Presentatie Commissie sociaal domein_monitor SD_2026
Tekst van het document
Monitor Sociaal Domein met impact indicatoren IBK Commissie sociaal domein 18 november 2026 Stef Brinkman en Jantine Waijenberg Visie sociaal domein ü Mei 2023
ü Mei 2023 Proces ▪ 2023 start van het IBK ▪ 2024 heeft de Raad ingestemd met de voorgestelde indicatoren en vorm van de monitor ▪ 2024 1e monitor – nulmeting ▪ 2025 2e monitor – metingen over 2024 ▪ 2026 3e monitor – metingen over 2025 ▪ 3e monitor 3 november 2026 ter informatie aangeboden aan de Raad ▪ 18 november 2026 toelichting aan de commissie sociaal domein
Monitor sociaal domein Tellen en vertellen op drie onderdelen: 1. Kwantitatieve indicatoren IBK: bestaande betrouwbare en valide bronnen (CBS en GGD data) en benchmark met landelijke cijfers (tellen) 2. Kwalitatieve indicatoren IBK: ervaringen, verhalen van inwoners en professionals en duiding (vertellen) 3. Dashboard sociaal domein: reguliere cijfermatige informatie over demografische ontwikkelingen, Jeugdwet, Wmo, Participatiewet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (tellen)
Achtergrond ▪ Doel monitor: inzicht voortgang IBK voor het uitvoeren van de controlerende en kaderstellende taak ▪ Eerste monitor was een nulmeting – start van het IBK (mei 2023). ▪ Data is afkomstig uit bestaande betrouwbare en valide databronnen. ▪ In 2022 extra onderzoeken om effect Corona pandemie in beeld te brengen. ▪ Over 2025 heeft de GGD geen reguliere Gezondheidsmonitor opgeleverd - kwalitatieve verantwoording ▪ In 2027 oplevering van drie gezondheidsmonitoren (jeugd, jongvolwassenen en volwassen/ouderen). Inzicht in voortgang ▪ Indicatoren geven inzicht in de voortgang van de ambities en doelen uit het IBK op de lange termijn. ▪ Kwalitatief inzicht vult de indicatoren aan en verduidelijkt waar gemeentelijk beleid invloed heeft. ▪ Externe omstandigheden zijn van invloed op de resultaten. ▪Vanwege inzet van meerdere interventies is één-op-één resultaat niet aantoonbaar. Agenda 1. Hoe gebruiken we de monitor - opbouw monitor 2. Hoe lezen we de monitor 3. Vragen en open gesprek
Deel 1 - Gebruik monitor Navigatie naar betreffende impact indicator Opbouw monitor Omschrijving gewenste impact Omschrijving indicator Betekenis – definitie indicator Cijfermatige data gemeente Benchmark NHN en NL Duiding Link naar de bron Deel 2 – Lezen monitor Positieve ontwikkelingen ▪ Het percentage volwassenen en ouderen dat sport neemt toe. ▪ Het aandeel inwoners met beperkte basisvaardigheden ligt in Dijk en Waard aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde (doelstelling behaald). ▪ Het percentage inwoners dat mantelzorg verleent is vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde (doelstelling behaald). ▪ Er zijn verdere stappen gezet richting een dekkend en samenhangend gebiedsnetwerk rond inwoners. ▪ Het aandeel jeugdhulptrajecten dat volgens plan wordt afgerond neemt toe. Het percentage volwassenen dat sport neemt toe ▪ Impact: iedere 4 jaar neemt het percentage dat sport toe. ▪ Geen nieuwe cijfers beschikbaar. ▪ Percentage volwassenen dat wekelijks aan sport doet neemt toe. ▪ We zetten in op het stimuleren van sport én bewegen, via o.a. buurtsportcoaches, vrij toegankelijk aanbod en inrichting buitenruimte * p.w. 150 minuten matig intensief bewegen en 2x p.w. spier- en botversterkende oefeningen
Het aandeel inwoners met beperkte basisvaardigheden ligt lager dan het landelijk gemiddelde ▪ Impact: het percentage inwoners met beperkte basisvaardigheden blijft lager dan het landelijk gemiddelde (= behaald). ▪ Nieuwe data over 2024 vormt nulmeting door uitbreiding doelgroep (66- tot 75- jarigen) en verruiming onderzoek. ▪ Naast taalvaardigheid zijn ook reken- en digitale vaardigheden meegenomen. ▪ 11% heeft verlaagde basisvaardigheden. ▪ % D&W is lager dan in NHN en NL.
Het percentage mantelzorg is verglijkbaar met het landelijk percentage § Impact: in een periode van 4 jaar is het percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat mantelzorg verleent gelijk aan het landelijk percentage (= behaald). § Geen nieuwe cijfers beschikbaar. § % mantelzorgers dat zich zwaarbelast voelt neemt toe. § WPW, MET en Geriant geven advies en bieden praktische ondersteuning. § Ruim 1.375 mantelzorgcompliment in 2025. § 62 jonge mantelzorgers in beeld
Er zijn verdere stappen gezet in een dekkend en samenhangend gebiedsnetwerk per wijk § De gebiedsanalyses zijn opgeleverd. § Volgende stap: vertaling naar gebiedsagenda's en uitvoeringsplannen § Inzet op vergroten vindbaarheid van activiteiten en voorzieningen per gebied § Inzet op betere verbinding tussen toegang geïndiceerde hulp en ondersteuning en de sociale basis
Jeugdhulp trajecten volgens plan beëindigd neemt toe ▪ Impact: inwoners in een kwetsbare positie krijgen tijdig passende effectieve en efficiënte hulp of ondersteuning. ▪ Data over 2023 en 2024 is nieuw. Nog geen cijfers over 2025 beschikbaar. ▪ % afgesloten volgens plan neemt toe. ▪ % D&W is hoger dan in regio NHN en NL.
Aandachtspunten ▪ Jeugdigen en jongvolwassenen: negatieve ontwikkeling rondom positief ervaren gezondheid en eenzaamheid. ▪ Het aantal mantelzorgers dat overbelasting ervaart neemt toe. ▪ De waardering van de woonomgeving is gedaald. Op sociale en fysieke leefbaarheid zijn verschillen zichtbaar tussen dorpen en wijken. ▪ Inwonerstevredenheid over de Wmo en Jeugdwet is op een aantal onderdelen afgenomen. Positief ervaren gezondheid: daling onder jeugdigen en jongvolwassenen zet door ▪ Doelstelling: de positief ervaren gezondheid neemt vierjaarlijks toe ▪ Geen nieuwe cijfers beschikbaar. ▪ Ervaren gezondheid onder jongeren en jongvolwassenen blijft een aandachtpunt (= landelijke ontwikkeling). ▪ Samen met maatschappelijke partners wordt ingezet op vergroten van gezondheid.
Eenzaamheid: hogere percentages onder jeugdigen en jongvolwassenen ▪ Doelstelling: de matig tot zeer ernstige eenzaamheid onder onze inwoners (18+) neemt iedere 4 jaar af ▪ Geen nieuwe cijfers beschikbaar. ▪ Verschillen per leeftijdsgroepen. ▪ Hogere percentages onder jeugdigen en jongvolwassenen (= landelijke ontwikkeling) ▪ Structurele aanpak via Eén tegen Eenzaamheid: activiteiten én versterken van de onderlinge samenwerking.
De waardering van de woonomgeving is tussen 2020 en 2024 gedaald ▪ Doelstelling: het percentage inwoners dat hun woonomgeving een voldoende geeft neemt iedere vier jaar toe ▪ Nieuwe data vanuit Veiligheidsmonitor 2025. ▪ Leefbaarheidsscores sociaal en fysiek stabiel gebleven. ▪ Verschillen per wijk. ▪ Gezondheidsmonitor 2024: 92% is tevreden over woonomgeving.
Indicatoren uit cliëntervaringsonderzoek Wmo ▪ Er heeft in 2025 één meetmoment plaatsgevonden. ▪ Respons: 25% ▪ Uitkomsten overwegend positief en redelijk stabiel. ▪ Verschuiving van positief naar neutraal. Indicatoren uit cliëntervaringsonderzoek Jeugd - Ouders ▪ Er heeft in 2025 één meetmoment plaatsgevonden. ▪ Respons: 17% ▪ Wat valt op? o Hulp past bij de hulpvraag o Door de hulp voelt mijn kind zich beter
Indicatoren uit cliëntervaringsonderzoek Jeugd - Jeugdigen ▪ Er heeft in 2025 één meetmoment plaatsgevonden. ▪ Respons: 13% ▪ Wat valt op? o Hulp past bij de hulpvraag o Door de hulp voelt mijn kind zich beter
Deel 4 – Open gesprek Vragen en open gesprek Wat is door de inleiding en monitor: ▪ duidelijker geworden ▪ wat roept nog vragen op?