Najaarsrapportage 2026
Tekst van het document
Najaarsrapportage 2026
Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 2 Inhoud Leeswijzer ......................................................................................................................................... 3 Inleiding ............................................................................................................................................ 4 Financiën op hoofdlijnen .................................................................................................................. 5 P.0 Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................... 7 P.1 Veiligheid .................................................................................................................................. 15 P.2 Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................................ 17 P.3 Economie ................................................................................................................................. 20 P.4 Onderwijs ................................................................................................................................. 21 P.5 Sport, cultuur en recreatie........................................................................................................
23 P.6 Sociaal domein......................................................................................................................... 26 P.7 Volksgezondheid en milieu ...................................................................................................... 31 P.8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing .................................................... 34 Bijlage 1 Technische wijzigingen ................................................................................................... 36 Bijlage 2 Maximale subsidies ......................................................................................................... 37 Bijlage 3 Goed te keuren kredieten ................................................................................................ 38 Bijlage 4 Afkortingenlijst ................................................................................................................. 40 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 3 Leeswijzer De najaarsrapportage meldt de verwachte afwijkingen op de gestelde doelen voor 2026 en is het laatste regulier geplande moment voor begrotingswijzigingen. De najaarsrapportage 2026 en de nog op te stellen jaarstukken 2026 kennen nog de oude programmastructuur. De recent vastgestelde begroting 2027 is opgesteld in de programmastructuur met drie programma’s.
In het hoofdstuk 'Financiën op hoofdlijnen' staat het overzicht van de aanpassingen van de primaire begroting 2026 tot aan de voorgestelde begrotingswijzigingen in deze najaarsrapportage. Tevens wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in de financiële afwijkingen per programma. Een toelichting op deze afwijkingen is beschreven in de programma's. In hoofdstuk 2 Programma's worden de afwijkingen ten opzichte van de in de begroting geformuleerde doelstellingen beschreven. Dit doen wij aan de hand van de onderstaande kleurcodering. In de najaarsrapportage rapporteren wij enkel op afwijkingen. Over de doelen die op schema liggen en waarvan de verwachting is dat deze in 2026 succesvol behaald worden, rapporteren wij niet. Status Betekenis We hebben de opgave en/of ontwikkeling behaald of verwachten deze te behalen. Het is nog onzeker of we opgaven en/of ontwikkeling gaan behalen in 2026. Het is zeker dat we opgaven en ontwikkeling niet halen in 2026. Noot: In de najaarsrapportage worden de doelen die op groen staan niet gerapporteerd. In de financiële tabellen wordt de volgende systematiek gehanteerd: • Lasten hebben een minteken en baten worden met een positief getal weergegeven. • Vallen lasten hoger uit (een tegenvaller), dan wordt de betreffende afwijking zichtbaar gemaakt met een minteken, bij een meevaller wordt dit weergegeven met een positief getal.
• Vallen de baten lager uit (een tegenvaller) dan wordt bij de betreffende afwijking weergegeven als een negatief getal. Vallen de baten hoger uit (een meevaller) dan wordt dit weergegeven met een positief getal. • In de financiële toelichting onder de tabellen staat int de tekst of het een meevaller of tegenvaller is. Bijlagen: • Bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de technische mutaties binnen de begroting 2026, inclusief een korte toelichting daarop. Het betreffen wijzigingen die zich hebben voorgedaan in de periode tussen de vastgestelde Voorjaarsrapportage 2026 (juli 2026) en de najaarsrapportage. Deze mutaties hebben geen invloed op het vastgestelde beleid of het begrotingssaldo. Ze geven inzicht in budgetneutrale verschuivingen binnen programma's of over programma's heen. • Bijlage 2 staat een overzicht van de subsidiebedragen 2026 en de voorgestelde wijzigingen die in de najaarsrapportage zijn opgenomen. • Bijlage 3 staat een overzicht van voorgestelde kredietwijzigingen. • Bijlage 4 staat een lijst van gebruikte afkortingen.
Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 4 Inleiding Voor u ligt de najaarsrapportage 2026. De najaarsrapportage (NJR) is onderdeel van de Dijk en Waardse planning-en-controlcyclus die bestaat uit de kadernota, de begroting, de voor- en najaarsrapportage en de jaarrekening. In de najaarsrapportage rapporteren wij over het verloop van de gestelde beleidsdoelen voor 2026. Dit doen wij op basis van afwijkingen. Daarnaast zijn in de najaarsrapportage de geraamde inkomsten en uitgaven bijgesteld op basis van de actuele verwachtingen. De bijstellingen worden u als begrotingswijzigingen ter goedkeuring voorgelegd. In de NJR zijn afwijkingen opgenomen boven de € 100.000. Van enkele afwijkingen kan de impact nog niet worden bepaald zoals bijvoorbeeld afwijkingen op grondexploitaties en de werkkostenregeling, Deze zullen in de jaarrekening worden toegelicht. Naast de begrotingswijziging zijn er ook twee verzoeken tot budgetoverheveling (in P2 en P5). Door in te stemmen met de budgetoverhevelingen wordt budget voor incidentele beleidsintenties uit 2026 doorgeschoven naar 2027 Ontwikkelingen Overzicht van de voortgang van de opgaven en of ontwikkelingen zoals deze in de programmabegroting 2026 gesteld zijn. Aantal 69 We hebben de opgave en/of ontwikkeling behaald of verwachten deze te behalen in 2026. 5 Het is nog onzeker of we de opgaven en/of ontwikkeling gaan behalen in 2026.
4 Het is zeker dat we de opgaven en/of ontwikkeling niet halen in 2026. De voortgang van de opgaven en de laatste ontwikkelingen hebben hun uitwerking op het verwachte financiële resultaat van de gemeente. Het verwachte begrotingssaldo 2026 verbetert met € 4,2 miljoen tot een verwacht begrotingstekort € 0,3 miljoen. De mutaties naar aanleiding van de mei- en septembercirculaire 2026 zijn hierin meegenomen.
Financiën op hoofdlijnen Bedragen x € 1.000 Financiële ontwikkeling | Baten | Lasten | Saldo Originele begroting | 316.801 | -320.887 | -4.086 Budgetoverhevelingen NJR 2025 | 2.618 | -2.618 | 0 VJR technische mutaties | 180 | -180 | 0 Voorjaarsrapportage | 16.764 | -17.111 | -347 NJR technische mutaties | 1.642 | -1.642 | 0 Najaarsrapportage | 5.304 | -1.148 | 4.156 Totaal | 343.307 | -343.585 | -277 In de bovenstaande tabel staat een overzicht van het verloop van de primaire begroting 2026 (vastgesteld in de raadsvergadering van 13 november 2025) en de begrotingswijzigingen (Budgetoverhevelingen NJR 2025, VJR technische mutaties en de voorjaarsrapportage) die vastgesteld zijn door de raad. De NJR technische mutaties en de najaarsrapportage is het totaal aan voorgestelde budgetwijzigingen die in deze najaarsrapportage wordt voorgelegd aan de raad. De voorgestelde begrotingswijzigingen in deze najaarsrapportage hebben een voordelig effect van € 4,2 miljoen op het begrotingsresultaat. Hierdoor verbetert het begrotingstekort tot een tekort van € 0,3 miljoen. Deze verbetering komt voor een belangrijk deel door het bijstellen van de kosten met betrekking tot de opvang van Oekraïners en verder door extra uitkeringen vanuit het Rijk. De hoogte van deze uitkering is afhankelijk van landelijke ontwikkelingen en wordt bijgesteld via de circulaires.
De raad is over de uitkomsten van de mei- en septembercirculaire eerder geïnformeerd via afzonderlijke collegeberichten. De technische mutaties in de najaarsrapportage worden in bijlage 1 toegelicht. Dit betreffen administratieve, budgetneutrale aanpassingen binnen de begroting 2026. Naast de voorgestelde begrotingswijzigingen zijn er kredietvoorstellen gedaan. Deze zijn in bijlage 3 beknopt toegelicht. Bij een aantal investeringsprojecten, en de projecten Vrone en Centrumwaard in het bijzonder, zijn de kosten hoger dan vooraf ingeschat. Dit geeft aanleiding tot kritische reflectie en tot verdere verbetering van de gemeentelijke projectbeheersing. De financiële bijstellingen in deze najaarsrapportage zijn per saldo € 4,2 miljoen voordelig (verbetering van het begrotingssaldo). Hieronder is een selectie van de voornaamste afwijkingen die dit verschil veroorzaken: (V = voordelig, N = nadelig) • | Een hogere algemene uitkering van in totaal € 0,5 miljoen (meicirculaire) en € 0,3 miljoen m.b.t.
ontvangsten uit voorgaande jaren (V) • | Hogere leges (€ 265.000) (V) • | Lagere rentelasten dan voorzien (€ 0,7 miljoen) (V) Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 5 • | Lagere kosten Oekraïne-opvang (€ 3,2 miljoen) (V) • | Inkomensregeling, hogere uitkering bijstand (€ 2,2 miljoen, N) en hogere bijdrage vanuit de specifieke uitkering (BUIG) (€ 2,8 miljoen, V) • | Hogere lasten voor wachtgelden, spaarverlof en vervroegde uitdiensttreding (€ 0,8 miljoen) (N) • | De onderuitputting voor MIP en afschrijvingslasten is lager dan waarmee in realistisch begroten is gerekend. Er zijn dus meer projecten op tijd geleverd. Voor de | begroting levert dit een tegenvaller op (€ 0,6 miljoen) (N) • | Een overzicht van aanvullende kredieten is opgenomen in bijlage 3. De onderstaande tabel geeft het overzicht van de voorgestelde begrotingswijzingen per programma. In de programma's is een toelichting opgenomen. De kolom budgetoverheveling is per saldo nul binnen ieder programma omdat de kosten binnen het programma verschuiven naar de reserve.
Bedragen x € 1.000 Stand na | NJR | Najaars- | Budget- Programma | Voorjaars- | technisch | rapportage | overheveling | Saldo rapportage Bestuur en ondersteuning | 186.776 | -226 | 1.727 | 0 | 188.278 Veiligheid | -11.569 | -23 | -86 | 0 | -11.679 Verkeer, vervoer en waterstaat | -18.474 | 0 | -1.595 | 0 | -20.069 Economie | -1.956 | 0 | 97 | 0 | -1.860 Onderwijs | -10.082 | 0 | 90 | 0 | -9.992 Sport, cultuur, recreatie en | -24.670 | -13 | -41 | 0 | -24.724 openbare ruimte Sociaal domein | -112.611 | 249 | 3.854 | 0 | -108.508 Volksgezondheid en milieu | -7.156 | 13 | 93 | 0 | -7.049 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke | -4.692 | 0 | 18 | 0 | -4.674 vernieuwing Totaal programma’s | -4.433 | 0 | 4.156 | 0 | -277 Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 6 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 7 P.0 Bestuur en ondersteuning Doelen Gebiedsgericht werken 1. Wij zijn bezig met de uitrol van de gebiedsgerichte aanpak, met als uitgangspunt dat we weten wat er speelt. Maatwerk is de norm. De gemeente staat in contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. 2. We stimuleren een aanpak waarin we continu leren en in verbinding blijven met de samenleving. 3. Het beleid voor samenwerking en participatie wordt in 2026 verder uitgevoerd en mogelijk aangevuld op basis van de ervaringen met Gebiedsgericht werken. Samen met de samenleving 1.
Wij zijn bezig met de uitrol van de gebiedsgerichte aanpak, met als uitgangspunt dat we weten wat er speelt. Maatwerk is de norm. De gemeente staat in contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. 2. We stimuleren een aanpak waarin we continu leren en in verbinding blijven met de samenleving. 3. Het beleid voor samenwerking en participatie wordt in 2026 verder uitgevoerd en mogelijk aangevuld op basis van de ervaringen met Gebiedsgericht werken. Digitalisering 1. We voeren activiteiten uit van het uitvoeringsplan Visie op informatievoorziening. De interne en externe samenwerking, veiligheid en verbeteringen van de dienstverlening staan hierbij centraal. Zo creëren we een opener, veiliger en productievere informatievoorziening, waarin data-integriteit en transparantie hoog in het vaandel staan. 2. We geven invulling aan de nieuwe Europese en nationale informatiewetgeving op basis van onze ambities en het verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. 3. We gaan een AI-strategie opstellen en uitvoeren. We verkennen de mogelijkheden om met AI- toepassingen onze dienstverlening en eigen processen te verbeteren. Uiteraard houden we daarbij rekening met risico’s. Dienstverlening 1. Onze dienstverlening is online waar het kan en persoonlijk waar dat meer passend is.
Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen steeds meer en beter digitaal bij de gemeente terecht. a. We werken hieraan door het uitvoeren van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer en de Wet digitale toegankelijkheid. 2. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren de publieke dienstverlening van Dijk en Waard als mensgericht, toegankelijk en betrouwbaar. 3. In het kader van de Wet open overheid (Woo) start de gemeente Dijk en Waard met het openbaar maken van informatie via een openbaar digitaal platform. Dit vergroot transparantie en maakt het makkelijker om deel te nemen aan het democratisch proces. 4. In belangrijke processen als bezwaar- en klachtafhandeling blijven we in verbinding met de inwoner en leren we van de feedback. Dat doen we door direct te bellen nadat een bezwaarschrift of klacht is binnengekomen. De inwoner voelt zich zo gehoord en we zoeken samen naar mogelijke oplossingen. We evalueren de feedback van de inwoner en leren ervan. Ook monitoren we de klacht- en bezwaarafhandeling door de gemeenschappelijke regelingen waarin we deelnemen. Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 8 Regionale samenwerking en representatie 1. We ondersteunen en professionaliseren de representatie en profilering van onze gemeente. 2.
We zetten in op het nog beter organiseren van onze externe betrekkingen en gaan investeren in bewustwording over dit onderwerp binnen onze organisatie. Financiën 1. We zorgen voor een structureel sluitende begroting met positief oordeel van de provincie. 2. We zorgen voor een ontwikkeling van de lasten voor inwoners en ondernemers die past bij de financiële positie van de gemeente. 3. Waar mogelijk kopen wij duurzaam, circulair en regionaal in. a. We monitoren structureel of we duurzaam, circulair en regionaal inkopen conform het gemeentelijk inkoopbeleid. Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Van onderstaande activiteiten is de verwachting dat deze dit jaar niet (geheel) gerealiseerd zullen worden. In de toelichtingen is aangegeven wat daarvan de oorzaken zijn. Wat gaan we hiervoor doen? (actie) Status Toelichting Samen met de samenleving: 3a. De bestaande participatieverordening wordt aangevuld met het uitdaagrecht (verplichting vanuit de Wet versterking lokale democratie). 3b. Het beleidskader voor samenwerking en participatie wordt verder uitgewerkt, mede op basis van de ervaringen met Gebiedsgericht werken en de gesprekken met de raad. De gemeenteraad heeft op 6 oktober 2026 unaniem de 'Raadskaders uitwerking participatieverordening' vastgesteld.
Uitvoering in lijn met die kaders is in 2026 niet meer haalbaar. In 2027 worden het participatiebeleid en het uitdaagrecht in samenhang uitgewerkt Dienstverlening: 2b. We voeren het zes-ogenprincipe in bij de aanvraag en uitgifte van reisdocumenten, conform de aangescherpte wetgeving. Hier wordt op locatie Parelhof invulling aan gegeven. Implementatie op locatie De Binding volgt na de geplande verbouwing, aangezien de huidige balie- inrichting de toepassing van het zes- ogenprincipe nog niet mogelijk maakt. De voorbereidingen voor deze verbouwing zijn inmiddels gestart.
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T0.1 | Bestuur | -5.353 | 0 | -442 | 0 | -5.795 T0.2 | Burgerzaken | -4.587 | 0 | 28 | 0 | -4.559 T0.3 | Beheer overige gebouwen en | -919 | -26 | -493 | 0 | -1.439 gronden T0.4 | Overhead | -37.274 | 23 | 642 | 0 | -36.608 T0.5 | Treasury | -30 | 0 | 710 | 0 | 680 T0.64 | Belastingen overig | -1.110 | 0 | 0 | 0 | -1.110 T0.8 | Overige baten en lasten | 11 | -249 | 271 | 0 | 33 TOTAAL LASTEN | -49.262 | -251 | 715 | 0 | -48.799 BATEN T0.2 | Burgerzaken | 1.699 | 0 | 218 | 0 | 1.917 T0.3 | Beheer overige gebouwen en | 1.456 | 26 | 469 | 0 | 1.951 gronden T0.4 | Overhead | 3.419 | 0 | 0 | 0 | 3.419 T0.5 | Treasury | 675 | 0 | 0 | 0 | 675 T0.61 | OZB woningen | 13.064 | -3 | 0 | 0 | 13.061 T0.62 | OZB niet-woningen | 12.437 | 3 | 0 | 0 | 12.440 T0.63 | Parkeerbelasting | 445 | 0 | 0 | 0 | 445 T0.64 | Belastingen overig | 161 | 0 | 0 | 0 | 161 Algemene uitkeringen en T0.7 | overige uitkeringen | 199.967 | 0 | 765 | 0 | 200.732 gemeentefonds T0.8 | Overige baten en lasten | 776 | 0 | 0 | 0 | 776 TOTAAL BATEN | 234.100 | 26 | 1.452 | 0 | 235.578 Saldo van baten en lasten | 184.838 | -226 | 2.167 | 0 | 186.779 Toevoeging aan reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 1.938 | 0 | -440 | 0 | 1.498 Saldo programma |
186.776 | -226 | 1.727 | 0 | 188.278 Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 9 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 10 Toelichting LASTEN 0.1 Bestuur (- € 442.000) Griffie/ Raad (- € 110.000) Vanwege het vertrek van een medewerker worden extra kosten gemaakt (€ 65.000) en de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart jl. heeft meer gekost dan begroot (€ 25.000), verder zijn er overige overschrijdingen voorzien van € 20.000. Appa (€ 214.000) Vanaf 2028 wordt de pensioenvoorziening voor politieke ambtsdragers overgedragen aan het ABP. Tot en met 2025 werden de pensioenen van een deel van de oud-bestuurders rechtstreeks uit de exploitatie betaald. In de jaarrekening 2025 is een dotatie aan de voorziening gedaan (conform wetgeving). Hierdoor worden vanaf 2026 alle pensioenlasten van (oud-) bestuurders uit deze voorziening gefinancierd. Eind 2027 wordt de voorziening overgedragen aan het ABP. In 2026 vervallen daarmee de begrote pensioenlasten zoals deze in de exploitatie waren voorzien (€ 214.000). Voorziening wachtgelden (-€ 470.000) Door het aantreden van een nieuw college hebben voormalige collegeleden recht op wachtgeld. Voor deze verplichtingen is een verhoging van de voorziening noodzakelijk.
(€ 470.000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden (- € 493.000) Woningen, strategische aankopen (-€ 104.000) De ramingen op onderhoudskosten, belastingen, afschrijving en energielasten bleken te laag begroot en worden bijgesteld. Primeurfonds (-€ 377.000) Door de aankoop van primeurfondswoningen worden de lasten verhoogd (€ 378.000). Hier staan hogere opbrengsten tegenover vanwege verkoop (€ 269.000, zie baten). 0.4 Overhead (voordeel € 642.000) Budget digitale ontwikkeling (- € 150.000) Bij een project met een digitaal component is de samenwerking met de ingehuurde externe partij beëindigd vanwege tegenvallende resultaten. De resterende onderzoek werkzaamheden worden intern voortgezet. Dit levert in 2026 een financieel voordeel op van € 150.000. Mogelijk zal het project in 2028 na het onderzoek een vervolg krijgen. Dit wordt gedekt vanuit I&A budgetten Informatieveiligheid (-€ 70.000) Op het budget voor informatiebeveiliging en gegevensbescherming wordt voor 2026 een onderschrijding van circa € 70.000 verwacht. Deze onderschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in 2026 prioriteit is gegeven aan het in kaart brengen van de huidige volwassenheid van de informatiebeveiliging op het gebied van proces, organisatie, mens en techniek.
Hiervoor zijn diverse analyses en inventarisaties uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de benodigde maatregelen voor het voldoen aan de Cyberbeveiligingswet, het vergroten van de digitale weerbaarheid en het verder versterken van de bescherming van persoonsgegevens. Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 11 Op basis van deze inzichten is nader bepaald welke producten, diensten en verbetermaatregelen noodzakelijk zijn. Dit voorbereidingstraject heeft meer tijd gevraagd dan voorzien, waardoor een deel van de geplande investeringen niet meer in 2026 kon worden gerealiseerd. Reserve BYOD (-€ 276.000) Met de overstap op CYOD (Choose Your Own Device) is de reserve BYOD (Bring Your Own Device) niet langer noodzakelijk. De onttrekking aan deze reserve wordt teruggedraaid en afgezet tegen de eerder begrote lasten (€ 267.000). Per saldo is deze wijziging budgetneutraal. Afschrijvingslasten Parelhof (€ 577.000) In de begroting 2026 zijn afschrijvingslasten opgenomen in verband met de verbouwing van de Parelhof. Omdat de verbouwing begin 2026 nog niet was afgerond is de start van de afschrijving doorgeschoven naar 2028 en komen er in de exploitatie van 2026 dus nog geen afschrijvingslasten naar voren. Omzetten dotatie Voorz.
groot onderhoud naar dotatie Reserve groot onderhoud (€ 68.000) Bij de accountantscontrole 2025 heeft de accountant het standpunt ingenomen dat een gedeelte van het opgevoerde groot onderhoud niet kan worden gekwalificeerd als groot onderhoud en niet langer kan worden gedekt uit de voorzieningen GO. Dit heeft ertoe geleid dat een gedeelte van de voorzieningen GO in 2025 is omgezet in een reserve GO. Dit betekent dat een gedeelte van de dotatie voorzieningen GO moet worden omgezet in een dotatie aan de reserve GO. Verhoging budget onderhoud openbare ruimte (-€ 37.000) Zie toelichting 0.8 Overige baten en lasten / Verhoging budget onderhoud openbare ruimte. Betreft Parelhof, de Binding en de Vroedschap. WW-Uitkeringen(-€ 70.000) De gemeente is eigenrisicodrager voor de WW. Naar verwachting vallen de kosten voor WW- uitkeringen € 70.000 hoger uit dan begroot. Om medewerkers sneller naar werk te begeleiden en de WW-lasten te beperken, wordt een traject gestart met een gespecialiseerd bureau. Opleidingskosten (-€ 120.000) Hogere opleidingskosten door de groei van het personeelsbestand en de inzet van coachingstrajecten voor de diverse teams (€ 120.000). Woon-werkverkeer, dienstreizen en parkeren (-€ 240.000) De vergoeding voor woonwerkverkeer is verhoogd en meer medewerkers dan voorzien ontvangen een woon-werkverkeer vergoeding.
Daarnaast hebben medewerkers tijdelijk de mogelijkheid om parkeerkosten te declareren. Dit gezamenlijk zorgt voor een verwachte overschrijding van € 240.000. Overige afwijkingen (€ 25.000) 0.5 Treasury (€ 710.000) Rente nieuw aan te trekken leningen Bij het opstellen van de Begroting 2026 was de verwachting dat in 2026 een forse financieringsbehoefte zou ontstaan. Voor nieuw aan te trekken leningen was daarom een budget van € 710.000 gereserveerd. De huidige verwachtingen zijn echter dat er in 2026 geen nieuwe langlopende leningen zullen worden afgesloten, hierdoor kan het budget vrijvallen. Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 12 0.8 Overige baten en lasten (€ 271.000) Verhoging budget onderhoud openbare ruimte (€ 1.700.000) In 2026 is een structurele post opgenomen ten behoeve van het budget onderhoud openbare ruimte. Dit budget is nu verdeeld over de verschillende taakvelden binnen beheer ruimte. Het gaat hier om budget dat wordt gebruikt om te storten in de voorziening groot onderhoud (GO) aangezien het onderhoud wordt verspreid over meerdere jaren. Het grootste deel komt op taakveld 2.1 verkeer en vervoer. De mutatie is budgetneutraal. Realisatie taakstelling onderuitputting afschrijvingslasten (-€ 744.000) Vanuit het project Realistisch begroten is voor 2026 een taakstelling aanpassing MIP en inschatting afschrijvingen opgenomen van € 1,4 miljoen.
Hiervan is de helft gerealiseerd; dit voordeel komt op de diverse taakvelden naar voren (met name 0.4 Overhead). Onderuitputting realistisch begroten afschrijvingslasten en MIP (-€ 630.000) De oplevering van projecten is beter geweest dan waarmee de ‘aanpassing MIP en inschatting afschrijvingen’ voor ‘Realistisch begroten’ heeft gerekend. Hierdoor is € 630.000 niet gerealiseerd van de opgenomen maatregel. Dit geeft een nadelig effect aan de lastenkant. Vrijval post prijsindexatie en verduurzaming vastgoed (€ 290.000) Het restant van de centrale stelpost t.b.v. prijsindexatie en de verduurzaming gemeentelijk vastgoed kan voor 2026 vrijvallen. Spaarverlof (-€ 200.000) De cao geeft medewerkers de mogelijkheid om uren op te bouwen voor verlof. Dit kan men vervolgens opnemen door bijvoorbeeld over een bepaalde periode een dag minder te werken of eerder met pensioen te gaan met behoud van loon. Om deze reden is vanaf 2022 conform BBV hiervoor een voorziening gevormd. Op basis van de huidige opgebouwde uren over 2026 en de verdere prognose over 2026 wordt een storting van € 200.000 aan de voorziening voor 2026 begroot.
Bij de jaarrekening zal de daadwerkelijke opgebouwde waarde worden toegevoegd aan de voorziening Regeling vervroegde uitdiensttreding (-€ 150.000) Jaarlijks wordt de voorziening voor de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) geactualiseerd op basis van de medewerkers die van deze regeling gebruikmaken. Hiervoor is een aanvullende storting van € 150.000 benodigd. BATEN 0.2 Burgerzaken (€ 218.000) Bijstelling legesinkomsten (€ 218.000) De hogere baten worden voornamelijk veroorzaakt door toename in het aantal naturalisaties, een stijging in het aantal verstrekkingen vanuit de Basisregistratie Personen (BRP) en een groei in de uitgifte van reisdocumenten en rijbewijzen. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden (€ 469.000) Primeurfonds (€ 269.000) Door de verkoop van primeurfondswoningen hebben we hogere baten (€ 269.000). Hier staan hogere lasten tegenover vanwege de aankoop (€ 378.000, zie lasten). Verhuur terrassen, gronden en diverse (€ 200.000) Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 13 De huur- en pachtopbrengsten zullen € 200.000 hoger zijn dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt doordat er nieuwe gronden in erfpacht zijn uitgegeven. Daarnaast is de erfpacht van landerijen over het jaar 2025 in 2026 gefactureerd.
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (€ 765.000) De hogere algemene uitkering is het gevolg van de verwerking van de mei- en septembercirculaire 2026 en ontvangsten uit voorgaande uitkeringsjaren. Meicirculaire 2026 (€ 483.000) De algemene uitkering voor het boekjaar 2026 is toegenomen ten opzichte van de stand bij de decembercirculaire 2025. De belangrijkste oorzaken zijn hogere loon- en prijscompensatie (€ 823.000) en een groter aandeel in het gemeentefonds als gevolg van groei (€ 137.000). Daarnaast is de definitieve afrekening van het overschot uit het Btw compensatiefonds 2025 bepaald. Dit is lager uitgevallen dan eerder opgegeven (€ 960.000). Daarnaast zijn er extra middelen voor nieuwe taken aan het gemeentefonds toegevoegd (€ 483.000). Septembercirculaire 2026 (- € 23.000) Het voordeel uit de septembercirculaire (€ 1.462.000) wordt gecorrigeerd voor de in de programmabegroting 2026 reeds ingerekende bedragen voor de onderuitputting BTW- compensatiefonds (€ 1.119.000) en een stelpost voor nog te realiseren groei (€366.000). Dit leidt per saldo tot een afname (€23.000). Ontvangsten voorgaande jaren (€ 305.000) Het definitief vaststellen van verdeelmaatstaven van voorgaande uitkeringsjaren leidt tot nabetalingen vanuit het Rijk ten gunste van de gemeente (€ 305.000).
RESERVES Reserve Kapitaallasten (-€ 164.000) Een gedeelte van de afschrijvingslasten voor de verbouwing Parelhof wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve Kapitaallasten. Omdat er in 2026 nog geen afschrijving is geboekt betekent dit ook dat er geen grondslag is voor een onttrekking aan de reserve Kapitaallasten. Reserve BYOD (-€-276.000) Met de overstap op CYOD (Choose Your Own Device) is de reserve BYOD (Bring Your Own Device) niet langer noodzakelijk. De onttrekking aan deze reserve wordt teruggedraaid en afgezet tegen de eerder begrote lasten ( € 267.000). Per saldo is deze wijziging budgetneutraal. Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving | Stand na | NR | NJR | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch | overheveling rapportage a. lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is OZB woningen | 13.064 | -3 | 0 | 0 | 13.061 OZB niet-woningen | 12.437 | 3 | 0 | 0 | 12.440 Parkeerbelasting | 445 | 0 | 0 | 0 | 445 Belastingen overig | -949 | 0 | 0 | 0 | -949 24.997 | 0 | 0 | 0 | 24.997 b. algemene uitkeringen Algemene uitkeringen en overige | 199.967 | 0 | 765 | 0 | 200.732 uitkeringen gemeentefonds 199.967 | 0 | 765 | 0 | 200.732 c. dividend Treasury | 550 | 0 | 0 | 0 | 550 550 | 0 | 0 | 0 | 550 d. saldo van de financieringsfunctie Treasury | 95 | 0 | 710 | 0 | 805 95 | 0 | 710 | 0 | 805 e.
Overige algemene dekkingsmiddelen Overige baten en lasten | 787 | -249 | 271 | 0 | 809 787 | -249 | 271 | 0 | 809 Totaal algemene dekkingsmiddelen | 226.397 | -249 | 1.746 | 0 | 227.893 Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 14 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 15 P.1 Veiligheid Doelen Veilige woon- en leefomgeving 1. Het verminderen van overlast 2. Het behouden van de mate van tevredenheid over de fysieke woon- en leefomgeving 3. Het tegengaan van veelvoorkomende criminaliteit Ondermijning 1. Het voorkomen van misbruik van vergunningen en subsidies 2. Het verminderen van gelegenheidsstructuren voor criminaliteit op bedrijventerreinen en recreatieparken 3. Het voorkomen van uitbuiting en mensenhandel Digitale veiligheid 1. Een passende beveiliging van gemeentelijke processen en informatie 2. Bijdragen aan het voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cybergerelateerde zaken 3. Meer inzicht in de digitale ontwikkelingen in de samenleving Zorg en veiligheid 1. Een hogere weerbaarheid van kwetsbare inwoners zoals jongeren 2. Een sterkere verbinding tussen het zorgdomein en het veiligheidsdomein 3. Meer begrip voor elkaar Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Binnen programma 1 Veiligheid lopen de activiteiten volgens planning.
Er zijn op het moment geen afwijkingen te rapporteren. Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T1.1 | Crisisbeheersing en | -7.303 | 0 | -3 | 0 | -7.307 brandweer T1.2 | Openbare orde en veiligheid | -4.330 | -23 | -83 | 0 | -4.437 TOTAAL LASTEN | -11.633 | -23 | -86 | 0 | -11.743 BATEN T1.2 | Openbare orde en veiligheid | 64 | 0 | 0 | 0 | 64 TOTAAL BATEN | 64 | 0 | 0 | 0 | 64 Saldo van baten en lasten | -11.569 | -23 | -86 | 0 | -11.679 Toevoeging aan reserves | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo programma | -11.569 | -23 | -86 | 0 | -11.679 Toelichting LASTEN 1.2 Openbare orde en Veiligheid (-€83.000) Taakmutaties meicirculaire Veiligheidsbeleid en Lijkschouw Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 16 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 17 P.2 Verkeer, vervoer en waterstaat Doelen 1. Goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van weginfrastructuur en spoor 2. Een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving. Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Van onderstaande activiteiten is de verwachting dat deze dit jaar niet (geheel) gerealiseerd zullen worden.
In de toelichtingen is aangegeven wat daarvan de oorzaken zijn. Wat gaan we hiervoor doen? Status Toelichting 1c. We gaan een analyse maken van de verkeerssituatie in 2040 in relatie tot de woningbouw, de verdichtingsopgave en economische ontwikkelingen. Verkeersveiligheid is een belangrijk thema in het coalitieakkoord, wordt uitgewerkt hoe dat vorm krijgt.
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T2.1 | Verkeer en vervoer | -18.976 | 0 | -474 | 1.600 | -17.850 T2.2 | Parkeren | -1.173 | 0 | 150 | 0 | -1.023 T2.3 | Recreatieve havens | -85 | 0 | -2 | 0 | -88 T2.4 | Economische havens en | -697 | 0 | 37 | 0 | -660 waterwegen TOTAAL LASTEN | -20.931 | 0 | -289 | 1.600 | -19.620 BATEN T2.1 | Verkeer en vervoer | 1.902 | 0 | -150 | 0 | 1.752 T2.2 | Parkeren | 483 | 0 | 0 | 0 | 483 T2.3 | Recreatieve havens | 74 | 0 | 0 | 0 | 74 TOTAAL BATEN | 2.459 | 0 | -150 | 0 | 2.309 Saldo van baten en lasten | -18.472 | 0 | -439 | 1.600 | -17.311 Toevoeging aan reserves | -3.724 | 0 | -976 | -1.600 | -6.301 Onttrekking aan reserves | 3.723 | 0 | -179 | 0 | 3.543 Saldo programma | -18.474 | 0 | -1.595 | 0 | -20.069 Toelichting LASTEN 2.1 Verkeer en Vervoer (-€ 474.000) Verhoging budget onderhoud openbare ruimte (-€ 1.384.000) In 2026 is een structurele post opgenomen ten behoeve van het budget onderhoud openbare ruimte. Dit budget is nu verdeeld vanuit taakveld 0.8 over de verschillende budgetten binnen beheer ruimte en is t.b.v. een storting in de voorziening groot onderhoud (GO) aangezien het onderhoud wordt verspreid over meerdere jaren. De overall mutatie is budgetneutraal.
Van het budget is € 109.000 bestemd voor onderhoud aan openbare verlichting en € 1.275.000 is bestemd voor het onderhoud aan wegen. Overdracht Voorziening groot onderhoud (GO) naar Reserve groot onderhoud (GO) | (€ 976.000) Bij de accountantscontrole over 2025 heeft de accountant vastgesteld dat een deel van de opgevoerde kosten niet geldt als groot onderhoud. Om die reden is een deel van de voorziening omgezet naar een reserve. Dit heeft tot gevolg dat de storting aan deze v | oorziening herverdeeld moet worden tussen de Voorziening groot onderhoud (GO) en de reserve Groot onderhoud (GO). Per saldo is deze aanpassing budgetneutraal. Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 18 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 19 Correcties beheer buitenruimte (-€-252.000) Om te voldoen aan de gewenste aanzicht en uitstraling van de buitenruimte wordt er € 150.000 extra inhuur verwacht en daarnaast zijn er hogere kosten voor brandstof, borstels en onderhoud van machines (-€102.000). Correctie afschrijvingslasten (€ 133.000) De projecten masterplan Centrumwaard, openbare verlichting lopen langer door. Hierdoor zijn er lagere afschrijvingslasten in 2026. Diverse bijstellingen € 53.000 2.2 Parkeren (€ 150.000) In het parkeerbeleid is jaarlijks een bedrag van € 150.000 opgenomen voor wijkgerichte aanpak.
Dit betreft verbeteringen en maatwerk naar aanleiding van de implementatie van het parkeerbeleid. Omdat de implementatiefase in 2026 nog loopt, is het budget dit jaar niet aangewend. In 2027 volgt er een evaluatie, waaruit mogelijk wijkgerichte aanpassingen/oplossingen naar voren komen. BATEN 2.1 Verkeer en Vervoer Wegen (-€ 150.000) Door minder opbrekingen is de verwachting dat er minder degeneratieopbrengsten worden ontvangen. RESERVES Toevoeging Reserves (€ 976.000) Zie toelichting bij taakveld 2.1. Onttrekking Reserve (-€ 179.000) Er zijn geen kosten gemaakt voor het verwijderen van vanadium bij projecten, hierdoor is de geraamde onttrekking aan reserve Vanadium niet nodig. BUDGETOVERHEVELINGEN 2.1 Verkeer en vervoer (€ 1.600.000) De Stien Spierbrug moet worden voorzien van een nieuwe coating. Dit is noodzakelijk in verband met corrosie. Hiervoor is in 2026 een incidenteel budget begroot. Het project is aanbesteed in 2026. Door vragen van de gegadigden is de aanbesteding verlengd, hierdoor kon in 2026 alleen de voorbereiding van de aannemer worden gestart. De uitvoering zal plaatsvinden in 2027. Het exploitatiebudget dient overgeheveld te worden naar 2027. P.3 Economie Doelen 1. Dijk en Waard heeft een duurzaam en aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat. 2. In Dijk en Waard zijn onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente goed op elkaar aangesloten (triple helix model).
3. Dijk en Waard biedt recreatiemogelijkheden in de natuur, op het water en in het groen, voor inwoners en bezoekers. 4. Onze winkelcentra zijn veilig, toegankelijk, plezierig en aantrekkelijk. Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Binnen programma 3 Economie lopen de activiteiten volgens planning. Er zijn op het moment geen afwijkingen te rapporteren. Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T3.1 | Economische ontwikkeling | -1.646 | 0 | 149 | 0 | -1.498 T3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | -1.896 | 0 | 0 | 0 | -1.896 T3.3 | Bedrijvenloket en | -74 | 0 | 0 | 0 | -74 bedrijfsregelingen T3.4 | Economische promotie | -521 | 0 | -3 | 0 | -524 TOTAAL LASTEN | -4.137 | 0 | 146 | 0 | -3.991 BATEN T3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 1.878 | 0 | 0 | 0 | 1.878 T3.3 | Bedrijvenloket en | 80 | 0 | 0 | 0 | 80 bedrijfsregelingen T3.4 | Economische promotie | 159 | 0 | -50 | 0 | 110 TOTAAL BATEN | 2.117 | 0 | -50 | 0 | 2.067 Saldo van baten en lasten | -2.020 | 0 | 97 | 0 | -1.924 Toevoeging aan reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 64 | 0 | 0 | 0 | 64 Saldo programma | -1.956 | 0 | 97 | 0 | -1.860 TOELICHTING LASTEN 3.1 Economische
ontwikkeling (€ 149.000) Correctie afschrijvingslasten (€ 149.000) Door vertraging en nagekomen werkzaamheden is een project uit het programma Langedijk ontwikkelt met water (LOMW) niet in 2025 maar begin 2026 opgeleverd. De kapitaallasten schuiven hierdoor 1 jaar op. Hierdoor zijn er in 2026 lagere afschrijvingslasten. Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 20 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 21 P.4 Onderwijs Doelen Een sterke sociale basis (route 1 Integraal beleidskader sociaal domein) 1. We stimuleren dat alle leerlingen een schoolloopbaan volgen die past bij hun wensen en mogelijkheden. 2. We behouden of verhogen de kansen op de arbeidsmarkt van leerlingen. Hiervoor versterken we de band tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2 Integraal beleidskader sociaal domein) 1. We helpen volwassenen die moeite hebben met het vinden van de juiste mogelijkheden met het bereiken van hun leerdoelen en met het verbeteren van hun basisvaardigheden. Toekomstbestendige onderwijshuisvesting 1. We zorgen voor moderne, toekomstbestendige schoolgebouwen. Dit doen we op basis van het Integraal Huisvestingsplan en het Masterplan voortgezet onderwijs. We willen voor ieder kind passende opvang, goed onderwijs, een doorlopende leerlijn van 0 23 jaar, duurzaamheid en bewegingsonderwijs.
Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Van onderstaande activiteiten is de verwachting dat deze dit jaar niet (geheel) gerealiseerd zullen worden. In de toelichtingen is aangegeven wat daarvan de oorzaken zijn. Wat gaan we hiervoor doen? Status Toelichting Een sterke sociale basis 1c. We voeren de acties van de uitvoeringsagenda Passend Onderwijs uit. Dit doen we door samen met de scholen, samenwerkingsverbanden en regiogemeenten invulling te geven aan de pilot sterke ondersteuning op school (SOOS) en het implementeren van een afwegingskader onderwijs-jeugdhulp. De pilot Sterke Ondersteuning Op School (SOOS) is uitgevoerd. Het afwegingskader onderwijs-jeugdhulp wordt momenteel verder ontwikkeld. Vanaf medio oktober wordt het kader in de praktijk beproefd. Naar verwachting wordt het kader in 2027 geïmplementeerd. Toekomstbestendige onderwijshuisvesting 1a. We gaan in 2025 het Masterplan voortgezet onderwijs vaststellen. Vervolgens voeren we het uit. Het vaststellen van het Masterplan voortgezet onderwijs heeft vertraging opgelopen. Het plan is nog niet vastgesteld en er kan niet gestart worden met de uitvoering.
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T4.2 | Onderwijshuisvesting | -8.678 | 0 | -738 | 0 | -9.416 T4.3 | Onderwijsbeleid en | -5.669 | 0 | 0 | 0 | -5.669 leerlingzaken TOTAAL LASTEN | -14.347 | 0 | -738 | 0 | -15.084 BATEN T4.2 | Onderwijshuisvesting | 1.518 | 0 | 778 | 0 | 2.296 T4.3 | Onderwijsbeleid en | 2.536 | 0 | 0 | 0 | 2.536 leerlingzaken TOTAAL BATEN | 4.054 | 0 | 778 | 0 | 4.831 Saldo van baten en lasten | -10.293 | 0 | 40 | 0 | -10.253 Toevoeging aan reserves | -612 | 0 | 0 | 0 | -612 Onttrekking aan reserves | 822 | 0 | 50 | 0 | 872 Saldo programma | -10.082 | 0 | 90 | 0 | -9.992 Toelichting LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting (- € 738.000 ) Huur lokaal en Suvis middelen (-€ 818.000) Basisschool Het Mozaïek heeft onvoldoende ruimte en er is geen mogelijkheid om het hoofdgebouw uit te breiden. Daarom wordt er een lokaal gehuurd. De kosten worden gedekt uit de reserve onderwijshuisvesting (€ 50.000). Daarnaast is een rijksuitkering aange | vraagd voor verbetering van de ventilatie voor een aantal schoolgebouwen (SUVIS). Deze subsidie is toegekend en uitgekeerd. De ontvangen SUVIS-middelen (€ 768.000) worden via een beschikking over gedragen aan de betreffende schoolbesturen.
Bijstellen raming energielasten (€120.000) Voor twee scholen waren de energielasten te hoog geraamd. Verhoging budget onderhoud openbare ruimte (-€ 40.000) Zie toelichting taakveld 0.8 i.v.m. verdeling budget onderhoud openbare ruimte. BATEN 4.2 Onderwijshuisvesting (€ 768.000) Ontvangst specifieke rijksuitkering voor verbetering ventilatie in schoolgebouwen (zie toelichting bij de lasten). Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 22 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 23 P.5 Sport, cultuur en recreatie Doelen Sport 1. Sporten is voor iedereen in Dijk en Waard financieel en fysiek mogelijk, ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking. 2. In Dijk en Waard zijn alle sportverenigingen en accommodaties goed onderhouden en voor iedereen toegankelijk. 3. Dijk en Waard ondersteunt de ambities van talentvolle sporters. Kunst en cultuur 1. Inwoners van Dijk en Waard weten wat er op het gebied van kunst en cultuur te doen is. Meer mensen nemen deel aan kunst en cultuur. Recreatie (zie programma 3) en erfgoed 1. We willen zowel de recreatiemogelijkheden als ons cultureel erfgoed behouden en versterken. 2. We voeren het Erfgoedbeleid en de erfgoednota uit. In 2026 gaan we verder met onder meer: 3. We treffen voorbereidingen om maatregelen uit het Plan Toekomstbestendig Oosterdel uit te kunnen voeren. Openbare ruimte 1.
Een karaktervolle leefomgeving die herkenbaar en uniek is en onze identiteit versterkt ; 2. Een leefomgeving die het milieu zo min mogelijk belast en waar een grote verscheidenheid aan planten en dieren leeft 3. Een leefomgeving die waterrobuust en klimaatbestendig is en waarin we toewerken naar een energieneutrale gemeente; 4. Een leefomgeving die veilig, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk is, en die uitnodigt tot meedoen, ontmoeten en bewegen Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Van onderstaande activiteiten is de verwachting dat deze dit jaar niet (geheel) gerealiseerd zullen worden. In de toelichtingen is aangegeven wat daarvan de oorzaken zijn. Wat gaan we hiervoor doen? Status Toelichting Recreatie: 1b. We stellen een uitvoeringsplan op in lijn met de Evenementenvisie die in 2025 wordt vastgesteld. Nog niet gestart, dit is opgenomen in de begroting 2027.
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T5.1 | Sportbeleid en activering | -662 | -13 | 0 | 0 | -675 T5.2 | Sportaccommodaties | -8.283 | 0 | 11 | 0 | -8.272 Cultuurpresentatie, T5.3 | cultuurproductie en | -4.997 | 0 | -9 | 125 | -4.880 cultuurparticipatie T5.4 | Musea | -571 | 0 | 0 | 0 | -571 T5.5 | Cultureel erfgoed | -1.502 | 0 | -93 | 0 | -1.594 T5.6 | Media | -3.274 | 0 | -8 | 0 | -3.282 T5.7 | Openbaar groen en | -11.193 | 0 | 333 | 0 | -10.859 (openlucht) recreatie TOTAAL LASTEN | -30.481 | -13 | 234 | 125 | -30.135 BATEN T5.1 | Sportbeleid en activering | 453 | 0 | 0 | 0 | 453 T5.2 | Sportaccommodaties | 1.797 | 0 | 0 | 0 | 1.797 Cultuurpresentatie, T5.3 | cultuurproductie en | 482 | 0 | 0 | 0 | 482 cultuurparticipatie T5.5 | Cultureel erfgoed | 229 | 0 | 0 | 0 | 229 T5.6 | Media | 216 | 0 | 0 | 0 | 216 T5.7 | Openbaar groen en | 383 | 0 | 0 | 0 | 383 (openlucht) recreatie TOTAAL BATEN | 3.559 | 0 | 0 | 0 | 3.559 Saldo van baten en lasten | -26.922 | -13 | 234 | 125 | -26.576 Toevoeging aan reserves | -37 | 0 | 0 | -125 | -162 Onttrekking aan reserves | 2.290 | 0 | -275 | 0 | 2.014 Saldo programma | -24.670 | -13 | -41 | 0 | -24.724 Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 24 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 25 Toelichting LASTEN 5.7 Openbaar
groen en (openlucht) recreatie (€ 333.000) Door het gewijzigd investeringsbesluit Geestmerambacht is er een tegenvaller. Hierdoor is er een hogere bijdrage vanuit de gemeente nodig (- € 84.000). Voor het uitvoeringsprogramma Kanaalpark is in 2026 € 270.000 minder nodig. Voor het intensiveren van groen onderhoud was een bedrag aan kosten geraamd van € 162.000. Deze werd gedekt door een onttrekking Lagere onttrekking uit de Reserve Leefomgeving en Voorzieningen, deze is niet nodig in 2026, zie ook reserves. RESERVES Hogere onttrekking aan de reserve Kapitaallasten (€ 57.000) De kapitaallasten voor het Museum Broekerveiling worden gedekt vanuit de Reserve kapitaallasten. Intensivering van groen onderhoud (-€ 162.000) Lagere onttrekking uit de Reserve Leefomgeving en Voorzieningen zie lasten. Lagere onttrekking uit reserve Overhevelingen (- € 170.000) Deze post is de afgelopen jaren onterecht in de reserve blijven staan. In 2026 is de reserve geactualiseerd en daarmee het bedrag beschikbaar gesteld op het uitvoeringsbudget. Dit bedrag is dit jaar niet nodig en kan dus vrijvallen. BUDGETOVERHEVELING 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (€ 125.000) Voorgesteld wordt om € 125.000 van het incidentele budget ten behoeve van de Cultuurregio- thema Water over te hevelen naar 2027. Een deel van de geplande activiteiten vindt pas plaats in 2027.
Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 26 P.6 Sociaal domein Doelen Een sterke sociale basis (route 1 Integraal beleidskader) 1. We willen de sociale basis versterken door onder meer preventie en laagdrempelige, collectieve voorzieningen. Denk aan jongerenwerk, zodat zij een sterker netwerk krijgen, zelfredzaam blijven en de druk op de professionele hulp vermindert. Of aan waardevolle participatiemogelijkheden en ontmoetingsplekken Programmabegroting 2026 42 binnen wijken en dorpen. Zoals bijvoorbeeld de kinderboerderijen, waar inwoners elkaar ontmoeten, vrijwilligers actief zijn en kinderen spelenderwijs leren omgaan met natuur en dieren. 2. We zorgen voor voldoende woningen voor senioren en andere aandachtsgroepen zoals beschreven in de Woonzorgvisie. 3. We werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn. Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2 Integraal beleidskader) 1. We willen de samenwerking versterken tussen het lokaal team en organisaties voor kinderen en jongeren, zoals het onderwijs, de kinderopvang en de huisartsen. 2. We blijven de integrale aanpak in het sociaal domein ontwikkelen. Daarbij maken we gebruik van de ervaringen die we hebben opgedaan in de pilot Armoedebeleid. De integrale aanpak wordt opgenomen in de werkwijze van het Stevig Lokaal Team.
Hierbij maken we ook gebruik van de doorbraakmethode van het instituut Publieke Waarden. 3. We verbeteren het proces op het gebied van toekomst en perspectief voor jongeren die 18 worden. 4. We ontwikkelen het lokale team verder naar een meer gebiedsgerichte ondersteuning. Dit doen we samen met partners en inwoners. We voeren het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming uit. Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3 Integraal beleidskader) 1. We willen de bestaanszekerheid van onze inwoners versterken door ervoor te zorgen dat meer inwoners gebruikmaken van de armoedevoorzieningen. 2. We zorgen voor een passend zorgaanbod. 3. We vernieuwen de inkoop van maatwerkvoorzieningen binnen de Wmo. We richten ons meer op het voorliggend veld en een betere regie op de inzet van professionele maatwerkvoorzieningen. 4. We voeren ontwikkelmaatregelen uit die helpen om grip te krijgen op de kosten van jeugd en om kosten te besparen. 5. We verbeteren het toezicht op de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo. Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 27 Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren. Van onderstaande activiteiten is de verwachting dat deze dit jaar niet (geheel) gerealiseerd zullen worden. In de toelichtingen is aangegeven wat daarvan de oorzaken zijn.
Wat gaan we hiervoor doen? Status Toelichting Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning Ontwikkelmaatregelen jeugd 4a. We voeren de eerste tranche lokale maatregelen uit. Als resultaat gaan we uit van 5% besparing op de jeugdzorgkosten (dit is exclusief indexatie en autonome ontwikkelingen). De maatregelen worden genomen om de instroom te verminderen, de trajectduur te verkorten en de uitstroom te vergroten. De maatregelen hebben wat meer voorbereidingstijd gevergd om goed te kunnen implementeren, waardoor een aantal pas in de loop van 2026 zijn gestart. Redenen waren o.a. dat er veel ontwikkelingen tegelijkertijd spelen, de beschikbare capaciteit schaars is en het vormgeven van afspraken met partners tijdrovend is. Het kost bovendien tijd voordat de eerste effecten zichtbaar zullen zijn. Inmiddels worden alle maatregelen uitgevoerd. We verwachten de resultaten vanaf 2027.
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T6.1 | Samenkracht en | -20.203 | 0 | 3.227 | 0 | -16.976 burgerparticipatie T6.2 | Toegang en | -15.059 | 156 | -93 | 0 | -14.996 eerstelijnsvoorzieningen T6.3 | Inkomensregelingen | -33.353 | -134 | -2.510 | 0 | -35.997 T6.4 | Begeleide participatie | -6.477 | 0 | 262 | 0 | -6.215 T6.5 | Arbeidsparticipatie | -4.961 | -1.308 | -470 | 0 | -6.739 T6.9 | Coördinatie en beleid Jeugd- | -909 | 0 | 0 | 0 | -909 Wmo TJ- | Jeugdhulp ambulant | -33.012 | -81 | 267 | 0 | -32.826 Amb TJ-Esc Jeugdhulp geëscaleerd | -2.739 | 0 | 0 | 0 | -2.739 TJ- | Jeugdhulp met verblijf | -12.869 | 0 | -59 | 0 | -12.928 Verb TW- | Dagbesteding en begeleiding | -8.285 | 0 | 0 | 0 | -8.285 DenB TW- | Hulpmiddelen en diensten | -3.593 | 0 | 0 | 0 | -3.593 HD TW- | Huishoudelijke hulp | -7.174 | 0 | 0 | 0 | -7.174 HH TW- | Overig Wmo | -93 | 0 | 0 | 0 | -93 Overig TOTAAL LASTEN | -148.727 | -1.367 | 624 | 0 -149.469 BATEN T6.1 | Samenkracht en | 8.610 | 0 | 0 | 0 | 8.610 burgerparticipatie T6.2 | Toegang en | 131 | 68 | 0 | 0 | 199 eerstelijnsvoorzieningen T6.3 | Inkomensregelingen | 22.645 | 178 | 3.230 | 0 | 26.053 T6.5 | Arbeidsparticipatie | 0 | 1.308 | 0 | 0 | 1.308 T6.9 | Coördinatie en beleid Jeugd- | 103 | 105 | 0 | 0 | 209 Wmo TW- |
Hulpmiddelen en diensten | 47 | 0 | 0 | 0 | 47 HD TW- | Huishoudelijke hulp | 448 | 0 | 0 | 0 | 448 HH TOTAAL BATEN | 31.984 | 1.660 | 3.230 | 0 | 36.873 Saldo van baten en lasten | -116.743 | 293 | 3.854 | 0 -112.596 Toevoeging aan reserves | -1 | 0 | 0 | 0 | -1 Onttrekking aan reserves | 4.134 | -44 | 0 | 0 | 4.090 Saldo programma | -112.611 | 249 | 3.854 | 0 | -108.508 Saldo programma | -112.611 | 249 | 3.854 | 0 | -108.508 Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 28 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 29 Toelichting LASTEN 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 3.227.000) Opvang Oekraïners Voor de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne hebben we dit jaar een budget opgenomen dat gelijk was aan de rijksbijdrage. De lasten vallen lager uit dan de rijksbijdrage die wij ontvangen. Hierdoor is er een voordeel van € 3.174.000. Diverse kleine verschillen € 53.000. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (-€ 93.000) Diverse mutaties De subsidieovereenkomst voor de inloopvoorziening GGZ is met één jaar verlengd. Inclusief indexatie Dit leidt tot hogere kosten (€ 47.000), en beschikbaarstelling vanuit de septembercirculaire t.a.v.
inzet Wet Versterking regie volkshuisvesting (€ 46.000) 6.3 Inkomensregelingen (-€ 2.510.000) Diverse mutaties De kosten voor de bijstandsuitkeringen stijgen als gevolg van een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden en loon- en prijsontwikkelingen (€ 2.191.000). Dit wordt gecompenseerd vanuit specifieke uitkering (BUIG). Gemeenten hebben via de meicirculaire aanvullende middelen ontvangen voor de aanpak van de alleenverdienersproblematiek en het versterken van de aanpak van problematische schulden. Deze middelen worden beschikbaar gesteld aan Zaffier voor de uitvoering van deze taken. (€ 191.000) De kosten van de Dijk en Waardpas vallen hoger uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door een hoger gebruik van de regeling en hogere uitvoeringskosten (€ 103.000) 6.4 Begeleide participatie (€ 262.000) Diverse mutaties Voor 2026 wordt geen aanvullende bijdrage aan het Werkbedrijf verwacht. Hierdoor valt de gemeentelijke bijdrage lager uit dan begroot. (€ 216.000) De kosten voor beschut werk vallen lager uit dan begroot.
Daarnaast zijn de ontvangen middelen uit de mei- en septembercirculaire hoger dan benodigd voor de uitvoering (€ 46.000) 6.5 Arbeidsparticipatie (-€ 470.000) Diverse mutaties Voor onder andere de handhaving, sociale zekerheid, re-integratiedienstverlening voor jongeren en participatie zijn vanuit de meicirculaire aanvullende middelen beschikbaar gesteld (€ 367.000). De kosten voor re-integratie WWB vallen lager uit dan begroot. Daarnaast is de ontvangen integratie-uitkering participatie hoger dan benodigd voor de uitvoering van de activiteiten (€73.000) Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 30 TJ-Amb Jeugdhulp ambulant Ter dekking van niet-beoogde jeugdzorgkosten zijn middelen uit de Algemene Uitkering van het gemeentefonds afgezonderd. Gemeenten kunnen een beroep doen op deze middelen door een aanvraag in te dienen. Na beoordeling worden de beschikbare gelden toegekend aan gemeenten die voldoen aan de voorwaarden van de regeling. Voor gemeente Dijk en Waard is het aandeel € 267.000. De inmiddels goedgekeurde aanvraag voor compensatie ad € 694.000 zal bij de decembercirculaire worden verwerkt.
BATEN 6.3 Inkomensregelingen (€ 3.230.000) Het definitief vastgestelde budget voor de uitvoering van de wet BUIG valt hoger uit dan begroot (€ 2.862.000) Het definitief vastgestelde budget voor Loonkostensubsidie valt hoger uit dan begroot (€ 368.000) Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 31 P.7 Volksgezondheid en milieu Doelen Dijk en Waard is een CO2-neutrale gemeente in 2050. 1. We gaan het uitvoeringsprogramma CO2-neutraal uitvoeren. Circulaire economie (waaronder afval en grondstoffen) 1. Dijk en Waard is circulair in 2050. De gemeente streeft naar 50% minder gebruik van primaire grondstoffen binnen gemeentelijke projecten en opdrachten in 2030. We gaan het Uitvoeringsplan Circulaire Economie 2026 – 2027 uitvoeren. Dat is onder meer gericht op: 2. In Dijk en Waard is eind 2027 het afvalhergebruikpercentage gelijk aan de landelijke richtlijn. De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval is eind 2027 maximaal 100 kg per inwoner. We gaan het Grondstoffenbeleidsplan voor Dijk en Waard uitvoeren. We richten ons vooral op: 3. Dijk en Waard is klimaatrobuust. We voeren de Klimaatadaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda Regio Alkmaar en het Beleidsplan Klimaatadaptatie Dijk en Waard uit. In 2026 richten we ons op: Wat hebben we bereikt? In de programmabegroting 2026-2029 is aangegeven welke activiteiten in 2026 bijdragen om de gewenste doelen te realiseren.
Van onderstaande activiteiten is de verwachting dat deze dit jaar niet (geheel) gerealiseerd zullen worden. In de toelichtingen is aangegeven wat daarvan de oorzaken zijn. Wat gaan we hiervoor doen? Status Toelichting Circulaire economie: 1b. Onderzoek naar juridische en financiële instrumenten om bedrijven en inwoners te stimuleren om mee te doen aan de transitie naar een circulaire economie. De nadruk is gelegd op de eerste drie actielijnen vanuit de Visie en strategie circulaire economie, om binnen de eigen organisatie de transitie op gang te brengen en om als gemeente het goede voorbeeld te kunnen geven. Onderzoek is nu in voorbereiding voor 2027. Circulaire economie: 1d. Het in gang zetten van een eenduidige manier om de resultaten van de verschillende werkvelden van duurzaamheid (circulaire economie, klimaatadaptatie, energietransitie) inzichtelijk te maken voor bestuur en inwoners. Onderdeel van het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid is het monitoren van resultaten en voortgang. Planning van het opleveren van het uitvoeringsprogramma is verschoven naar 2027. De eerste stap is gezet met de opzet van een monitor Circulaire Economie. Circulaire economie: 2c. De evaluatie van de huidige wijze van inzamelen van oud papier en karton, vooral door verenigingen, clubs en scholen. Evaluatie wordt in het vierde kwartaal 2026 opgestart.
Het is echter niet de verwachting dat deze ook volledig is afgerond in 2026.
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Taakveld | Stand na | NJR | Najaars- | Budget- | Actueel Voorjaars- | technisch rapportage overheveling rapportage LASTEN T7.1 | Volksgezondheid | -5.804 | 13 | 0 | 0 | -5.791 T7.2 | Riolering | -9.716 | 0 | -62 | 0 | -9.778 T7.3 | Afval | -9.744 | 0 | -464 | 0 | -10.208 T7.4 | Milieubeheer | -6.678 | 0 | 102 | 0 | -6.577 T7.5 | Begraafplaatsen en | -637 | 0 | -4 | 0 | -641 crematoria TOTAAL LASTEN | -32.579 | 13 | -428 | 0 | -32.994 BATEN T7.1 | Volksgezondheid | 321 | 0 | 0 | 0 | 321 T7.2 | Riolering | 12.369 | 0 | 57 | 0 | 12.426 T7.3 | Afval | 12.521 | 0 | 464 | 0 | 12.985 T7.4 | Milieubeheer | 3.038 | 0 | 0 | 0 | 3.038 T7.5 | Begraafplaatsen en | 430 | 0 | 0 | 0 | 430 crematoria TOTAAL BATEN | 28.679 | 0 | 521 | 0 | 29.201 Saldo van baten en lasten | -3.900 | 13 | 93 | 0 | -3.794 Toevoeging aan reserves | -3.558 | 0 | 0 | 0 | -3.558 Onttrekking aan reserves | 302 | 0 | 0 | 0 | 302 Saldo programma | -7.156 | 13 | 93 | 0 | -7.049 Toelichting LASTEN 7.3 Afval (-€ 490.000) De afwijking wordt veroorzaakt door hogere kosten van oudere voertuigen (€ 126.000), hogere brandstofkosten (€ 63.000), hogere aanbesteding voor het reinigen en keuren van ondergrondse containers (€ 90.000), het shreddren van snoeiafval (€ 60.000), extra inzet vanwege vervuiling van textielstromen (€ 11.000) en hogere lasten als gevolg van de CO₂-heffing op
afvalverwerking (€ 140.000) Diverse kleine verschillen (€ 26.000) Najaarsrapportage 2026 | Dijk en Waard | 32 Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 33 7.4 Milieubeheer (€ 102.000) Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (€ 163.000) Het voordeel wordt incidenteel veroorzaakt omdat bij de voorjaarsrapportage 2026 een budget was toegevoegd, waarvan bleek dat deze al was opgenomen in de lumpsum van de OD NHN. Daarnaast worden er minder gelden uitgegeven aan aanvullende taken. Dit betreft projecten die naast het wettelijke basistakenpakket worden uitgevoerd, zoals de geluidsbelastingkaarten en het onderzoek wegverkeerslawaai. Ook is er geld ontvangen uit afrekeningen over voorgaande jaren. Overige kleine verschillen (€ -61.000) BATEN 7.3 Afval (€ 464.000) Lagere opbrengst afvalstoffenheffing De opbrengst van de afvalstoffenheffing over 2026 valt € 130.000 lager uit als gevolg van een lager aantal heffingseenheden (woningen) dan begroot. De mutaties op de lasten worden verrekend met de egalisatievoorziening afval Het saldo van de lasten en baten wordt onttrokken uit de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing (€ 594.000). Najaarsrapportage 2026 Dijk en Waard 34 P.8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Doelen Woningen 1.