Memo griffie benoemen wethouders
Tekst van het document
BENOEMEN WETHOUDER 23 JUNI 2026
Aan: Van: Datum vergadering:
De gemeenteraad Menno Horjus 23 juni 2026
In deze memo staan de kaders en de procedure voor de benoeming van wethouders en de invulling van de vrijvallende zetels door nieuwe raadsleden. Het gaat om de agendapunten: 3a. Ontheffing woonplaatvereiste wethouder Antoine Tromp 3b. Benoemen en installeren wethouders 4. Installeren van raadsleden op de vrijgevallen zetels na benoemen wethouders 3a. Ontheffing woonplaatsvereiste van Antoine Tromp
Artikel 36a gemeentewet regelt de vereisten voor het wethouderschap. Eén van de vereisten is dat een wethouder ingezetene moet zijn van de gemeente waar hij/zij het wethouderschap gaat vervullen. Antoine Tromp woont niet in de gemeente Dijk en Waard. De raad kan daar volgens artikel 36a, lid 2 ontheffing voor verlenen voor de duur van één jaar. Na één jaar moet die ontheffing opnieuw worden gegeven. De raad moet hierover een besluit nemen. Na het besluit voldoet de wethouder aan de vereisten voldoet en kan de benoeming van de wethouders plaatsvinden. 3b. Benoemen en installeren wethouders De kandidaat-wethouders zijn voorgedragen door de fracties die onderdeel uitmaken van de beoogde coalitie. Het gaat om: Lokaal Dijk en Waard, VVD, PRO, D66 en het CDA. Deze fracties dragen zes wethouders voor benoeming door de raad voor. Het gaat om: - Floris de Boer namens Lokaal Dijk en Waard - Nils Langedijk namens Lokaal Dijk en Waard - Ben Hoejenbos namens de VVD - Soledad Van Eijk namens PRO - Antoine Tromp namens D66 - Jasper John namens het CDA Er is een risicoanalyse uitgevoerd op de kandidaten door Berenschot. Hieruit blijkt dat er geen beletselen zijn voor de benoeming van de kandidaten. De volgende zaken zijn van belang (zie ook de bijlage): - er is een commissie uit de raad die de geloofsbrieven onderzoekt van de kandidaten.
Deze leden vormen ook het stembureau voor de stemming; - de voorzitter van de commissie leest de uitslag van het onderzoek geloofsbrieven voor aan de raad; - de stemprocedure wordt gestart: dat gaat schriftelijk via geheime stembriefjes (zie voorbeeld). De stemming is geheim. Er is sprake van een vrije stemming. Er mag een andere naam ingevuld worden op het stembriefje; - de stemming is per kandidaat-wethouder. Er zijn dus zes stembriefjes; - de voorzitter van het stembureau maakt de uitslag bekend. De uitslag van de stemming is openbaar. Per kandidaat wordt bekend gemaakt hoeveel stemmen deze kandidaat heeft gekregen; - de voorzitter hamert het besluit benoeming wethouders af op basis van de stemming;
- de kandidaten leggen de eed of belofte af ten overstaan de raad; - er wordt geschorst om te feliciteren. 4. Toelaten van raadsleden op de vrijgevallen zetels na benoemen wethouders Na de benoeming van de wethouders ontstaan vijf vacatures in de raad. De procedure voor installatie is: - het centraal stembureau heeft de raadsleden op benoemd. Dit in verband met het vrijkomen van de raadszetels doordat vijf raadsleden uit de raad gaan om wethouder te worden; - een raadslid kan pas zijn functie uitoefenen als de ambtseed is afgelegd (artikel 14 gemeentewet); - een commissie uit de brief onderzoekt de geloofsbrieven; - de voorzitter van de commissie leest de uitslag van het onderzoek geloofsbrieven voor; - de voorzitter hamert het besluit toelating raadsleden af; - de raadsleden leggen de eed of belofte af ten overstaan de raad.
2
Bijlage 1 De kaders voor de benoeming en stemming wethouders 1. Artikel 31 gemeentewet: over personen stemmen gaat met briefjes en is geheim. 2. Artikel 35, lid 1 gemeentewet: de gemeenteraad benoemt de wethouders. 3. Artikel 36a gemeentewet: het aantal wethouders en de vereisten voor het wethouderschap. 4. Artikel 36b gemeentewet: incompatibiliteiten wethouders. 5. Artikel 41a gemeentewet: eed voor ambtsaanvaarding wethouderschap 6. Artikel 7 RvO gemeenteraad: benoeming wethouders. 7. Artikel 23 RvO gemeenteraad: stemming over personen. 8. Stemmen is verplicht, maar je kunt een blanco en dus ongeldige stem indienen. 9. Het besluit gaat met volstrekte raadsmeerderheid. Vereisten wethouderschap Artikel 36a van de gemeentewet zegt dat de wethouders moeten voldoen aan eisen zoals vermeld in artikel 10 gemeentewet: Voor het lidmaatschap van de raad is vereist dat men ingezetene van de gemeente is, de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt en niet is uitgesloten van het kiesrecht. Hieraan moeten de wethouders dus ook voldoen. Van de vereiste van ingezetenschap van de gemeente kan voor 1 jaar ontheffing worden verleend door de raad (36a lid 2). Dit kan telkens verlengd worden met maximaal een jaar. In artikel 36b gemeentewet staan de incompatibiliteiten die het stembureau dient onderzoeken: dit zijn de met het wethouderschap onverenigbare functies die limitatief in de wet staan.
In artikel 41b staan de regels als het gaat om de nevenfuncties van wethouders. Het onderzoek naar de vereisten voor het wethouderschap wordt voorafgaand aan de raadsvergadering gedaan door een commissie uit de raad. Procedure stemming over kandidaat-wethouders – uitgebreider beschreven 1. De voorzitter licht de procedure toe. 2. De voorzitter van de commissie geloofsbrieven wordt naar voeren geroepen om de uitkomsten van het onderzoek te delen met de raad. Deze commissie vormt ook het stembureau. 3. de voorzitter start de stemprocedure: schriftelijk en via geheime stembriefjes. Er is sprake van een vrije stemming. Er mag een andere naam worden ingevuld op het stembriefje. 4. Er wordt per kandidaat gestemd. Deze briefjes liggen gereed op de tafels in een envelop (in de bijlage staat een voorbeeld). 5. Er wordt in 6 rondes gestemd. Eerst verzoekt de voorzitter om het stembriefje in te vullen voor Floris de Boer, dan Nils Langedijk, daarna Ben Hoejenbos, dan Soledad van Eijk, Antoine Tromp en Jasper John. De griffie haalt na iedere rond de stembriefjes op. De beoogde wethouders mogen meestemmen als zij raadslid zijn. 6. De vergadering wordt geschorst. 7. In de schorsing gaat het stembureau de stemmen tellen. De leden kijken of het aantal ingeleverde briefjes gelijk is aan het aantal leden dat mag stemmen. Is het aantal gelijk, dan is de stemming geldig.
Klopt het niet, dan wordt opnieuw gestemd. Als de stemming geldig is dan bekijkt men het aantal stemmen uitgebracht op elke kandidaat. Niet-ingevulde of ongeldige briefjes tellen niet mee (wel voor het stemquorum). 7. De voorzitter van het stembureau leest de uitslag voor. 8. De raad neemt een besluit over de benoeming van de wethouders. 9. De wethouders leggen de eed of belofte af en worden geïnstalleerd.
3
Aanvaarding benoeming wethouderschap In artikel 35 van de gemeentewet wordt ingegaan op de aanvaarding van het wethouderschap. Het wethouderschap gaat pas in als de benoeming wordt aangenomen. Dat kan mondeling en ter plekke in de raadsvergadering, maar kan ook binnen uiterlijk 10 dagen schriftelijk (artikel 40 gemeentewet). Verder gaat de benoeming pas in als 3 van de 5 wethouder tijdens de raadsvergadering aangeven de benoeming te accepteren (artikel 38 gemeentewet). Ook moeten de wethouders alvorens hun functie te kunnen uitoefenen de eed of belofte afleggen in de raadsvergadering (artikel 41a gemeentewet). Met het afleggen van de eed of belofte wordt het wethouderschap geaccepteerd.
4
Bijlage 2
STEMBRIEFJE Raadsvergadering 23 juni 2026
Te benoemen tot wethouder van Dijk en Waard
Floris de Boer Ik draag voor als kandidaat …………………………..
VOUW HET STEMBRIEFJE OP, WORDT APART OPGEHAALD
5