LIS B06a bijlage 1overdrachtsdocument werkgroep DIP.docx

Bijlage 1 bij Raadsinformatiebericht Overdrachtsdocument werkgroep DIP

OVERDRACHTSDOCUMENT werkgroep DIP aanleiding De werkgroep DIP (Democratie Interactie en Participatie) was een werkgroep die bestond uit raadsleden van de gemeente Heerhugowaard en is bij de vorming van de gemeente Dijk en Waard opgeheven. De werkgroep DIP hielp de gemeenteraad van Heerhugowaard bij (nieuwe vormen van) participatie. Zij deed dit door middel van stimuleren van en experimenteren met Democratische Vernieuwing. Deze opdracht vond zijn oorsprong in het raadsprogramma van de gemeente Heerhugowaard 2018-2021. Inhoud notitie In dit overdrachtsdocument geeft de werkgroep aan wat zij, sinds hun start in juni 2020, heeft gedaan. De werkgroep werkte langs drie sporen: a) werken aan een kader voor democratische vernieuwing b) experimenteren met verschillende vormen van participatie en c) kennisvermeerdering van de werkgroepleden. Deze notitie wordt afgesloten met een aantal adviezen aan de nieuwe raad Dijk en Waard. a) strategisch kader democratische vernieuwing De werkgroep DIP ging eerst aan de slag met een Strategisch kader Democratische vernieuwing (zie bijlage 2) waarin zij duidelijk de taken van de raad en die van het college op dit gebied heeft geformuleerd. b) experimenten met vormen van participatie Centrumwaard De werkgroep ging ook gelijk aan de slag met het masterplan Centrumwaard; een vernieuwend beleidstraject van het college op basis van co-creatie.

De werkgroep DIP had in dit traject de rol van toehoorder en procesbewaker. Hiervoor stelde zij samen met inwoners, ondernemers spelregels en uitgangspunten voor het participatietraject op, waarvan de belangrijkste was dat de gemeenteraad in principe de uitkomsten van dit proces vooraf al omarmde. Inmiddels is masterplan Centrumwaard door de raad vastgesteld. Experimentele bijeenkomsten De werkgroep DIP ging op zoek gegaan naar een instrument dat het mogelijk maakt een onderwerp naar keuze zelf, zonder tussen komst van het college, inhoudelijk te onderzoeken in samenspraak met (maatschappelijke) organisaties en inwoners. De eerste bijeenkomst gaat over de afvalstoffenheffing: de raad zit daar met deskundige en beleidsambtenaren om tafel om te brainstoren over hoe deze heffing om laag kan. Als werkvorm is het ‘world-café gekozen: praattafels met verschillende thema’s waarin steeds andere raadsleden doorschuiven en voorborduren op wat er reeds aan die tafels gezegd wordt. Aan een van de tafels wordt besproken hoe in een volgende stap van dit traject de inwoners betrokken kunnen worden. Door de Covid-pandemie is deze bijeenkomst verplaatst naar begin 2022.

Burgerbegroting - Dorpsgesprekken Daarnaast heeft de werkgroep ook nagedacht over de manier waarop een Burgerbegroting zou kunnen worden ingevoerd en hoe dit te koppelen is aan de door het college en raad gezamenlijk gevoerde dorps,- en kerngesprekken. Met name het feit dat een burgerbegroting de afstand tussen de politiek en de inwoners verkleint en het vertrouwen bij het lokale bestuur vergroot, sprak de werkgroep erg aan en zorgde bovendien voor een natuurlijke aansluiting bij de dorpsgesprekken. In de dorpsgesprekken zouden inwoners dan zelf, door middel van deliberatie bepalen welke thema’s in hun wijk belangrijk zijn en dus een deel van het budget uit de Burgerbegroting verdienen.

c) kennisvermeerdering Er kwamen een aantal experts langs op het gebied van innovatieve participatie: -Guido van Enthoven vertelde over experimenten uit den lande en -Joop Hofman van bureau de Roode Wouw gaf een presentatie over het hoe en waarom van burgerbegrotingen. Wat geeft de werkgroep de nieuwe raad mee aan concrete adviezen? College en raad werk samen aan democratische Vernieuwing: Democratische Vernieuwing is zowel van het college als van de raad. De werkgroep DIP heeft goed samengewerkt met het college, bv bij het masterplan Centrumwaard. Wel is het van belang dat de raad duidelijke kaders formuleert en dat de rolverdeling tussen raad en college helder is. Ook is het van belang dat de raad weet wat er geagendeerd gaat worden: een goed werkende Lange Termijn Agenda is hiervoor noodzakelijk Verbind je met de samenleving: Zoek de samenleving en inwoners actief op: gemeenteraad agendeert wat er in de samenleving speelt. Op de Politieke Avonden kunnen hier de gesprekstafels voor gebruikt worden of maak gebruik van het door de werkgroep ontwikkelde experimentele bijeenkomsten (zie hierboven). Let daarbij wel op dat je hierbij goed communiceert met de samenleving.

Experimenteer met eigen besluitvorming: Binnen zijn eigen besluitvormingsproces kan de gemeenteraad experimenteren met bijvoorbeeld budgetrecht voor wijken (al dan niet in combinatie met de dorp,- en kerngesprekken), of denk bijvoorbeeld aan jongerenvertegenwoordiging in de raad. Het kan ook kleinschaliger: ga bijvoorbeeld op locatie vergaderen (zoek de betrokkenen op), of vraag via een ideeënbus hoe inwoners zelf willen meepraten op politieke avonden. Continueer de werkgroep en gebruik de Participatieverordening als impuls Gebruik de nieuwe participatieverordening, die in 2022 moet worden vastgesteld en die een verruiming van de burgerbetrokkenheid bij de uitvoering en evaluatie van beleid behelst, om participatie en democratische vernieuwing nog beter vorm te geven. Veel gemeenten gebruiken deze nieuwe wetgeving om hun participatie onder de loep te nemen en te vernieuwen. Gebruik de politieke avonden voor een gesprek met stakeholders en inwoners. De Politieke Avonden zijn bij uitstek geschikt om de raad laagdrempeliger voor de burger te maken. Gebruik daarom de gesprekstafels goed en vroegtijdig. Werk met een goede Lange Termijn Agenda zodat al vroegtijdig informatieve gesprekken gevoerd kunnen worden op eigen initiatief van de raad.

Blijf experimenteren en maak hierbij gebruik van een goede participatie-instrumentenkoffer Deze wordt door het huidige college opgesteld en hierbij wordt ook de input van de gemeenteraad gevraagd ( Coalitieakkoord 2021-2026) Ook heeft in het verleden de commissie Meespraak een uitgebreide instrumentenkoffer opgesteld en een afwegingskader voor (raads-) participatie opgesteld.