Presentatie Raad Grexen

Opening door wethouder Financiën

Aanleiding van deze presentatie ▪ Nadere toelichting op de systematiek en

resultaten van de grondexploitaties die 20 juni ter vaststelling worden aangeboden

Deel 1: systematiek grondexploitaties

Wat is een grondexploitatie? ▪ Een grondexploitatie(begroting) bestaat uit een balans van kosten en opbrengsten van een grondexploitatieproject in de tijd ▪ Geeft inzicht in het financieel resultaat van een grondexploitatieproject ▪ Samenstel van werkelijke kosten en opbrengsten (=boekwaarde), prognoses en verwachtingen

Wat is de rol van de raad hierin? Een eerste grex en een jaarlijkse herziening wordt vastgesteld door de raad op grond van het budgetrecht gemeenteraad (artikel 189 gemeentewet)

Wanneer is er sprake van een grondexploitatie? Bij zgn. actief grondbeleid: de gemeente heeft grond in eigendom, maakt deze bouw- en woonrijp en geeft vervolgens gronden uit aan ontwikkelende partijen en particulieren NB: bij particuliere initiatieven (zelfrealisatie; passief grondbeleid)) heeft gemeente geen grondeigendom en is er geen sprake van een gemeentelijke grex.

Wanneer start een grex? Start grondexploitatie

Definitie

haalbaarheid

Einde grondexploitatie

Uitvoering en uitgifte

Beheer

Tijd

Wat is een herziening grex? • De gerealiseerde kosten en opbrengsten worden verwerkt • De restramingen van de kosten en opbrengsten worden geactualiseerd • De fasering van de kosten en opbrengsten in de tijd wordt bijgesteld • De parameters kostenstijging (11% vorig jaar), opbrengstenstijging (beperkt) en rekenrente worden bijgewerkt • (Plan)inhoudelijke wijzigingen worden verwerkt

Waarom jaarlijkse herzieningen van grexen? Herzieningen geven weer een actueel beeld van de financiële situatie Herzieningen worden voorgeschreven door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording)

Deel 2 : effect van de herzieningen op de jaarrekening 2022

Wat is de relatie met jaarrekening ? ▪ Artikel 16 BBV: opnemen van actuele prognoses van resultaten van de grexen in de verplichte paragraaf grondbeleid van de jaarrekening ▪ Verlies- en winstnemingen hebben invloed op het jaarrekeningresultaat van het betreffende verantwoordingsjaar ▪ De Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) is een verslagleggingsstuk als informatieve bijlage bij de jaarrekening

Wat is de inhoud van het raadsvoorstel? 1 gebundeld voorstel voor 6 en 20 juni met als inhoud: ▪ 20 herzieningen van grexen ▪ 3 afsluitingen van grexen (de Horst, Van Duivenvoordestraat en plan Sint Maarten) ▪ 1 nieuw te openen grex (Berckheidelaan)

Wat is het effect op jaarrekening 2022 in euro’s? ▪ Totaal winstneming + 7,6 miljoen ▪ Totaal treffen verliesvoorziening -1,6 miljoen ▪ Af te sluiten grex + 0,5 miljoen ▪ effect + 6,5 miljoen positief Dit saldo wordt toegevoegd aan het jaarrekeningresultaat

Specificatie van dit resultaat (Tussentijdse) winstnemingen Breekland Westerdel De Draai De Vaandel Midden De Vaandel Zuid Heerhugowaard Zuid

Af te sluiten grexen G10022 GREX Sint-Maarten G10018 van Duivenvoordestraat G10012 De Horst e.o. Verhogen verliesvoorziening Stadshart De Rotonde IKOC Noord Scharwoude Vroonermeer Noord

Resultaat

€ € € € € € €

894.000 1.067.000 4.332.000 404.000 132.000 784.000 7.613.000 +

€ € € €

34.000 441.000 3.000 478.000 +

€ € € € €

613.000 239.000 485.000 300.000 1.637.000 -

€

6.454.000

Geografisch overzicht grexen

kaartje

De Draai

Locatie De Draai

Zoals het was …..

Terugblik in vogelvlucht ▪ Bestemmingsplan onherroepelijk vanaf 2004; ▪ Vigerende bestemmingsplan De Draai 2019; ▪ Start planontwikkeling in 2007; ▪ Eerste woningen opgeleverd in 2012/2013; ▪ Bijzonderheid: samenwerking met Esdégé-Reigersdaal; ▪ Programma: ca. 2.622 woningen en voorzieningen (basisscholen, supermarkt, gezondheidscentrum, etc.); ▪ Tot 1-1-2023 grond uitgegeven voor 1.503 woningen (ca. 57% van totale programma). Vooruitblik ▪ Nog uit te geven grond voor 1.119 woningen; ▪ Verwachte oplevering laatste woningen in 2031.

Woningbouwprogramma Programma

Categorie

Gerealiseerd

Nog te realiseren

Totaal

%

I (incl. ER) II III IV

477 236 258 480

153 274 434 310

630 510 692 790

24% 19% 26% 30%

Totaal

1.451

1.171

2.622

100%

Specificatie Programma categorie I en II Categorie

Totaal

waarvan huur

I en II gerealiseerd

713

202

511

I en II nog te realiseren

427

95

332

totaal cat. I en II

1.140

297

Categorie 1 Categorie 2

Koop Tot € 218.500,€ 218.500,- tot € 281.000,-

Huur Tot € 647,19 € 647,19 tot € 808,06

%

26%

waarvan koop

843

%

74%

Resumé grex 1-1-2023 14e herziening Grex De Draai d.d. maart 2023 Resume kosten, opbrengsten en resultaat Kosten in boekwaarde per 1-1-2023

Totale kosten incl. prijsstijging

Geraamd op eindwaarde expl 23

Totaal kosten op eindwaarde

€

85.599.000

€

52.394.000

€ 137.993.000

€

91.469.000

€

79.034.000

€ 170.503.000

Opbrengsten

Totale opbrengst incl. prijsstijging

Geraamd op eindwaarde expl 23

Resultaat in boekwaarde per 1-1-2023 Resultaat Rentekosten Tussentijdse winstneming

€ €

€ 5.870.000 18.361.000 4.332.000

€ €

26.640.000 88.000

Totaal op eindwaarde € € €

32.510.000 18.449.000 4.332.000

Resultaat op eindwaarde

€ 9.729.000

Resultaat contante waarde

€ 8.304.000

De Draai financieel Resultaat per 1-1-2023: ▪ € 8,3 mio positief na verplichte winstneming van € 4,3 mio ▪ Gemaakte kosten tot 1-1-2023: € 103,8 mio ▪ Opbrengsten tot 1-1-2023: € 91,3 mio Maar: Nog te ontwikkelen 1.171 woningen t/m 2030 met een ingerekend opbrengstpotentieel van € 79,0 mio Risico’s projectspecifiek ▪ Onzekerheid over ingerekende grondprijzen duurdere segment; ▪ Onzekerheid over toekomstige aanbestedingen. Risico’s generiek ▪ Verwachtingen op het gebied van de economische groei; ▪ Andere parameters qua rente en inflatie.

De Draai in 2020

De Draai in 2022

Korenbloemstraat

De Draai Masterplan 2009, ingevuld t/m 2023

Plan Akkerwinde

Groenlingstraat

Merelweg Huiszwaluwstraat Libellestraat Zomertalingstraat

IJsvogelstraat

Hermelijnstraat

Straatbeeld in De Draai

De Draai op dit moment

De Tuinfluiter van Woonwaard in aanbouw (30 appartementen)

Basisschool De Nieuwe Draai in aanbouw

Woonrijp maken bouwveld Merelweg (182 woningen)

Woonrijpmaken bouwveld Merelweg

Woningen bouwveld Libellestraat in aanbouw (91 woningen)

Bouwrijp maken bouwveld Hermelijnstraat (103 woningen)

Bouwrijp maken voor plan De Akkerwinde (81 woningen)

Opstellen verkavelingsplan IJsvogelstraat (ca. 175 woningen) en Zomertalingstraat (ca. 182 woningen)

Opstellen verkavelingsplan bouwveld Korenbloemstraat (ca. 140 woningen)

Breekland

Bedrijventerrein Breekland • Locatie

• Terugblik • Thermometer • Grondexploitatie • Toekomstperspectief

Breekland - locatie

Breekland - locatie • 32 ha groot, waarvan nog 9 ha uit te geven • Langs N504 • Hoogwaardige uitstraling • Geen woningen • Gemengd type bedrijven

Breekland - terugblik • • • • • • • • •

2007 - Eerste gronduitgifte 2010 – Camerabeveiliging 2013 – Actualisatie bestemmingsplan 2013/2014 – Knippen exploitatiegebied 2015 – Komst Boekel 2016 – Keurmerk Veilig Ondernemen 2018-2019 - Definitieve inrichting (45%) 2021 - > 5 ha gronduitgifte 2022 - Convenant werklocaties

Breekland - programma • uitgifte 6,0

uitgifte per jaar in hectare 5,0

4,0

3,0

2,0

Prognose 1,0

0,0 2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Verkocht

232.122

71%

Nog uit te geven 2023 e.v. Totaal

97.026 329.148

29%

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Breekland - thermometer Uitgifte • Nog 10 ha. uit te geven • Alle resterende gronden zijn onder optie

Effecten: • Grex positief (1,28 mln) • Weinig ruimte nu beschikbaar

Breekland – grondexploitatie 1-1-2023 Boekwaarde

Nog te realiseren

Totaal

per 1-1-2023

incl. inflatie

op eindwaarde

Kosten Totale kosten (excl. rente en tussentijdse winstneming)

20.866.159

4.659.738

25.525.897

Opbrengsten Totale opbrengsten

26.294.673

11.820.855

38.115.528

Resultaat Resultaat Rente Totale tussentijdse winstneming

3.164.514 8.729.322 2.264.000

7.161.117 67.967

12.589.631 8.797.289 2.264.000

Resultaat op eindwaarde (31-12-2031) Resultaat op contante waarde (1-1-2023)

Effecten • Grex: gemiddeld uitgiftetempo 1,2 ha. p/j (ca. € 1,5 mln) • einddatum 2031 -> € 1,53 mln. positief op eindwaarde • -> € 1,28 mln. positief op contante waarde 1-1-2023

1.528.342 1.278.935

Breekland - toekomstperspectief • • • • •

Definitieve inrichting openbaar gebied (ca 45%) Stichting Parkmanagement Keurmerk Veiling Ondernemen Camerabewaking, vervanging van huidige systeem Voorbereiden op afronden inrichting openbaar gebied