Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard (getekend)
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Inhoudsopgave (door te klikken op het betreffende kopje gaat u naar de betreffende pagina)
Paragrafen ............................................................................................ 75 Lokale heffingen................................................................................ 76 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................... 82
Inleiding .................................................................................................. 3 Woord vooraf ...................................................................................... 3 Leeswijzer ........................................................................................... 6
Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................... 88 Financiering....................................................................................... 92 Bedrijfsvoering .................................................................................. 97 Verbonden partijen.......................................................................... 111
Jaarverslag ............................................................................................. 8 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ........................................... 9
Grondbeleid..................................................................................... 125 Wet open overheid (Woo) ............................................................... 129
Programma 1 Veiligheid ................................................................... 21 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ................................. 27 Programma 3 Economie ................................................................... 31 Programma 4 Onderwijs ................................................................... 37 Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte ............ 43 Programma 6 Sociaal domein .......................................................... 53 Programma 7 Volksgezondheid en milieu........................................ 63 Programma 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing....................................................................................... 69
Jaarrekening ....................................................................................... 130 Overzicht van baten en lasten ........................................................ 131 Balans ............................................................................................. 171 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................... 232 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................... 237 Verantwoording specifieke uitkeringen ........................................... 242 Verplichte BBV indicatoren ............................................................. 258 Gebeurtenissen na balansdatum .................................................... 260 Controleverklaring ........................................................................... 261
Inleiding Woord vooraf
en de doorfietsroute Beveland is gerealiseerd. Zo bouwen we aan een veilige, gezonde en toegankelijke leefomgeving. Onderwijs, zorg en ondersteuning versterken
Dijk en Waard in 2024: stevig op koers In deze jaarstukken kijken we terug op 2024. Een jaar waarin we stevig verder hebben gebouwd aan het beter en mooier maken van Dijk en Waard. We investeerden in wat nodig is: een sterke sociale basis, bereikbaarheid, wonen, een aantrekkelijke woonomgeving en duurzaamheid. Tegelijk hielden we grip op de financiën en bereidden we ons voor op het zogeheten ‘ravijnjaar’ waarin gemeenten vanaf 2026 minder geld krijgen van het Rijk. Dit zorgt voor financiële onzekerheid. Wonen, werken en reizen: we bouwen aan de toekomst Wonen is en blijft een van onze belangrijkste opgaven. In 2024 zijn 402 nieuwe woningen opgeleverd, bijvoorbeeld in De Draai. Hier verrijzen uiteindelijk 3.000 woningen. Ook bij het Stationsgebied Dijk en Waard en elders in de gemeente wordt gewerkt aan nieuwbouw en maatschappelijke voorzieningen gericht op diverse woontypes en doelgroepen. In Heerhugowaard werd daarnaast het nieuwe gemaal De Waardse Dijk geopend. Dit zorgt voor een klimaatrobuuste polder en maakt de herontwikkeling van het Stationsgebied mede mogelijk. Verder is de ontwikkeling van de bedrijventerreinen De Vaandel Noord en Breekland 2 gestart, om ruimte te bieden aan ondernemers en banen voor de toekomst. We investeren ook in bereikbaarheid: de aanleg van de spoortunnel bij de Zuidtangent is gestart, de HugoHopper rijdt nu ook naar Sint Pancras
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
In 2024 hebben we hard gewerkt aan het versterken van de sociale basis in onze gemeente. De focus lag op een betere verbinding van onderwijs, jeugdzorg en welzijn. Zo bouwden we verder aan het Expertisecentrum Passend Onderwijs en organiseerden we met scholen en bedrijven opnieuw ‘Dijk en Waard On Stage’. Een beroepenevenement dat jongeren op weg helpt én hun positie op de arbeidsmarkt versterkt. Via de Regiodeal Noord-Holland Noord werken we samen aan een sterkere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt voor een bredere welvaart in de regio. In 2024 hebben we via het regionale Veerkrachtpact ook actief ingezet op het versterken van de mentale gezondheid van jongeren. Zo zijn er preventieve programma’s uitgerold op middelbare scholen. De jeugdzorgkosten bleven stijgen, doordat jongeren intensievere zorg krijgen en langer in een traject zitten. Om de lokale aanpak te verbeteren, zijn we gestart met de voorbereiding van de invoering van Stevige Lokale Teams. Ook hebben we ingezet op het terugdringen van de wachttijden in de Wmo en jeugdhulp door processen te verbeteren. De cliënttevredenheid in de Wmo en jeugdhulp is in 2024 gestegen. Daarbij zijn de Wmo-kosten beheersbaar gebleven. Meer bestaanszekerheid en participatie In 2024 rondden we het tweede jaar van de pilot armoedebeleid af. Met deze aanpak willen we de bestaanszekerheid van inwoners met een 3
laag inkomen versterken en schulden helpen voorkomen. De pilot omvatte onder meer een verruiming van de inkomensgrens voor bijzondere bijstand, een uitgebreidere Meedoenpas en een uitstroompremie voor inwoners die langdurig in de bijstand zitten. Eind 2024 is de eindevaluatie voorbereid. De opbrengsten vormen input voor het armoedebeleid vanaf 2025.
We hebben ook maatregelen van het programma CO₂-neutraal Dijk en Waard uitgevoerd, zoals extra laadpalen, betere wandel- en fietsroutes en mobiliteitsprojecten. Op verschillende bedrijventerreinen werken we aan energiehubs om netcongestie aan te pakken en duurzame groei voor bedrijven mogelijk te maken. Blijven investeren in sport, recreatie, cultuur en ontmoeting
Samen werken aan sterke wijken en dorpen In 2023 startten we met de pilots Dorps- en Wijkgericht Werken in Noorden Zuid-Scharwoude en de Schilderswijk. Binnen de pilots is participatie van inwoners een centraal thema. Door in gesprek te zijn met bewoners weten we beter wat er leeft en speelt in de betreffende wijken. Uit de evaluatie van de herindeling bleek dat de behoefte aan verdere uitrol van Dorps- en Wijkgericht werken groot is. De lessen uit de pilots nemen we mee in het Gebiedsgericht Werken. Om participatie ook breder te verankeren en te zorgen voor meer en betere betrokkenheid van inwoners bij beleid en besluitvorming is op 1 januari 2024 een nieuwe participatieverordening in werking getreden. Groener en duurzamer Dijk en Waard We investeren ook in groene en klimaatbestendige wijken. Ruim 1.100 huishoudens hebben in 2024 gebruik gemaakt van de isolatiesubsidie. Samen isoleerden we zo meer dan 50.000m2 in woningen. In het Stationskwartier is een duurzaam energienet gestart. Circa 1.000 woningen worden hiermee in de toekomst duurzaam verwarmd en gekoeld met energie die overblijft van bedrijventerrein Zandhorst. We versterken de biodiversiteit met ecologisch bermbeheer bij alle projecten, bijvoorbeeld in het Kanaalpark. Ook zetten we stappen richting een circulaire economie, met onder andere de Circulaire Deal.
Het gemeentehuis is verduurzaamd, van het gas af en aangesloten op het warmtenet. Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
In 2024 is de verbouwing van het Museum BroekerVeiling gestart. We zijn de voorbereidingen gestart voor de investeringen in de vernieuwing van sportaccommodatie Vrone. Ook ging Dijk en Waard Sport BV van start en is het uitvoeringsprogramma Cultuur volop in uitvoering. Zo zijn we in 2024 onder meer een nieuwe traditie gestart: de organisatie van de Diversity Week in samenwerking met Cool. Daarnaast openden we een historische vaarroute tussen Zuid- en Noord-Scharwoude, inclusief vier nieuwe bruggen. Een mooie aanwinst voor vaarliefhebbers, fietsers en wandelaars. We blijven investeren in cultuur, sport en ontmoetingsplekken: plekken die bijdragen aan ontmoeting, sociale samenhang en leefbaarheid. Veiligheid en digitale bescherming op peil Een veilige omgeving is de basis voor prettig wonen. In 2024 breidden we het BOA-team uit om sneller te kunnen optreden en overlast te beperken. Samen met politie en jongerenwerk werkten we aan meer zichtbaarheid in de wijken. We zetten ook stappen om de weerbaarheid van jongeren te vergroten, met netwerkbijeenkomsten, een bestuurlijk overleg en het vaststellen van het uitvoeringsplan Weerbare Jeugd: Samen voor Sterke Jeugd. De aanpak van ondermijning is versterkt. Zo passen we de Wet Bibob sinds 2024 breder toe, bijvoorbeeld bij grotere bouwprojecten vanaf € 500.000.
Deze regeling is bedoeld om crimineel geld en criminele activiteiten buiten de deur te houden. Op het vlak van digitale veiligheid 4
is onze nieuwe gemeentelijke IT-infrastructuur in gebruik genomen, waarmee we beter beschermd zijn tegen datalekken en cyberaanvallen. Tot slot zijn we gestart met een vuurwerkaanpak: in negen vuurwerkvrije zones is tijdens de jaarwisseling vuurwerk niet toegestaan, om overlast en risico’s te beperken. Dienstverlening voor iedereen: toegankelijk en digitaal sterk In 2024 hebben we opnieuw stappen gezet in het verbeteren van onze dienstverlening. In het gemeentehuis zijn nieuwe, toegankelijke balies geplaatst, voorzien van moderne apparatuur voor identiteitscontrole. Ook hebben we het aantal digitale diensten verder uitgebreid, zodat inwoners en ondernemers meer zaken eenvoudig online kunnen regelen. Onze website heeft de A-status voor digitale toegankelijkheid gekregen: mensen met een visuele, auditieve of cognitieve beperking kunnen de site ook goed gebruiken. Een belangrijke stap richting inclusieve dienstverlening. Sterke organisatie voor een sterke gemeente In 2024 bouwden we verder aan een professionele, wendbare en toekomstbestendige organisatie. We werkten aan het versterken van vakmanschap, eigenaarschap en samenwerking, onder andere via het programma Organisatieontwikkeling. Ook daalde het ziekteverzuim en steeg het aantal vervulde vacatures.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Gezonde financiën, scherpe blik vooruit De jaarrekening sluit met een positief resultaat van ruim 12 miljoen euro. Hiervan komt zo’n 3,5 miljoen door incidentele meevallers, waaronder lagere ICT-kosten. Dit is een beperkte afwijking van ongeveer 1% ten opzichte van de begroting. Grondopbrengsten leverden daarnaast zo’n 8,5 miljoen euro op. In de begroting 2024 beloofde het college te investeren in wat nodig is, met oog voor onzekerheden. We zouden niet op de rem trappen, maar wel scherp sturen. Deze jaarrekening laat zien dat we dat ook gedaan hebben: we hebben gebouwd, vernieuwd en zijn waakzaam gebleven. Voorbereid op morgen: blijven bouwen én bijsturen Vanaf 2026 krijgen we, net als andere gemeenten, fors minder geld van het Rijk. Tegelijk blijven structurele kosten, zoals zorg en lonen, stijgen. De druk op onze begroting neemt toe. Daarom zijn we in 2024 begonnen met de ambtelijke voorbereiding op het ‘ravijnjaar’. De opdracht van de raad aan het college is om in 2025 te komen met bezuinigingsvoorstellen met zo min mogelijk gevolgen voor inwoners. Ook in 2025 blijven we investeren in wat nodig is, met oog voor onze inwoners, de leefomgeving én onze financiële positie. Dat doen we samen: met de raad, inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en met de inzet van de hele organisatie.
5
Leeswijzer
Programma 8: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
Met deze leeswijzer willen we u makkelijk door de jaarstukken laten navigeren. Voor de verschillende onderwerpen wordt aangeven waar u deze in de jaarstukken kunt vinden.
Paragrafen
De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening.
In de paragrafen staat informatie over de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Er zijn 8 verplichte paragrafen.
Het jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. Programmaverantwoording De gemeenteraad stelt de baten en lasten in de begroting per programma vast. Per programma worden in dit onderdeel zowel de beleidsmatige als de financiële resultaten vermeld. Om dit onderdeel zelfstandig leesbaar te maken, zijn ook de doelstellingen per programma opgenomen. De verplichte BBV-indicatoren zijn opgenomen in de programma’s waar deze van toepassing zijn. De financiële resultaten zijn voor het programma opgenomen onder het kopje “Wat heeft het gekost?”. Onder dit kopje worden ook de afwijkingen t.o.v. de begroting toegelicht. Er zijn 9 programma’s: Programma 0: Bestuur en ondersteuning Programma 1: Veiligheid Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 3: Economie Programma 4: Onderwijs Programma 5: Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte Programma 6: Sociaal domein Programma 7: Volksgezondheid en milieu Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Lokale heffingen; geeft inzicht in de opbrengsten van belastingen en heffingen. Weerstandsvermogen en risicobeheer; geeft inzicht in de risico’s en in welke mate de gemeente in staat is deze op te vangen. Hierin zijn onder andere kengetallen over de schuldpositie, solvabiliteit en structurele exploitatieruimte opgenomen. Onderhoud kapitaalgoederen; geeft inzicht in de onderhoudsstaat van de gemeentelijke bezittingen en openbare ruimte. Financiering; geeft onder andere inzicht in de schuldpositie en betaalde rente. Bedrijfsvoering; geeft inzicht in de speerpunten van de interne bedrijfsvoering en een toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording. Verbonden partijen; geeft inzicht in de samenwerkingsverbanden die de gemeente heeft. Grondbeleid; geeft inzicht in de wijze waarop het grondbeleid binnen de gemeente wordt ingezet. Woo; geeft inzicht in de wijze wat de gemeente heeft gedaan met betrekking tot de Wet Open Overheid. De jaarrekening De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de balans en de toelichting, de bijlage met verantwoordingsinformatie over
6
specifieke uitkeringen, een bijlage met het overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld en de rechtmatigheidsverantwoording.
Balans De balans geeft de bezittingen en schulden van de gemeente weer per einde van het jaar ten opzichte van het einde van het vorige jaar. In de toelichting zijn alle verschillende onderdelen verder gespecificeerd.
Overzicht van baten lasten Overige bijlagen De jaarrekening geeft inzicht in het behaalde financiële resultaat. Dit wordt in het overzicht van baten en lasten op programmaniveau weergegeven. Ook wordt hier een toelichting op de incidentele baten en lasten gegeven. Ook worden van de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves aangegeven of deze incidenteel dan wel structureel zijn. Inzicht hierin is belangrijk voor de structurele financiële houdbaarheid.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Hier treft u de overige verplichte informatie aan zoals Wet Normering bezoldiging Topinkomens (WNT), gerealiseerde baten en lasten per taakveld, rechtmatigheidsverantwoording en de verantwoordingsinformatie over Specifieke uitkeringen (Sisa). Afrondingsverschillen De financiële tabellen in de jaarstukken worden afgerond op € 1.000. Door deze afronding kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Deze afrondingsverschillen kunnen een telverschil veroorzaken (+1 of -1).
7
Jaarverslag
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
8
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Gemeente Dijk en Waard weet wat er speelt en is betrokken bij inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. We zijn een samenwerkingspartner voor de samenleving en andere overheden. We zijn betrouwbaar, benaderbaar en toegankelijk en bieden een veilige haven van waaruit we gezamenlijk onze koers bepalen. We passen ons aan de omstandigheden om ons heen aan, waarbij we creatief en innovatief zijn. Dat is nodig om de voortdurend veranderende wereld en financiële uitdagingen het hoofd te bieden. Dat kan invloed hebben op wanneer we iets bereiken. Als het kan, doen we het samen. En altijd op een manier die ook door de ander wordt gewaardeerd.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Dijk en Waard is een sterke en innovatieve gemeente. Iedereen telt en wordt gezien en we bieden ruimte voor initiatieven. We stellen ons op als samenwerkingspartner en vervullen een belangrijke rol in de ontwikkeling van onze regio. We zijn benaderbaar en toegankelijk. Onze dienstverlening, die mensgericht, voor iedereen en van nu is, past daarbij. We streven naar steeds betere en waardevollere dienstverlening voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarbij werken we zoveel mogelijk informatiegestuurd. Dit speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van onze dienstverlening. De wereld verandert continu. Er zijn steeds meer (technologische) mogelijkheden voor verbetering van onze dienstverlening. Het kan sneller, digitaler, en met meer inlevingsvermogen voor de mensen die dat nodig hebben. We zetten in op dienstverlening die mee kan bewegen met de veranderende behoeften en omstandigheden van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
We werken aan de bekendheid van de gemeente. We versterken de verbinding tussen inwoners en de gemeente, bijvoorbeeld door meer te doen voor nieuwe inwoners.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Dijk en Waard heeft een zichtbare en actieve positie in de (boven)regio en in de samenwerking met (regio)gemeenten, provincie, het Rijk en andere overheden. 2. Dijk en Waard bestuurt grenzeloos. Samen met andere overheden zorgt Dijk en Waard ervoor dat onze gemeentegrens geen belemmering vormt voor de aanpak van opgaven en vraagstukken. 3. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren de dienstverlening van Dijk en Waard als waardevol, mensgericht en betrouwbaar. 4. Onze dienstverlening is online waar het kan en persoonlijk waar dat passend is. Inwoners , ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen steeds meer en beter digitaal bij de gemeente terecht. 5. De bekendheid en zichtbaarheid van gemeente Dijk en Waard wordt vergroot. 6. Het indienen van klachten is laagdrempelig en klachten worden naar tevredenheid opgepakt. 7. Dijk en Waard is een financieel stabiele gemeente. De gemeentelijke voorzieningen- en lastenniveaus zijn in balans.
9
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op In verbinding staan met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daardoor, en door dorp- en wijkgericht werken weten we wat er leeft en speelt.
Het ontwikkelen van een werkwijze voor dorp- en wijkgericht werken op basis van de ervaringen die we in de pilotgebieden (Noord- en Zuid-Scharwoude en de Schilderswijk) opdoen.
Een goede relatie en samenwerking met (regio)gemeenten, provincie, het Rijk en andere overheden en inname van een stevige positie in gezamenlijke projecten en de diverse gremia.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Status
Toelichting De analyses in de pilotgebieden zijn afgerond. Op basis van de analyses zijn in Noord- en Zuid Scharwoude de belangrijkste thema's uitgewerkt. In de Schilderswijk is ingezet op het opbouwen van het wijknetwerk en is eind 2024 met de inwoners het gesprek gevoerd over belangrijke thema's en vraagstukken. Voor het zomerreces heeft de gemeenteraad kennisgenomen van behaalde doelen en de geleerde lessen in de pilotgebieden. Op basis van geleerde lessen en de uitkomsten van het onderzoek naar de fusie (rapport Necker) is in 2024 gestart met de opzet voor een gebiedsgerichte aanpak voor heel Dijk en Waard. In 2024 was het college het bestuurlijk aanspreekpunt en trekker vanuit het Sociaal Domein op diverse regionale niveaus. Dijk en Waard vervulde actieve rollen in de jeugdzorg, zoals het gedeeld voorzitterschap van het Bovenregionaal Netwerk Jeugd NoordHolland (BORN) en was trekker van inkoop jeugdbescherming en reclassering voor de regio Alkmaar. Ons college vertegenwoordigde de regio Alkmaar in het bestuurlijk netwerk J42 (jeugdregio’s) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en voerde overleg met het Rijk over de financieel zorgelijke situatie binnen het sociaal domein. Het college had directe inbreng in de aangenomen VNG-resolutie (ALV november 2024) en zet het woordvoerderschap richting het Rijk voort.
Dijk en Waard is gevraagd als bestuurlijk ambassadeur voor de regio Noord-Holland Noord voor de landelijke opgave Wonen, Welzijn en Zorg voor Ouderen. Daarnaast neemt Dijk en Waard deel aan de Regionale Regietafel Noord-Holland Noord ter voorbereiding op het 10
bestuurlijk Provinciaal Regietafel Noord-Holland overleg over de opvang van vluchtelingen. In 2024 heeft het college zijn vertegenwoordiging in gremia als VNG commissies en de M50 (netwerk van middelgrote gemeenten) voortgezet en is eind 2024 aangesloten bij de R8 (netwerk van grote gemeenten ontstaan uit herindelingen). Dijk en Waard speelt een trekkersrol, zowel regionaal als binnen Noord-Holland Noord (NHN), met initiatieven zoals het Ontwikkelperspectief NHN, platform mobiliteit NHN, (jeugd)zorg, klimaatadaptatie, economische zaken en de Regio Deal. Er zijn meerdere regionale raadsleden-bijeenkomsten en een regioconferentie georganiseerd en de regionale raadswerkgroep is vijf keer bij elkaar geweest. De burgemeester is in 2024 binnen Veiligheidsregio NHN voorzitter geworden van de commissie crisisbeheersing en neemt namens de regio NHN zitting in het Bestuurlijk Overleg voor Crisisbeheersing binnen het Veiligheidsberaad. Thema’s op dit vlak zijn onder meer langdurige stroomuitval, klimaat en militaire dreiging. Binnen dit kader heeft de burgemeester samen met collega-burgemeesters verschillende werkbezoeken afgelegd. Met deze inzet heeft het college in 2024 een stevige positie ingenomen en onze relaties met diverse overheden versterkt, wat bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Vergroting van de zichtbaarheid en benaderbaarheid van het bestuur.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
In september 2024 is het team Externe Betrekkingen en Kabinetszaken (EBK) ingericht om de impact van extern relatiemanagement te vergroten. De bestuurlijke zichtbaarheid en representatie is onder meer vormgegeven tijdens de Burgemeesterstafels en met de ontvangst van en bezoeken aan 11
regiogemeenten. Ook zijn buitenlandse bezoekers ontvangen, zoals een delegatie uit Oekraïne. Communicatie heeft de zichtbaarheid van het bestuur vergroot. Dit gebeurde bij ontwikkelingen met maatschappelijke impact en/of relevantie. Van Iftar tot Pride en van de nieuwe lijndienst HugoHopper tot Parkeerbeleid en Spooronderdoorgang Zuidtangent. Een vruchtbaar samenspel tussen college en raad.
Bij de ontwikkeling van een nieuwe gemeente hoort ook de ontwikkeling van het gemeentebestuur en het bestuurlijk samenspel tussen gemeenteraad en college. In 2024 hebben raad en college hier verder in geïnvesteerd. Het vergadersysteem is aangepast en er is meer ruimte ingebouwd voor informatievoorziening door het college aan de raad, wat heeft geleid tot meer rust in het bestuurlijk proces. Het bestuurlijk besluitvormingsproces is verder geoptimaliseerd. Daarnaast zijn er ontmoetingen tussen raad en college georganiseerd. En zijn er aparte gesprekken geweest tussen een afvaardiging van de fractievoorzitters en de leden van het college over de onderlinge verhoudingen, omgang en werkwijze. Er zijn afspraken gemaakt om de samenwerking verder te ontwikkelen.
Kennis van en inzicht in klantbeleving en verbetering van dienstverlening.
In 2024 is voor de derde keer een onderzoek uitgevoerd naar de telefonische bereikbaarheid. We zijn gestart met de voorbereidingen van een aanbesteding van een nieuwe telefooncentrale. De contactregistraties worden geanalyseerd en daar waar nodig worden verbeteringen ingezet. Zo wordt bijvoorbeeld de website aangepast als uit de contactregistraties blijkt dat er veel gebeld wordt over een onderwerp. Het online team heeft twee keer een onderzoek gehouden om samen met inwoners de gebruikersvriendelijkheid van de website te toetsen. Voor de aanbesteding van een klanttevredenheidstool zijn we in
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
12
2024 gestart met de voorbereidingen. Met deze tool gaan we de klanttevredenheid meten op diverse kanalen. Met de feedback kunnen we gericht acties uitzetten om de dienstverlenging te verbeteren. Dit wordt een continu proces. De verbouwing van de publieksbalies is afgerond. Met de nieuwe balies is de akoestiek verbeterd en de privacy beter gewaarborgd. Ook is de toegankelijkheid verbeterd door het aanbrengen van ringleiding en brede, in hoogte verstelbare bureaus zodat we ook inwoners met een fysieke beperking beter van dienst kunnen zijn. Ook de spreekkamers zijn verbeterd en hebben nu alle faciliteiten waardoor privacygevoelige afspraken hier volledig afgehandeld kunnen worden. Voor kosteloze huwelijken is een mooie trouwkamer ingericht. Ontwikkeling van een welkomstbrief en welkomstprogramma voor nieuwe inwoners.
Vanaf oktober 2024 ontvangen inwoners die zich hebben gevestigd in de gemeente een welkomstbrief van de burgemeester om hen een warm welkom te geven. De inwoners worden in de brief verwezen naar een online welkomstgids met informatie over wat er allemaal te doen is in Dijk en Waard op het gebied van sport, cultuur, verenigingen en andere belangrijke zaken als verduurzaming en afvalinzameling. De ontwikkeling en organisatie van een programma voor nieuwe inwoners is vanwege personele- en organisatiewijzigingen doorgeschoven naar 2025.
Snelle en adequate afhandeling van klachten.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
In 2024 hebben we ingezet op snelle en zorgvuldige afhandeling van klachten en het benutten van klachten om onze dienstverlening te verbeteren. Dit past binnen ons streven naar een lerende organisatie en transparante verantwoording.
13
We hebben een nieuwe klachtenregeling en werkinstructie vastgesteld, gericht op snel contact met de klager, zorgvuldige afhandeling en aandacht voor leereffecten. Technische aanpassingen in ons zaaksysteem omvatten verplichte reflectie van leidinggevenden op leer- en ontwikkelpunten. Jaarverslagen worden eerst binnen DT/MT besproken om leerpunten te signaleren en vervolgacties te bepalen. Ook hebben we stappen gezet in de implementatie van een realtime klachten-dashboard voor management en bestuur. Zo werken we aan efficiënte klachtafhandeling en benutten we inzichten voor continue verbetering van onze dienstverlening. Voortdurende verhoging van de kwaliteit van de Basis Registratie Personen (BRP), onder andere door adresonderzoek en deelname aan het project Woonfraude.
Medewerkers van Dijk en Waard ontvangen opleidingen op maat om het kennisniveau hoog te houden. Door onze voorbeeldfunctie in adresonderzoek en woonfraude is één kwaliteitsadviseur door het ministerie benoemd als landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA) ambassadeur en daarmee aanspreekpunt voor de regiogemeenten.
Een goede balans tussen voorzieningenniveau en gemeentelijke lasten.
Eind 2023 heeft de raad besloten de gemeentelijke lasten trendmatig te verhogen. In verhouding tot het voorzieningenniveau was geen extra stap nodig.
Een sluitende begroting en een positief oordeel van de toezichthouders.
De begroting over 2024 is in november 2023 door de raad vastgesteld en was sluitend. De provincie heeft geoordeeld dat geen verhoogd toezicht nodig was, dit bleef repressief.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
14
Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn de financiële indicatoren opgenomen. De indicatoren van programma 0 worden niet gepubliceerd op de website waarstaatjegemeente.nl. De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn als tabel ook opgenomen in een aparte bijlage.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
15
Wat heeft het gekost? Taakveld
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Afwijking
LASTEN T0.1
Bestuur
-5.671
-5.504
-5.710
-6.834
-1.124
T0.2
Burgerzaken
-3.426
-3.402
-4.040
-3.957
83
T0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
-3.026
-995
-1.866
-2.166
-301
T0.4
Overhead
-32.319
-35.202
-38.673
-35.281
3.392
T0.5
Treasury
243
-990
260
-590
-849
T0.61
OZB woningen
0
0
0
0
0
T0.64
Belastingen overig
-953
-917
-928
-1.060
-132
T0.8
Overige baten en lasten
-798
-827
927
-734
-1.662
T0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
-1.135
0
0
228
228
-47.083
-47.837
-50.030
-50.395
-366
TOTAAL LASTEN BATEN T0.1
Bestuur
1.218
925
925
1.033
108
T0.2
Burgerzaken
1.218
1.550
2.028
1.962
-66
T0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
3.339
838
2.441
2.942
500
T0.4
Overhead
2.289
3.746
3.746
3.006
-740
T0.5
Treasury
1.466
2.052
1.380
1.412
32
T0.61
OZB woningen
10.030
10.702
10.794
10.821
26
T0.62
OZB niet-woningen
9.549
9.806
10.075
10.138
64
T0.63
Parkeerbelasting
252
254
254
190
-64
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
16
T0.64
Belastingen overig
131
96
96
166
70
T0.7
Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
168.614
172.391
181.884
182.572
688
T0.8
Overige baten en lasten
1.502
49
449
501
51
TOTAAL BATEN
199.608
202.409
214.072
214.742
670
Saldo van baten en lasten
152.525
154.572
164.043
164.347
304
Toevoeging aan reserves
-1.945
-12
-1.035
-897
138
Onttrekking aan reserves
4.857
704
2.745
1.286
-1.459
Totaal mutatie reserves
2.912
692
1.710
389
-1.322
155.436
155.264
165.753
164.736
-1.017
Saldo programma
De toelichting op de afwijkingen is terug te vinden vanaf pagina 132 na het overzicht van baten en lasten
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
17
Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving
a. lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is Belastingen overig Parkeerbelasting OZB niet-woningen OZB woningen b. algemene uitkeringen Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds c. dividend Treasury d. saldo van de financieringsfunctie Treasury e. overige algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting (Vpb) Overige baten en lasten Totaal algemene dekkingsmiddelen
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Actuele begroting 2024
Rekening 2024
Afwijking
-821 252 9.549 10.030 19.009
-821 254 9.806 10.702 19.941
-832 254 10.075 10.794 20.291
-894 190 10.138 10.821 20.255
-62 -64 64 26 -36
168.614 168.614
172.391 172.391
181.884 181.884
182.572 182.572
688 688
561 561
408 408
820 820
820 820
0 0
1.148 1.148
654 654
820 820
2 2
-818 -818
-1.135 705 -430 188.902
0 -777 -777 192.617
0 1.377 1.377 205.191
228 -234 -6 203.643
228 -1.610 -1.383 -1.548
18
Vennootschapsbelasting Overheidsondernemingen zijn vanaf 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (vpb). Overheidsondernemingen die economische activiteiten ontplooien op een markt waarop ook niet-overheidsondernemingen (private ondernemingen) actief zijn, worden op dezelfde wijze aan de heffing van vennootschapsbelasting onderworpen als private ondernemingen. De vennootschapsbelastingplicht is vastgesteld over de grondexploitatie samen met de inkomsten uit verkoop van afvalstromen. In 2024 is de aangifte vpb over 2023 afgerond. Hieruit kwam een negatief resultaat van € 834.322. Dit heeft tot gevolg dat er over 2023 geen vpb betaald hoeft te worden en de voorlopige aanslag van € 244.400 terug ontvangen wordt. Het verlies over 2023 wordt verrekend met het resultaat over 2022. Dit resulteert in een teruggave van betaalde vpb € 212.676 over het jaar 2022. Voor 2024 is een prognose van de vpb-winst opgesteld. De voorlopige aanslag van € 982.699 is daarop gematigd met € 750.000. De baten in 2024 zijn het resultaat van terugontvangen lasten over 2022 en 2023.
Onvoorzien In de najaarsrapportage is de post onvoorzien van €100.000 volledig afgeraamd. In 2024 is hiervan geen gebruik gemaakt.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
19
Overhead Bedragen x € 1.000 Taakveld
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Actuele begroting 2024
Rekening 2024
Afwijking
-32.319
-35.202
-38.673
-35.281
3.392
2.289
3.746
3.746
3.006
-740
-30.030
-31.456
-34.927
-32.275
2.652
LASTEN T0.4 Overhead BATEN T0.4 Overhead Saldo van baten en lasten
Waarvan kosten van overhead worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en dotaties aan voorzieningen ter dekking van groot onderhoud. Waarvan de dekking van overhead plaatsvindt door toerekening aan grondexploitaties, investeringen (negatieve last) en onttrekkingen aan voorzieningen ter dekking van groot onderhoud.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
20
Programma 1 Veiligheid Dijk en Waard wil een fijne en veilige gemeente zijn. Een gemeente waar onveiligheid, zoals (ondermijnende) criminaliteit en overlast, wordt aangepakt. Waar ruimte is om een levendige en bruisende gemeente te kunnen zijn. Wij hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente te vergroten, zowel op het land als op het water. Wij werken nauw samen met de politie, de Veiligheidsregio en tal van maatschappelijke organisaties om alle kernen en wijken veilig te houden. Dagelijks is hierover contact met inwoners en ondernemers.
omgeving, met toekomstperspectief, in goede (mentale) gezondheid, waar iedere inwoner zichzelf gezien en gehoord, vrij en veilig voelt. Dijk en Waard is een in alle opzichten betrouwbare, integere en veilige gemeente.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Wij omarmen een bruisende en levendige gemeente en beperken overlast zoveel als kan en nodig binnen dat perspectief. 2. Dijk en Waard wordt ervaren als een fijne en veilige gemeente. 3. Wij bestrijden ondermijning, fraude en misbruik.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Een goede samenhang tussen welvaart, welzijn en welbevinden draagt bij aan een gelukkige Dijk en Waarder: gelukkig in een stabiele
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
4. Dijk en Waard is goed geëquipeerd als het gaat om het voorkomen van cyberaanvallen en datalekken.
21
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Een bruisende en levendige gemeente en beperking van overlast zoveel als kan en nodig binnen dat perspectief: a. Uitbreiding van de formatie van het boa-team. b. Versteviging van de samenwerking tussen gemeente, jongerenwerk en politie.
Status
Toelichting a. De uitbreiding van de formatie is ingevuld. b. Er zijn overleggen en netwerkbijeenkomsten geweest. Een gemeentelijk casusoverleg is een wens voor in de toekomst. In 2025 wordt onderzocht hoe deze overleggen vormgegeven zouden moeten worden. c. De locatieprofielen zijn door de gemeenteraad vastgesteld.
c. Opstellen van locatieprofielen voor de evenemententerreinen. d. Uitvoering van het alcoholpreventiebeleid.
Dijk en Waard als een fijne en veilige gemeente: a. Ondersteuning van de aanpak van woninginbraken door in te zetten op inbraakpreventie. b. Opstellen van antidiscriminatiebeleid. c. Opstellen van plan van aanpak voor het weerbaar maken van jeugd.
d. Er is een hernieuwde opdracht verstrekt aan veiligheids- en leefbaarheidsexpert MB-all voor het mystery guest onderzoek. De horecavergunningen worden door de boa’s gecontroleerd. a. Het aantal inbraken is aanzienlijk verminderd. De tekstkar met waarschuwingen voor inbraak wordt ingezet indien nodig (hotspots). Aan het begin van de donkere dagen (medio oktober) zijn er door de gemeente communicatie-activiteiten uitgevoerd omtrent inbraakpreventie. b. Beleidsontwikkeling is als project in gang gezet. Hiervoor is er een projectleider aangetrokken. c. Op 4 juni 2024 heeft een eerste netwerkbijeenkomst Weerbare Jeugd plaatsgevonden. Deze bijeenkomsten worden structureel ingepland. Sinds juli 2024 vindt iedere zes weken een Bestuurlijk Overleg Weerbare Jeugd plaats. In december 2024 is het Uitvoeringsplan Weerbare Jeugd: Samen voor Sterke Jeugd vastgesteld door het college.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
22
Op 16 januari 2025 vond de Startconferentie Weerbare Jeugd: Samen voor Sterke Jeugd plaats. Bestrijding van ondermijning, fraude en misbruik: a. Uitbreiden van de inzet van het instrument Bibob door middel van werving van een extra medewerker. b. Wegnemen van gelegenheidsstructuren rond ondermijnende criminaliteit. Hiertoe wordt een plan van aanpak opgesteld. c. Bewustwording over ondermijning vergroten onder inwoners, raad, college en ambtelijke organisatie.
a. Begin 2024 is een medewerker als adviseur Bibob aangenomen en per 1 april 2024 gestart. In het laatste kwartaal van 2024 is het Bibob-instrument uitgebreid met het opnemen van de omgevingsvergunningen boven de 500.000 euro in het beleid. b. De inzet van deze activiteit focust op het bedrijventerrein De Zandhorst in Heerhugowaard en het samenbrengen van de partijen erin. Een memo voor het ophalen van een bestuurlijke opdracht is in voorbereiding. c. Er is een bestuurlijke weerbaarheidsscan onder college en de raad uitgevoerd. De uitkomsten hiervan zijn gepresenteerd. Er heeft op 4 december 2024 een informatieavond plaatsgevonden over ondermijning in Dijk en Waard voor de raad. Tijdens de Week van de veiligheid zijn er 230 drugsemmers uitgedeeld op bedrijventerrein De Zandhorst II om men bewuster te maken van signalen van drugsproductie-locaties.
Goed geëquipeerd ten aanzien van het voorkomen van cyberaanvallen en datalekken: a. Vergroting van de digitale veiligheid met de implementatie van de nieuwe gemeentelijke infrastructuur. b. Vergroting van de bewustwording over dataveiligheid en gegevensbescherming bij inwoners, raad, college en ambtelijke organisatie.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
a. De nieuwe IT-infrastructuur is opgeleverd en in beheer genomen. De implementatie en adoptie van regie- en beheerprocessen is grotendeels afgerond. De laatste afrondende werkzaamheden vinden dit jaar (2025) plaats. b. De mogelijkheden om de interne bewustwording te vergroten zijn door aanpassingen in de leeromgeving en het onboardingproces (te) beperkt. Er zijn aanpassingen nodig in
23
2025. Het eerste gesprek over het onboardingproces is ingepland.
Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn als tabel ook opgenomen in een aparte bijlage. Veiligheidsgevoel
7,7 7,6 7,5 7,4 7,3 7,2 7,1 7 6,9 6,8 2015
2017
2019
2021
2023
2024
% dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt
Rapportcijfer veiligheid in de buurt 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 2015
2017
2019
2021
2023
2024
Noot: Deze indicatoren komen uit een tweejaarlijks onderzoek. Dit onderzoek wordt in het laatste half jaar van 2025 uitgevoerd. De resultaten worden verwacht vanaf april 2026.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
24
BBV Indicatoren Winkeldiefstallen
2020
2021
Dijk en Waard
2022
2023
2 1,5 1 0,5 0
2024
2020
gemeentegrootte 50.000-100.000
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
2
1
0,5 0 Dijk en Waard
2022
2023
2024
gemeentegrootte 50.000-100.000
5 4 3 2 1
0 2020
2021 Dijk en Waard
2022
2023
2024
gemeentegrootte 50.000-100.000
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
1,5
2021
2022
Het aantal winkeldiefstallen per 1000 inwoners
Diefstallen Diefstallenuit uitwoning woning 2,5
2020
2021
Dijk en Waard
Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen komen met met het het Openbaar Openbaar Ministerie. Ministerie.
Geweldsmisdrijven
2,5
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
AAantal per 10.000 jongeren
Verwijzingen Halt 160 140 120 100 80 60 40 20 0
2023
2024
10 8
6 4 2 0 2020
gemeentegrootte 50.000-100.000
Het aantal diefstallen uit woningen per 1000 inwoners
2021
Dijk en Waard
2022
2023
2024
gemeentegrootte 50.000-100.000
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven
Noot: Verwijzing Halt: over 2022 geen cijfers in CBS dashboard Overige indicatoren 2023 en 2024 voorlopige cijfers
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
25
Wat heeft het gekost? Taakveld
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Afwijking
LASTEN T1.1
Crisisbeheersing en brandweer
-5.176
-5.755
-5.797
-5.816
-19
T1.2
Openbare orde en veiligheid
-3.529
-3.799
-3.965
-3.997
-32
-8.705
-9.554
-9.761
-9.813
-51
TOTAAL LASTEN BATEN T1.1
Crisisbeheersing en brandweer
0
0
0
7
7
T1.2
Openbare orde en veiligheid
74
52
52
76
25
74
52
52
83
31
-8.631
-9.502
-9.710
-9.729
-20
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
-8.631
-9.502
-9.710
-9.729
-20
TOTAAL BATEN Saldo van baten en lasten
Totaal mutatie reserves Saldo programma
De toelichting op de afwijkingen is terug te vinden vanaf pagina 132 na het overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
26
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Bereikbaarheid, goed openbaar vervoer nabij, verkeersveiligheid en goed onderhouden wegen dragen bij aan fijn wonen en leven. Het zijn daarom belangrijke voorwaarden voor de sprong vooruit die we in Dijk en Waard willen maken. Het principe van ‘duurzaam veilig’, zoals verwerkt in het Omgevingsprogramma Mobiliteit, vormt daarbij het uitgangspunt. Meer aandacht voor gezondheid en een duurzame toekomst betekent dat we inzetten op actieve en duurzame mobiliteit zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch vervoer.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen We investeren in de veiligheid van alle verkeersdeelnemers en houden daarbij rekening met actuele ontwikkelingen zoals snellere fietsen. Bij (toekomstige) herinrichtingen onderzoeken we de mogelijkheden voor werk met werk maken om Dijk en Waard veiliger te maken, bijvoorbeeld bij rotondes en kruisingen. Met het (nog vast te stellen) nieuwe Integraal Parkeerbeleid, krijgt de gemeente een belangrijk instrument in handen
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
voor zowel gebiedsontwikkeling als de bestaande woonomgeving. Een goede bereikbaarheid van bedrijven en andere belangrijke economische locaties is essentieel. Daarvoor is de verbetering van de ontsluiting van Dijk en Waard, waaronder de N242, noodzakelijk. Hierbij werken we samen met de provincie, regiogemeenten en ProRail.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Dijk en Waard heeft een goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van doorfietsroutes, spoor en weginfrastructuur. 2. We geven prioriteit aan actieve en gezonde mobiliteit, zoals fietsen, wandelen en elektrisch vervoer, voor een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving. 3. De inwoners van Dijk en Waard ervaren de verkeerssituatie in hun woonomgeving als veilig. 4. We werken aan de verbetering van de verkeersveiligheid. De landelijke doelstelling zet in op 0 verkeersdoden in 2050.
27
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van doorfietsroutes, spoor en weginfrastructuur: a. Inzet op een provinciaal uitvoeringsprogramma waarin wij deelnemen, na afronding van het onderzoek N242 (genaamd Multimodaal en Adaptief Programma N242). b. Ontwikkeling van een modern OV-knooppunt Dijk en Waard in samenwerking met ProRail, NS en provincie. c. Start aanleg spoortunnel Zuidtangent. d. Verder werken aan een fijnmazig OV-net met de Hugohopper in relatie tot de uitbreiding van Dijk en Waard. Concreet is de ambitie om één nieuwe lijn te introduceren in Sint Pancras. Hiervoor wordt gezocht naar circa veertig vrijwilligers.
Status
Toelichting a. Samen met het Rijk, de provincie en de regio wordt gewerkt aan afspraken over het project multimodale Ring Alkmaar/N242. b. Voor de uitwerking van een modern OV-knooppunt Dijk en Waard is in oktober 2024 een intentieovereenkomst gesloten met NS, ProRail en provincie. Parallel wordt met de provincie gewerkt aan een aanvraag voor een bijdrage uit het provinciale Investeringskader Versnelling Woningbouw en agendering in het rijks-MIRT. Ook is een regionaal mobiliteitsfonds in oprichting en wordt een gemeentelijke subsidieaanvraag in het kader van de aangekondigde regelingen van de Woontop 2024 voorbereid. c. De aanleg van de spoortunnel is gestart. d. De Hugohopper heeft een nieuwe lijn naar Sint Pancras opgestart
Actieve en gezonde mobiliteit voor een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving: a. Planvorming en aanleg van regionale doorfietsroutes. Voor 2024 staat de doorfietsroute op Beveland (over de W.M. Dudokweg en de J.J.P. Oudweg) in de planning.
a. Doorfietsroute op Beveland is aangelegd. b. Als onderdeel van het Regionaal Mobiliteitsprogramma is een pilot gestart voor het opstellen van een Mobiliteitsprogramma van Eisen voor de ontwikkelgebieden Langedijk-West en Oostrand. Ook zijn afspraken met de provincie gemaakt over een onderzoek naar een Streek hub bij de Oostrand/N242.
b. Implementatie van maatregelen uit het Regionale Mobiliteitsprogramma (Klimaatakkoord/duurzame mobiliteit). Op lokaal niveau zijn dat in 2024 met name maatregelen uit het lokale uitvoeringsprogramma CO2 neutraal, zie hiervoor Document
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
28
DijkenWaard - Samenvatting Uitvoeringsprogramma 2023 - 2026 Dijk en Waard CO2-neutraal iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl). Bijvoorbeeld het verder uitrollen van laadinfrastructuur en verdere verbetering van ons wandel- en fietsnetwerk. Verkeersveilige woonomgeving: a. Uitvoering van onderhoud op het vastgestelde kwaliteitsniveau voor wegen. b. Bij herinrichtingen/wijkreconstructies worden wegen toekomstgericht ingericht en ontwikkeld met oog voor alle gebruikers.
Verbetering verkeersveiligheid: a. Start met de implementatie van maatregelen uit het Regionaal Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid, dat in 2023 is afgerond.
a. Er is aan diverse wegen en weggedeelten (groot) onderhoud uitgevoerd. Deze werkzaamheden kwamen voort uit de inspectieresultaten en/of vanuit de cyclusplanning om aan het vastgestelde kwaliteitsniveau te voldoen. b. Bij herinrichtingen wordt de weg ingericht volgens de richtlijnen van kennispartner CROW, zie bijvoorbeeld de Molenwijk Zuid. a. Het Programma Doortrappen is opgestart en er is meer ingezet op gedrag door middel van campagne. Daarbij is er intensiever contact met de politie over de handhaving en hoe we elkaar kunnen ondersteunen.
b. Veiligere inrichting van rotondes en kruisingen waar nodig. (samenhang met verkeersveilige woonomgeving punt b)
b. De gemeente doet mee aan een landelijk onderzoek van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) over veiligheid op rotondes;
c. Uitvoering Verkeersplan Sint Pancras. Via collegeberichten wordt de raad op de hoogte gehouden van de stand van zaken.
c. Een aantal maatregelen zijn uitgevoerd of worden ingepland.
Uitvoeren van het Omgevingsprogramma Mobiliteit. Er wordt eerst een netwerkanalyse uitgevoerd op basis van toekomstige verkeersknelpunten die hierbij in beeld komen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Er is een start gemaakt met de netwerkanalyse
29
Voorbereiding van de implementatie van maatregelen vanuit het nog vast te stellen Parkeerbeleid. Op basis van de beleidskeuzes worden, daar waar nodig, voorstellen voor financiële dekking aan de raad voorgelegd.
Het Parkeerbeleid is in 2024 vastgesteld. Ook zijn in 2024 de benodigde verordeningen en aanwijsbesluiten vastgesteld. Vanaf 2025 wordt het Parkeerbeleid uitgevoerd.
Beleidsindicatoren Onderstaande indicator vertelt transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. Voor dit programma zijn geen verplichte BBV beleidsindicatoren.
Noot: Over 2024 zijn nog geen cijfers beschikbaar.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
30
Wat heeft het gekost? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Afwijking
-17.047
-17.816
-19.270
-19.442
-172
LASTEN T2.1
Verkeer en vervoer
T2.2
Parkeren
-341
-185
-418
-346
72
T2.3
Recreatieve havens
-79
-85
-88
-102
-14
T2.4
Economische havens en waterwegen
-843
-768
-747
-695
52
-18.310
-18.853
-20.523
-20.585
-62
2.423
1.592
2.003
2.397
393
TOTAAL LASTEN BATEN T2.1
Verkeer en vervoer
T2.2
Parkeren
31
14
14
18
5
T2.3
Recreatieve havens
81
64
64
71
7
T2.4
Economische havens en waterwegen
31
0
0
0
0
2.567
1.670
2.081
2.486
406
Saldo van baten en lasten
-15.744
-17.183
-18.442
-18.098
344
Toevoeging aan reserves
-3.545
-3.724
-3.894
-3.894
0
Onttrekking aan reserves
3.795
3.478
3.790
3.969
179
Totaal mutatie reserves
250
-246
-104
75
179
-15.494
-17.429
-18.547
-18.023
523
TOTAAL BATEN
Saldo programma
De toelichting op de afwijkingen is terug te vinden vanaf pagina 132 na het overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
31
Programma 3 Economie Gemeente Dijk en Waard is zichtbaar trots op haar doeners en makers. Dijk en Waard heeft een sterke economische positie in de regio met ruim 33.000 banen. Onze ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en een inkomen voor hun personeel. en betekenen daarnaast nog zoveel meer voor de gemeente. Ze bouwen letterlijk en figuurlijk mee aan Dijk en Waard. Zonder opscheppen en overdrijven. Voor een gezonde groei willen we de werkgelegenheid in onze regio nog meer laten groeien. Wij gaan voor een veerkrachtige, toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economische ontwikkeling die bijdraagt aan de brede welvaart voor de inwoners van Dijk en Waard. In Dijk en Waard is er volop ruimte voor recreatie. Zo vormt het Oosterdelgebied het groene (natuur) en blauwe (water) hart van Dijk en Waard en zijn we volop in beweging om van het nieuwe Kanaalpark een prachtige plek te maken. In Dijk en Waard kun je al wandelend, fietsend, varend en sportend genieten van natuur en het mooie cultuurlandschap. We zijn continu op zoek naar de balans tussen wonen, rust, vertier, veiligheid en recreatief gebruik van de natuur en het water.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Samen met ondernemers onderzoeken we hoe we de economische structuur en het vestigingsklimaat van Dijk en Waard kunnen versterken. We kiezen daarbij voor een duurzaam economisch perspectief. We stimuleren ondernemers om bij te dragen aan onze uitgangspunten van een veerkrachtige, toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economische ontwikkeling. We verbeteren de dienstverlening aan de
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
ondernemers. De gemeente neemt de regie om op lokaal niveau de behoeften van het bedrijfsleven en de mogelijkheden vanuit het onderwijs bij elkaar te brengen (triple helix -model). De triple helix is een model voor innovatie in de kenniseconomie. De essentie van het model is de samenwerking tussen drie partijen: onderwijs, overheid en bedrijfsleven. In een samenwerking nemen partijen kwaliteiten van elkaar over. Deze dynamiek draagt bij aan nieuwe manieren van bedrijfsen beleidsvoering en zorgt voor grotere innovativiteit. Dijk en Waard is mede afhankelijk van het landelijk en provinciaal beleid voor ontwikkelingen in het landelijk gebied. Waar het kan biedt de gemeente ruimte voor agrarische ondernemers om op de benodigde transitie van het landelijk gebied in te spelen. Dit kan door bijvoorbeeld constructief mee te werken aan ruimtelijke plannen en ruimte te bieden aan nevenactiviteiten.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Dijk en Waard heeft een duurzaam en aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat. 2. In Dijk en Waard zijn onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente goed op elkaar aangesloten (triple helix model). 3. Dijk en Waard biedt veel mogelijkheden voor inwoners en bezoekers om te recreëren op het gebied van natuur, water en groen. 4. Onze winkelcentra zijn veilig, toegankelijk, plezierig en aantrekkelijk voor winkelend publiek.
32
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Een duurzaam en ondernemersklimaat:
Status aantrekkelijk
vestigings-
en
a. Verder uitvoering geven aan de Retailvisie en Visie Werklocaties na harmonisatie en actualisatie van het beleid. b. Blijven optrekken met de regio met het oog op economische ontwikkeling en versterking van onze positie in Noord-Holland Noord, in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) en het Ontwikkelingsbedrijf NHN.
Toelichting a. Er is onder andere een start gemaakt met een onderzoek naar intensivering van de bedrijventerreinen en een onderzoek naar de haalbaarheid van een ondernemersfonds. b. Versterking van onze positie in Noord-Holland Noord door deelname aan het Kernteam Regio Deal NHN namens regio Alkmaar.
c. Besluitvorming over de Economische Agenda NHN en over voortzetting van de samenwerkingsovereenkomst Ontwikkelingsbedrijf NHN.
c. De economische Agenda NHN is vastgesteld en de dienstverleningsovereenkomst met het Ontwikkelingsbedrijf NHN is verlengd tot en met 2031.
Goede aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente (samenwerking via het triple helix model):
a. De inventarisatie is afgerond, en de gemeentelijke rol bestaat vooralsnog uit faciliteren van de triple helix samenwerking. Belangrijk onderdeel hiervan is de campusvorming NHN waar ook ondernemers uit Dijk en Waard bij betrokken zijn. Daarbij werkt Ondernemend Dijk en Waard met een werkgroep Arbeidsmarkt en Onderwijs waar de gemeente ook deel van uitmaakt.
a. Via de Uitvoeringsagenda Onderwijs & Arbeidsmarkt regio Alkmaar kan onze gemeentelijke rol als verbinder tussen onderwijs en bedrijfsleven opgepakt worden. Op basis van een inventarisatie krijgen we inzicht in de kansen die er liggen. Zie ook Programma 6 Sociaal Domein.
b. b. Conform besluitvorming in 2023 uitvoering geven aan de Human Capital Agenda NHN.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
De drie actielijnen uit de Human Capital Agenda NHN zijn: 1) Aantrekken en behouden talent in de regio.
33
2) Blijven doorvoeren van innovaties in het onderwijs en de beroepspraktijk. 3) Professionaliseren HR-beleid communicatie gericht op het mkb.
en
arbeidsmarkt-
Voor de uitvoering van deze actielijnen zijn met name onderwijs en bedrijfsleven aan zet. De gemeente faciliteert daar waar dat kan. Daarbij is een Regio Deal-aanvraag in voorbereiding namens de triple helix partners Mogelijkheden voor inwoners en bezoekers om te recreëren: a. Afronding van het onderzoek lokale en regionale promotie in 2024. b. Stimulering van (nieuwe) mogelijkheden om te recreëren, zoals Dijk en Waard ontwikkelt met water en de Visie Kanaalpark. Zie ook Programma 5 Sport, Cultuur, Recreatie en Openbare Ruimte. c. Intensieve samenwerking in de regio door middel van de uitvoering van het jaarlijks actieplan Toeristische Visie Parel aan Zee Regio Alkmaar. Dit programma loopt tot en met 2024. In 2024 wordt een nieuwe regionale visie voor 2025 en verder aan de raad aangeboden.
a. In de Visie Toerisme en Recreatie Regio Alkmaar 20252035 is afgesproken dat we de regionale marketing gezamenlijk vormgeven. Medio 2025 komt er een voorstel voor de organisatie van zowel de regionale als lokale marketing. b. Masterplan Openbare Ruimte Kanaalpark afgerond. Een vestiging Thom van Straten Sport en de nieuwe accommodatie van roeivereniging Ossa is operationeel. Gehouden evenementen: Drijf-In Bios, fotoroute, Waterdag. Het project Dijk en Waard ontwikkelt met water, als verbreding van Langedijk ontwikkelt met water, is nog niet opgestart vanwege tekort benodigde personele middelen. Zie verder Toerisme en Erfgoed, b. c. De Visie Toerisme en Recreatie Regio Alkmaar 20252035 is vastgesteld in 2024.
Veilige, toegankelijke, plezierige en aantrekkelijke winkelcentra voor winkelend publiek:
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
In verschillende projecten worden onderdelen uit de Retailvisie meegenomen, bijvoorbeeld in Centrumwaard. De eigenaar van
34
a. Uitvoering van de Retailvisie.
winkelcentrum BroekerVeiling heeft vergunning voor de beoogde uitbreiding.
Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn als tabel ook opgenomen in een aparte bijlage.
Noot: Over 2024 zijn nog geen cijfers beschikbaar.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
35
Wat heeft het gekost? Taakveld
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Afwijking
LASTEN T3.1
Economische ontwikkeling
-1.038
-1.430
-1.327
-1.060
266
T3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-2.307
-1.992
-1.992
-2.493
-501
T3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-76
-72
-72
-65
8
T3.4
Economische promotie
-313
-456
-418
-346
72
-3.733
-3.950
-3.809
-3.965
-155
0
0
0
33
33
1.635
1.975
1.975
2.656
681
TOTAAL LASTEN BATEN T3.1
Economische ontwikkeling
T3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
T3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
77
80
80
77
-3
T3.4
Economische promotie
107
158
158
97
-61
TOTAAL BATEN
1.819
2.213
2.213
2.864
651
Saldo van baten en lasten
-1.914
-1.737
-1.596
-1.101
495
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
37
104
50
73
23
Totaal mutatie reserves
37
104
50
73
23
-1.878
-1.633
-1.546
-1.028
519
Saldo programma
De toelichting op de afwijkingen is terug te vinden vanaf pagina 132 na het overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
36
Programma 4 Onderwijs In Dijk en Waard krijgen kinderen en jongeren alle kansen om zich optimaal te ontwikkelen en hun talenten te ontplooien, ongeacht hun achtergrond of beperking. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het Expertisecentrum Passend Onderwijs in Heerhugowaard, dat in 2023 werd geopend, waarin onderwijs en zorg worden gecombineerd. Dijk en Waard is de eerste gemeente in Nederland die zo’n centrum heeft geopend. Het is belangrijk dat kinderen via school in contact komen met sport, cultuur en muziek. Ook kwetsbare kinderen kunnen lid worden van een sport- of cultuurvereniging of deelnemen aan andere naschoolse activiteiten voor zinvolle vrijetijdsbesteding. De leerweg van scholieren sluit aan op hun wensen en mogelijkheden en biedt hun de kans het beste uit zichzelf te halen. Zij slagen erin een goede positie te verwerven op de arbeidsmarkt en economisch zelfstandig te worden. Samen met onze strategische partners bouwen we aan goede verbindingen tussen onderwijs en zorg, om eventuele problemen bij jongeren zo vroeg mogelijk te voorkomen. Als vanzelfsprekend pakt ook het onderwijs haar rol in het benutten van al haar mogelijkheden om leerlingen een gelijke kans te geven in de vertrouwde veilige omgeving van de school. Dijk en Waard kent veel middelbaar beroepsonderwijs. Hetzelfde geldt voor omliggende gemeenten en in Alkmaar is Hogeschool InHolland gevestigd.
Een goede samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en gemeente is belangrijk. Daarom hebben we als gemeente een actieve rol in de zogenoemde triple helix (zie Programma 3 Economie).
de sociale basis. Goede onderwijshuisvesting is een voorwaarde voor goed onderwijs.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen In Dijk en Waard heeft ieder kind toegang tot het onderwijs en wordt ieder kind uitgedaagd het beste uit zichzelf te halen. Daarom zetten we in op een gezonde en veilige leefomgeving met voldoende goede voorzieningen (zoals schoolgebouwen) voor jong en oud. Inwoners dragen naar eigen kunnen bij aan de maatschappij en zijn er voor elkaar. Dijk en Waard is een vitale samenleving, waarin de inwoners zo lang mogelijk op eigen kracht en met behulp van hun netwerk problemen kunnen oplossen. Gemeente Dijk en Waard werkt aan de missie: Een sterke, gezonde en vitale samenleving waarmee we de zorg op termijn effectief en betaalbaar houden voor iedereen. Welke doelstellingen dragen daaraan bij? Met het Integraal Beleidskader Sociaal Domein dragen we bij aan: 1. Een sterke sociale basis (route1): - versterking van de eigen kracht van inwoners en hun sociale netwerk; - versterking van de samenkracht van organisaties en gemeenschappen. 2. Passende ondersteuning dicht bij de inwoners (route 2): - vroegtijdige signalering en preventieve oplossingen van vragen door het lokale team en partners samen met inwoners; - integrale benadering en oplossingen op maat van hulpvragen door het lokale team en partners samen met inwoners.