Presentatie - Raadsspel grondbeleid

nota grondbeleid 8 februari 2024 raadsspel

even voorstellen

•

maakt grondbeleid, grondprijsbeleid en nota’s kostenverhaal

•

adviseert in grondzaken, planeconomie en woningbouwregie

•

schrijft ontwikkel- en verwervingsstrategieën

•

begeleidt gemeenten bij gronduitgifte en bepalen van grondprijzen

Maarten van der Terp– grondzaken strateeg/partner Lex van den Nieuwenhof- strategisch planeconoom

grondbeleid

• middel om ruimtelijke doelstellingen te bereiken • beleid dat volgend is op deze ruimtelijke

wat is grondbeleid?

doelstellingen

• bepaalt de inzet van de gemeente op deze ruimtelijke doelstellingen

1.

wat willen we met grondbeleid bereiken

het faciliteren en sturen van bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen met de grondpolitiek afweging houding, rol en inzet instrumenten

2.

het rechtvaardig verdelen van kosten en baten tussen gemeente en grondeigenaren

uitwerking in het omgevingsprogramma kostenverhaal en financiële bijdragen

3.

het transparant maken en beheersen van de risico’s van ruimtelijke initiatieven

grondbeleid als middel

welk grondbeleid

aanleiding afweging grondpolitiek

koers van het grondbeleid

afwegingskader

aspecten afwegingskader

o ambitie o sturing en regie o financiële haalbaarheid o risicoprofiel o noodzaak en urgentie o grondpositie en marktinitiatief o samenwerking o inzet capaciteit

instrumenten actief grondbeleid (strategische) verwerving samenwerkingsverbanden en sluiten van overeenkomsten voeren grondexploitatie gronduitgifte (tender, vestigen zakelijke rechten)

voorkeursrecht, onteigening kostenverhaalsregels, sturen via de functiewijziging, voorbereidingsbesluit

actief faciliterend grondbeleid privaatrechtelijke instrumenten intentie-, anterieure en posterieure overeenkomst samenwerkingsverbanden

publiekrechtelijke instrumenten voorkeursrecht, onteigening, stedelijke kavelruil kostenverhaalsregels, sturen via functiewijziging, voorbereidingsbesluit

faciliterend grondbeleid intentie- en anterieure overeenkomst

sturen via functiewijziging

onderwerpen actief (faciliterend) grondbeleid

Voorkeursrecht om speculatie te voorkomen en regie te houden op verkoop van de grond door de grondeigenaar

grondverwerving instrumenten

Onteigening als minnelijke verwerving niet lukt en maatschappelijk belang onteigening rechtvaardigt

gronduitgifte

bouwgrond, verhuur, pacht, zakelijke rechten uitgangspunten: (n.a.v Didam arrest) o gelijkheidsbeginsel o mededingingsruimte o objectieve, toetsbare en redelijke criteria o openbaarheid o één-op-één verkoop

openbare tenderprocedure / loting

o sociale huur: woningcorporaties o groen- en reststroken o maatschappelijk organisaties o o.b.v. individuele argumentatie

uitgangspunt: marktconform • staatssteun • wet markt en overheid (eerlijke concurrentie)

kader grondprijzen

marktconforme prijs afgestemd op (toekomstig) gebruik en bijbehorend verdienmodel geldt ook voor: verhuur en zakelijke rechten College stelt jaarlijks grondprijzenbrief vast

casussen: ervaar hoe dynamisch grondbeleid werkt in de praktijk

Wat gaan we doen?

• met spel het grondbeleid in de praktijk brengen • concrete voorbeelden uit de gemeente • onderbouwd afweging maken aan de hand van de kaders van de routekaart o welke koers kiest de gemeente o Welke rol past bij de gemeente • voorbereiden in kleine groepjes • uitkomst plenair toelichten Vooral geen politiek en geen besluiten: benen op tafel als adviseur grondzaken. Het is een spel: bedoeld om te verplaatsen in de rol en niet voor de daadwerkelijke koers en bestuurlijke uitkomst.

casus: proeftuin De Frans

-

binnenstedelijke transformatie van bedrijventerrein naar woon-werkgebied. gemeente heeft actief faciliterende houding. sprake van versnipperd eigendom. kostenverhaal via (anterieure) overeenkomst. ontwikkelprincipe via DAT.

organische gebiedsontwikkeling met minimale grondpositie gemeente wat als sprake is van marktfalen en ambities worden niet gerealiseerd? - welke afweging maakt de gemeente in haar rolneming? - actief grondbeleid een optie? en waarom? - welke rol heeft gemeente bij versnipperd eigendom? - inzet van grondbeleidinstrumenten? - wordt de gemeente aanjager in de gebiedontwikkeling?

40 ha met verscheidenheid in grondgebruik met voorzieningen woningbouw als aanjager en impuls voor kwaliteit, voorziening en groen in gebied gemeente voert ook een grondexploitatie, integrale gebiedsontwikkeling met maar laat veel initiatief over aan markt een actieve en coördinerende rol hoge ambitie op betaalbare woningen van de gemeente mogelijkheid om tuinder strategisch aan te kopen.

casus: oostrand

Hoe sterk wil gemeente sturen op ambitie en snelheid van de ontwikkeling? - strategische aankopen en sturen met eigendom? - welke rol heeft gemeente bij verwezenlijken van de kwaliteit, recreatie en groen? - welke rol bij verplaatsing van de maatschappelijke functies en dekking hiervan?

casus: Gildestraat

-

gebiedsontwikkeling met uitgifte door gemeente en particuliere initiatieven -

gebiedsontwikkeling gericht op wonen en werken en (onderwijs) voorzieningen mix van actief grondbeleid en actief faciliterende houding. integrale ontwikkeling met sturing gemeente obv stedenbouwkundig plan. gemeente aanjaag- en makelfunctie.

Hoe ver gaat de regisserende rol van de gemeente in deze ontwikkeling? - durft de gemeente los te laten en zuiver faciliterend te toetsen? - in hoeverre is de gemeente bereid om de gronden van initiatiefnemers aan te kopen als de initiatieven niet leiden tot ontwikkeling of niet voldoen aan de ambities van de gemeente?

plenaire terugkoppeling

dank voor jullie bijdrage!

www.grondgidsen.nl