Programmabegroting 2027 (nieuw)
Tekst van het document
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 1 Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 2 Begroting in 1 oogopslag
Inhoud | 4. Financiële positie ..................................................................................... 110 Begroting in 1 oogopslag ................................................................................. 2 | 4.1 Prognose meerjarenbalans ............................................................... 110 Woord vooraf ................................................................................................... 4 | 4.2 EMU-Saldo ........................................................................................ 111 Leeswijzer .................................................................................................... 6 | 4.3 Overzicht reserves ............................................................................. 112 Ontwikkelingen perspectief .......................................................................... 7 | 4.4 Overzicht voorzieningen .................................................................... 114 2. Programma's ................................................................................................ 9 | 4.5 Meerjaren investeringsprogramma .................................................... 115 Programma 1 Mens en Samenleving | ............................................................ 10 | 4.6 Overzicht baten en lasten ..................................................................
125 1.1 Sterke sociale basis in een vitale samenleving ................................... 10 | 4.7 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves . 130 1.2 Passende ondersteuning dichtbij inwoners ......................................... 13 | 5. | Bijlagen ................................................................................................ 132 1.3 Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning .......................... 15 | A. | Beleidsindicatoren ........................................................................... 133 Programma 2 Ruimtelijke omgeving.............................................................. 25 | B. | Uitvoeringsinformatie ...................................................................... 135 2.1 Aantrekkelijke en diverse woon- en werkomgeving ............................ 26 | C. | Begrotingspost subsidies ................................................................ 137 2.2 Gezonde en duurzame leefomgeving .................................................. 36 | D. | Afkortingen ...................................................................................... 138 Programma 3 Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening................................... 46 3.1 Dienstverlening, Bestuur en Veiligheid ................................................
46 3.2 Algemene dekkingsmiddelen en Organisatie ...................................... 53 3. Paragrafen ................................................................................................. 63 3.1 Lokale heffingen ................................................................................... 64 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................... 73 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................. 77 3.4 Financiering ......................................................................................... 82 3.5 Bedrijfsvoering ..................................................................................... 87 3.6 Verbonden partijen ............................................................................... 91 3.7 Grondbeleid .......................................................................................107 3.8 Openbaarheid ....................................................................................109 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 3 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 4 Woord vooraf Bouwen aan morgen: investeren waar groei dat vraagt, met structurele dekking en oog voor wat vandaag nodig is. Beste inwoners, ondernemers, partners en raadsleden, Dijk en Waard staat aan het begin van een nieuwe bestuursperiode.
Op 23 juni 2026 is het nieuwe college geïnstalleerd en is het coalitieakkoord Bouwen aan morgen, met oog voor vandaag besproken met de gemeenteraad. In dat akkoord heeft de coalitie de koers voor de komende vier jaar neergelegd. We willen verder bouwen aan een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is en waar de menselijke maat het uitgangspunt blijft, ook bij sterke groei van het aantal inwoners. In het coalitieakkoord staan stevige ambities en duidelijke uitgangspunten voor de manier waarop we financieel verantwoord willen besturen. Dijk en Waard groeit, maatschappelijke opgaven worden complexer en de financiële ruimte van gemeenten staat onder druk. Vanaf 2028 ontvangen we structureel minder geld van het Rijk uit het gemeentefonds. Bovendien blijven de inkomsten vanuit het Rijk voor jeugdzorg en ondersteuning (Wmo) onzeker en blijft de financiële druk op deze open- einderegelingen hoog. Dat betekent dat we keuzes moeten maken over wat nodig is en wanneer we met ambities aan de slag kunnen. Eerst een stabiele basis, daarna in samenhang afwegen De realiteit is dat de gemeente op het moment meerjarig geen structureel sluitende begroting heeft. Dat betekent dat we structureel meer geld uitgeven dan dat er binnenkomt. Vanuit onze financiële uitgangspunten zorgen we eerst voor een financieel stabiele basis met een meerjarig structureel sluitende begroting.
Dit betekent dat we eerst zullen moeten bezuinigen. Tegelijkertijd vraagt een snelgroeiende gemeente als Dijk en Waard om investeringen in zowel de nieuwe als oude delen van de gemeente. Daarom werken we vanuit die basis de komende maanden het coalitieakkoord verder uit in het collegeprogramma. Daarin brengen we in beeld wat ons deze bestuursperiode te doen staat, en welke financiële keuzes daarvoor nodig zijn. We kijken naar een verantwoorde manier voor het benutten van financiële ruimte die we hebben om eenmalige investeringen te doen. Ook bepalen we in welk tempo we de ambities uitvoeren. Begroting 2027: het startpunt voor de nieuwe bestuursperiode Deze Programmabegroting komt kort na de start van het nieuwe college. De tijd tussen het aantreden van het college en het opstellen van deze begroting is te kort geweest om de financieel stabiele basis te realiseren en om de ambities uit het coalitieakkoord zorgvuldig uit te werken. Daarom vormt deze begroting het startpunt voor de nieuwe bestuursperiode. Deze begroting voldoet aan de eisen van de provincie in haar rol als toezichthouder. Hierin zijn de eerder genomen raadsbesluiten, waaronder de Kadernota 2027, en de onvermijdelijke ontwikkelingen, zoals stijging van loonkosten en indexering van subsidies, verwerkt. De programma's laten zien hoe we bestaand beleid en genomen besluiten uitvoeren.
De inhoudelijke en financiële doorvertaling van het coalitieakkoord is nog niet in deze begroting opgenomen. Die volgt na de verdere uitwerking in het collegeprogramma. Financiële spelregels geven richting aan onze keuzes In het coalitieakkoord hebben we spelregels vastgelegd voor hoe we omgaan met geld. We willen een structureel sluitende begroting en betalen vaste uitgaven met vaste inkomsten. Voor besluiten met financiële gevolgen is een duidelijk dekkingsvoorstel nodig en moeten de effecten voor de komende jaren zijn meegenomen. Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 5 De uitgangspunten van het coalitieakkoord betekenen ook dat we met de verwachte inkomsten door de groei van Dijk en Waard ook de bijbehorende kosten meenemen en dat we bij nieuwe ambities kijken of deze op langere termijn financieel verantwoord zijn. Bij investeringen kijken we bovendien verder dan deze bestuursperiode. Deze financiële discipline is nodig om Dijk en Waard ook op langere termijn financieel gezond te houden. We willen voldoende ruimte houden om tegenvallers op te vangen, noodzakelijke investeringen te doen en de kosten van nieuwe keuzes niet door te schuiven naar latere jaren. Zo voorkomen we dat ambities van vandaag leiden tot financiële problemen van morgen. Het college werkt hard aan een financieel stabiele basis.
Dit in combinatie met de uitwerking van het collegeprogramma en de daarvoor benodigde bezuinigingen verwerken we begin 2027 in een voorstel voor een begrotingswijziging. Dit voorstel leggen we aan de gemeenteraad voor. Deze financiële discipline is nodig om Dijk en Waard ook op langere termijn financieel gezond te houden. Zo bouwen we aan morgen, met oog voor wat vandaag nodig is en op langere termijn financieel verantwoord. Met vriendelijke groet, Jasper John Wethouder financiën Gemeente Dijk en Waard Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 6 Leeswijzer Voor u ligt de programmabegroting 2027 met de meerjarenraming 2028- 2030 van de gemeente Dijk en Waard. De begroting is een belangrijk product uit de planning-en-controlcyclus. Door het vaststellen van de begroting bepaalt de raad hoeveel de gemeente mag uitgeven om haar taken uit te voeren om de gestelde doelen te bereiken. De begroting 2027 kent de nieuwe programmastructuur zoals deze in juni 2026 is vastgesteld door de raad. We kennen nu drie programma’s. Ieder programma kent een onderverdeling in thema’s. Deze structuur is ook terug te zien in de tabellen die een overzicht geven van de lasten en baten. In deze tabel is een verdere specificering gemaakt op taakveldniveau. De taakvelden komen overeen met de IV3 indeling.
De structuur van de afzonderlijke programma’s is als volgt opgebouwd: - Waar staan we voor? Een korte uitleg over de overkoepelende ambitie van het programma uitgesplitst per thema. - Welke doelen helpen daarbij en waar richten we ons op? - Een overzicht van de kosten en baten per thema - De beleidsindicatoren/ de relevante BBV-indicatoren, grafisch weergegeven. Een pijl geeft aan wat het streven is van de gemeente (daling, stijging of handhaving). - Wat mag het kosten? Een tabel met de kosten (lasten) en opbrengsten (baten) per taakveld. Onder de tabel staat een korte toelichting die de voornaamste ontwikkelingen verklaart. Het gaat daarbij om de ontwikkeling van de actuele begroting 2026 naar de begroting 2027. Tussen haakjes staat het taakveld (TV1.1) de herkomst van de mutatie (primaire begroting, VJR 2026, kadernota 2027 of begroting 2027) en het bedrag. In hoofdstuk 3 staan de verplichte paragrafen. De paragrafen vormen een andere doorsnede van de begroting en geven inzicht in aspecten die door de hele begroting heen kunnen lopen. De weergave is verplicht vanuit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Hoofdstuk 4 gaat over de financiële positie van de gemeente.
Hoofdstuk 5 bevat de overzichten voor lasten en baten, een overzicht van de incidentele lasten en baten per programma en een korte toelichting per posten de samenvattende weergave van het structurele begrotingssaldo.
Ontwikkelingen perspectief x € 1.000 De begroting zoals deze nu voorligt is de eerste stap om te komen tot een | Financieel perspectief | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 begroting die volledig uitgaat van de financiële uitgangspunten zoals wij die | Primaire Begroting | 490 | -3.291 | 3.820 | 3.820 in het coalitieakkoord hebben vastgelegd. Op dit moment zijn we nog niet | Verwerkte raadsbesluiten | -312 | -312 | -312 | -312 zover. We zijn wel op weg om te komen tot een financieel stabielere basis. | Effect Voorjaarsrapportage | -86 | -320 | -533 | -568 Dat betekent dat we vaste uitgaven betalen met vaste inkomsten en streven | Effect Kadernota | -1.149 | -865 | -764 | -764 naar een positief begrotingssaldo. We nemen verwachte groei | -inkomsten | Effect begrotingsproces 2027 | -1.397 | -4.245 | -4.019 | -2.202 mee als de bijbehorende kosten ook worden meegenomen. Besluiten met | Begrotingssaldo | -2.454 | -9.033 | -1.808 | -26 financiële gevolgen nemen we alleen als er een duidelijk dekkingsvoorstel ligt en we inzicht hebben in de effecten voor de komende jaren. Ook investeringen die pas na 2030 financiële gevolgen hebben, wegen we | Onderstaande tabel geeft op hoofdlijnen de aanpassingen die gedaan zijn in zorgvuldig af. | het begrotingsproces 2027.
Hierin zijn nog geen financiële voorstellen De gemeente Dijk en Waard wil een structureel sluitende begroting | opgenomen voor uitvoering van het collegeprogramma. Deze voorstellen presenteren met positief oordeel van de provincie | . De noodzakelijke keuzes | worden later integraal voorgelegd aan de raad gelijktijdig met een passend voor bestaand beleid en de keuzes | die in de kadernota zijn gemaakt zijn | dekkingsvoorstel. In de programma’s staat per thema een verdere toelichting verwerkt in deze begroting. De nog te maken keuzes die volgen vanuit het | op de kostenontwikkeling. collegeprogramma worden verwerkt in een begrotingswijziging begin 202 | 7. | x € 1.000 Mutaties begrotingsproces Tevens zijn de geraamde uitgaven ten laste van reserves en de | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 bijbehorende onttrekkingen nu in de begroting opgenomen. In voorgaande | Verhoging algemene uitkering ( | 8.541 | 8.563 | 7.863 | 10.582 jaren deden we dit pas in het lopende jaar. Hierdoor ontstaat een vollediger | Afboeking stelpost groeigelden | -1.647 | -1.756 | -1.711 | -1.676 beeld van de totale geplande uitgaven. | Indexering OZB | 561 | 561 | 561 | 561 Aanpassing leges | 487 | 105 | 105 | 105 De ontwikkeling van het | meerjarenperspectief is in | de volgende tabel | Loonkosten (indexering) | -1.506 | -1.973 | -1.979 | -1.978 weergegeven.
Voor de jaren 2027 | tot en met 2030 | is er sprake van een | Indexeringen | -5.873 | -5.904 | -5.879 | -5.879 begrotingstekort. | Het structurele begrotingssaldo voor 2027 | wordt op de | Overige begrotingsmutaties | -3.144 | -3.842 | -2.980 | -3.918 volgende pagina | toegelicht. Dekking vanuit Algemene Reserve | 1.183 Effect begrotingsproces 2027 | -1.397 | -4.245 | -4.019 | -2.202 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 7 Verhoging algemene uitkering en afboeking stelpost groeigelden: | Structurele begrotingssaldo 2027 Verhoging van de algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2026. In | x € 1.000 de meerjarenraming zoals deze vorig jaar is opgesteld, was rekening | Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 gehouden met de groei van de gemeente. Hiervoor is de post groeigelden | Begrotingssaldo | -2.454 | -9.033 | -1.808 | -26 opgenomen. Voor het deel van de gerealiseerde groei is deze nu afgeboekt. | Saldo Incidenteel (B/L) | 2.454 | 5.961 | 340 | 100 Structureel begrotingssaldo | 0 | -3.072 | -1.468 | 74 Indexeringen: De OZB is uitsluitend geïndexeerd, buiten deze indexering is geen | Na onttrekking van de € 1,2 miljoen ten laste van de algemene reserve is er verhoging opgenomen. | De overige indexeringen zijn opgenomen in lijn met | voor 2027 sprake van een begrotingstekort van € 2,5 miljoen. Dit is het saldo de kadernota.
Dit betekent dat | waar nodig | de posten worden geïndexeerd | inclusief de incidentele baten en lasten. Na aftrek van de incidentele baten op basis van de CPI van maart 2026 (2,7%) | , verder zijn de indexaties | en lasten is er sprake van een structureel begrotingsevenwicht in 2027. Voor toegepast conform de in de FUGR opgenomen afspraken | , of contractuele | 2028 en 2029 is er sprake van een structureel tekort. In 2030 is er een klein afspraken met derden. | overschot. De huidige cao voor de gemeente loopt tot 1 april 2027. Er | is nog geen nieuwe cao afgesproken. In de begroting | 2027 zijn de loonkosten geïndexeerd met de CPI van maart 2026 | , zoals afgesproken in de kadernota. Overige begrotingsmutaties | : In de post overige begrotingsmutat | ies zitten naast autonome ontwikkelingen, ook gevolgen die voortvloeien uit bestaand | beleid of (te nemen) raadsbesluiten. | Hierin staan ondermeer | het welzijnsprogramma | , effecten nieuwe inkoop Wmo, de omgevingsdienst NHN, strategische omgevingsvisie, veiligheidsopgave en Geestmerambacht.
| In ieder programma staat een uitgebreidere toelichting op de | financiële ontwikkeling onder het kopje: Wat | mag het kosten? Dekking vanuit de algemene reserve In het Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen (BOFv) van 21 november 2023 hebben de VNG, IPO en UVW nieuwe afspraken over hun financiën gemaakt met de ministeries van Financiën en Binnenlandse Zaken. Dijk en Waard geeft invulling aan deze regeling door in het begrotingsjaar 2027 € 1.183.000 te onttrekken aan de algemene reserve en op te nemen als structurele dekking. Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 8 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 9 2. Programma's
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 10 Programma 1 Mens en Samenleving Waar staan we voor? Samen werken aan een sterke, inclusieve en toekomstbestendige samenleving We werken aan een samenleving waarin inwoners kunnen meedoen, naar elkaar omkijken en ondersteuning krijgen wanneer dat nodig is. Vanuit het Integraal beleidskader Sociaal domein bouwen we aan een sterke sociale infrastructuur die aansluit bij de behoeften van inwoners en de uitdagingen van de toekomst. Daarbij zetten we in op drie samenhangende opgaven. Allereerst versterken we de sociale basis door te investeren in preventie, ontmoeting, gezondheid, participatie en gelijke kansen. Een sterke sociale basis helpt inwoners om zoveel mogelijk zelfstandig mee te doen en vragen vroegtijdig op te vangen. Wanneer ondersteuning nodig is, zorgen we ervoor dat deze toegankelijk, passend en dichtbij is. Via de gebiedsgerichte Sociale Teams en een goede samenwerking met maatschappelijke partners ontvangen inwoners tijdig de juiste ondersteuning, afgestemd op hun situatie en leefomgeving. Tegelijkertijd werken we aan een kwalitatief goed, betaalbaar en toekomstbestendig stelsel van hulp en ondersteuning. Met preventie, passende ondersteuning, rechtmatige uitvoering en beheersbare kosten houden we ondersteuning beschikbaar voor inwoners die deze nodig hebben.
Zo versterken de drie programmaonderdelen elkaar en dragen zij gezamenlijk bij aan een sociaal domein waarin inwoners kunnen meedoen, ondersteuning dichtbij is en zorg ook op langere termijn toegankelijk en betaalbaar blijft. Welke doelen helpen daarbij en waar richten we ons op? 1.1 Sterke sociale basis in een vitale samenleving We investeren in een sterke sociale basis waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten, kunnen meedoen en zo nodig laagdrempelig ondersteuning vinden. Door het versterken van het voorliggend veld, het stimuleren van preventie en het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners werken we aan sterke en leefbare wijken. Samen met maatschappelijke partners en inwoners signaleren we vragen vroegtijdig en pakken we deze zoveel mogelijk dichtbij huis op. Doel 1: Het versterken van het voorliggend veld door in te zetten op preventie en laagdrempelige en collectieve voorzieningen. Wat doen we in 2027? a. Monitoren en evalueren van innovatieve ondersteuningsvormen in onderwijs en kinderopvang, zoals BSO+ en Sterke Ondersteuning op School, om de ontwikkelkansen van kinderen te vergroten. b. Uitvoeren van de Seniorenagenda+ en de lokale aanpak eenzaamheid, gericht op ontmoeting, vitaliteit, mantelzorgondersteuning, sociale verbondenheid, dementievriendelijke voorzieningen en het voorkomen van eenzaamheid. c. Versterken van de samenwerking tussen zorg (o.a.
huisartsen), welzijn en het sociaal domein, onder andere in het kader van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en via initiatieven zoals mentale gezondheidsnetwerken, Welzijn op Recept en Kansrijke Start. Zo ontvangen inwoners eerder passende ondersteuning en versterken we de beweging naar preventie, gezondheid en zelfredzaamheid. d. Versterken van de samenwerking tussen partners rond zorg, veiligheid en leefbaarheid en uitvoeren van de acties uit het actieplan Zorg en Veiligheid. Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 11 e. Voorbereiden van een toekomstbestendige, meerjarige welzijnsopdracht die aansluit bij de groei van Dijk en Waard en de ingezette bewegingen in het sociaal domein, zoals gebiedsgericht werken, Sociale Teams dichtbij inwoners en een sterke sociale basis. Hiervoor verlengen we het huidige welzijnsprogramma. Doel 2: Het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners door hun netwerk te versterken en de druk op professionele hulp te verminderen. Wat doen we in 2027? a. Uitvoeren van de agenda’s voor diversiteit en inclusie, zodat meer inwoners kunnen meedoen en gebruik kunnen maken van toegankelijke voorzieningen en dienstverlening. b. Faciliteren van laagdrempelige ondersteuning bij taal-, reken- en digitale vaardigheden, zodat inwoners beter kunnen meedoen in de samenleving. c.
Versterken van sociale netwerken en samenredzaamheid in wijken door ontmoeting, community building, inwonersinitiatieven en samenwerking tussen bewoners, vrijwilligers en maatschappelijke partners te stimuleren. d. Ondersteunen van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties om hun bijdrage aan de sociale basis en het netwerk van inwoners te vergroten.
1.1 Sterke sociale basis in een vitale samenleving | Bedragen x € 1.000 Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN TV1.2 | Openbare orde en veiligheid | -67 | -70 | -72 | -72 | -72 | -72 TV5.1 | Sportbeleid en activering | -1.127 | -917 | -387 | -432 | -431 | -430 TV5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | -4.366 | -4.781 | -4.230 | -4.222 | -4.218 | -4.206 TV5.6 | Media | -3.011 | -3.274 | -3.131 | -3.131 | -3.131 | -3.131 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -7.672 | -12.128 | -7.462 | -7.452 | -6.936 | -6.936 1.1 | Sterke sociale basis in een vitale samenleving | -16.243 | -21.169 | -15.281 | -15.309 | -14.788 | -14.776 BATEN TV5.1 | Sportbeleid en activering | 541 | 453 | 0 | 0 | 0 | 0 TV5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | 520 | 482 | 443 | 443 | 443 | 443 TV5.6 | Media | 312 | 216 | 216 | 216 | 216 | 216 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 8.631 | 8.371 | 0 | 0 | 0 | 0 1.1 | Sterke sociale basis in een vitale samenleving | 10.004 | 9.522 | 659 | 659 | 659 | 659 Saldo van baten en lasten | -6.238 | -11.648 | -14.622 | -14.650 | -14.129 | -14.117 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 12 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 13 1.2 Passende ondersteuning dichtbij inwoners Inwoners moeten kunnen rekenen op toegankelijke, passende en
tijdige ondersteuning. Daarom versterken we de gebiedsgerichte werkwijze van de Sociale Teams en de samenwerking met partners in zorg, welzijn en maatschappelijke ondersteuning. We zetten in op preventie, vroegsignalering en een integrale aanpak, zodat hulpvragen zoveel mogelijk dichtbij inwoners worden opgepakt en de ondersteuning aansluit op hun behoeften. Doel 1: Het bieden van toegankelijke, passende en tijdige ondersteuning dichtbij inwoners door integraal en gebiedsgericht te werken. Wat doen we in 2027? a. Versterken van de toegankelijkheid en zichtbaarheid van de gebiedsgerichte Sociale Teams door goede bereikbaarheid en herkenbare contactpunten voor inwoners. b. Doorontwikkelen van de gebiedsgerichte Sociale Teams, met nadruk op vroegsignalering, preventie, passende triage, toegankelijke basishulp en integrale ondersteuning bij complexe situaties. c. Uitwerken van een integrale en toekomstbestendige aanpak voor passende opvang, huisvesting, participatie, integratie en duurzame doorstroom van Oekraïense ontheemden, statushouders en andere aandachtsgroepen, zodat zij tijdig passende ondersteuning ontvangen en volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. d. Verder uitwerken van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, zodat inwoners tijdig passende ondersteuning ontvangen en duurzame veiligheid wordt bevorderd.
Doel 2: Het versterken van de uitvoeringskracht door betere samenwerking binnen het Sociaal Team en met netwerkpartners. Wat doen we in 2027? a. Versterken van het vakmanschap van professionals binnen de Sociale Teams, onder meer door het benutten van GGZ-expertise en het verder ontwikkelen van specialistische kennis. b. Versterken van de samenwerking tussen Sociale Teams en netwerkpartners, zodat ondersteuning beter op elkaar aansluit en inwoners sneller passende hulp ontvangen. c. Doorontwikkelen van een werkwijze gebaseerd op vertrouwen, eigen kracht, het netwerk van inwoners en waar mogelijk één vast aanspreekpunt.
1.2 | Passende ondersteuning dichtbij inwoners | Bedragen x € 1.000 Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -4.444 | -4.262 | -4.434 | -1.938 | -1.938 | -1.938 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -5.699 | -5.053 | -4.941 | -4.794 | -4.791 | -4.785 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -3.177 | -12.782 | -11.334 | -10.882 | -10.882 | -10.882 TV6.3 | Inkomensregelingen | -450 | -756 | 0 | 0 | 0 | 0 TV6.5 | Arbeidsparticipatie | -165 | -177 | -177 | -177 | -177 | -177 TV7.1 | Volksgezondheid | -5.358 | -5.786 | -5.958 | -5.959 | -5.960 | -5.960 1.2 | Passende ondersteuning dichtbij inwoners | -19.292 | -28.816 | -26.844 | -23.750 | -23.748 | -23.741 BATEN TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 3.066 | 2.533 | 2.533 | 33 | 33 | 33 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 1.415 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 143 | 131 | 131 | 131 | 131 | 131 TV6.3 | Inkomensregelingen | 470 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV7.1 | Volksgezondheid | 490 | 321 | 0 | 0 | 0 | 0 1.2 | Passende ondersteuning dichtbij inwoners | 5.584 | 2.984 | 2.663 | 163 | 163 | 163 Saldo van baten en lasten | -13.708 | -25.832 | -24.180 | -23.587 | -23.585 | -23.578 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 14 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 15 1.3 Kwalitatieve
en beheersbare hulp en ondersteuning We zorgen ervoor dat inwoners die ondersteuning nodig hebben, kunnen rekenen op passende, toegankelijke en kwalitatief goede hulp. Tegelijkertijd staan we voor de opgave om hulp en ondersteuning ook op lange termijn betaalbaar en beschikbaar te houden. Daarom versterken we bestaanszekerheid en participatie, verbeteren we de kwaliteit en rechtmatigheid van de uitvoering en beheersen we de kosten van zorg en ondersteuning. Zo dragen we bij aan een toekomstbestendig sociaal domein dat aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Doel 1: Het vergroten van de mogelijkheden voor inwoners om mee te doen, waar mogelijk stappen te zetten richting werk, en het verminderen van de negatieve effecten van armoede door laagdrempelige en toegankelijke ondersteuning. Wat doen we in 2027? a. Vergroten van de bekendheid en toegankelijkheid van regelingen en ondersteuning binnen het Meedoenbeleid, zodat inwoners tijdig passende ondersteuning ontvangen. b. Versterken van de samenwerking tussen Zaffier, de gemeente en partners in het sociaal domein om inwoners sneller te bereiken en ondersteuning beter op elkaar af te stemmen. c. Verder implementeren van de Participatiewet in Balans en waar nodig actualiseren van lokale verordeningen. Doel 2: Het versterken van het toezicht op de rechtmatigheid en kwaliteit van de uitvoering van de Jeugdwet en Wmo.
Wat doen we in 2027? a. Versterken en professionaliseren van toezicht en handhaving binnen de Jeugdwet en Wmo, onder meer door regionale samenwerking, kwaliteitsverbetering van onderzoeken en inzet van juridische expertise. b. Doorontwikkelen van de regionale sturing op jeugdhulp door samen met de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Inkoop Sociaal Domein (GR GISD) uitvoering te geven aan de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Dit omvat onder meer het opstellen van een regionale inkoopvisie en regiovisie, het verminderen van administratieve lasten en het versterken van datagericht werken en monitoring. c. Monitoren van de financiële en inhoudelijke effecten van de nieuwe Wmo-inkoop. Doel 3: Het beheersen van de kosten voor jeugdzorg door het uitvoeren van ontwikkelmaatregelen. Wat doen we in 2027? a. Voortzetten, monitoren en waar nodig bijstellen van de ontwikkelmaatregelen voor jeugdzorg, gericht op kwalitatieve en beheersbare ondersteuning voor inwoners.
1.3 Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning | Bedragen x € 1.000 Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -1.412 | -1.406 | -1.447 | -1.437 | -1.437 | -1.437 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -206 | -242 | -173 | -174 | -174 | -174 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1.331 | -2.277 | -1.756 | -1.053 | -1.053 | -1.053 TV6.3 | Inkomensregelingen | -34.379 | -32.597 | -33.232 | -33.022 | -33.022 | -33.022 TV6.4 | WSW en beschut werk | -6.169 | -6.477 | -6.521 | -5.970 | -5.970 | -5.970 TV6.5 | Arbeidsparticipatie | -4.519 | -4.302 | -4.862 | -4.877 | -4.990 | -4.969 TV6.9 | Coördinatie en beleid Jeugd-Wmo | -7.790 | -909 | -1.467 | -1.477 | -1.477 | -1.477 TVJ-Amb | Jeugdhulp ambulant | -29.775 | -32.908 | -34.171 | -33.898 | -33.896 | -33.896 TVJ-Esc | Jeugdhulp geëscaleerd | -2.767 | -2.739 | -2.837 | -2.837 | -2.837 | -2.837 TVJ-Verb | Jeugdhulp met verblijf | -12.754 | -12.869 | -13.390 | -13.330 | -13.331 | -13.331 TVW-DenB | Dagbesteding en begeleiding | -8.614 | -8.389 | -8.910 | -9.220 | -9.220 | -9.220 TVW-HenD | Hulpmiddelen en diensten | -3.182 | -3.593 | -3.578 | -3.579 | -3.579 | -3.579 TVW-HH | Huishoudelijke hulp | -7.016 | -7.174 | -8.062 | -7.044 | -2.761 | -2.712 TVW-Overig | Overig Wmo | -34 | -93 | -96 | -96 | -96 | -96
1.3 | Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning | -119.948 | -115.974 | -120.502 | -118.015 | -113.844 | -113.774 BATEN TV0.8 | Overige baten en lasten | 0 | 700 | 700 | 3.700 | 3.700 | 3.700 TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 0 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 24 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV6.3 | Inkomensregelingen | 24.075 | 22.645 | 22.645 | 22.645 | 22.645 | 22.645 TV6.9 | Coördinatie en beleid Jeugd-Wmo | 284 | 103 | 0 | 0 | 0 | 0 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 16 Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 TVJ-Amb | Jeugdhulp ambulant | 0 | 0 | 0 | 1.046 | 1.052 | 1.052 TVJ-Verb | Jeugdhulp met verblijf | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TVW-HenD | Hulpmiddelen en diensten | 80 | 47 | 49 | 49 | 49 | 49 TVW-HH | Huishoudelijke hulp | 532 | 448 | 448 | 448 | 448 | 448 TVW-Overig | Overig Wmo | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 1.3 | Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning | 25.003 | 23.947 | 23.845 | 27.891 | 27.897 | 27.897 Saldo van baten en lasten | -94.944 | -92.027 | -96.658 | -90.124 | -85.947 | -85.877 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 17 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 18 Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen hoe Dijk en Waard ervoor staat.
De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn ook als tabel opgenomen in de bijlage.
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 19
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 20
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN TV1.2 | Openbare orde en veiligheid | -67 | -70 | -72 | -72 | -72 | -72 TV5.1 | Sportbeleid en activering | -1.127 | -917 | -387 | -432 | -431 | -430 TV5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | -4.366 | -4.781 | -4.230 | -4.222 | -4.218 | -4.206 cultuurparticipatie TV5.6 | Media | -3.011 | -3.274 | -3.131 | -3.131 | -3.131 | -3.131 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -7.672 | -12.128 | -7.462 | -7.452 | -6.936 | -6.936 1.1 | Sterke sociale basis in een vitale | -16.243 | -21.169 | -15.281 | -15.309 | -14.788 | -14.776 samenleving TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -4.444 | -4.262 | -4.434 | -1.938 | -1.938 | -1.938 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -5.699 | -5.053 | -4.941 | -4.794 | -4.791 | -4.785 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -3.177 | -12.782 | -11.334 | -10.882 | -10.882 | -10.882 TV6.3 | Inkomensregelingen | -450 | -756 | 0 | 0 | 0 | 0 TV6.5 | Arbeidsparticipatie | -165 | -177 | -177 | -177 | -177 | -177 TV7.1 | Volksgezondheid | -5.358 | -5.786 | -5.958 | -5.959 | -5.960 | -5.960 1.2 | Passende ondersteuning dichtbij | -19.292 | -28.816 | -26.844 | -23.750 | -23.748 | -23.741 inwoners TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -1.412 | -1.406 | -1.447 | -1.437 | -1.437
| -1.437 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -206 | -242 | -173 | -174 | -174 | -174 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1.331 | -2.277 | -1.756 | -1.053 | -1.053 | -1.053 TV6.3 | Inkomensregelingen | -34.379 | -32.597 | -33.232 | -33.022 | -33.022 | -33.022 TV6.4 | WSW en beschut werk | -6.169 | -6.477 | -6.521 | -5.970 | -5.970 | -5.970 TV6.5 | Arbeidsparticipatie | -4.519 | -4.302 | -4.862 | -4.877 | -4.990 | -4.969 TV6.9 | Coördinatie en beleid Jeugd-Wmo | -7.790 | -909 | -1.467 | -1.477 | -1.477 | -1.477 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 21 Taakveld | Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 TVJ-Amb | Jeugdhulp ambulant | -29.775 | -32.908 | -34.171 | -33.898 | -33.896 | -33.896 TVJ-Esc | Jeugdhulp geëscaleerd | -2.767 | -2.739 | -2.837 | -2.837 | -2.837 | -2.837 TVJ-Verb | Jeugdhulp met verblijf | -12.754 | -12.869 | -13.390 | -13.330 | -13.331 | -13.331 TVW-DenB | Dagbesteding en begeleiding | -8.614 | -8.389 | -8.910 | -9.220 | -9.220 | -9.220 TVW-HenD | Hulpmiddelen en diensten | -3.182 | -3.593 | -3.578 | -3.579 | -3.579 | -3.579 TVW-HH | Huishoudelijke hulp | -7.016 | -7.174 | -8.062 | -7.044 | -2.761 | -2.712 TVW-Overig | Overig Wmo | -34 | -93 | -96 | -96 | -96 | -96 1.3 | Kwalitatieve en beheersbare hulp en | -119.948 | -115.974 | -120.502 | -118.015 | -113.844 | -113.774
ondersteuning TOTALE LASTEN | -155.483 | -165.960 | -162.627 | -157.074 | -152.380 | -152.291 BATEN TV5.1 | Sportbeleid en activering | 541 | 453 | 0 | 0 | 0 | 0 TV5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | 520 | 482 | 443 | 443 | 443 | 443 cultuurparticipatie TV5.6 | Media | 312 | 216 | 216 | 216 | 216 | 216 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 8.631 | 8.371 | 0 | 0 | 0 | 0 1.1 | Sterke sociale basis in een vitale | 10.004 | 9.522 | 659 | 659 | 659 | 659 samenleving TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 3.066 | 2.533 | 2.533 | 33 | 33 | 33 TV6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 1.415 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 143 | 131 | 131 | 131 | 131 | 131 TV6.3 | Inkomensregelingen | 470 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV7.1 | Volksgezondheid | 490 | 321 | 0 | 0 | 0 | 0 1.2 | Passende ondersteuning dichtbij | 5.584 | 2.984 | 2.663 | 163 | 163 | 163 inwoners TV0.8 | Overige baten en lasten | 0 | 700 | 700 | 3.700 | 3.700 | 3.700 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 22 Taakveld | Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 TV4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 0 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 TV6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 24 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV6.3 | Inkomensregelingen | 24.075 | 22.645 | 22.645 | 22.645 | 22.645 | 22.645 TV6.9 | Coördinatie en beleid Jeugd-Wmo | 284 |
103 | 0 | 0 | 0 | 0 TVJ-Amb | Jeugdhulp ambulant | 0 | 0 | 0 | 1.046 | 1.052 | 1.052 TVJ-Verb | Jeugdhulp met verblijf | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TVW-HenD | Hulpmiddelen en diensten | 80 | 47 | 49 | 49 | 49 | 49 TVW-HH | Huishoudelijke hulp | 532 | 448 | 448 | 448 | 448 | 448 TVW-Overig | Overig Wmo | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 1.3 | Kwalitatieve en beheersbare hulp en | 25.003 | 23.947 | 23.845 | 27.891 | 27.897 | 27.897 ondersteuning TOTALE BATEN | 40.592 | 36.452 | 27.167 | 28.713 | 28.719 | 28.719 Saldo van baten en lasten | -114.891 | -129.507 | -135.460 | -128.361 | -123.661 | -123.572 Toevoeging aan reserves | -3.782 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 1.209 | 3.991 | 1.621 | 209 | 209 | 209 Saldo mutatie reserves | -2.573 | 3.991 | 1.621 | 209 | 209 | 209 Saldo programma | -117.464 | -125.517 | -133.839 | -128.151 | -123.452 | -123.362 Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 23 Toelichting: | 1.2 Passende ondersteuning dichtbij inwoners De totale netto-kosten van programma Mens en Samenleving stijgen | • | De kosten in 2026 zijn incid | enteel hoger door een met € 8,5 miljoen. Op hoofdlijnen kan dit verklaard worden door: | budgetoverheveling uit 2025 | (TV 6.2, NJR25/Primairebegroting, De indexaties op basis van de contractueel afgesproken percentages | € 400.000) en de Hervormingsagenda (TV6.2, VJR 26, € 500.000).
voor in totaal € 4,4 miljoen (GGD € 445.000, Zaffier € 800.000, Jeugd | • | Incidentele kosten voor Pilot armoedebeleid van 2026 omgezet € 1,0 miljoen, subsidies € 700.000, Wmo € 1,6 miljoen), de GGZ inloop | naar Meedoenbeleid binnen het minimabeleid in 1.3 kwalitatieve en dagbesteding voor € 130.000 en voortzetting inzet de hoofdzaak voor | en beheersbare hulp en ondersteuning. (TV 6.3;primaire begroting, € 93.000. De voorzetting van de welzijnsopdracht in 2027 voor | € 756.000). € 516.000 en beschikbaarstelling van taakmutaties voor in totaal € 1,5 miljoen (i.v.m. de wet handhaving sociale zekerheid, de re-integratie | 1.3 Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning gericht op jongeren, participatie uitkering, pleegzorg en uitstel | • | De begrote kosten in 2026 zijn hoger i.v.m. een vervanging abonnementstarief huishoudelijke hulp | ). Verder zijn er | budgetoverheveling vanuit de reserve Sociaal Domein i | .v.m. de hogere doorbelastingen van in totaal € 700.000 voor o.a. loonkosten (€ | ontwikkelmaatregelen (TV 6.2, NJR 25, € 622.000). 500.000) en overhead (€ 200.000). | • | Indexatie Zaffier volgens FUGR (TV 6.3 en TV 6.5, Begroting De voornaamste verschillen worden hieronder per thema uitgesplitst: | 2027, € 797.000). • | Autonome ontwikkeling t.a.v.
Jeugdfonds sport en cultuur (TV6.3, 1.1 Sterke sociale basis in een vitale samenleving | Kadernota 2027, € 73.000) • | De Brede Spuk loopt tot en met 2026, hierdoor vervallen zowel de | • | Taakmutaties meicirculaire wet handhaving sociale zekerheid, re- lasten als de baten (TV5.1, 6.1 en 7.1, primaire begroting, € | integratie gericht op jongeren, | participatie uitkering, pleegzorg en 910.000) In 2027 zullen de AZWA middelen worden geboekt, dit is | uitstel vervanging abonnementstarief huishoudelijke hulp (TV 6.5 de opvolger van Brede Spuk. | en TV-hh, Begroting 2027, € 1.491.000). • | Incidentele posten in 2026 (TV 5.3, NJR25 budgetoverheveling | • | Indexatie en subsidies Jeugd voor in totaal € 1,7 miljoen (TVJ, voor Thema Water € 150.000 en VJR26 € 150.000 Cool en | Begroting 2027) € 100.000 muziekonderwijs). | • | Indexering voor de Wmo en het effect van de nieuwe inkoop (TV- • | De Oekraïne gelden voor zowel de baten als de lasten worden pas | HH, Begroting 2027,€ 1,6 miljoen) geboekt in het lopende boekjaar, deze bedragen worden laat bekend gemaakt. Per saldo is dit een voordeel van € 2,7 miljoen in 2026 (TV 6.1 VJR 2026).
• | Voorzetting w | elzijnsprogramma (TV 6.1 Begroting 2027, € 516.000) • | Indexaties (TV 6.1 Begroting 2027, € 400.000) • | Voortzetting inzet de hoofdzaak (TV | 6.1, Begroting 2027, € 93.000) Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 24 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 25 Programma 2 Ruimtelijke omgeving Waar staan we voor? Samen werken aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving Ons leefgebied moet gezond en veilig zijn, nu en in de toekomst. In de Strategische Omgevingsvisie 2047 staat wat dit betekent voor Dijk en Waard en wat onze langetermijnkoers is. Deze visie vormt de basis voor een gemeente waar iedereen kan wonen, werken, leren en recreëren in een gezonde en aantrekkelijke omgeving, dicht bij huis. De visie nodigt uit om Dijk en Waard samen te versterken. De ambitie om vóór 2032 10.000 woningen te realiseren zetten wij voort. Maar daarna stopt de groei van Dijk en Waard niet. We zetten in op het realiseren van voldoende passende en betaalbare woningen voor iedereen die hier wil wonen. Woningen voor ouderen, dicht bij de zorg die zij nodig hebben. Maar ook betaalbare woningen voor starters en ruime woningen voor gezinnen. Daarbij kijken we niet alleen naar aantallen woningen, maar ook naar de kwaliteit van de leefomgeving. We zorgen voor een goede samenhang tussen wonen, bereikbaarheid, natuur en dagelijkse voorzieningen dicht bij huis.
De ontwikkeling van nieuwe woningen moet in balans met voorzieningen die een wijk of dorp leefbaar maken, zoals onderwijs, winkels, zorg, sport en plekken voor ontmoeting. Daarbij houden we oog voor voldoende groen, versterking van de biodiversiteit en een klimaatbestendige inrichting van de leefomgeving. Tegelijkertijd verbeteren we de infrastructuur voor fietsers, voetgangers, OV-gebruikers en automobilisten, zodat de groei van de gemeente samengaat met verkeersveiligheid en een goede bereikbaarheid. We zetten in op een aantrekkelijke openbare ruimte die schoon, groen, klimaatbestendig, biodivers en goed onderhouden is. Tegelijkertijd constateren we dat met de groei van onze gemeente ook meer capaciteit en middelen nodig zijn om de toenemende openbare ruimte te beheren en onderhouden. En om waar mogelijk tegemoet te komen aan specifieke wensen van inwoners, ondernemers en organisaties ten aanzien van de inrichting van de openbare ruimte. Op deze wijze draagt een verzorgde openbare ruimte bij aan leefbaarheid, gezondheid, economie, biodiversiteit, recreatie en het gevoel van veiligheid. We houden stoepen, wegen en groen op orde en richten de leefomgeving steeds meer klimaatbestendig in. Ook versterken we het ondernemersklimaat met ruimte voor groei, innovatie, verduurzaming en participatie.
We zetten in op voldoende werkgelegenheid, zodat meer inwoners in de eigen gemeente kunnen werken. Deze banen zijn te vinden op bedrijventerreinen en in kernen en variëren van productie tot kantoren, winkels en horeca. Er zijn plekken beschikbaar voor lokale ondernemers, groot en klein. We zoeken naar slimme oplossingen voor netcongestie en zetten in op energiebesparing, vergroening en circulair ondernemen. Op deze opgaven werken wij, daar waar dat versterkend is, regionaal samen zowel in de regio Alkmaar, Noord-Holland Noord, de provincie en het Rijk.
Welke doelen helpen daarbij en waar richten we ons op? | Doel 3: Een aantrekkelijk Stadshart ontwikkelen dat een ‘Podium voor de stad’ wordt. 2.1 Aantrekkelijke en diverse woon- en werkomgeving Wat doen we in 2027? a. Uitvoeren van de doorontwikkelvisie Stadshart. 2.1.1: Algemeen Doel 1: | 2.1.2 Wonen Richting geven aan de ontwikkeling van Dijk en Waard vanuit de | Dijk en Waard werkt hard aan betaalbare woningen in een groene Strategische Omgevingsvisie 2047. | omgeving. Dit zien we in samenhang met andere opgaven, zoals Ons leefgebied moet gezond en veilig zijn, nu en in de toekomst. In de | voldoende lokale banen, de energietransitie, klimaatadaptatie, de sterke Strategische Omgevingsvisie 2047 staat wat dit betekent voor Dijk en | vergrijzing en voorzieningen die horen bij een groeiend aantal inwoners. Waard. De visie vormt de basis voor een gemeente waar iedereen kan | We werken aan een woningvoorraad die aansluit bij de behoeften van wonen, werken, leren en recreëren in gezonde, aantrekkelijke en diverse | onze inwoners en bij de groei van Dijk en Waard. We zetten in op omgevingen, dicht bij huis. | voldoende betaalbare woningen, een evenwichtige verdeling van de Wat doen we in 2027? | woningvoorraad en passende woonkansen voor inwoners die een sterke a.
| We stellen de Uitvoeringsagenda strategische omgevingsvisie | maatschappelijke of economische binding hebben met onze gemeente. 2028 – 2031 op. Dat is ook het moment om te beoordelen of we op | Daarbij zorgen we ervoor dat woningbouw hand in hand gaat met goede koers liggen richting 2047. De acties, zoals opgenomen in de | voorzieningen, leefbare buurten en een aantrekkelijke leefomgeving. uitvoeringsagenda 2025-2027 worden grotendeels gedekt vanuit | Om de betaalbaarheid te vergroten, bestaat bij nieuwbouwprojecten ten bestaande (project)budgetten. | minste twee derde van de woningen uit betaalbare woningen. Daarnaast streven we op buurtniveau naar minimaal 30% sociale huur bij Doel 2: | nieuwbouw. Hiermee bieden we meer kansen aan starters, senioren, Complexe ruimtelijke opgaven integraal benaderen en de | gezinnen en andere huishoudens die moeilijk toegang hebben tot de omgevingskwaliteit versterken. | woningmarkt. Om complexe ruimtelijke opgaven integraal te benaderen, nieuwe | We willen dat inwoners die maatschappelijk of economisch verbonden inzichten te ontwikkelen en draagvlak te creëren voor noodzakelijke | zijn met Dijk en Waard ook in de toekomst een passende woning kunnen keuzes stellen we een bouwmeester aan. Hiermee geven we invulling | vinden.
Daarom benutten we, waar wet- en regelgeving dit mogelijk aan de doelstelling uit de Omgevingswet om te werken aan een goede | maakt, de ruimte om woningen met voorrang toe te wijzen aan mensen omgevingskwaliteit. Daarbij dragen ruimtelijke ontwikkelingen ook bij aan | met een lokale maatschappelijke of economische binding. de opgaven in het sociaal domein. Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 26 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 27 Doel 1: Het juridische en beleidsmatige kader voor wonen laten aansluiten bij landelijke wet- en regelgeving en lokale woonopgaven Wat doen we in 2027? a. Opstellen van de Huisvestingsverordening per 1 juli 2027 (wettelijk verplicht). b. Opstellen van het volkshuisvestingsprogramma in 2027/2028 (wettelijk verplicht). 2.1.3 Bereikbaarheid en verkeersveiligheid We willen de bereikbaarheid waarborgen in een groeiende gemeente en in de regio. We investeren in goede bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen: wandelen, fietsen, openbaar vervoer en de auto. Verkeersveiligheid is en blijft ook de komende vier jaar een belangrijk speerpunt. Dijk en Waard kent relatief veel verkeersongevallen, waarbij fietsers vaak slachtoffer zijn. Dat vraagt om een samenhangende aanpak van infrastructuur, gedrag en handhaving.
Doel1: Veilige, overzichtelijke en toegankelijke wegen en straten, met extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers We werken aan veilige, overzichtelijke en toegankelijke wegen en straten, met extra aandacht voor fietsveiligheid en veilige routes voor schoolgaande kinderen en andere kwetsbare verkeersdeelnemers. Wat doen we in 2027? We voeren het uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid uit. a. We nemen maatregelen op plekken waar risico’s en knelpunten zich daadwerkelijk voordoen. b. Bij rotondes voeren we voor fietsers waar mogelijk eenrichtingsverkeer in, verbeteren we zichtlijnen, verduidelijken we voorrangssituaties en nemen we snelheidsremmende maatregelen bij fietsoversteken. c. We voeren bij alle scholen een quickscan uit om verkeersrisico’s en passende maatregelen in beeld te brengen, in samenwerking met scholen, ouders en omwonenden. Doel 2: De bereikbaarheid van onze gemeente verbeteren en knelpunten gericht aanpakken. Wat doen we in 2027? a. We starten met het actualiseren van het Omgevingsprogramma Mobiliteit. b. We voeren een onafhankelijke evaluatie van het Integraal Parkeerbeleid uit. Daarbij brengen we praktijkervaringen met het huidige parkeerbeleid in beeld en onderzoeken we waar verbeteringen mogelijk zijn, al dan niet via maatwerk.
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 28 c. We stellen voor het Stationskwartier een reserve deelmobiliteit in. Hierin worden bijdragen van derden opgenomen, die vervolgens worden ingezet voordeelmobiliteit is het genoemde gebied. Doel 3: Een goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van wegen en spoor. Wat doen we in 2027? a. Samen met de provincie en de gemeente Alkmaar neemt Dijk en Waard het voortouw bij de vervanging van de bruggen en de aanpak van de N242. Ook werken we aan het knelpunt bij de Bolbrug (de Bol(spoor)brug is de hefbrug op de grens van Alkmaar en Heerhugowaard). Dit is afgesproken tijdens het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT). Het Rijk en ProRail komen aan tafel waar nodig. b. We starten de voorbereiding voor de uitvoering van het project ‘Ontwikkelplan OV-knoop Dijk en Waard’. De toegekende middelen (€ 50 miljoen) van het Rijk (Woningbouw Op korte Termijn aanvraag 2025) en de provincie zetten we de komende jaren in voor de ontwikkeling van infrastructurele maatregelen in het Stationskwartier om het NS-station te verbeteren, waaronder een P+R-locatie, een beter busstation en bewaakte fietsenstallingen. 2.1.4 Economie, recreatie, toerisme en evenementen We willen een sterke lokale economie waarin ondernemerschap, innovatie en duurzaamheid hand in hand gaan.
We versterken het vestigingsklimaat, creëren ruimte voor bedrijven en banen en investeren tegelijkertijd in aantrekkelijke recreatiegebieden, toeristische voorzieningen en een levendig evenementenaanbod. Doel 1: Ondernemerschap versterken en ondernemers ruimte geven. Wat doen we in 2027? a. We geven lokale ondernemers waar mogelijk voorrang bij gemeentelijke opdrachten en aanbestedingen. b. We voeren de Retailvisie en de Visie Werklocaties verder uit en herijken deze waar nodig. c. We ontwikkelen bestaande bedrijventerreinen door, waaronder De Vaandel Noord en Breekland 2. Ook bieden we ruimte voor groei door verplaatsing van bedrijven mogelijk te maken, zodat groeiende ondernemingen binnen onze gemeente behouden blijven. Doel 2: Energiehubs ontwikkelen en de gevolgen van netcongestie beperken Wat doen we in 2027? a. We faciliteren en jagen verduurzaming van bedrijven en vitaliteit op bedrijventerreinen aan. Samen met ondernemers, de provincie en netbeheerders kijken we naar mogelijke oplossingen, zoals energiehubs. b. We blijven met de agrarische sector in gesprek over de toekomst van de landbouw en de ontwikkelingen die op de sector afkomen. Wij zetten in op een toekomstbestendige en duurzame agrarische sector, met ruimte voor innovatie en ondernemerschap.
Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 29 Doel 3: De samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheden versterken We bouwen de komende jaren verder aan de samenwerking tussen bedrijven, het onderwijs en andere overheden voor een veerkrachtige, toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economische ontwikkeling. We zorgen dat de gemeente sneller kan schakelen door bij onverwachte uitdagingen mee te denken en maatwerk te bieden. Als gemeente willen we een toegankelijke, strategische gesprekspartner voor ondernemers zijn. Wat doen we in 2027? a. We versterken het ondernemersklimaat door onderzoek te doen naar invoering van een digitaal ondernemersloket en hoe een MKB-toets te implementeren. b. We voeren de Economische Agenda Noord-Holland Noord uit en nemen deel aan regionale netwerken. Doel 4: De samenwerking tussen ondernemers versterken. We versterken de samenwerking tussen ondernemers en blijven een toegankelijke, strategische gesprekspartner voor ondernemers. We blijven aandacht houden voor onze voorzieningen, musea, winkelcentra en evenementen. Wat doen we in 2027? a. We ondersteunen de verkenning van de Ondernemersvereniging Dijk en Waard naar het instellen van een ondernemersfonds. Doel 5: Onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar laten aansluiten. De arbeidsmarkt is structureel krap.
De behoefte aan goed opgeleide vakkrachten die bijdragen aan grote maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, energietransitie en de groeiende zorgvraag, groeit. Door het aanjagen van samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid (Triple Helix) versterken we innovatie, vakmanschap en aansluiting van opleidingen op de arbeidsmarkt. De ambitie is om mbo- hoofdstad van Nederland te worden, met een aantrekkelijke campus. Hier is ruimte voor publiek-private initiatieven waarin beroepsonderwijs en bedrijfsleven elkaar vinden en samenwerken aan loopbaanoriëntatie, stages en kansen voor mbo-jongeren en extra scholing van huidige vakmensen. Wat doen we in 2027? a. We versterken de coördinatie binnen organisatie rond de initiatieven en netwerken in de regio. b. We werken aan de totstandkoming van de triple helix samenwerking rond een beroepsboulevard. Doel 6: Aantrekkelijke recreatieve plekken en routes ontwikkelen. We investeren in aantrekkelijke recreatieve plekken en routes die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Zo ontstaat een omgeving waar groen, water en recreatie elkaar versterken en inwoners dichtbij huis kunnen ontspannen en bewegen. Wat doen we in 2027? a. We stimuleren nieuwe recreatiemogelijkheden, zoals “Dijk en Waard ontwikkelt met water” en Kanaalpark. b. We zetten het herstel van het Oosterdelgebied voort. c.
Ook zetten we “Langedijk Ontwikkelt met Water” voort, met de realisatie van de geplande vaarverbinding tussen Sint Pancras en Langedijk. d. We werken aan aantrekkelijke en goed bevaarbare vaarroutes. e. We verkennen de mogelijkheden voor de toekomst van het recreatieschap Geestmerambacht, waarbij we de ambitie uitspreken om de beheerkosten te verlagen. Hiervoor voeren we samen met Alkmaar een tussentijdse evaluatie uit. Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 30 Doel 7: Een gevarieerd en toekomstbestendig evenementenaanbod bieden. We zetten in op een gevarieerd evenementenaanbod dat inwoners verbindt en bezoekers trekt. Daarbij hebben we oog voor toekomstbestendige evenementen en een goede balans tussen reuring en leefbaarheid. Als gastvrije gemeente bieden we ruimte aan initiatiefnemers en heten we organisatoren, verenigingen, ondernemers en bezoekers van harte welkom. Wat doen we in 2027? a. We vertalen de vastgestelde evenementenvisie in een Uitvoeringsagenda evenementen. 2.1.5 Ruimte voor onderwijs, sport en ontmoeting We werken aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige omgeving voor leren, bewegen en ontmoeten. Daar horen goede onderwijshuisvesting, toekomstbestendige sportvoorzieningen en ontmoetingsruimtes bij die bijdragen aan de sociale samenhang in dorpen en wijken en aan de kwaliteit van de leefomgeving.
Doel 1: Voldoende kwalitatieve en toekomstbestendige onderwijshuisvesting Er is voldoende kwalitatieve en toekomstbestendige onderwijshuisvesting voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. We borgen dat er voldoende ruimte is voor praktijkgericht onderwijs en dat er een duidelijke koers ligt voor de ontwikkeling van moderne, duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen voor het voortgezet onderwijs. Wat doen we in 2027? a. We voeren onze wettelijke taak voor de huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voorgezet onderwijs en speciaal onderwijs uit. Daar horen ook inrichtingskosten bij. Vanwege de groei van het aantal leerlingen financiert de gemeente extra noodlokalen bij verschillende scholen. b. In 2027 werken we aan de actualisatie van het IHP door de capaciteit, kwaliteit en bezetting van de schoolgebouwen in beeld te brengen. We verwerken hierbij nieuwe wet- en regelgeving en betrekken ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. Dit gebeurt in afstemming met schoolbesturen. Dit wordt gekoppeld aan de meerjarige investeringsplanning in de begroting. Deze tweede fase van het IHP vraagt budget voor de periode 2028-2032 en kijkt vooruit tot 2044. c. We voeren het jaarprogramma onderwijshuisvesting 2027 uit, zoals vastgelegd in de verordening huisvesting onderwijs en het IHP fase 1. Het vaststellen van een jaarprogramma is een wettelijke verplichting.
Het bekostigingsplafond van het jaarprogramma wordt vastgesteld binnen de begroting. d. Er wordt een masterplan voor het voortgezet onderwijs aan de gemeenteraad voorgelegd. Dit plan zorgt ervoor dat de
beschikbare onderwijscapaciteit in balans is met de verwachte | realisatie van deze BMX-baan. In 2027 leggen wij de raad een ontwikkeling van het leerlingenaantal tot minimaal 2035. | voorstel voor over een mogelijke uitbreiding van het fietscluster op e. | We voeren de pilot circulair bouwen uit die voortkomt uit het IHP | De Vork, naar aanleiding van de op 16 juni 2026 aangenomen om te leren over de toepassing hiervan in toekomstige projecten. | motie. d. | We bereiden de realisatie voor van de binnensportaccommodaties Doel 2: Groene schoolpleinen stimuleren | uit het Accommodatieplan binnensport. Voor de verdere uitwerking van deze projecten heeft de raad een voorbereidingskrediet van € We stimuleren de aanleg van groene schoolpleinen. Deze schoolpleinen | 250.000 beschikbaar gesteld. In 2027 stellen we voor deze dragen aantoonbaar bij aan een gezonde, veilige, klimaatbestendige en | projecten globale programma’s van eisen op en onderzoeken we aantrekkelijke leeromgeving, waarbij leerlingen worden gestimuleerd om | ontwerpvarianten. Samen met een onderzoek naar de meer te bewegen en de buitenruimte intensiever te gebruiken. | mogelijkheden voor cofinanciering door private partijen, leidt dit tot een haalbaarheidsanalyse. Vervolgens werken we toe naar gedegen financieel onderbouwde raadsvoorstellen voor de Wat doen we in 2027? | benodigde investeringskredieten voor: a.
| In 2027voeren we de pilot groene schoolpleinen uit. Gedurende | - | De renovatie en transformatie van Tenniscentrum De Oostwal het jaar monitoren we het gebruik en de effecten van de pleinen. | in Sint Pancras naar een sporthal, in 2028; De resultaten leggen we vast in een evaluatie die als basis dient | - | Een nieuwe multifunctionele (top-)sportaccommodatie in De voor mogelijke verdere uitrol via fase 2 van het IHP. | Vaandel-Zuid, bestaande uit een dubbele sporthal en een turnhal ter vervanging van de Deimoshal, rond 2030; Doel 3: Toekomstbestendige, goed onderhouden en toegankelijke | - | Een nieuw sportcomplex Geestmerambacht, bestaande uit een dubbele sporthal en een turnhal ter vervanging van de sportaccommodaties | bestaande sporthallen en gymzaal, rond 2030/2031. a. | We zorgen ervoor dat sportaccommodaties in Dijk en Waard toekomstbestendig, goed onderhouden en voor iedereen toegankelijk blijven. Wij werken aan een toekomstbestendig netwerk van sportvoorzieningen dat aansluit op de groei van Dijk en Waard en de behoeften van sporters, verenigingen en onderwijs. In 2027 ligt de nadruk op de voorbereiding van een aantal grote investeringen in de sportinfrastructuur die in de jaren daarna worden gerealiseerd. b. | We realiseren het nieuwe sportpark De Kabel, dat in 2027 wordt opgeleverd. c. | We zetten de realisatie van een BMX-baan op De Vork voort.
In 2026 is gestart met de uitvoering van het raadsbesluit voor de Programmabegroting 2027 | Dijk en Waard | 31 Programmabegroting 2027 Dijk en Waard 32 Doel 4: Voorzieningen laten meegroeien met woningbouw Woningbouw moet in balans zijn met voorzieningen die een wijk of dorp leefbaar maken, zoals onderwijs, winkels, zorg, sport en plekken voor ontmoeting. Daarom brengen wij bij toekomstige ontwikkellocaties nadrukkelijk in beeld welke voorzieningen moeten meegroeien en sturen wij op een goede samenhang tussen wonen, bereikbaarheid en dagelijkse voorzieningen dicht bij huis. Wat doen we in 2027? a. We brengen de benodigde (zorg)voorzieningen in beeld met het oog op de ontwikkelingen in de wijken. 2.1.6 Erfgoed Erfgoed draagt bij aan een herkenbare, leefbare en duurzame leefomgeving en versterkt de identiteit van onze dorpen, wijken en landschappen. We zorgen voor bescherming, behoud en het beleefbaar maken van het erfgoed van Dijk en Waard. Doel 1: Het erfgoed van Dijk en Waard beschermen, behouden en beleefbaar maken We voeren het erfgoedbeleid “Erfgoed voor onze toekomst” uit. Wat doen we in 2027? a. We stellen een visie voor religieus erfgoed op in samenwerking met religieuze gemeenschappen in Dijk en Waard. b. We evalueren de beschermde status van gemeentelijke monumenten en beeldbepalend/karakteristieke panden in Dijk en Waard.
2.1.7 Openbare ruimte Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbaarheid, gezondheid, economie, recreatie en een gevoel van veiligheid. We willen dat inwoners zich thuis voelen in hun omgeving. Hun omgeving moet schoon, heel en veilig zijn. We zorgen ervoor dat in onze groeiende gemeente onze openbare ruimte, bedrijventerreinen, onderwijsgebouwen en sportvoorzieningen veilig, functioneel en van goede kwaliteit blijven. De kwaliteit van de kapitaalgoederen houden we op niveau met de uitvoering van dagelijks en periodiek (groot) onderhoud. Inwoners, bedrijven en organisaties hebben steeds vaker wensen over de inrichting van het openbaar gebied in hun omgeving. Met de invoering van het gebiedsgericht werken in 2025 worden die wensen steeds beter en sneller zichtbaar. Vaak zijn zij echter niet eenvoudig uitvoerbaar omdat de reguliere budgetten voor de openbare ruimte vooral moeten worden besteed aan het dagelijks en periodiek onderhoud daarvan. Om