Jaarverslag 2025 Wonen Plus Welzijn en MET Dijk en Waard
Tekst van het document
2 INHOUDSOPGAVE Voorwoord _________________________________________________________________ 3 Hoofdstuk 1 - de kracht van samen ______________________________________________ 4 Hoofdstuk 2 – inzet binnen 6 pijlers _____________________________________________ 7 Pijler 1 – Sociale cohesie & zelfredzaamheid Pijler 2 – Fysieke & mentale veerkracht Pijler 3 – Zelfstandig wonen Pijler 4 – Mantelzorgers & vrijwilligers Pijler 5 – Kinder- en jongerenwerk Pijler 6 – Clientondersteuning Hoofdstuk 3: De cijfers _______________________________________________________ 40 3 VOORWOORD Met trots presenteren wij u het jaarverslag van Wonen Plus Welzijn en MET Dijk en Waard. Samen voeren wij het welzijnswerk uit in Dijk en Waard. Het afgelopen jaar stond opnieuw in het teken van verbinding: tussen inwoners, tussen professionals en vrijwilligers en tussen organisaties die elkaar versterken in een gedeelde missie. In een tijd waarin maatschappelijke vraagstukken complexer worden en de druk op het sociaal domein toeneemt, ervaren we hoe waardevol het is om samen te werken vanuit vertrouwen, nabijheid en vakmanschap. Het partnerschap met de gemeente en andere belangrijke samenwerkingspartners is daarin essentieel. We zijn dankbaar voor de inzet van onze medewerkers en de vele vrijwilligers, die elke dag opnieuw laten zien wat het betekent om er voor mensen te zijn.
Hun betrokkenheid vormt het hart van ons werk. We bedanken onze partners binnen de gemeente, het sociaal domein en het lokale netwerk voor de constructieve samenwerking. Samen bouwen we aan een gemeente waarin iedereen mee kan doen, zich gezien voelt en de ruimte krijgt om te groeien. Afgelopen jaar kwam dat onder andere tot uiting in de ontwikkeltuinen van de Stevige Lokale Teams. In dit jaarverslag leest u hoe wij onze gezamenlijke ambities hebben vertaald naar concrete resultaten, verhalen en ontwikkelingen. We kijken met voldoening terug op wat we samen hebben bereikt en met vertrouwen vooruit naar de stappen die we komend jaar willen zetten. Namens beide organisaties wensen wij u veel leesplezier. Hartelijke groet, Esther Luttik en Johan Andrée, MET Dijk en Waard Simone Visser-Botman, Wonen Plus Welzijn 4 HOOFDSTUK 1 - DE KRACHT VAN SAMEN Met ingang van 1 januari 2023 zijn Wonen Plus Welzijn en MET Dijk en Waard gezamenlijk gestart met de uitvoering van de gemeentelijke welzijnsopdracht volgens het plan Ondersteuning Dijk en Waard. Vorig jaar concluderen we dat onze aanpak werkt: zowel de 6-stappenmethodiek als het gedachtengoed van Positieve Gezondheid bieden een stevig fundament voor effectieve en toegankelijke ondersteuning aan inwoners door de combinatie van vrijwilligers en professionals met elkaar te combineren.
De samenwerking heeft zich in korte tijd verdiept, is krachtig neergezet en leidt zichtbaar tot resultaat. Door intensief samen te werken hebben we ruimte gecreëerd voor continue verbetering, een betere afstemming van ons aanbod en een aanpak die aansluit bij de veranderende behoeften van inwoners, wijken en samenleving. De kracht van Wonen Plus Welzijn Wonen Plus Welzijn is er voor iedereen die praktische diensten, advies of ondersteuning nodig heeft om op een prettige manier thuis te kunnen wonen en om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. De kracht ligt in: • Een stevig netwerk van ruim 1.600 vrijwilligers, waarvan in Dijk en Waard meer dan 500 actief • 35 verschillende dienstverleningen, waarmee Wonen Plus Welzijn een breed en laagdrempelig voorliggend aanbod biedt • Een sterke lokale basis, diep verankerd in buurten en dorpen, waardoor inwoners Wonen Plus Welzijn gemakkelijk weten te vinden. Deze vrijwilligers en praktische vormen van ondersteuning vormen het informele fundament van het welzijnsaanbod binnen de gemeente. 5 De kracht van MET Dijk en Waard Waar Wonen Plus Welzijn voorziet in voorliggende voorzieningen en lichte ondersteuning, biedt MET Dijk en Waard aanvullende en specialistische professionele dienstverlening.
De kracht van MET ligt in: • Professionele ondersteuning door sociaal werkers met specialisme: maatschappelijk werk, cliëntondersteuning, sociaal raadslieden, opbouwwerk en jongerenwerk. • Vier integrale gebiedsteams (Heerhugowaard Noord, Heerhugowaard Zuid, Langedijk en overstijgend), waar MET-professionals inwoners ondersteunen. • Een generalistische en outreachende werkwijze, zichtbaar en aanspreekbaar in de wijk. • Vaste contactpersonen binnen ieders dienstverlening, waardoor afstemming soepel en efficiënt verloopt. MET vult daarmee de schakels in waar zwaardere, complexere of specialistische vragen spelen en staat dicht bij inwoners die behoefte hebben aan professionele begeleiding. De gezamenlijke kracht Waarom dit zo goed werkt? De samenwerking tussen Wonen Plus Welzijn en MET Dijk en Waard komt volledig tot zijn recht doordat beide organisaties elkaar aanvullen: • Wonen Plus Welzijn biedt een sterke basis van informele, vrijwillige en praktische ondersteuning. • MET levert professionele expertise wanneer vragen complexer zijn of aanvullende begeleiding nodig is. • Binnen de drie gebiedsteams werken professionals vanuit beide organisaties intensief samen, waardoor inwoners eenduidige ondersteuning ervaren en gemakkelijk worden doorverwezen wanneer nodig. • Teams hebben vaste contactpersonen, wat zorgt voor korte lijnen, maximaal vertrouwen en snelle schakelingen.
• Er is structureel maandelijks overleg per gebied, aangevuld met gezamenlijke initiatieven voor verbinding en samenwerking, zoals gezamenlijke lunches, soepmomenten op de Rozenlaan en informele bijeenkomsten zoals nieuwjaars- of voorjaarsborrels. 6 Zo ontstaat een robuust, flexibel en mensgericht samenwerkingsmodel, waarbij inwoners centraal staan en ondersteuning altijd aansluit bij hun vraag. Hoe we werken Integraal, gebiedsgericht en volgens het 6-stappenmodel. Onze gezamenlijke uitvoering kenmerkt zich door een integrale en veelzijdige werkwijze: • Werken volgens het 6-stappenmodel. Dit model biedt structuur, duidelijkheid en kwalitatieve borging in onze ondersteuning. We zien dat het model werkt en bijdraagt aan betere resultaten voor inwoners. • Gebiedsgericht. Dat doen we in de basis en hebben onze teams daarop ingericht maar ook door onderdeel van de drie Sociale Teams in de gemeente te zijn, vanuit de landelijke beweging naar Stevige Lokale Teams. Waar de focus vooral ligt op casuïstiek. Dit vergroot de slagkracht, herkenbaarheid en samenhang van de sociale basis. Ook de nauw samenwerking met gebiedsverbinders draagt daaraan bij, waarbij we meer opgaven gericht kijken en collectief aanbod benutten of creëren indien niet aanwezig. We sluiten daarbij aan op de gebiedsagenda’s richting 2026 en stemmen onze inzet af op de actuele vragen in de wijk.
• Individuele én groepsgerichte dienstverlening. Tegelijkertijd bieden we ondersteuning op maat aan voor individuen én collectieve activiteiten die bijdragen aan welzijn, ontmoeting en preventie. En bieden daarmee een breed en toegankelijk aanbod dat aansluit bij wat inwoners nodig hebben. • Integraal. Werken we integraal samen met elkaar en met belangrijke partners als Zaffier, Dijk en Waard Sport, De Hoofdzaak, GGZ en Huisartsen Hierdoor ontstaat een breed netwerk rondom inwoners, waarbij domeinen zoals zorg, wonen, welzijn en zowel het ruimtelijk als sociaal domein met elkaar verbonden worden. Leeswijzer In dit jaarverslag vindt u geen aparte hoofdstukken meer, maar een jaarverslag dat recht doet aan de gegroeide kracht en samenwerking van onze organisaties. Het kleurgebruik geeft aan als een dienst specifiek door MET Dijk en Waard (groen), door Wonen Plus Welzijn (donkerrood) of gezamenlijk (donkerblauw) wordt uitgevoerd. 7 HOOFDSTUK 2 – INZET BINNEN 6 PIJLERS Per pijler starten we met een opsomming van het doel, om het maatschappelijk effect dat we nastreven en waarop de inzet gericht is te benadrukken. Vervolgens lichten we de dienstverlening, inzet en activiteiten toe die in 2025 binnen iedere pijler zijn uitgevoerd.
Zo maken we zichtbaar hoe onze inzet bijdraagt aan de sociale samenhang, positieve gezondheid, zelfredzaamheid, de versterking van vrijwilligers en mantelzorgers, een gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren en toegankelijke cliëntondersteuning. Dit betreft een selectie van onze totale inzet: het gaat om de onderdelen waarvoor expliciet verantwoording is gevraagd in de beschikkingen 2025, aangevuld met opvallende vormen van dienstverlening die we graag uitlichten vanwege hun impact of het signaal dat zij afgeven richting de gemeente. Pijler 1 – Sociale cohesie & zelfredzaamheid Kwetsbare wijken worden ondersteund en gestimuleerd tot sociale participatie en zorg voor elkaar Aan onderstaande doelen geven wij uitvoering door gebiedsgericht en dichtbij in de wijk te werken. We stimuleren dat ideeën ontstaan vanuit inwoners zelf en versterken bewonersinitiatieven door te ondersteunen bij de opzet en verdere ontwikkeling. Waar mogelijk leggen we het eigenaarschap bij inwoners en vrijwilligers. Vrijwilligers staan midden in de wijk en zijn vaak als eerste op de hoogte van wat er speelt. We zetten hen in hun kracht, bevorderen onderlinge verbinding en laten betekenisvolle ontmoetingen ontstaan.
Wat zijn de doelen? • Het sociale netwerk van kwetsbare inwoners vergroten en versterken • De sociale cohesie en samenredzaamheid in de wijk verbeteren • Diverse vormen van wonen, zorg en welzijn (meer) met elkaar verbinden • Bevorderen van inclusiviteit en inwoners de ruimte en veiligheid geven om zichzelf te kunnen zijn • Stimuleren van tolerantie en saamhorigheid en voorkomen en bestrijden van polarisatie • Elkaar ontmoeten en leren kennen 8 Bakkie in de buurt Met de herkenbare bakfiets trekken de opbouwwerkers de wijk in: soms alleen, soms met een buurtverbinder of samenwerkingspartner. In het gebied Langedijk zijn er maar liefst zes bakkies in de buurt georganiseerd, voornamelijk in het voorjaar. In het gebied Zuid is een speciale editie georganiseerd gericht op terugdringen van vuurwerkoverlast. Ook in Noord wordt het bakkie in de buurt steeds meer een begrip. Door letterlijk in de buurt aanwezig te zijn, maken we laagdrempelig contact met bewoners. Dit vergroot de zichtbaarheid, helpt om signalen uit de wijk op te halen en maakt het mogelijk om tijdig in te spelen op vragen, behoeften en eventuele zorgen die leven onder bewoners. Op basis van deze signalen ontwikkelen we een passend individueel en collectief aanbod dat aansluit bij wat inwoners daadwerkelijk nodig hebben. Het gaat om ontmoeting, verbinding en vroegsignalering. Gewoon met een bakkie koffie of thee.
Tijdens het bakkie in de buurt hebben we aandacht besteed aan Positieve gezondheid en zijn de zes pijlers spelenderwijs ingezet om informatie op te halen over hoe men gezondheid en leefbaarheid in de wijk ervaart. De evaluatie is nog niet afgerond. Toch is al besloten om komend jaar bakkie in de buurt voort te zetten en uit te breiden naar de scholen. Afgelopen jaar hebben we ouders met schoolgaande kinderen te weinig bereikt. Buurtverbinders hebben een belangrijke rol. Anders dan een sleutelfiguur leeft de buurtverbinder in de wijk en maakt, soms onzichtbare, stappen voor verbinding. Stappen waar professionals niet direct de mogelijkheid toe hebben. Samen met Wonen Plus Welzijn proberen we nog meer buurtverbinders te vinden en in kaart te brengen wie ze zijn en welke behoeften zij zien in hun wijk. De kracht van een vrijwillige buurtverbinder en opbouwwerker komt in bakkie in de buurt samen. Burendag Op 27 september zijn wij met groene MET appels de wijk in gegaan en hebben wij verschillende georganiseerde activiteiten bezocht. Dit werd erg gewaardeerd door de inwoners en leverde mooie verbindende gesprekken op. Inwoners kregen waardering voor hun genomen initiatief en zijn aangemoedigd om het te blijven doen.
9 Opbouwwerk Het opbouwwerk draait op volle toeren. We zijn zichtbaar en er wordt steeds meer een beroep gedaan op onze inzet. Door de komst van de afdeling gebiedsregie zijn er nieuwe samenwerkingen ontstaan. Zo werken we in elk gebied intensief samen met de gebiedsverbinders. Ook op thema’s ontstaan mooie samenwerkingen met Zaffier en Dijk en Waard Sport. Aan de hand van een jaarplan worden keuzes gemaakt en geëvalueerd en houden we onszelf scherp op de visie. Het versterken van sociale samenhang, welzijn, participatie en samenredzaamheid staat centraal in alle gebieden. Door nauw samen te werken met lokale partners en goed te luisteren naar signalen van inwoners ontstonden er verschillende initiatieven. Hieronder volgt een greep uit de projecten die gedraaid zijn in de gebieden. Zuidelijk Heerhugowaard • De wekelijkse koffieochtend in de Rivierenwijk bleef een belangrijke ontmoetingsplek voor het structureel contact onderhouden met inwoners en voor het stimuleren van deelname aan lokale activiteiten zoals sport, vrijwilligerswerk en buurtinitiatieven. • Het maatschappelijk werk was twee keer per maand aanwezig op de inloopspreekuren op Kindcentrum De Vaart. • Samen met bewonersgroep ‘Samen Rivierenwijk’ en ‘Wijkvereniging De Linkin’ werden diverse verbindende activiteiten georganiseerd, bijvoorbeeld de opschoondagen en de kerstlunch voor 26 wijkbewoners.
• Ondersteuning bij de totstandkoming voor een buurtactiviteit rondom Sint Maarten bij De Zeeschildpad. • De persoonlijke betrokkenheid van de burgemeester, die op 12 juni aanschoof bij een lunch met wijkbewoners, droeg bij aan zichtbaarheid, vertrouwen en verbinding in de wijk. • Binnen Stad van de Zon lag de focus op het verminderen van ervaren onrust en overlast. Onder de noemer ‘ZONder overlast’ voerde het team huisbezoeken uit om verhalen en signalen op te halen. Ook gingen we op straat in gesprek met inwoners van alle leeftijden en met de medewerkers van het kinderdagverblijf dat naast het Brandpunt ligt. Samen met de gemeente, politie en handhaving organiseerde we een bewonersavond. • Organiseren van een reeks voetbaltoernooien in de voetbalkooi. • Afname van een bewonersenquête om ervaringen en behoeften scherp in beeld te krijgen. • Aandacht besteden aan de fysieke leefomgeving, onder meer via het project rondom de steeg tussen Spaarne en Donge. 10 Noordelijk Heerhugowaard • Samen met Dijk en Waard Sport, de gemeente en Woonwaard hebben we een buurtonderzoek gehouden onder de bewoners uit de Rubensstraat, Frans Halsstraat en Rembrandtstraat. Van de ongeveer zestig woningen namen 34 huishoudens deel aan de gesprekken met de onderzoekers. Dat heeft geresulteerd in waardevolle informatie en uitkomsten.
• Om eenzaamheid te verminderen en de onderlinge verbinding te vergroten, is het initiatief ‘Bakkie & Lichtjes’ gestart. Tijdens deze laagdrempelige ontmoetingsmomenten kwamen inwoners samen voor een warme chocolademelk, een kerstkransje en een goed gesprek. Juist in een periode waarin de feestdagen niet voor iedereen vanzelfsprekend warm of sociaal zijn, bood dit initiatief ruimte voor contact en ontmoeting. Het project leidde tot nieuwe contacten, gedeelde ervaringen en een sterker gevoel van saamhorigheid in de wijk. • Tijdens de zogenoemde ‘pizza-avonden’ konden inwoners in een informele setting met elkaar in gesprek over thema’s als veiligheid, herstel en de toekomst van de buurt. De verzamelde signalen zijn zorgvuldig vastgelegd, gebundeld en teruggekoppeld aan gemeente, woningcorporaties en andere betrokken partijen. Dit leidde tot duidelijke afspraken over vervolgacties en gaf inwoners het vertrouwen en de motivatie om zelf nieuwe initiatieven te ontplooien. Daarmee droegen de bijeenkomsten bij aan groeiende buurtbetrokkenheid, open dialoog en versterkt onderling vertrouwen. Bij de pizza-avond op de Titanialaan waren verschillende wethouders, de burgemeester en Woonwaard aanwezig. • Het oude plan voor de inrichting van het stadshart liep af in 2025. Daarom is er in samenspraak met inwoners een nieuw plan gemaakt.
Hiervoor zijn verschillende bijeenkomsten georganiseerd waarbij MET aanwezig was. Een mooie kans om bewoners te spreken en informatie op te halen. Team Langedijk • Binnen het Sport- en Preventieakkoord leidde de samenwerking met partners zoals Dijk en Waard Sport, lokale initiatiefnemers en gemeente Dijk en Waard tot projecten zoals het Health Podium, Buurtfeest Kids Luizeknip, en Vriendschap in Beweging. • Het Badeendjesproject dat op twee locaties werd gelanceerd, speelde en bijzondere rol tijdens de Week tegen Eenzaamheid. Er ontstonden waardevolle gesprekken met inwoners over eenzaamheid, het doorbreken van sociale isolatie en het ontstaan van nieuwe, blijvende ontmoetingsplekken. 11 • De samenwerking met ‘Samen Kerk in Broek’, een organisatie actief in en rondom de kerken in Langedijk, had betekenisvol effect. Door gezamenlijke activiteiten, zoals een presentatie voor ouderen en inzet tijdens de opschoondag, werden nieuwe verbindingen tussen buurtbewoners gelegd. Deze kleinschalige, maar persoonlijke ontmoetingen droegen bij aan meer wederzijds begrip en een sterker gevoel van gemeenschap. • Het Netwerkontbijt bracht opnieuw partners en inwoners samen, onder meer met het Asielzoekerscentrum Heerhugowaard tijdens Internationale Vrouwendag.
Dankzij de actieve betrokkenheid van bewoners kon een grootschalige, warme bijeenkomst worden georganiseerd, waar vrouwen met uiteenlopende achtergronden elkaar ontmoetten, verhalen deelden en nieuwe relaties opbouwden. • Het uitdelen van kerstkaarten, snert en warme chocolademelk hebben gezorgd voor spontaan contacten in de wijk. Een inwoner maakte de snert, waardoor er eigenaarschap ontstond en gesprekken op gang kwamen over wensen, zorgen en trots in de buurt. • De Kring van Kansen, de opvolger van kringloop en werkplaats die Ouwe, is als sociale ontmoetingsplek behouden gebleven. • Vanuit de behoefte aan meer verbinding en veiligheid binnen Broek op Langedijk, zijn we gestart met wijkinterviews om te peilen of er behoefte was aan een buurtpreventie-appgroep. Veel inwoners hebben hier positief op gereageerd. • We zijn in gesprek gegaan met jongeren, melders en omwonenden om de overlast rondom het winkelcentrum de Broekerveiling bespreekbaar te maken. • De aanwezigheid bij verschillende Huttendorpen in Langedijk zorgde voor positieve contacten met jongeren en bij alle betrokkenen onderling. Het heeft geleid tot meer openheid en preventief contact. Community Building In de afgelopen jaren heeft MET op meerdere locaties succesvol ervaring opgedaan met Community Building.
Het doel van Community building is het leggen van een stevig fundament op een specifieke locatie voor een bepaalde periode. Het opbouwwerk kan hier verder op voortbouwen. In 2025 voerde MET Community Building op de Klamp uit als een afzonderlijke opdracht. Voor de locatie Goudvink leek inzet aanvankelijk eveneens passend, maar deze is uiteindelijk beperkt gebleven en wordt nog geëvalueerd. Momenteel verkennen we nieuwe locaties waar Community Building mogelijk kan worden ingezet, waaronder de Remise en het Stationskwartier. De uitvoering vindt plaats vanuit losse opdrachten, de verantwoording wordt ook per opdracht apart aangeleverd waardoor de informatie in dit jaarverslag beperkt is. 12 Complexere ondersteuningsvragen Wij merken dat het aantal ondersteuningsvragen toeneemt en dat deze vaak complexer van aard zijn. Dit zien wij in diverse diensten terug, zoals bij de Factorie, het Vriendschappelijk Huisbezoek en Opstartmaatje. Steeds vaker hebben deelnemers niet alleen behoefte aan contact, maar kampen zij ook met psychische klachten, sociaal isolement of overbelasting van mantelzorgtaken. Onze vrijwilligers geven aan dat zij zich soms niet volledig toegerust voelen om met deze problematiek om te gaan. In deze situaties zoeken wij actief contact en bieden wij passende ondersteuning binnen het netwerk van zorg- en welzijnspartijen. Hierbij kijken we ook naar onze eigen kansen.
En vullen we onze deskundigheidsbevordering voor onze vrijwilligers aan met passende cursussen en themamiddagen. We zien ook een heldere hulpvraag bij mantelzorgers. De druk neemt toe. In samenwerking met een mantelzorgmakelaar zijn twee bijeenkomsten georganiseerd over positieve gezondheid. Tijdens deze bijeenkomsten hebben wij mantelzorgers praktische handvatten en direct toepasbare werkvormen geboden, geïnspireerd door het boek Klein geluk voor de Mantelzorger. Hiermee hebben wij niet alleen kennis gedeeld, maar ook ontmoeting, erkenning en onderlinge steun gefaciliteerd. Het delen van kennis en het aanbod voor mantelzorgers blijft van groot belang. De deelgenotengroepen op mantelzorggebied blijven dan ook een plek van herkenning en erkenning. Wij werken daarbij hard aan de opdracht als mantelzorgsteunpunt in Dijk en Waard. Daarnaast blijven vragen, van inwoners die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen, binnenkomen. Dit zien wij met name bij de Meedenker, de eerder genoemde Factorie en het project Taalmaatje. Veel van deze inwoners hebben hun inburgeringsplicht voltooid, maar beheersen de taal nog onvoldoende om zelfstandig te participeren. Wij zetten vrijwilligers met didactische ervaring in om deze inwoners te begeleiden, zodat zij niet (verder) geïsoleerd raken. En op deze wijze deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij met de uitdagingen die het brengt.
In samenwerking met het Sociaal Team brengen wij de hulpbehoefte verder in kaart en onderzoeken we waar eventueel aanbod nog ontbreekt om deze kwetsbare doelgroep te bereiken. Dit doen we ook in samenspraak met Bibliotheek Kennemerwaard. Aangezien zij de taalaanbieder in de gemeente zijn. “ ‘’Wat fijn om te ervaren dat ik niet de enige ben.” 13 UIT DE PRAKTIJK Jong en oud verbinden Een mooi voorbeeld hoe Wonen Plus Welzijn sociale cohesie stimuleert, is de Doet & Ontmoet-groep in samenwerking met het voortgezet praktijkonderwijs Focus. Elke woensdagochtend ontvangen wij bewoners aan de koffietafel aan de Umbriëllaan. De leerlingen van Focus zorgen met enthousiasme voor koffie en thee, vaak met een zelfgebakken verrassing, en organiseren leuke activiteiten. Zo wordt een wekelijkse ochtend gecreëerd waarin jong en oud elkaar ontmoeten. Bewoners genieten van het gezelschap en de aandacht, terwijl leerlingen waardevolle praktijkervaring opdoen en leren over maatschappelijke betrokkenheid. De groep binnen Focus is één van de 10 Doet en Ontmoet groepen die actief is vanuit Wonen Plus Welzijn in Dijk en Waard. Bij de Doet en Ontmoet kunnen inwoners gewoon binnenlopen, aanmelden is niet noodzakelijk. Iedereen is welkom. Deze worden goed bezocht, het is een gezellige plek voor ontmoeting maar ook een plek om vragen te stellen. “ “Veel nieuwe contacten opgedaan.
Iedereen kijkt naar elkaar om. Ik vind het mooi dat dit bestaat.” 14 Pijler 2 – Fysieke & mentale veerkracht Stimuleren dat inwoners actief werken een goede gezondheid en gezonde levensstijl, dat bevordert de zelfredzaamheid positief MET en Wonen Plus Welzijn werken vanuit het principe dat inwoners zelf zoveel mogelijk regie hebben of houden. Alleen waar nodig bieden we extra ondersteuning. We werken ontwikkelgericht en coachen inwoners op hun eigen regie en talenten. Dit betekent dat niet de beperking of hulpvraag centraal staat, maar de mogelijkheden, talenten en ontwikkelkansen van mensen. Ondersteuning is tijdelijk waar mogelijk en aanvullend op wat inwoners en hun netwerk zelf kunnen. Wat zijn de doelen? • Zelfstandigwonende inwoners met een hulpvraag maken gebruik van activiteiten gericht op behoud en herstel van veerkracht. • Meer inwoners ervaren een beter mentaal welzijn en meer zingeving. • Meer kwetsbare inwoners zijn actiever bezig met gezonde voeding en meer bewegen. • Het opsporen en aanpakken van eenzaamheid. Zorgen voor een passend aanbod en inwoners en inwoners helpen over de schroom heen te stappen (eigen kracht, maar vinger aan de pols). • Laaggeletterde inwoners zoveel mogelijk opsporen en in beeld brengen. Zorgen voor passende begeleiding gericht op zelfredzaamheid.
• Inwoners waarbij sprake is van armoede en schulden zoveel mogelijk in beeld brengen en zorgen voor passende begeleiding gericht op financiële zelfredzaamheid. • Positieve gezondheidszorg: het accent niet op belemmeringen leggen, maar juist op wat mensen wél kunnen en willen. Zingeving en erbij horen. We leiden onze professionals op om te werken volgens methodieken zoals Oplossingsgericht Werken, Asset-Based Community Development (ABCD) in het opbouwwerk en passen Positieve Gezondheid stevig toe. We nemen niet over maar faciliteren (bijvoorbeeld door te helpen bij het aanvragen van subsidies waarbij het plan komt van de inwoners zelf). In samenwerking met Wonen Plus Welzijn worden vrijwilligers getraind en begeleid, ‘vertalen’ we regels, zodat mensen (sneller) zelf iets kunnen organiseren. Door het verbinden van inwoners met passende activiteiten, het bieden van ondersteuning en het creëren van laagdrempelige ontmoetingsplekken, bevorderen we een gezonde leefstijl, het versterken van zelfredzaamheid en het vergroten van de positieve gezondheid in de wijken. 15 Voorbeelden van MET • Voor inwoners met een laag inkomen werden Sportfonds-aanvragen gedaan via het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Meerkracht. Hiermee kregen kinderen – waaronder veel met een migratieachtergrond – toegang tot sport- en cultuuractiviteiten.
Dit droeg niet alleen bij aan hun lichamelijke en sociale ontwikkeling, maar ook aan hun integratie en het gevoel deel uit te maken van de gemeenschap. Ook ouders met beperkte middelen werden hiermee ontlast, doordat hun kinderen gelijkwaardig konden deelnemen. • Positieve Gezondheid kreeg verder vorm in zowel individuele contacten als groepsactiviteiten. Voor groepen zoals ‘Kracht van Acht’ (voor vrouwen met een migratieachtergrond) en tijdens voetbaltoernooien voor jeugd was het uitgangspunt dat meedoen centraal staat. Deze aanpak versterkte het zelfvertrouwen, activering en onderlinge verbondenheid. • De voorbereidingen voor het project ‘Gezond en Lekker in de Rivierenwijk’ zijn gestart. Gezonde voeding, ontmoetingen en bewustwording staan hierin centraal. Hoewel dit initiatief in 2025 nog in de basisfase zat, vormt het de opmaat naar verdere uitvoering in 2026. • Met een actieve bewoner werd het aanbod ‘Yoga voor minima’ opgezet, om ontspanning en fysieke gezondheid toegankelijk te maken voor inwoners met een beperkt budget. Hoewel de aanmeldingen nog achterblijven, vormt het initiatief een waardevolle basis voor verdere doorontwikkeling. • Een belangrijk moment voor het stimuleren van beweging en plezier was de ‘Buitenspeeldag’, die samen met Dijk en Waard Sport werd georganiseerd.
Op het schoolplein van Kindcentrum De Vaart en bij De Linkin deden ongeveer zestig kinderen mee aan spelactiviteiten. Dijk en Waard Sport verzorgde sportieve spellen, terwijl MET zorgde voor fruit en limonade. Bij De Linkin werd bovendien een bootcamp en een fotospel georganiseerd voor zowel ouders als kinderen. • Fit en Vitaal 70+: inwoners van 70 jaar en ouder konden op verschillende dagen testen hoe fit zij zijn. Aan de hand van de uitslagen werd een advies gegeven om fit te blijven of te worden. • Rondetafelgesprekken: naar aanleiding van de dood van Lisa werden rondetafelgesprekken georganiseerd op het gemeentehuis. Vrouwen kregen de gelegenheid hun verhaal te doen en mee te denken met het verbeteren van de veiligheid. • Het nieuwjaarsdiner: om mensen met een kleinere portemonnee fijne feestdagen mee te geven, was het plan om een nieuwjaarsdiner te organiseren. Omdat eenzaamheid het hele jaar door aanwezig is, hebben we besloten niet één diner te organiseren, maar er een regelmatig terugkerend moment van te maken. Hieruit is het idee ontstaan om bewoners te vinden die van koken houden en hieraan willen bijdragen, in samenwerking met bijvoorbeeld het Talland college, die een keuken tot beschikking hebben met studenten die kunnen leren tijdens dit soort activiteiten.
16 Ook veel bewoners werden doorverwezen naar activiteiten die bijdragen aan gezondheid, ontspanning en sociaal contact, zoals wandelgroepen, ouderengym, sportverenigingen en contactgroepen zoals Bakkie Troost. Deze momenten bieden ruimte om verhalen te delen en steun te ervaren. Bakkie troost Met Bakkie Troost werd in 2025 een nieuw initiatief gestart, gebaseerd op signalen van inwoners over de behoefte aan steun, gesprekken en verbondenheid rondom verlies en herstel. Bakkie Troost is een laagdrempelige ontmoetingsplek voor inwoners die te maken hebben met rouw, zoals het verlies van een dierbare, gezondheid, werk of toekomstperspectief. Tijdens deze bijeenkomsten staat het bieden van een luisterend oor centraal; deelnemers kunnen ervaringen delen en herkenning vinden in een veilige setting. Bakkie Troost wordt begeleid door sociaal werkers van MET, ondersteund door vrijwilligers en is gratis toegankelijk voor alle leeftijden. De bijeenkomsten vinden 4 keer per maand plaats op twee locaties. Vrijwilligers zijn actief betrokken bij het begeleiden van gesprekken, waarmee het initiatief verder bijdraagt aan verbondenheid binnen de gemeenschap. Samenwerkingen met bar Troostvol, Woonstichting Langedijk en Veelgoeds maakten het mogelijk om een veilige en stabiele groep te creëren waar inwoners elkaar met begrip en warmte kunnen ontmoeten.
Dit initiatief heeft voelbaar bijgedragen aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van onderlinge solidariteit. In 2026 ontwikkelen we door en ligt er een kans voor het verbinden met de deelgenoten groepen van Wonen Plus Welzijn. Welzijn op Recept Welzijn op Recept voeren we uit in nauwe samenwerking met de huisartsen. Huisartsen verwijzen inwoners met psychosociale of welzijnsgerelateerde vragen naar ons door. Door maandelijks gezamenlijk casuïstiek te bespreken, stemmen wij de ondersteuning zorgvuldig af en zorgen we voor samenhangende en passende hulp. Onze samenwerking kenmerkt zich door korte lijnen. Wanneer er via de huisartsenpraktijk een welzijnsvraag binnenkomt, brengt MET Dijk en Waard eerst de situatie in kaart. Indien vrijwillige inzet passend is, verwijzen zij de cliënt naar Wonen Plus Welzijn. We hebben regelmatig contact, schakelen snel en houden elkaar actief op de hoogte. Ook investeren we samen in het netwerk. De organisatie van een gezamenlijke bijeenkomst voor praktijkondersteuners heeft de samenwerking verder versterkt.
“ “Je verhaal vertellen doe je niet zo makkelijk als je een kind kwijt bent, maar hier doe ik dat wel en dat geeft lucht.” 17 Ook hebben we actief geïnvesteerd in zichtbaarheid en relatiebeheer met huisartsenpraktijken, onder andere door: het rondbrengen van paaseitjes bij alle huisartsenpraktijken, het versturen van een gerichte nieuwsbrief aan huisartsen en het brengen van een kerstattentie als symbolisch lichtpuntje in donkere dagen. De aansluiting van Vicino (POH-GGZ) op het Zorgdomein heeft de samenwerking verder vereenvoudigd en versneld. Het afgelopen jaar zijn er 155 verwijzingen ontvangen via het Zorgdomein. Dit geeft inzicht in de zichtbaarheid en het bereik van Welzijn op Recept binnen de eerstelijnszorg. Inwoners met lichamelijk of mentale klachten konden ‘Kunst Proeven’ in samenwerking met COOL kunst en cultuur. In deze wekelijkse groepsactiviteit ontdekten deelnemers op een creatieve manier om emoties te uiten, stress te verminderen en hun eigen kracht te herkennen. In september zijn we gestart met de pilot Verkennend Gesprek, waarbij de sociaal werkers van Welzijn op Recept optreden als sociaal verkenner vanuit het Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN). Dit is apart van de welzijnsopdracht en wordt afgestemd met accounthouder en betrokken beleidsambtenaar.
Daarnaast hebben we ons nadrukkelijk gepositioneerd als inhoudelijk deskundige en voorbeeld voor andere gemeenten. Op verzoek van de BUCH gemeente hebben wij kennisoverdracht gegeven over de inrichting en werkwijze van Welzijn op Recept binnen Dijk en Waard. UIT DE PRAKTIJK Welzijn op recept In de praktijk merken we dat inwoners het waarderen wanneer er iemand met hen meedenkt en samen met hen zoekt naar passende oplossingen. Zo bezochten wij onlangs een mevrouw van wie haar man in een woonzorginstelling verblijft. Door eigen fysieke tegenslagen was zij minder mobiel geworden en kon zij niet meer deelnemen aan activiteiten. Zij was eenzaam en liep daarnaast tegen praktische en digitale problemen aan. Samen met haar hebben we gekeken naar passende ondersteuning. We hebben haar gekoppeld aan een maatje voor wekelijks contact. Een Vrijwillig Onafhankelijk Adviseur is ingezet voor haar vervoersmogelijkheden en digihulp voor haar digitale vragen. Mevrouw voelt zich nu weer verbonden en ervaart haar dagelijks leven positiever. 18 Ondersteuning bij taalbarrières Om inwoners, die de Nederlandse taal nog niet volledig beheersen, goed te kunnen ondersteunen, hebben wij een groep vrijwillige vertalers geworven. Deze tweetalige vrijwilligers vormen een belangrijke schakel tussen de inwoners en hulpverlening en zorgen ervoor dat hulpvragen volledig en correct worden overgebracht.
Wij zien dat inwoners die zich aanmelden om de Nederlandse taal te leren regelmatig vrijwilliger worden bij de dienst vrijwillige vertaler. Dit omdat zij hun moedertaal vloeiend spreken maar inmiddels ook goed beoefend zijn in de Nederlandse taal waardoor zij willen bijdragen aan vraagstukken die er zijn bij andere inwoners. In 2026 zal de vrijwillige vertalers groep breder ingezet worden waarbij ook gekeken wordt naar overkoepelende mogelijkheden voor andere organisaties. Daarnaast hebben wij twee mobiele vertaalcomputers aangeschaft. Met deze apparaten kan een inwoner een boodschap inspreken in zijn eigen taal, die vervolgens automatisch wordt vertaald en voorgelezen. In het afgelopen halfjaar hebben wij het gebruik van deze apparaten in meerdere netwerkoverleggen gedemonstreerd en actief gestimuleerd. Wat ons opvalt is dat het bestaan van de vertaalcomputer nog beperkt bekend is. Waar het een heel nuttig hulpmiddel kan zijn en tolkkosten kan besparen. Werk-leerplekken en zelfredzaamheid Binnen het werkleerbedrijf de Factorie hebben wij het aantal werk-leerplekken kunnen uitbreiden door een groeiend aantal deelnemers. De groei is ontstaan door een samenwerking met MET Dijk en Waard en Zaffier. Hierdoor kan de Factorie een steviger fundament bieden en krijgen meer deelnemers de kans vaardigheden te ontwikkelen en werkervaring op te doen.
Een aantal deelnemers heeft inmiddels vrijwilligerswerk of een betaalde baan. Zo ondersteunt er bijvoorbeeld iedere vrijdag een deelnemer in Buitenzorg Zuid-Scharwoude met het verzorgen van koffie en thee en met facilitaire taken. Een andere deelnemer heeft na anderhalf jaar ondersteuning bij de BroekerVeiling inmiddels een betaalde baan gevonden. “ “Ik voel mij veilig op de groep en durf hierdoor meer te praten en vragen te stellen.” 19 Maaltijdservice en sociaal contact Onze maaltijdservice vormt een waardevolle schakel tussen inwoners, vrijwilligers en samenwerkingspartners. Met ongeveer 193 gebruikers biedt deze dienst niet alleen praktische ondersteuning in de vorm van maaltijden, maar speelt zij ook een belangrijke rol in het signaleren van welzijn en het bieden van sociaal contact. Vrijwilligers vervullen een centrale rol. Als maaltijdbezorgers zijn zij vaak ook een aanspreekpunt voor inwoners en hebben zij een belangrijke signalerende functie. Door hun regelmatige contactmomenten zijn zij goed in staat om veranderingen in de situatie van een inwoner op te merken en hierop te anticiperen. Dagelijks is er een Wonen Plus Welzijn-consulent beschikbaar als achterwacht, die bereikbaar is voor vragen, overleg of het oppakken van signalen.
Gemiddeld ontvangen wij op deze manier 5 tot 7 meldingen per week, variërend van praktische vragen tot zorgen over het welzijn van een inwoner. De samenwerking met Pieter Raat verloopt prettig en constructief. Er zijn korte lijnen en er is wederzijds vertrouwen, wat bijdraagt aan een soepele uitvoering van de dienstverlening. Vrijwilligers ervaren Wonen Plus Welzijn daarbij als een betrokken en betrouwbare partner, waarbij zij zich gehoord en ondersteund voelen. Aangezien een groot deel van de maaltijdbezorgers zelf tussen de 65 en 80 jaar oud is, vraagt dit om extra aandacht voor continuïteit en flexibiliteit. Om de dienstverlening ook tijdens extreme weersomstandigheden of andere piekmomenten te waarborgen, werken wij met een flexibele poule van invallers. Op deze manier blijft de maaltijdservice betrouwbaar en kunnen inwoners blijven rekenen op zowel hun maaltijd als het waardevolle contactmoment. “ “Wat fijn dat jullie contact opnemen en zo betrokken zijn.”
20 Pijler 3 – zelfstandig wonen Ondersteunen van kwetsbare inwoners om het zelfstandig wonen makkelijker te maken (verbeteren zelfredzaamheid, en indien nodig praktische hulp aan huis) Ons doel is om inwoners praktische hulp te bieden waar nodig en tegelijkertijd hun zelfredzaamheid te versterken, zodat zij met vertrouwen en plezier hun dagelijkse leven kunnen organiseren. Met onze vrijwilligers en netwerkpartners bieden wij een breed scala aan ondersteuning, van individuele begeleiding tot groepsactiviteiten en gespecialiseerde diensten. Wat zijn de doelen? • Organiseren of verlenen van voorzieningen die zelfstandig wonen ondersteunen (zoals hulp en praktische klussen in en om huis, maaltijdvoorziening, zinvolle vrijetijdsbesteding, vervoer). • Mantelzorgers ondersteunen, zodat zij zich waardevol en gewaardeerd voelen • Beschikbaar maken van een passende dag-structuur en zingeving, zowel binnenshuis als buitenshuis • Bevorderen en ondersteunen van informele zorg • Het praktisch verbinden van formele en informele zorg, zodat inwoners een persoonlijke (warme) overdracht ervaren • Bewustwording stimuleren gericht op doorstroming naar een geschikte woning passend bij de levensfase. Daar hoort ook bij dat kwetsbare inwoners praktische hulp bij verhuizen kunnen krijgen.
• Een dementievriendelijke samenleving 21 Kracht van 8 In het sociaal domein is individuele ondersteuning lange tijd het vanzelfsprekende antwoord geweest op hulpvragen. Hoewel deze vorm van ondersteuning noodzakelijk blijft, geloven wij dat het uitgangspunt moet verschuiven en hebben we daar in 2025 nadrukkelijk vorm aangegeven. Niet elke vraag hoeft en kan individueel worden opgelost. Op meerdere plekken binnen onze organisatie en met partners in de wijk kijken we al overstijgend naar veelvoorkomende problematiek, zoals eenzaamheid, schulden of moeite met administratie. Steeds vaker organiseren we ondersteuning in collectieve vorm, waardoor we meer inwoners bereiken en een groter effect realiseren. Door te investeren in groepsgericht en collectief werken, bouwen we aan toekomstbestendig sociaal werk: krachtgericht en met meer duurzame impact, zowel voor inwoners als voor de gemeenschap. Collectief werken is daarbij geen optelsom van losse groepsactiviteiten, maar een benadering. Vanuit deze werkwijze ontstaan uiteenlopende collectieve interventies, zoals trainingen, inloopmomenten en lotgenotengroepen. Waar mogelijk sluiten we aan bij bestaand aanbod; waar nodig ontwikkelen we nieuwe activiteiten samen met inwoners en partners.
Collectief werken is daarmee niet alleen een vorm van dienstverlening, maar ook een manier van denken en handelen die we structureel verankeren binnen onze organisatie en actief uitdragen in onze samenwerking. Vanuit het uitgangspunt van individueel naar collectief, zijn we in 2025 gestart met onze eigen pilot van het collectieve aanbod ‘MET de Kr@cht van 8. Deze groep bestaat uit maximaal 8 inwoners en zij komen een aantal keer samen. We hebben deze groep twee keer gedraaid en in totaal 14 inwoners ondersteund in de leeftijd tussen de 30 en de 75 jaar. In deze groep brengen we inwoners met verschillende hulpvragen samen. We kiezen bewust voor verschillende hulpvragen, zodat de inwoners kunnen ervaren dat zij hulp mogen ontvangen, maar ook zelf mensen kunnen ondersteunen (doordat zij ervaring hebben op iets waar een ander misschien juist tegenaan loopt). De hulpvragen zijn divers. Denk bijvoorbeeld aan; rouw, uitbreiden sociaal netwerk, mantelzorg, praktische vragen (kinderopvang, aanvragen van indicaties en toeslagen of verlengen rijbewijs). “ “Ik heb veel baat gehad bij de kracht van 8, zo heb ik onder andere nieuwe contacten opgedaan. Ook de diversiteit van de deelnemers/gesprekken en de daaruit voortkomende oplossingen, zijn mooi”.
22 Het programma is die van de groep: er is een algemeen gedeelte waarin we de hulpvragen van de inwoners gezamenlijk inventariseren en verduidelijken. Daarnaast besteden we aandacht aan Positieve Gezondheid en is er ruimte om kennis met elkaar te maken. We stimuleren inwoners om elkaar te helpen bij de vragen waar zij tegenaan lopen en laten ze ervaren wat de kracht is van informele hulp. Daarnaast kunnen wij de inwoners van extra informatie voorzien, indien nodig. We hebben beide groepen geëvalueerd. Inwoners vonden het fijn om te ervaren hoe zij elkaar verder konden helpen. Sommige inwoners hebben ook na de groep contact gehouden. Als aandachtspunt kwam naar voren dat sommige mensen het toch lastig vinden om hun hulpvraag te formuleren. In de nieuwe groep in 2026 besteden we hier extra aandacht aan. Ook onderzoeken we welke kansen deze benadering biedt voor nieuwe aanmeldingen binnen het maatschappelijk werk en bij de sociaal raadslieden. Sociaal Raadslieden De sociaal raadslieden zijn voor veel inwoners van belang. Overal het algemeen hebben we veel contact met de kwetsbare bewoners, maar we zien ook dat de minder kwetsbare inwoners ons steeds beter weten te vinden om even te sparren over praktische kwesties of om te weten hoe een bepaalde procedure werkt.
Onze zichtbaarheid is vergroot, mede door het aansluiten en intensief samenwerken met Het Juridisch Loket, Wonen Plus Welzijn, Zaffier, de Bibliotheek en diverse gemeentelijke afdelingen. Dankzij de korte lijnen vinden warme overdrachten steeds vaker plaats, wat de kwaliteit van ondersteuning ten goede komt. FormulierenPunten spelen een belangrijke rol als laagdrempelig contactmoment en inwoners die in het verleden zijn geholpen, nemen regelmatig rechtstreeks contact op via WhatsApp. De problemen waarmee inwoners komen zijn verglijkbaar met de huidige maatschappelijke problemen die ook op de politieke agenda staan. Een paar problemen die extra opvallen: • Wonen: Het aantal woon-gerelateerde vragen blijft groeien. Inwoners melden zich met klachten over schimmel, achterstallig onderhoud, burenoverlast, communicatieproblemen met verhuurder, woningnood na scheiding en urgente situaties. Voorbeeld: Woning na scheiding voor een inwoner die in een ‘birdnesting’-constructie woonde, dreigde dakloos te raken door gebrek aan inschrijftijd. Door snel te schakelen en alternatieven te verkennen, werd er tijdig een tijdelijke woning gevonden. “ “Het voelt alsof ik niet van loket naar loket hoef, maar eindelijk iemand heb die met mij meedenkt.” 23 • Migratie en verblijf: van nieuwkomers tot mensen die al jaren in Nederland wonen maar nog steeds drempels ervaren.
De vraagstukken stijgen en zijn vaak complex en arbeidsintensief, vanwege taalproblemen, ingewikkelde procedures en het tekort aan gespecialiseerde advocaten. We communiceren op B1-niveau, maken tekeningen en schakelen een tolk in als dat meer duidelijkheid geeft. Voorbeeld: Diploma omzetten voor een Syrische vluchteling die aan het werk wilde in zijn eigen vakgebied. Samen hebben wij de aanvraag voor diplomawaardering geregeld. Hij heeft nu een baan die past bij zijn opleiding. • Belastingen en toeslagen: Veel inwoners worstelen met toeslagen, vooral met terugvorderingen door verkeerde inkomensschattingen. We bekijken samen de gegevens in ‘Mijn Toeslagen’, leggen de systematiek uit en helpen inwoners om realistische schattingen door te voeren. Voorbeeld: Terugvordering voor een inwoner die betaalde jaar na jaar terug zonder te weten waarom. Door het inkomen iets hoger te schatten werd verdere terugvordering voorkomen. Deze voorbeelden tonen dat impact soms zit in het oplossen van een procedure, maar minstens zo vaak in luisteren, uitleggen en betrouwbare ondersteuning bieden. Tegelijk signaleren we structurele knelpunten: lange wachttijden, ingewikkelde digitale processen, tekort aan vreemdelingenrechtadvocaten en een groeiend aantal inwoners met beperkte taalvaardigheid of kennis van hun rechten.
Hierdoor stijgt de noodzaak van actuele expertise en effectief inzetten van AI-tools. In 2026 krijgt dit extra aandacht, zodat we het werk kunnen versterken en collectieve mogelijkheden kunnen ontdekken, om meer inwoners tegelijk, beter en preventiever te informeren over veel voorkomende onderwerpen. FormulierenPunt Het Formulierenpunt bleef in 2025 een belangrijk laagdrempelig en gratis toegankelijk inlooppunt waar inwoners zonder afspraak terecht konden voor hulp bij administratieve en financiële regelzaken. Verspreid over de gemeente bood MET deze hulp op meerdere locaties. Alle FormulierenPunten draaiden op volle sterkte met vrijwilligers en met ondersteuning door een professionele coördinator. In samenwerking met Humanitas, Schuldhulpmaatjes, Zaffier en Het SociaalPlein werd ondersteuning geboden bij onder meer belastingkwijtschelding, DigiD, bijzondere bijstand, toeslagen, uitkeringen en woon- en inkomensregelingen. Het FormulierenPunt vervulde daarmee een belangrijke rol in het vergroten van financiële zelfredzaamheid en het verminderen van administratieve stress bij inwoners. Het FormulierenPunt werd wekelijks goed bezocht. De ondersteuning droeg bij aan het vergroten van de zelfredzaamheid en financiële veerkracht bij inwoners.
24 Werkleerplek en taalondersteuning Binnen het werkleerbedrijf de Factorie ontmoeten wij inwoners die nog moeite hebben met participatie in de samenleving. Veel deelnemers komen in eerste instantie vanwege een uitkeringsplicht, maar door het opbouwen van persoonlijke relaties zien wij dat hun intrinsieke motivatie om te leren en te groeien toeneemt. Een groot obstakel blijft de taal; zonder voldoende taalvaardigheid kunnen inwoners niet volledig meedoen, ook niet bij open diensten zoals Doet & Ontmoet of het taalcafé van de Bibliotheek. Binnen de veilige en bekende omgeving van de Factorie durven deelnemers zich uit te spreken en te oefenen met hun taal. Vanuit deze vertrouwde setting creëren wij een springplank naar grotere participatie, zodat inwoners later ook open ontmoetingsplekken durven te bezoeken en hun eigen welzijn kunnen versterken. UIT DE PRAKTIJK Meedoen balie en vrijwilligerswerk Onze inzet bij de Meedoen balie heeft het afgelopen jaar geleid tot een sterke toename van vrijwilligerswerk door bewoners van het AZC. Ten opzichte van 2024 is het aantal inzetten fors gestegen, met in totaal 682 vrijwilligersactiviteiten bij 9 verschillende organisaties in Dijk en Waard.
Deze ontwikkeling laat zien dat vrijwilligerswerk niet alleen een waardevolle bijdrage levert aan de samenleving, maar ook bijdraagt aan het zelfvertrouwen, de ontwikkeling en de sociale betrokkenheid van de deelnemers. Op 27 november ontvingen 37 bewoners uit handen van de burgemeester een certificaat als blijk van waardering voor hun inzet. Dit moment onderstreepte het belang van erkenning en maakte zichtbaar wat de inzet van deze groep betekent voor de lokale gemeenschap. Bron: https://www.rodi.nl/dijkenwaard/gemeentenieuws/476145/vrijwilliger s-uit-het-azc-in-het-zonnetje-certificaten-voor-37-betrokken-bewoners 25 Opstartmaatje Binnen dit project ondersteunen wij inwoners bij het zetten van eerste stappen naar sociale participatie. Een voorbeeld is een mevrouw met de ziekte van Parkinson die angstig was om zelfstandig deel te nemen aan activiteiten. Door samen kleine, haalbare stappen te zetten – zoals wandelen naar de winkel en gezamenlijk koffie drinken – bouwde zij vertrouwen op. Hoewel deelname aan een groepsactiviteit nog niet passend was, hebben wij via vriendschappelijk huisbezoek opnieuw beweging gecreëerd in haar sociale situatie. Met een vervoersmiddel dat binnenkort beschikbaar komt, kan zij in de toekomst zelfstandig de beoogde activiteit bezoeken. Ook merken we dat kwetsbare problematiek toeneemt.
We krijgen regelmatig aanvragen die niet helemaal passend blijken te zijn. Inmiddels is er goed contact met De Hoofdzaak. Wanneer blijkt dat een aanvraag niet passend is binnen Wonen Plus Welzijn, schakelen we met De Hoofdzaak. Zij zijn meer gespecialiseerd en hebben breder opgeleide vrijwilligers om deze specifieke casussen op te pakken. Wonen Plus Welzijn is bezig een breder aanbod te realiseren voor zijn vrijwilligers zodat zij ook getraind kunnen worden hoe om te gaan met lichte vormen van psychische kwetsbaarheid en bijvoorbeeld dementie. Energiecoaches Onze vrijwillige energiecoaches ondersteunen inwoners bij het energiezuinig maken van hun woning. De vrijwillige energiecoaches geven adviezen om zowel gedrag te verduurzamen en adviezen om de woning te verduurzamen. Na heel veel belangstelling in 2023 en 2024 nam de vraag naar adviezen in 2025 wat af. Er is een duidelijke seizoensgebonden trend: in de winter is de vraag groter dan in de zomer. Voor 2026 ligt de focus op het werven en opleiden van nieuwe energiecoaches en het stabiliseren van het aantal aanvragen door het jaar heen. Vooral doelgroepen waar sprake kan zijn van energiearmoede worden zo goed mogelijk benaderd. Voor huurders mogen energiecoaches een aantal producten om energie te besparen weggeven.
De bewoners halen deze producten op bij een locatie van Wonen Plus Welzijn of een vrijwilliger helpt om deze producten in de woning aan te brengen. In de dienst is veel regie belegd bij drie kundige vrijwilligers. Zij verdelen de aanvragen die binnenkomen onder de overige energiecoaches. Hiervoor is een gezamenlijke appgroep. Hier wordt naast het verdelen van de aanvragen nuttige ‘werk’ gerelateerde informatie met elkaar gedeeld. De coördinator van Wonen Plus Welzijn organiseert daarnaast een aantal keer per jaar een gezamenlijke bijeenkomst waar met soep en brood de ontwikkelingen binnen de dienst worden besproken. De laatste keer sloot de wethouder aan om een aantal cursuscertificaten uit te delen. In samenwerking met de gemeente Hollands Kroon en Schagen worden met regelmaat cursussen aangeboden waar de vrijwilligers aan kunnen deelnemen. Dit zijn cursussen gericht op warmtepompen, schimmel in de woning of zonne-energie. Het rendement van de gegeven adviezen is lastig te meten, omdat het aan de inwoners zelf is wat zij met het advies doen. 26 Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling sluit aan bij de landelijke werkwijze die is opgezet door het CCV (Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid) en draagt het CCV Plus-certificaat. Samen met 22 CCV opgeleide en enthousiaste vrijwillige buurtbemiddelaars wordt er uitvoering aan Buurtbemiddeling gegeven.
De buurtbemiddelaars worden ondersteund door 2 coördinatoren en er zijn 3 collega’s getraind als achterwacht. Jaarlijks is er aandacht voor deskundigheidsbevordering. In 2025 is de training ‘omgaan met verward gedrag’ aangeboden. Daarnaast is de groep buurtbemiddelaars het afgelopen jaar vijf keer bijeengekomen voor overleg en intervisie. Dit creëert een positief gevoel van verbinding in de groep en met de organisatie, waarmee ook de kwaliteit van de inzet wordt bewaakt. In 2025 is het dienstenaanbod uitgebreid met ‘coaching bij burenruzies’, waarvoor 11 buurtbemiddelaars zijn getraind. Bij het coachen van buren helpen buurtbemiddelaars met gerichte vragen om inzicht te krijgen in wat een persoon zelf kan doen om de situatie positief te beïnvloeden. Daarnaast zijn er in 2025 8 buurtbemiddelaars opgeleid voor de toekomstige dienst Groepsbemiddeling, die in 2026 verder wordt ingebed. Bij deze methode wordt er getracht dat meerderen buren, na afzonderlijke intakes, onder begeleiding van de buurtbemiddelaars samen aan tafel gaan en het gesprek voeren. Door middel van dit aanbod zorgt Buurtbemiddeling ervoor dat conflicten tussen buren in de wijk vroegtijdig en constructief kunnen worden opgelost, wat bijdraagt aan een prettige leefomgeving van de inwoners.
Wooncoaches en seniorenadvies De inzet van wooncoaches, onderdeel van Seniorenadvies, sluit goed aan bij de behoeften van (senior) inwoners. Sinds de start van de pilot in de Schilderswijk in maart 2025 hebben acht wooncoaches circa 30 huisbezoeken afgelegd. Zij ondersteunen inwoners bij vragen rondom wonen, zoals verhuizen of het toekomstbestendig maken van de woning. Veel senioren zien op tegen een verhuizing of weten niet waar te beginnen. De wooncoach biedt overzicht, denkt mee en wijst de weg, waarbij de inwoner altijd zelf de regie houdt. De ondersteuning varieert van praktische informatie tot een luisterend oor. Binnen de proeftuinen van de Stevig Lokale Teams werken wij actief samen met partners. Door kennis te delen en korte lijnen te onderhouden, versterken we zowel de ondersteuning als het lokale netwerk. Afgelopen jaar is ingezet op het vergroten van de bekendheid via lokale media, een presentatie tijdens de netwerklunch van de gemeente Dijk en Waard en introducties bij ketenpartners. Dit heeft bijgedragen aan een grotere zichtbaarheid en inzet van wooncoaches. De vrijwilligers worden geworven vanuit de eigen organisatie en via media en zetten zich met veel betrokkenheid in. “ “Ik vind het heel mooi om te zien dat mevrouw nu weet dat er opties zijn. Dat zij de regie heeft. En ik gun haar deze stap zo.
Na jarenlang zorgen voor haar gezin mag ze nu voor zichzelf kiezen.”.” 27 Pijler 4 – mantelzorgers & vrijwilligers Actieve inzet om mantelzorgers en vrijwilligers te waarderen, te begeleiden en te ondersteunen Vrijwilligers en mantelzorgers zien we als onmisbare schakels in onze samenleving. Hun inzet versterkt de sociale verbinding in de wijken en draagt bij aan de zelfredzaamheid en het welzijn van inwoners.. Wat zijn de doelen? • Mensen zonder werk maar met talenten als vrijwilliger inzetten. Met name ouderen en statushouders actief en planmatig benaderen. • Eenvoudig inzicht voor inwoners in vraag en aanbod, maar ook vooral persoonlijk in gesprek. • Proactief en vraaggerichte ondersteuning voor vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. • Het ervaren van werk als goede vorm van zingeving (zinvol) en van betekenis (waardevol). • Voor mantelzorgers (jong en oud), is collectieve en individuele ondersteuning beschikbaar, passend bij hun vraag. Raad én daad. Jonge mantelzorgers In 2025 heeft MET Dijk en Waard opnieuw met grote betrokkenheid en aandacht gewerkt aan de ondersteuning en waardering van jonge mantelzorgers die vaak onzichtbaar een zware verantwoordelijkheid binnen hun gezin dragen. We hebben 62 jonge mantelzorgers op een persoonlijke manier kunnen bereiken.
Dit komt veelal voort uit het contact op scholen of via een aanmelding van het mantelzorgcompliment, waar vanuit wij vervolgens op huisbezoek gaan. Deze huisbezoeken geven direct zicht op de thuissituatie, zorgen voor een persoonlijke band met het gezin en tevens is er ruimte voor signalering en vroegtijdige ondersteuning. Deze momenten blijken waardevol voor zowel jongeren als ouders. Ze geven vaak aan het prettig te vinden dat er ‘echt even tijd en aandacht’ voor hen is. We zetten verschillende communicatiemiddelen en samenwerkingen in. Scholen spelen een belangrijke rol. We onderhouden contact met: docenten, zorgcoördinatoren en Jeugd- en Gezincoaches. Deze partners verwijzen jongeren regelmatig door naar MET of wijzen hen op de aanmeldperiode voor het compliment. 28 Overzicht van de activiteiten in 2025 Naast de waardering via het compliment, organiseren wij jaarlijks vier activiteiten voor jonge mantelzorgers. Deze momenten bieden ontspanning, plezier en contact met leeftijdsgenoten met vergelijkbare ervaringen.
• 3 januari: Winter Efteling (onderdeel van 2024) • 22 april: bowlen en steengrillen • 2 juni: spelletjesmiddag in jongerencentrum Kompleks, als vervangende activiteit vanwege het faillissement van Pluimen.nl • 7 - 12 juli: persoonlijke overhandiging van een VVV-bon thuis (compensatie Pluimen.nl) • 19 augustus: obstakelrun en zwemmen bij Hoornse Vaart • 10 november: afgehuurde bioscoopzaal bij VUE op de Dag van de Mantelzorger • Rond kerstvakantie: persoonlijke overhandiging van een VVV-bon thuis Activiteiten jonge mantelzorgers De activiteiten werden goed bezocht en positief ontvangen. Jongeren benoemen regelmatig dat deze dagen ‘even helemaal voor henzelf zijn’ en dat het prettig voelt om andere jongeren te ontmoeten die ook een zorgrol hebben. Meerdere jongeren gaven aan behoefte te hebben aan meer ontmoetingsmomenten, waar zij met elkaar ervaringen kunnen delen in een veilige en vertrouwde setting. In 2026 gaat we daarom: onderzoeken wat deze specifieke behoefte precies inhoudt, verkennen welke vormen van ontmoeting passen (bijvoorbeeld themabijeenkomsten of praatgroepen), bepalen hoe jongerenwerk en mantelzorgondersteuning hierin kunnen samenwerken en een adviesplan uitwerken voor structurele inzet. De resultaten gebruiken we om de ondersteuning voor jonge mantelzorgers verder te versterken en beter aan te sluiten op hun leefwereld en behoeften.
29 Zorgmaatjes In Dijk en Waard zorgen ongeveer 4500 mensen vaak langdurig en intensief voor iemand met een chronisch ziekte of een beperking. De helft van deze mantelzorgers heeft regelmatig het gevoel er alleen voor te staan of overbelast te zijn. Zorgmaatjes brengt mantelzorgers en vrijwilligers bij elkaar. Het afgelopen jaar hebben we: • Een intake gedaan bij 36 nieuwe aanmeldingen • Hiervan zijn 26 mensen direct gekoppeld • We hebben bezoeken afgelegd bij; Evean, Geriant, RCO de Hoofdzaak. • Samen met Wonen Plus Welzijn aanwezig geweest bij mantelzorgbijeenkomsten • Er zijn 6 nieuwe vrijwilligers gestart • Afgelopen jaar zijn er twee Thema bijeenkomsten geweest over valpreventie en het signaleren van ouderenmishandeling Mantelzorgondersteuning Samen met MET Dijk en Waard ondersteunen wij mantelzorgers in de gemeente. Waar professionele ondersteuning nodig is, neemt MET het over; waar een vrijwilliger een bijdrage kan leveren, ondersteunt Wonen Plus Welzijn. Via het Mantelzorgsteunpunt Dijk en Waard ontvangen mantelzorgers informatie op maat over bijeenkomsten, deelgenotengroepen, respijtzorg, de mantelzorgparkeervergunning, Dag van de Mantelzorg en het Mantelzorgcompliment.
Professionals van MET verwijzen mantelzorgers naar deze voorliggende voorzieningen en sluiten aan bij de mantelzorgbijeenkomsten die wij organiseren, vaak in samenwerking met Het Behouden Huis in Oudkarspel. Wonen Plus Welzijn levert daarnaast informatie voor de kwartaalnieuwsbrief van MET, zodat mantelzorgers goed geïnformeerd blijven over activiteiten en mogelijkheden. Met de inzet van Meedenkers en de samenwerking bij mantelzorgondersteuning zorgen wij ervoor dat inwoners en mantelzorgers de hulp en begeleiding krijgen die zij nodig hebben. Door onafhankelijke cliëntondersteuning, duidelijke informatie en een nauwe samenwerking met netwerkpartners versterken wij de zelfredzaamheid van inwoners en bieden wij praktische en emotionele steun op het juiste moment. “ “Een compliment voor de goede match tussen mijn vrouw en het zorgmaatje, er is een goede klik. Ik kan nu op mijn gemak boodschappen doen. Ik wist niet hoe fijn dat zou zijn en is.” 30 Waardering en bijeenkomsten Het waarderen van vrijwilligers is een terugkerend onderdeel van ons beleid. Op 6 juni organiseerden wij de jaarlijkse Zomerproost, een gezellige bijeenkomst om onze vrijwilligers te bedanken voor hun inzet. Onder het genot van een hapje en een drankje werd er volop bijgepraat en ervaringen gedeeld.
In december vond de eindejaarsbijeenkomst plaats in museum Broekerveiling, waar circa 200 vrijwilligers samenkwamen. Er werd warme chocolademelk en glühwein geserveerd met gezellige kerstmuziek op de achtergrond. Vrijwilligers die niet aanwezig konden zijn, kregen de mogelijkheid hun kerstattentie op te halen op een andere locatie. Ook mantelzorgers ontvangen onze waardering. Tijdens de Dag van de Mantelzorg konden zij kiezen uit 16 activiteiten, waaraan ruim 170 mantelzorgers in totaal 240 keer deelnamen. De evaluaties laten zien dat zij het bijzonder waardeerden om andere mantelzorgers te ontmoeten en even stil te staan bij hun eigen welzijn. Deskundigheidsbevordering en professionalisering Wij investeren continu in de professionaliteit van onze vrijwilligers. In 2025 boden wij diverse workshops en trainingen aan, waaronder: • Luisteren zonder oordeel • Telefoontraining • Signalering en gesprekstechnieken • Registratie en verslaglegging • Voorlichting voor de Vrijwillig Onafhankelijk Adviseurs (VOA’s) door partnerorganisaties Daaraan willen we in 2026 ook trainingen toevoegen zoals eerder beschreven op het gebied van lichte psychosociale problematiek en dementie. Daarnaast is een zomerprogramma voor en door vrijwilligers opgezet om de onderlinge verbondenheid te vergroten.