengsten uit campergelden worden gebruikt voor de kosten die gerelateerd zijn aan de camperplaatsen. Het gaat om zowel directe kosten (zoals schoonmaak, energie, waterverbruik, afvalverwerking en dagelijks onderhoud) als indirecte kosten (zoals toezicht, administratie, verzekeringen en afschrijvingen op investeringen). Ook de beheerkosten van de stichting vallen hieronder. De tarieven worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de CPI van juni (voor 2027 is dit 2,7%). Onderstaande tabel toont de kostendekkendheid van de campergelden. Taakveld 2.3 Campergelden x € 1.000 Netto kosten Kosten € 15 Inkomsten, excl. heffingen € - Totaal netto kosten € 15 Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente € - BTW € 2 Totaal toe te rekenen kosten € 2 Totaal kosten € 17 Begrote opbrengsten € 17 Dekkingspercentage 100% Sluisgelden De bediening en het dagelijks beheer van de sluis in Broek op Langedijk vallen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. De sluis wordt op locatie bediend door een sluiswachter, vaartuigen die de sluis passeren moeten sluisgeld betalen. De opbrengsten dragen bij aan de kosten, maar zijn verre van kostendekkend. De vaste kosten (waaronder onderhoud en beheer) zijn relatief hoog ten opzichte van het aantal gebruikers van de sluis.

Door het relatief lage aantal passages en de vaste personele inzet is volledige kostendekkendheid niet haalbaar zonder het tarief fors te verhogen. Een kostendekkend tarief zou zo hoog zijn, dat het gebruik van de sluis zou dalen. De sluis vormt een belangrijke schakel in de vaarroute door het Rijk der Duizend Eilanden. Door het tarief laag te houden, wordt het gebruik van de sluis gestimuleerd, wat bijdraagt aan een aantrekkelijk

recreatieaanbod en versterking van de lokale economie. Onderstaande | • | Hoofdstuk 2 = Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning, tabel toont de kostendekkendheid van de sluisgelden. | bijvoorbeeld het verlenen van vergunningen voor het bouwen van woningen Taakveld 2.3 Sluisgeld | x € 1.000 | • | Hoofdstuk 3 = Europese dienstenrichtlijn, bijvoorbeeld Netto kosten | vergunningen voor horeca en evenementen | . Kosten | € 115 Inkomsten, excl. heffingen | € - | Bij de behandeling van de legesverordening 2027 in december van dit Totaal netto kosten | € 115 | jaar gaan we in op de kostendekkendheid per paragraaf. Na afloop van het boekjaar 2027 wordt via de jaarrekening 2027 de werkelijke kostendekkendheid weergegeven. Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente | € - BTW | € 20 | Hoofdstuk 1 Totaal toe te rekenen kosten | € 20 | Dit hoofdstuk komt uit op een kostendekkendheid van | 80%. Volledige kostendekkendheid is niet mogelijk aangezien veel tarieven van Totaal kosten | € 134 | overheidswege gemaximeerd zijn. Een paar voorbeelden hiervan zijn de Begrote opbrengsten | € 9 | uitgifte van paspoorten en rijbewijzen, en kansspelbelasting. Dekkingspercentage | 7% | Hoofdstuk 2 Ten opzichte van de begroting 2026 zijn de kosten licht gedaald en de Leges | opbrengsten nagenoeg ongewijzigd gebleven.

Hierdoor is de Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel | kostendekkendheid licht gestegen van 105% in 2026 naar 107% in 2027. aanwijsbare tegenprestatie van tegenover staat. De leges mogen per | Een kostendekkendheid boven de 100% is op grond van jurisprudentie hoofdstuk maximaal kostendekkend zijn. De leges zijn geïndexeerd, met | toegestaan, omdat kruissubsidiëring tussen de hoofdstukken van de uitzondering van tarieven die van overheidswege zijn gemaximeerd. De | legesverordening mogelijk is. indexatie is gebaseerd op de ontwikkeling van de overhead en | Hoofdstuk 3 loonkosten (inclusief cao-ontwikkelingen). Hieronder staat een overzicht | Ten opzichte van de begroting 2026 zijn de kosten en opbrengsten licht van de kostendekkendheid van de leges in 2027. | gestegen, doordat meer aanvragen worden verwacht voor de exploitatie • | Hoofdstuk 1 = Algemene dienstverlening, bijvoorbeeld de uitgifte | van horeca. De kostendekkendheid is licht gestegen van 43% in 2026 van rijbewijzen, uittreksels, en diensten rond de ondergrondse | naar 46% in 2027. infrastructuur en gehandicaptenkaarten | Legestabel Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 71 Onderstaande tabel laat zien dat de kostendekkendheid van hoofdstuk 2 | 2026 | Eigenaar uitkomt op 107%.

Uit jurisprudentie blijkt dat zogenoemde | Eenspersoons | Meerpersoons | Rang kruissubsidiëring tussen de hoofdstukken van de legesverordening is | Alkmaar | 760 | 932 | 36 toegestaan. Op het niveau van de gehele verordening mag | Castricum | 931 | 1028 | 112 kostendekkendheid maximaal 100% zijn. Per saldo is de | Uitgeest | 1.120 | 1.247 | 286 kostendekkendheid van de legesverordening ten opzichte van de | 1.156 | 1.255 | 290 begroting van vorig jaar ongewijzigd gebleven op 95%. | Bergen Dijk en Waard | 875 | 931 | 35 Taakveld 0.2 Leges | x € 1.000 | Noord-Holland | 1.003 | 1.122 Hoofdstuk 1 | Hoofdstuk 2 | Hoordstuk 3 Netto kosten | 2026 | Huurder Kosten | € 2.048 | € 3.083 | € 69 | Eenspersoons | Meerpersoons | Rang Inkomsten, excl. heffingen | Alkmaar | 278 | 450 | 123 Totaal netto kosten | € 2.048 | € 3.083 | € 69 | Castricum | 465 | 562 | 226 Uitgeest | 457 | 584 | 237 Toe te rekenen kosten | Bergen | 488 | 587 | 240 Overhead incl. toegerekende | € 948 | € 1.124 | € 52 | Dijk en Waard | 247 | 303 | 22 rente | Noord-Holland | 373 | 496 BTW Totaal toe te rekenen | € 948 | € 1.124 | € 52 | In bovenstaande tabellen zijn naast de woonlasten ook een rangnummer kosten | opgenomen. Alle (deel) gemeenten hebben een rangnummer dat aangeeft hoe hoog de woonlasten zijn in vergelijking met andere Totaal kosten | € 2.995 | € 4.207 | € 121 | gemeenten in Nederland.

Nummer 1 heeft de laagste woonlasten. Het Begrote opbrengsten | € 2.397 | € 4.499 | € 55 | hoogste rangnummer is 346. Dekkingspercentage | 80% | 107% | 46% | Kwijtscheldingsbeleid Niet iedere belastingplichtige is in staat om de gemeentelijke belastingen Lokale lastendruk | te betalen. In dat geval kan men, onder bepaalde voorwaarden, Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere | kwijtschelding aanvragen. Overheden (Coelo) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk | In het kwijtscheldingsbesluit 2027 wordt opgenomen welke belastingen voor 2026 bekendgemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden de | en heffingen in aanmerking komen voor kwijtschelding. | De gemeente bedragen gerekend die huishoudens betalen aan OZB, | Dijk en Waard heeft de uitvoering | hiervan neergelegd bij Cocensus. Een afvalstoffenheffing en rioolheffing. Het overzicht is ook te vinden op de | verzoek van kwijtschelding kan bij Cocensus worden ingediend. website van Coelo. Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 72 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing | In het weerstandsvermogen (de ratio) wordt een totaal beeld gegeven inclusief de risico’s van de grexen. Dit betekent dat de risico’s die verbonden zijn aan de grexen opgenomen worden in de berekening van Aanleiding en achtergrond | de benodigde weerstandscapaciteit.

De “vrije” ruimte in de reserve In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de geïdentificeerde risico’s | bouwgrondexploitaties (totaal van de reserve minus de inschatting voor de gemeente Dijk en Waard. Dit risicoprofiel bepaalt de | toekomstige vennootschapsbelasting en de onttrekkingen kapitaallasten weerstandscapaciteit die nodig is om deze risico’s op te kunnen vangen. | voor doortrekken Punt en Herinrichting omgeving Veilingterrein) wordt De benodigde weerstandscapaciteit afgezet tegen de beschikbare | opgenomen in de beschikbare weerstandscapaciteit. weerstandscapaciteit geeft de ratio van het weerstandsvermogen van de gemeente Dijk en Waard weer. | Met deze uitgangspunten is de ratio van het weerstandsvermogen voor de gemeente Dijk en Waard 2,5. Het risicoprofiel geactualiseerd. Inschattingen van eerder geïnventariseerde risico’s zijn gewijzigd en ook zijn nieuwe risico’s | Om de ratio voor het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen, wordt toegevoegd. In totaal zijn circa 35 risico’s in het risicoprofiel opgenomen. | door gemeenten vaak gebruik gemaakt van onderstaande De 10, in financiële zin, grootste risico’s zijn onder het hoofdje | waarderingstabel die door het Nederlands Adviesbureau “Risicoprofiel” nader omschreven. | Risicomanagement (NAR) en de Universiteit Twente zijn opgesteld.

Om in deze paragraaf een beeld te geven van de weerstandscapaciteit | waardering | ratio | betekenis (de ratio van het weerstandsvermogen) van de gemeente Dijk en Waard | A | > 2 | uitstekend zijn de volgende uitgangspunten gebruikt: | B | 1,4 – 2 | ruim voldoende • | Bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit is een | C | 1 – 1,4 | voldoende zekerheidspercentage van 80% gebruikt. • | Voor de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit | D | 0,8 – 1 | matig gaan we uit van de algemene reserve, de onbenutte | E | 0,6 – 0,8 | onvoldoende belastingcapaciteit en de “vrije” ruimte in de reserve | F | < 0,6 | ruim onvoldoende bouwgrondexploitaties. Eerder bestond de beschikbare weerstandscapaciteit alleen uit de algemene reserve en de onbenutte belastingcapaciteit. In de door de raad op 7 november | Risicoprofiel 2023 vastgestelde Prognose reserves 2023-2027 is bepaald dat | In het onderstaande overzicht staan de 10 risico’s met de hoogste ook de “vrije” ruimte van de reserve bouwgrondexploitaties | bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. onderdeel is van het beschikbare weerstandsvermogen. Ter informatie onderstaand in cursief de betreffende passage in de Prognose reserves 2023 – 2027.

Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 73 Risico | Kans | Financieel gevolg Conjunctuur risico’s grondexploitaties | 70% | € 5.214.000 Binnen de grondexploitaties is er een generiek risico aanwezig voor conjunctuur effecten. Zo staan de grondprijzen onderdruk, rentetarieven en bouwkosten stijgen. Er is een scenario uitgewerkt dat de bouw- en woonrijp maak kosten met 4,4% toenemen, de opbrengststijging grond 0% is (i.p.v. 2%) en de rekenrente stijgt naar 1%. Dit scenario brengt het risico mee dat aanvullende verliesvoorzieningen moeten worden getroffen. Parkeerhubs Oostrand | 50% | € 2.800.000 Er bestaat een risico dat de kosten voor de parkeerhubs hoger uitvallen dan geraamd in de grondexploitatie Oostrand. Dit fina | nciële risico kan niet binnen de grondexploitatie worden opgevangen Netcongestie | 50% | € 2.500.000 Door capaciteits- en spanningsproblemen kunnen niet alle aanvragen om netaansluiting van stroom door Liander worden gehonoreerd. Er wordt wel gewerkt aan het uitbreiden van de capaciteit van het distributienet en het aanpassen van de netstructuur. Door dez | e netcongestie zijn inmiddels ook de doorlooptijden van een geaccepteerde aanvraag t/m de aansluiting verlengd. Dit kan voor veel projecten | die op stapel staan leiden tot vertraging. Wat de impact dit kan hebben is zeer lastig te beoordelen.

Jeugd | 40% | € 3.000.000 De kans bestaat dat de in de begroting opgenomen raming voor uitgaven jeugdhulp niet toereikend is. Het beroep op jeugdhulp e | n de daaraan verbonden kosten kunnen hoger zijn dan wat in de raming is opgenomen. Naast de geraamde lasten is er ook een inspanningsverplichting van 5% van de lasten van 2024 ( 2,2 miljoen) afgesproken met de Raad. Spooronderdoorgang Vaanpark Westpoort | 50% | € 1.750.000 Deze investering is begroot door Sweco op een bedrag van ca. € 6,5 miljoen en kans op grove overschrijding is groot bij dit soort projecten. Dit risico komt bovenop het conjunctuur risico. Algemene uitkering | 70% | € 1.000.000 De hoogte van de algemene uitkering is van jaar tot jaar geen vast gegeven en kan variëren. Onvoorzien financieel beroep vanuit gemeenschappelijke regelingen | 70% | € 1.000.000 De gemeente loopt het risico dat een of meerdere gemeenschappelijke regelingen waarin zij participeert geconfronteerd worden | met financiële tekorten die niet (volledig) binnen het eigen weerstandsvermogen van de regeling kunnen worden opgevangen. In dat | geval kan de gemeente, op basis van haar deelnemersaandeel, verplicht worden bij te dragen aan het dekken van deze tekorten. Dit kan onverwacht beslag leggen op de gemeentelijke financiële middelen.

Ramen van leges | 70% | € 900.000 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 74 Risico | Kans | Financieel gevolg De opbrengsten uit bouwleges kunnen afwijken van de begroting, afhankelijk van het aantal vergunningaanvragen. Schommelingen in het aantal vergunningaanvragen kunnen leiden tot tekorten of overschotten. De vergunningaanvragen wordt beïnvloed door economische ontwikkelingen, schaarste aan bouwmaterialen en wet- en regelgeving. In het recente verleden was de realisatie vaak hoger dan begroot, maar door de invoering van de Omgevingswet, de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen en rechterlijke uitspraken | omtrent stikstof is een daling ook realistisch. Inflatie/Prijsstijgingen | 50% | € 1.200.000 Bij de raming van budgetten wordt een indexatie voor prijsstijgingen meegenomen. De daadwerkelijke inflatie c.q., prijsstijgi | ngen voor zowel inkopen als aanbestedingen kan echter hoger uitvallen. Beschikbare budgetten zijn dan niet meer toereiken om de las | ten te dekken Voorbereidingskredieten moeten worden afgeboekt | 25% | € 1.820.000 Risico is dat voorbereidingskredieten niet binnen de wettelijke termijn van 5 jaar kunnen worden ingebracht in een grondexplo | itatie. Redenen hiervoor kunnen zijn: er wordt geen actief grondbeleid gevoerd voor het project of het project loopt vertraging op.

| Ook kan een grondexploitatie een negatief resultaat krijgt na het inbrengen van het voorbereidingskrediet. Totaal 10 grootste risico's | € 21.184.000 Op basis van de ingevoerde risico’s is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het totale | Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit maximale financiële gevolg van de risico’s ongewenst is. De risico’s | Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie zullen immers niet allemaal tegelijk en in de maximale omvang optreden. | te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en De uitkomst van deze simulatie is dat, met een zekerheid van 80%, met | daaraan gerelateerde benodigde weerstandscapaciteit met de een bedrag van € 20.886.000 de risico’s kunnen worden afgedekt. | beschikbare weerstandscapaciteit. Beschikbare weerstandscapaciteit | De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, Voor de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit gaan we | kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit.

De uit van de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de | uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen: “vrije” ruimte in de reserve bouwgrondexploitaties | Beschikbare Algemene reserve, stand begroting ultimo 2027 | € 42.329.000 | Ratio | weerstandscapaciteit | € 51.011.000 weerstands- | = | = | = 2,4 Onbenutte belastingcapaciteit 2027 | € 8.682.000 | vermogen | Benodigde | € 20.886.000 Beschikbare weerstandscapaciteit | € 51.011.000 | weerstandscapaciteit Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 75 Kengetallen Werkelijk | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Indeling kengetallen 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Cat A | Cat B | Cat C Netto schuldquote | 19% | 42% | 48% | 48% | 47% | 43% | <90% | 90-130% | >130% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | 19% | 40% | 47% | 47% | 46% | 43% | <90% | 90-130% | >130% verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | 40% | 35% | 31% | 30% | 30% | 30% | >50% | 20-50% | <20% Kengetal grondexploitatie | 2% | -1% | 0% | -2% | -1% | -1% | <20% | 20-35% | >35% Structurele exploitatieruimte | 2% | 0% | 0% | -1% | -1% | 0% | >0% | 0 | <0% Belastingcapaciteit | 92% | 85% | 85% | 85% | 85% | 85% | <95% | 95-105% | >105% Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 76 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen | Strategisch beheerkader Beleidskader Inleiding | Kapitaalgoed | Vastgelegd in | Vastgesteld |

Vernieuwing In deze paragraaf laten we zien hoe we de kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom beheren. Kapitaalgoederen zijn goederen waar | Strategisch (door de gemeenteraad) de gemeente in investeert en die van groot maatschappelijk nut zijn voor | Openbare ruimte | Integraal beleidsplan openbare | 2023 | 2027 de uitvoering van gemeentetaken. Denk aan wegen, viaducten, | ruimte 2024-2033 speelvoorzieningen en riolering, maar ook aan gebouwen. Deze goederen hebben doorgaans een lange levensduur en een hoge | Openbare ruimte | Klimaatadaptatiestrategie en | 2023 | 2026 vervangingswaarde. | uitvoeringsagenda Regio Alkmaar We houden de functie van kapitaalgoederen in stand door dagelijks en | Riolering | Programma Stedelijk water en | 2021 | 2027 groot onderhoud uit te voeren en kapitaalgoederen te vervangen als ze | rioleringen 2022-2027 aan het einde van hun levensduur zijn. De mate waarin de | Operationeel (door het college van B&W) kapitaalgoederen schoon, heel, veilig en functionerend zijn, is bepalend voor de manier waarop inwoners de openbare ruimte beleven. Het | Openbare ruimte | Uitvoeringsplan Integraal Beleid | 2023 | 2027 onderhouden van deze kapitaalgoederen kost veel geld.

| Openbare Ruimte 2024-2033 In deze paragraaf geven we ook aan wat het beleidskader is en welke | Openbare ruimte | Beleidsplan Klimaatadaptatie | 2023 | 2026 kwaliteitseisen en financiële middelen voor het onderhoud van kapitaalgoederen zijn vastgesteld. Artikel 12 van het BBV schrijft voor | Het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024-2033 is in november dat het onderhoud in ieder geval moet worden aangegeven voor wegen, | 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn de integrale kaders riolering, waterhuishouding, groenvoorzieningen en gebouwen. Wij | vastgelegd voor de openbare ruimte. Deze kaders bestaan onder andere voegen daar civiele kunstwerken, openbare verlichting en | uit ambities en beleidsuitgangspunten om gericht te werken aan speelvoorzieningen aan toe. | maatschappelijke opgaven zoals gezondheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie en circulariteit. Bovendien is het onderhoudsniveau per areaal en gebiedstype bepaald. Aanvullend op het raadskader, heeft het college het Uitvoeringsplan Integraal Beleid Openbare Ruimte 2024-2033 vastgesteld. Het bevat nadere (uitvoerings-)regels en actiepunten om invulling te geven aan de kaders. Op basis hiervan zijn ook de benodigde aanvullende budgetten inzichtelijk gemaakt.

Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 77 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 78 De Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda Regio Alkmaar is in november 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit is opgesteld in samenwerking met het HHNK, PWN en zes gemeenten in de regio. In het document wordt de regionale opgave, de klimaatadaptatiestrategie en de bijbehorende regionale en lokale uitvoeringsagenda beschreven. De adaptatiestrategie is onderbouwd met de basisinventarisatie klimaatkwetsbaarheden (klimaatstresstesten), uitgevoerd in 2019, en de klimaatdialogen met interne en externe stakeholders die in 2020 zijn gehouden. Aanvullend op het raadskader, heeft het college in november 2023 het Beleidsplan Klimaatadaptatie vastgesteld. Het bevat nadere (uitvoerings- )regels en actiepunten om invulling te geven aan de kaders. De benodigde aanvullende budgetten zijn inzichtelijk gemaakt. In december 2022 heeft de gemeenteraad het Programma Stedelijk Water en Riolering 2022-2027 vastgesteld. Hierin staat hoe we invulling geven aan de zorgplicht voor de riolering en aan de aanpassingen die nodig zijn door klimaatverandering, welke kosten daarmee gemoeid zijn en welke financiële middelen hiervoor nodig zijn. Dit vormt de beleidsmatige basis voor de rioolheffing.

Dagelijks en groot onderhoud Onderhoudsniveau De gemeenteraad heeft gekozen voor gebiedsafhankelijke kwaliteitsniveaus. De beeldkwaliteit van de openbare ruimte moet voornamelijk aan kwaliteitsniveau B voldoen. In winkel- en centrumgebieden geldt voor enkele elementen kwaliteitsniveau A. De gebouwen en technische installaties moeten voldoen aan niveau 3 van de NEN2767. Areaal De gegevens van de diverse objecten leggen we vast in de beheerpakketten GBI World,Brutis en PLANON. Door regelmatig te inspecteren en wijzigingen te verwerken bieden de beheerpakketten een actueel inzicht in kwaliteit en kwantiteit van de objecten. De beheerpakketten vormen de basis voor het bepalen van de benodigde financiële middelen voor het dagelijks en groot onderhoud van de kapitaalgoederen. Dagelijks onderhoud Voor de uitvoering van dagelijks onderhoud worden in de begroting jaarlijks budgetten beschikbaar gesteld, gebaseerd op de vorige begroting. De budgetten voor dagelijks onderhoud moeten meegroeien met de omvang van het areaal en de inflatie om functieverlies, schade en kapitaalvernietiging te voorkomen Groot onderhoud De kosten voor groot onderhoud zijn niet ieder jaar gelijk. Om de jaarlijkse lasten wel gelijk te houden voegen we op basis van een meerjarenonderhoudsplan een gelijk bedrag toe vanuit de exploitatie aan de voorzieningen.

Uit deze voorzieningen onttrekken we jaarlijks de verwachte kosten voor groot onderhoud in dat jaar. Deze systematiek geeft een goede beheerstechnische en financiële basis voor groot onderhoud ook op de langere termijn. De budgetten voor groot onderhoud moeten meegroeien met de omvang van het areaal en de inflatie om functieverlies, schade en kapitaalvernietiging te voorkomen. Investeringen Investeringen in nieuwe objecten, de vervanging van objecten en extra functionaliteit(en) voor bestaande objecten nemen we op in het meerjareninvesteringsplan. De kapitaallasten die hieruit voortvloeien verwerken we in de begroting. Budgetoverzicht | Arealen In het overzicht hieronder zijn de budgetten voor beheer, dagelijks en groot onderhoud te zien: | 1. Wegen Wegen zijn essentieel voor de bereikbaarheid van de gemeente en Bedragen (X € 1.000) | Onderhouds- | Voorziening | Achterstallig | ondersteunen zowel inwoners als bedrijven. Door veranderingen in budget | onderhoud | mobiliteit, zoals meer wandelen en fietsen, veranderen ook de eisen aan Wegen | 2.837 | Ja | Nee | de inrichting van wegen en verharding. Dit biedt kansen om bij te dragen Riolering | 1.267 | Ja | Nee | aan klimaatadaptatie, vergroening en circulariteit. Bij onderhoud en Kunstwerken en | 604 | Ja | Nee | herinrichting streeft de gemeente naar zo min mogelijk hinder voor waterhuishouding | gebruikers.

Een goed functionerend wegennet blijft daarbij belangrijk Openbaar groen | 2.284 | Ja | Nee | voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat en een sterke lokale Gebouwen | 2.826 | Ja | Nee | economie. (Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024-2033) Openbare verlichting | 330 | Ja | Nee Speelvoorzieningen | 126 | Nee | Nee | In 2027 voeren we voor € 2.837.000 aan dagelijks onderhoud aan 10.274 | wegen uit. Daarnaast staat in het MJOP € 3.442.000 gepland voor groot onderhoud aan diverse asfaltwegen (voor de overige wegen zie ‘9. Gebieden’). Dit dekken we uit de voorziening Groot onderhoud WKW en Voetnoot: De loonkosten zijn in bovenstaand overzicht niet opgenomen. | de reserve Groot onderhoud (B094). In het MIP zijn investeringen van in In de begroting zijn de loonkosten namelijk per taakveld en niet per | totaal € 340.000 opgenomen voor een voetpad langs de Kruissloot, kapitaalgoed begroot. Vooral van kapitaalgoederen waaraan we zelf veel | bermverharding langs de Jan Glijnisweg, de vervanging van het fietspad onderhoud plegen, zoals openbaar groen, is het budget in werkelijkheid | Westtangent nabij de Brilbeer en voor de aanpassing van de Dijkweg. hoger. 2. Riolering Uitbreiding areaal | Wij zorgen voor een veilige verwerking van afvalwater om risico’s voor In de gemeente wordt op verschillende plaatsen volop gebouwd.

Dit leidt | de volksgezondheid te beperken en grond- en drinkwater te jaarlijks tot een significante groei van het areaal dat beheerd en | beschermen. Tegelijkertijd werken we aan een gezonde en onderhouden dient te worden. Uitgangspunt is dat voor de groei van het | aantrekkelijke leefomgeving door wateroverlast te beperken, de areaal als gevolg van de uitbreiding van de gemeente (autonome | waterkwaliteit te verbeteren en de gemeente beter bestand te maken ontwikkelingen) voldoende onderhoudsbudgetten beschikbaar zijn. Dit is | tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij stimuleren we het noodzakelijk om aan de gewenste kwaliteitsniveaus te kunnen blijven | vasthouden en infiltreren van hemelwater waar dat mogelijk is. Ook voldoen. De benodigde budgetten voor deze uitbreidingen worden onder | dragen we bij aan de energietransitie en een circulaire economie door andere verkregen uit de groeigelden vanuit de algemene uitkering. De | rekening te houden met de toenemende druk op de ondergrond, areaaluitbreidingen en de bijbehorende toename van de beheerkosten | waterstromen zoveel mogelijk te scheiden en kansen te benutten voor worden jaarlijks geactualiseerd en inzichtelijk gemaakt. Op basis | het hergebruik van water, energie en grondstoffen. (Programma Stedelijk daarvan worden extra onderhoudsbudgetten aangevraagd.

| Water en Rioleringen 2022-2027) Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 79 In 2027 voeren we voor € 1.267.000 aan dagelijks onderhoud aan | In 2027 voeren we voor € 2.284.000 aan dagelijks onderhoud aan groen riolering uit. Daarnaast staat in het kostendekkingsplan riolering (KDP) € | uit. Voor groot onderhoud zie ‘9. Gebieden’. Daarnaast voeren we 6.285.000 gepland voor groot onderhoud en vervangingsinvesteringen | werkzaamheden uit voor het herstellen van de boomstructuren. Deze aan diverse riolen en gemalen. Dit dekken we uit de spaarvoorziening | dekken we uit de daarvoor opgerichte bestemmingsreserve. In het MIP riolering. In het MIP zijn investeringen voor eerste aanleg van totaal | zijn geen nieuwe investeringen opgenomen. €1.243.000 opgenomen voor de aanleg van een nieuw deel van De Draai. | 5. Gebouwen We hebben op dit moment geen lokaal beleidskader voor de 3. Waterhuishouding | gemeentelijke gebouwen. Water en oevers zijn belangrijk voor biodiversiteit en bieden leefgebied | In 2027 voeren we voor € 2.826.000 aan dagelijks onderhoud aan aan diverse planten- en diersoorten. Daarnaast hebben zij een | gemeentelijke gebouwen uit. Daarnaast staat in het MJOP € 2.176.000 recreatieve waarde, onder meer voor de pleziervaart. De gemeente | gepland voor groot onderhoud aan diverse gebouwen.

Dit dekken we uit streeft naar een goede balans tussen ecologische, recreatieve en | de Voorziening Groot Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen, de functionele belangen, zodat water en oevers van waarde blijven voor | voorziening Gebouwen in beheer Sport NV en de reserve Groot zowel mens als natuur. (Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024- | onderhoud (B094). In het MIP zijn investeringen van totaal € 22.550.000 2033) | opgenomen voor onder andere de vervanging van de school Het Baken Het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier onderhoudt de | en de nieuwbouw van een derde schoollocatie in De Draai en een watergangen in het binnenstedelijk gebied, de gemeente onderhoudt de | nieuwe school in het Stationsgebied. watergangen in het buitengebied. In 2027 voeren we voor € 134.000 aan dagelijks onderhoud aan de watergangen uit. In het MIP zijn geen | 6. Civiele kunstwerken nieuwe investeringen opgenomen. | Bruggen hebben een belangrijke functie voor mensen om zich te kunnen verplaatsen binnen de gemeente. Echter zijn bruggen relatief duur om 4. Groen | aan te leggen en te onderhouden, dit geldt met name voor de De gemeente zet in op een groene, gezonde, klimaatbestendige en | beweegbare bruggen (Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024- biodiverse leefomgeving. Groen en bomen worden behouden en waar | 2033).

mogelijk versterkt vanwege hun waarde voor mens, dier en | In 2027 voeren we voor € 470.000 uit aan dagelijks onderhoud aan leefomgeving. Biodiversiteit, dierenwelzijn en de identiteit van de | civiele kunstwerken. Daarnaast staat in het MJOP € 724.000 gepland openbare ruimte krijgen hierbij nadrukkelijk aandacht. Verlies van groen | voor groot onderhoud aan diverse civiele kunstwerken, welke we dekken wordt zorgvuldig afgewogen en zo mogelijk gecompenseerd. Daarnaast | uit de voorziening Groot onderhoud WKW en de reserve Groot stimuleert de gemeente inwoners om bij te dragen aan een | onderhoud (B094). In het MIP staan investeringen van totaal € 1.279.000 aantrekkelijke openbare ruimte en biedt zij ruimte voor honden, met oog | opgenomen voor de vervanging van diverse kunstwerken en voor andere gebruikers (Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024- | beschoeiingen. 2033). Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 80 7. Openbare verlichting | De lopende projecten zijn: Openbare verlichting draagt bij aan verkeersveiligheid, sociale veiligheid | • | Molenwijk (Heerhugowaard (noordoost)): In 2024 zijn we gestart en leefbaarheid. De gemeente streeft naar kwalitatief goede, herkenbare | met de participatie.

Vanwege de wens om meer circulair te en duurzame verlichting, met aandacht voor het beperken van lichthinder | werken, hebben we meer tijd genomen voor onderzoek en en energieverbruik. Op sommige locaties wordt bewust geen verlichting | uitwerking. Planning: de uitvoering is gestart in 2026 en duurt naar toegepast om donkerte en natuurwaarden te behouden, terwijl op | verwachting tot 2028. plekken waar de veiligheid daarom vraagt juist extra verlichting wordt | • | Bomenbuurt (Zuid-Scharwoude): In 2024 is gestart met de ingezet (Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024-2033). | voorbereiding en participatie. Planning: de uitvoering is gestart in In 2027 voeren we voor € 330.000 aan dagelijks onderhoud aan | 2026 en duurt naar verwachting tot 2028. openbare verlichting uit. Daarnaast staat in het MJOP € 467.000 gepland | • | Rustenburgerweg: In 2025 is gestart met de voorbereiding en voor groot onderhoud aan diverse objecten. Dit dekken we uit de | participatie. Planning: de uitvoering start na de afronding van het Voorziening Groot Onderhoud Openbare Verlichting. In het MIP staan | noordwestelijk deel van de Molenwijk. investeringen van totaal € 48.000 opgenomen voor de vervanging van | • | C. Fabritiuspark: In 2025 is gestart met de voorbereiding en diverse schakelkasten. | participatie. Het project voor de woonstraat is vanuit gebiedsregie aangevuld met een project park.

De uitvoering voor de woonstraat 8. Speelvoorzieningen | start in 2027. Buitenspelen is belangrijk voor de ontwikkeling, beweging en sociale | • | De Noord (midden): In 2026 is gestart met de eerste voorbereiding contacten van kinderen. De gemeente zorgt daarom voor veilige en | en participatie. Planning: de uitvoering start naar verwachting in aantrekkelijke speelvoorzieningen die aansluiten bij de behoeften van de | 2028. buurt. Omdat de samenstelling van wijken verandert, groeit het | • | Recreatiebuurt (noordoost): In 2026 is gestart met de eerste speelruimte aanbod waar mogelijk mee. Naast formele speelplekken | voorbereiding. Planning: de verdere voorbereiding en participatie stimuleert de gemeente ook een kindvriendelijke openbare ruimte, zodat | starten in 2027. De uitvoering start naar verwachting in 2028. kinderen en jongeren overal kunnen spelen, bewegen en elkaar | • | Vogelbuurt (Sint Pancras): In 2026 is gestart met de eerste ontmoeten (Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2024-2033). | voorbereiding. Planning: de verdere voorbereiding en participatie starten in 2027. De uitvoering start naar verwachting in 2028. In 2027 voeren we voor € 126.000 aan dagelijks onderhoud aan openbare verlichting uit.

In het MIP zijn investeringen van totaal € | Nieuwe projecten zijn: 1.093.000 opgenomen voor de vervanging van de diverse | • | Vissenbuurt en ’t Kruis (midden): hiermee gaan we vanaf 2027 speeltoestellen en ondergronden. | aan de slag. • | We dragen bij aan de revitalisatie van De Frans. Hiervoor is in 9. Gebieden | totaal € 1.705.000 geraamd. Dit dekken we uit de voorziening Naast het onderhoud aan de afzonderlijke kapitaalgoederen voeren we | Groot onderhoud WKW en de reserve Groot onderhoud (B094). ook integraal onderhoud uit in beheergebieden. Dit betreft onderhoud aan de verharding en sierplantsoen. Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 81 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 82 3.4 Financiering Inleiding Met de paragraaf Financiering informeren wij u over de wijze waarop de gemeente Dijk en Waard benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijk) overtollige geldmiddelen uitzet. De wet Financiering decentrale overheden (Fido), de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo), de Wet houdbare overheidsfinanciën (Hof) en de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden vormen het wettelijk kader voor de financiering. Ook met de richtlijnen uit het BBV, de financiële verordening, het Treasurystatuut en de beleidsregels voor het verstrekken van gemeentegaranties en geldleningen wordt rekening gehouden.

Tevens leest u in deze paragraaf wat op hoofdlijnen de verwachte ontwikkelingen zijn op het gebied van financiering van de gemeente voor de jaren 2027 tot en met 2030. Treasury- en rentebeleid De gemeente voert een zorgvuldig treasurybeleid. Treasury houdt zich bezig met risico’s die samenhangen met alle (toekomstige) kasstromen. Deze risico’s komen zowel voort uit de financieringsbehoefte als uit de bepalingen van de bestaande leningenportefeuille (onder andere herfinanciering en renteaanpassingen). Het treasurybeleid is voornamelijk gericht op het waarborgen van financiële continuïteit door het resultaat en vermogen te beschermen tegen financiële risico’s en de organisatie financierbaar te houden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van liquiditeitenplanningen. De belangrijkste uitgangspunten en beleidsvoornemens zijn: - Zorgen voor voldoende financierbaarheid op korte en lange termijn; - Zorgen voor passende financieringslasten; - Beheersen van rente- en/of financieringsrisico’s; - Risicomijdend afgeven van nieuwe garanties/borgstellingen; - Zorgen voor een effectief, veilig en efficiënt betalingsverkeer; - Actief onderhouden van contacten met marktpartijen om toegang tot de financiële markten open te houden. Deze uitgangspunten leiden tot het zo nauwkeurig mogelijk toepassen van de ‘matching’ tussen opgenomen gelden, uitgezette gelden, verwachte inkomsten en verwachte uitgaven.

Daarnaast wordt actief gebruik gemaakt van de wettelijke mogelijkheden om te zorgen voor passende financieringslasten. Dit resulteert onder meer in het maximaal betrekken van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm bij financieringsbeslissingen. In geen geval worden deze limieten langer dan toegestaan overschreden, tenzij de toezichthouder daarvoor vooraf toestemming heeft gegeven. Overheden worden als collectief zeer betrouwbaar geacht en worden door geldverstrekkers als zeer kredietwaardig beschouwd. Als gevolg hiervan is de toegang tot financiële markten voor de gemeente Dijk en Waard gegarandeerd en kan tegen relatief voordelige voorwaarden worden geleend. Over de activa (zoals grond, gebouwen en grondexploitaties) van de gemeente wordt een interne rekenrente toegerekend aan de exploitatie. Op deze manier wordt de externe financiering van de gemeente door het aantrekken van geldleningen doorbelast naar de met deze geldleningen aangekochte activa. In de huidige (bij de Jaarrekening 2025) vastgestelde grondexploitaties | Renteschema wordt gerekend met 0,55%. Voor de overige activa wordt in 2026 ook | Onderstaand schema toont de rentelasten externe financiering, het een rentepercentage van 0,55% gehanteerd.

| renteresultaat en de wijze van rentetoerekening | op het taakveld De notitie rente 2023 van de commissie BBV geeft aan dat de | Treasury: omslagrente voor zowel de grondexploitaties als de overige activa | Renteschema | Bedragen x € 1.000 maximaal 0,50% mag afwijken van het werkelijke rentepercentage. Nieuw is dat vanaf 2025 voor grondexploitaties geen onderscheid meer | a De externe rentelasten over korte/lange financiering | 1.795 wordt gemaakt in het BBV, waardoor de rentetoerekening plaatsvindt op | b De externe rentebaten | -125 basis van de reguliere omslagrente. Voor 2027 is ervoor gekozen om het | Saldo rentelasten en rentebaten | 1.670 rentepercentage niet af te ronden, maar het werkelijke rentepercentage toe te passen. Voor zowel de grondexploitaties als de overige activa | c De rente die aan de grondexploitatie moet worden | 0 wordt daarom voor 2027 een omslagpercentage van 0,46% gehanteerd. | doorberekend Jaarlijks wordt bezien of de rekenrentes nog aansluiten op de | d De rente van projectfinanciering die aan het | 0 regelgeving van het BBV. Op basis van de jaarlijkse actualisatie van het | betreffende taakveld moet worden doorberekend rentebeleid stelt de raad de rentepercentages voor het komende | Saldo door te berekenen externe rente | 0 begrotingsjaar vast.

Met de vastgestelde percentages wordt ook de | e | Rente over eigen vermogen | 0 Jaarrekening 2027 opgemaakt. Naast het bovenstaande worden bij de Begroting nog twee rentepercentages voor 2027 vastgesteld: | f Rente over voorzieningen (gewaardeerd op | 0 contante waarde) Het rentepercentage voor erfpacht wordt berekend aan de hand van het | Totaal aan taakvelden (inclusief overhead) toe | 0 gemiddelde rentepercentage over de afgelopen vijf jaar van een lineaire | te rekenen rente geldlening bij de BNG Bank met een looptijd van tien jaar vermeerderd met een opslag van 1% voor administratie en risicoafdekking. Het | De werkelijk aan taakvelden (inclusief overhead) gemiddelde rentepercentage over de afgelopen vijf jaar is 2,82%. Dit | g toegerekende rente (renteomslag) | -1.776 resulteert in een rentepercentage voor erfpacht van 3,82%. Het | Renteresultaat op het taakveld Treasury | - 106 rentepercentage voor overige vergoedingen (rente te late betalingen en rente optieverlening) wordt berekend aan de hand van de hypotheekrente voor een geldlening met een looptijd van dertig jaar (waarvan tien jaar vast) op basis van annuïteiten vermeerderd met een | Het voordelig renteresultaat ontstaat doordat minder rente wordt betaald opslag van 1% voor administratie en risicoafdekking. Het | aan de bank dan er wordt toegerekend aan de taakvelden.

rentepercentage voor een dergelijke lening bedraagt 4,15%. Dit resulteert in een rentepercentage voor rente te late betaling en optieverlening van 5,15%. Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 83 Renteontwikkeling | prognose meerjarenbalans. De investeringen zullen daarnaast zorgen Na jaren van daling van de tarieven van langlopende leningen naar | voor een toename van de schuldpositie van de gemeente. Kengetallen historisch lage percentages, zijn de tarieven vanaf 2023 in een stijgende | bij de ontwikkeling van de schuldpositie vindt u in de paragraaf lijn terechtgekomen. Dit komt voornamelijk door de maatregelen van de | Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Europese Centrale Bank (ECB) om de inflatie te beteugelen als gevolg | De gemeente hanteert voor haar financiering de methode van van de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten. Nieuwe | totaalfinanciering. Dat wil zeggen dat de gemeente in principe geen langlopende leningen kunnen momenteel (september 2026) worden | financiering aantrekt voor specifieke projecten, maar alle inkomsten en aangetrokken voor percentages tussen de 3,30 en 4,05 procent, | uitgaven tezamen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot afhankelijk van de vorm en looptijd. Analisten verwachten voor de | eenvoud en efficiency. komende jaren een gelijkblijvend tot licht stijgend niveau van de tarieven voor langere rentevaste periodes.

Belangrijke factoren die van invloed | De huidige leningportefeuille van de gemeente bestaat uit de volgende kunnen zijn op deze verwachtingen zijn geopolitieke spanningen, inflatie, | langlopende leningen: economische groei en het beleid van de ECB en de Amerikaanse Federal Reserve. | Leningportefeuille Dijk en Waard 2027 | Bedragen x € 1.000 Boekwaarde | Aflossing | Boekwaarde | Rente- | Rente | Laatste Ook de tarieven van kortlopende leningen (1 jaar en korter) zijn, na jaren | Lening | 1-1-2027 | 2027 | 31-12-2027 | percentage | 2027 | jaar van daling naar historisch lage percentages, in een stijgende lijn terechtgekomen. Nieuwe kortlopende leningen kunnen momenteel | 1 | 4.320 | 270 | 4.050 | 1,070% | 46 | 2042 worden aangetrokken voor ongeveer 2,60 procent. Analisten verwachten | 2 | 58.105 | 3.632 | 54.474 | 1,050% | 610 | 2042 ook hier voor de komende jaren een ongeveer gelijkblijvend tot licht | 3 | 5.760 | 360 | 5.400 | 1,110% | 64 | 2042 stijgend niveau. 4 | 929 | 929 | 0 | -0,155% | -1 | 2027 Liquiditeitenplanning en ontwikkeling leningportefeuille | 5 | 2.556 | 1.278 | 1.278 | -0,120% | -3 | 2028 De gemeente houdt de liquiditeitenplanning met inachtneming van de grondexploitaties, investeringsplannen en de te betalen aflossingen scherp in de gaten.

Het liquiditeitensaldo wordt goed bewaakt en waar | 6 | 1.236 | 220 | 1.016 | 5,810% | 72 | 2031 dat nodig is kan, ter overbrugging en ter voorkoming van het uitkomen | 7 | 754 | 134 | 620 | 5,800% | 44 | 2031 boven de kasgeldlimiet voor langer dan drie kwartalen, een langlopende | Totaal | 73.659 | 6.822 | 66.837 | 831 lening worden aangetrokken. Op basis van de liquiditeitenplanning is de verwachting dat de gemeente de komende jaren meerdere langlopende leningen zal aantrekken. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwachte investeringen. Voor de ontwikkeling van de financieringsbehoefte wordt verwezen naar de Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 84 De boekwaarde van de langlopende leningen bedraagt per 1 januari 2027 € 73,7 miljoen. Hiervan is € 2,0 miljoen doorgeleend aan een | In onderstaande tabel vindt u de berekening van de renterisiconorm voor woonstichting. Er wordt in 2027 € 6,8 miljoen afgelost op bestaande | de jaren 2027 t/m 2030. leningen (waarvan € 0,3 miljoen indirect wordt betaald door de woonstichting). | Renterisiconorm | Bedragen x € 1.000 De leningen 1, 2 en 3 zijn het resultaat van het herfinancieren van een | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 groot deel van het leningenpakket begin 2022. Hiermee is destijds een groot gedeelte van de schuldpositie voor een lange termijn geleend | 1. Renteherzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 tegen een laag rentepercentage.

De leningen 4 en 5 zijn nog het | 2. Aflossingen | 6.822 | 5.914 | 4.658 | 4.681 resultaat van financiering uit de periode van negatieve rentepercentages. | 3. Renterisico (1 + 2) | 6.822 | 5.914 | 4.658 | 4.681 Lening 6 en 7 zijn doorverstrekt aan een woonstichting. De jaarlijks te | 4. Renterisiconorm | 69.482 | 69.482 | 69.482 | 69.482 betalen rente en aflossing wordt op hetzelfde moment aan de gemeente | 5. Ruimte onder renterisiconorm | 62.660 | 63.568 | 64.824 | 64.801 betaald door deze woonstichting. | (4 -/- 3) Renterisiconorm en kasgeldlimiet | Berekening renterisiconorm 2027 Renterisiconorm | 4.a Begrotingstotaal 2027 | 347.408 Een belangrijk uitgangspunt in de Wet Fido is het vermijden van grote | 4.b Vastgesteld percentage | 20% fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te | 4. Renterisiconorm 2027 (4.a * | 69.482 stellen aan lange financiering, dat wil zeggen een rente met een typische | 4.b / 100) looptijd van langer dan één jaar, is in de Wet Fido de renterisiconorm opgenomen. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Dat betekent dat in een jaar 20% van het begrotingstotaal mag worden vernieuwd (herfinanciering en/of renteherziening). Het doel hiervan is dat gemeenten hun vaste leningportefeuille zodanig spreiden dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden verdeeld.

Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 85 van Financiën en niet langer financiële middelen en vermogen bij private Kasgeldlimiet | partijen buiten de schatkist houden. Om een grens te stellen aan korte financiering, dat wil zeggen een rente | Gemeenten mogen hun overtollige financiën tot een bepaald bedrag met een typische looptijd tot één jaar, is in de Wet Fido de kasgeldlimiet | buiten de schatkist van het Rijk aanhouden. Voor gemeenten met een opgenomen. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. | begrotingstotaal kleiner of gelijk aan € 500 miljoen is het drempelbedrag De gemiddelde korte financiering (de netto vlottende schuld) moet elke | gelijk aan 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € drie maanden getoetst worden aan de kasgeldlimiet. Hiertoe wordt het | 1.000.000. Voor de gemeente Dijk en Waard bedraagt het gemiddelde genomen van de korte financiering per aanvang van de drie | drempelbedrag in 2027 € 6.948.000. Wanneer de gemeente verwacht in kalendermaanden in een kwartaal. Het doel van de kasgeldlimiet is om | een kwartaal gemiddeld meer overschotten te hebben dan het het risico van rentefluctuaties voor kort lenen te beperken. | drempelbedrag, moet een gedeelte tijdelijk bij het Rijk worden ondergebracht. In onderstaande tabel vindt u de berekening van de kasgeldlimiet.

Kasgeldlimiet | Bedragen x € 1.000 6.a Begrotingstotaal 2027 | 347.408 6.b Vastgesteld percentage | 8,50% 6. Kasgeldlimiet 2027 (6.a * 6.b / 100) | 29.530 De gemeente Dijk en Waard heeft, binnen de gestelde normen en limieten, voldoende ruimte om de benodigde gelden op een geschikte wijze (kort of lang) aan te trekken. De verwachting is dan ook dat de gemeente binnen de renterisiconorm en kasgeldlimiet blijft. Schatkistbankieren Het Rijk heeft schatkistbankieren zonder leenfaciliteit verplicht gesteld voor gemeenten. Dit heeft namelijk een positief effect op de omvang van de overheidsschuld (EMU-schuld). Schatkistbankieren houdt in dat decentrale overheden, waaronder gemeenten, al hun liquide middelen en beleggingen aanhouden in de Nederlandse schatkist bij het ministerie Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 86 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 87 3.5 Bedrijfsvoering Inleiding Een professionele, wendbare en toekomstbestendige organisatie vormt de basis voor een gemeente die haar maatschappelijke opgaven succesvol kan uitvoeren. Een solide bedrijfsvoering ondersteunt het bestuur, de organisatie en de uitvoering van gemeentelijke taken en draagt bij aan een betrouwbare, doelmatige en financieel gezonde gemeente. Zo ondersteunen bij het realiseren van de ambities van Dijk en Waard, waar nodig in afstemming met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.

We blijven onze bedrijfsvoering ontwikkelen om in te kunnen spelen op maatschappelijke ontwikkelingen, de groei van onze gemeente en de opgaven van de toekomst. Dit doen we onder meer door: Dat doen we onder meer door: 1. Het ondersteunen en adviseren van bestuur en organisatie, zodat zij hun taken zorgvuldig, transparant en doelmatig kunnen uitvoeren. 2. Het verder ontwikkelen van een professionele, wendbare organisatie door te investeren in leiderschap, samenwerking en de organisatiewaarden: Verbinding, Vakmanschap en Vooruitgang. 3. Het versterken van de digitale informatievoorziening, informatieveiligheid, informatiebeheer, datagedreven werken, verantwoorde AI-toepassingen en moderne ICT als basis voor een betrouwbare, toegankelijke en toekomstbestendige organisatie. 4. Het versterken van de bedrijfsvoering, de planning-en- controlcyclus en de financiële sturing, zodat de gemeente doelmatig, transparant en financieel gezond blijft. Ontwikkeling van de organisatie Gezamenlijk hebben we geconstateerd dat we, na jaren van investeren, aan alle fusiedoelen voldoen. Het fundament staat: er is één organisatie, de structuur is duidelijk en de basis is op orde. We ontwikkelen ons nu verder naar een volgende fase.

Waar de periode direct na de fusie vooral gericht was op het op orde brengen van de basis, ontstaat nu meer ruimte om daadwerkelijk verschil te maken voor de inwoners van Dijk en Waard. Het team HR levert ook in deze nieuwe fase een doelgerichte bijdrage. De ontwikkeling van de organisatie staat niet stil en we blijven ons ontwikkelen om het verschil te kunnen maken voor onze inwoners. Goed werkgeverschap en goed werknemerschap staan daarbij centraal. Vanuit onze kernwaarden vakmanschap, verbinding en vooruitgang zetten wij in op verschillende aandachtsgebieden. Zo richten we ons op de toekomst van onze organisatie en medewerkers via strategische personeelsplanning, dragen we bij aan een passende werkomgeving door middel van onder andere activiteitgericht werken, spelen we in op externe ontwikkelingen, waaronder wet- en regelgeving, en ontwikkelen we beleidsuitgangspunten die de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers bevorderen, met aandacht voor vitaliteit en mobiliteit. Leren en ontwikkelen We blijven aandacht besteden aan de verdere uitwerking van onze visie op Leren en Ontwikkelen. Dit komt tot uiting in een divers en kwalitatief aanbod voor onze medewerkers, op uiteenlopende onderwerpen en waar mogelijk afgestemd op individuele behoeften. Vitaliteit en verzuim Het ziekteverzuimpercentage ligt momenteel op een laag niveau van 5%.

Onze inzet blijft erop gericht dit percentage te behouden. Trainingen voor leidinggevenden, waarmee zij goed worden toegerust voor het voorkomen van verzuim en het begeleiden van zieke medewerkers, leveren hieraan een belangrijke bijdrage . Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 88 Werving en selectie De eerder vastgestelde wervingsstrategie wordt geactualiseerd en verder uitgevoerd. Daarmee sluit onze aanpak nog beter aan op de ontwikkelingen en uitdagingen van de huidige arbeidsmarkt. Ondersteuning en advisering In 2027 blijven we ons inzetten voor een professioneel, betrouwbaar en wendbaar bestuur. Met deskundige advisering, procesbegeleiding en een zorgvuldige voorbereiding van besluiten ondersteunen wij het bestuur bij kwalitatief hoogwaardige besluitvorming. We verkennen en testen de inzet van AI als ondersteunend instrument binnen onze advisering en investeren in de verdere ontwikkeling van medewerkers om hun expertise op het gebied van bestuurlijke besluitvorming te versterken. In 2027 zetten we ook in op het verder versterken van juridische kwaliteit. De juridische kennisbank wordt geactualiseerd en we faciliteren de ontwikkeling van juridische vakkennis door onderlinge kennisdeling en gerichte trainingen, deels in eigen beheer. Door vroegtijdig juridisch advies in processen te betrekken, beperken we risico’s en vergroten we de uitvoerbaarheid van beleid en besluiten.

De klantgesprekken van de juridisch adviseurs met de leidinggevenden dragen bij aan een vroegtijdige signalering van mogelijke ontwikkelingen zodat daarop adequaat kan worden ingespeeld . In 2027 werken we verder aan de integrale- en strategische aanpak van opgaven. We blijven leren van binnengekomen bezwaren, klachten en verzoeken om informatie (Woo). Analyse van deze signalen levert waardevolle input op waarmee we onze dienstverlening kunnen verbeteren. Managementinformatie over doorlooptijden, volumes en trends stelt ons in staat om gericht bij te sturen en ons proces waar nodig aan te passen. We meten onze effectiviteit onder andere aan de hand van de tijdige en zorgvuldige afhandeling van bezwaarschriften en klachten én de tevredenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties over onze ondersteuning en dienstverlening. Er is een trend waarneembaar dat meer bezwaarschriften, klachten en Woo verzoeken met behulp van AI worden gemaakt. Deze trend leidt tot een verhoging van het aantal (het is makkelijker geworden) en de omvang (meer door AI gegenereerde bezwaargronden bijvoorbeeld) van de verzoeken. Dat zet nu al druk op de capaciteit en de verwachting is dat dit in 2027 en verder nog gaat toenemen. Ondanks dat efficiency in de behandeling van deze verzoeken wordt gezocht blijft het mensenwerk in lijn met onze dienstverleningsvisie.

In 2027 wordt deze trend gemonitord en zal mogelijk moeten leiden tot capaciteitsaanpassingen. Informatievoorziening en ICT Een goede informatievoorziening en betrouwbare ICT zijn randvoorwaarden voor een effectieve bedrijfsvoering en dienstverlening. In 2027 investeren wij in de continuïteit, beschikbaarheid, veiligheid en beheersbaarheid van onze digitale voorzieningen. Wij versterken onze informatiehuishouding en vertalen nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeheer, privacy en informatieveiligheid naar beleid, processen en concrete verbetermaatregelen. Daarbij werken wij samen met ketenpartners en gemeenschappelijke regelingen. Om de continuïteit van onze dienstverlening te waarborgen investeren wij in cyberweerbaarheid, crisisbeheersing en de verdere versterking van onze risicobeheersing en beveiligingsmaatregelen, mede in het kader van de Cyberbeveiligingswet (NIS2). Daarnaast investeren wij in digitaal vakmanschap van medewerkers en bestuurders. Hiermee zorgen wij ervoor dat de organisatie digitale ontwikkelingen verantwoord kan toepassen en de kwaliteit van de dienstverlening kan blijven verbeteren. Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 89 De omvang van de digitale opgaven overstijgt de beschikbare uitvoeringscapaciteit. Hierdoor is een gefaseerde uitvoering noodzakelijk en kunnen niet alle wensen en ontwikkelingen gelijktijdig worden gerealiseerd.

Prioriteit wordt gegeven aan wettelijke opgaven, informatieveiligheid, bedrijfscontinuïteit en maatregelen met de grootste bijdrage aan een betrouwbare dienstverlening. Daarbij is het de verwachting dat investeringen in formatie en middelen onontkoombaar zijn om benodigde stappen te kunnen blijven zetten in de digitale ontwikkeling en te kunnen voldoen aan vastgestelde plannen in het coalitieakkoord. Dit wordt verder inzichtelijk gemaakt na vaststelling van de nieuwe Visie op digitale ontwikkeling van de organisatie. Informatiebeveiliging Digitale dreigingen nemen, versterkt door AI, toe en nieuwe Europese en nationale wetgeving maakt de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging en gegevensbescherming nadrukkelijker. Dit vraagt om een organisatie die digitale risico’s kent, beheerst en hierop stuurt. We werken toe naar een situatie waarin de gemeente aantoonbaar in control is op informatiebeveiliging en gegevensbescherming. Met het verder versterken van de digitale weerbaarheid van de gemeente beschermen we de privacy, veiligheid en zeggenschap over gegevens van inwoners, ondernemers en medewerkers en borgen we de continuïteit van onze dienstverlening. We geven hierbij prioriteit aan processen en systemen waarvan uitval, verstoring of misbruik grote gevolgen kunnen hebben voor inwoners, ondernemers en de gemeentelijke dienstverlening.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://dijkenwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ae814af0-7f9c-4bd8-a9be-f7f53c01ad9f?agendaItemId=71bc7077-5995-4074-a4ca-930013fcf10b