Gedeelde presentatie raad 8 april Van Dam stijging jeugdzorgkosten..pptx

Agenda beeldvorming commissie ▪ Landelijke Hervormingsagenda Jeugd voortgang besproken commissie Sociaal Domein 22 januari jl. ▪ Onderzoek Van Dam Datapartners ▪ Lokale aanpak hervorming jeugd ▪ Relatie met realistisch begroten

8 april 2025

Hervormingsagenda Motie Zet de jeugd centraal (12 november 2024) • Informeren onderzoekresultaat Van Dam • Hervormingsagenda ontwikkelmaatregelen • Stevig Lokaal Team en reikwijdte

Commissie Sociaal Domein 22 januari 2025

Proces Hervormingsagenda

Onderzoek Van Dam

Analyse jeugdzorg kostenstijging Dijk en Waard Beeldvormende avond met de raad 8 april 2025 Marloes Janssen Thom Veeger

Aanpak Onderzoeksvragen Met dit onderzoek trachten we de volgende onderzoeksvragen te beantwoorden: • Hoe is de jeugdzorgkostenstijging in Dijk en Waard opgebouwd? • Waarom stijgen de kosten van jeugdzorg in Dijk en Waard? o In hoeverre spelen maatschappelijke veranderingen en sociaal demografische factoren hierbij een rol? o In hoeverre spelen jeugdstelsel factoren hierbij een rol? • Welke maatregelen kan Dijk en Waard nemen om deze kostenstijging te beheersen?

Aanpak Activiteiten

• Data-analyse • Deskresearch • Interviews en focusgroepen

Inzicht in groeifactoren Kostendrijvers

Kosten =

Aantal declaraties (Q) x Kosten per declaratie (P’) x Prijsstijging (indexatie)

Inzicht in groeifactoren Hark

Aantal declaraties (Q) Totale jeugdzorgkosten Kosten per declaratie (P’) en indexatie

Aantal cliënten

Aantal declaraties per cliënt Zorgzwaarte

Aantal toewijzingen per cliënt

Aantal maanden gedeclareerd (loopduur traject)

Inzicht in groeifactoren Aandachtspunten in de data

• Fusie tussen Heerhugowaard en Langedijk • Nieuw inkoopmodel en productenboek • Systeemswitch • Data 2024 nog niet compleet • Voorspelling op basis van correcties

Startfoto jeugdzorgkostenstijging Cijfers

Totale jeugdzorgkosten Verschil t.o.v. vorig jaar Onzekerheidsmarge

2021 € 31.830.000

2022 € 33.357.000

2023 € 37.144.000

2024 voorspelling € 44.100.000

2021 t/m 2024

+4,8%

+11,4%

+18,7%

+38,6%

3%

Startfoto jeugdzorgkostenstijging Cijfers

2022 € 33.357.000

2023 € 37.144.000

2024 voorspelling € 44.100.000

2021 t/m 2024

Verschil t.o.v. vorig jaar

+4,8%

+11,4%

+18,7%

+38,6%

Aantal declaraties (Q) Gemiddelde waarde per declaratie (P') Gemiddelde prijsindexatie

+0,6% 0,3%

+8,4% -3,4%

-0,1% +11,4%

+8,9% +7,9%

+4,7%

+6,4%

+8,3%

+20,5%

Totale jeugdzorgkosten

2021 € 31.830.000

Startfoto jeugdzorgkostenstijging Van 2021 naar 2024 Aantal cliënten 2.871 (- 4,6%) Aantal declaraties (Q) 33.603 (+ 8,9%)

Totale jeugdzorgkosten € 44.100.000 (+ 38,6%)

Kosten per declaratie (P') € 1.227 (+ 7,9%) Indexatie (+ 20,5%)

Aantal toewijzingen per cliënt 2,21 (+ 8%)

Aantal declaraties per cliënt 11,70 (+ 14%)

Zorgzwaarte

Aantal maanden gedeclareerd (loopduur)

Startfoto jeugdzorgkostenstijging Van 2022 naar 2023 Aantal cliënten 3.041 (- 1,06%) Aantal declaraties (Q) 33.653 (+ 8,4%)

Totale jeugdzorgkosten € 37.144.000 (+ 11,4%)

Kosten per declaratie (P') € 1.118 (- 11,9%) Indexatie (+ 6,4%)

Aantal declaraties per cliënt 11,07 (+ 7,2%)

Zorgzwaarte

Aantal toewijzingen per cliënt 2,18 (+ 8,9%) Aantal maanden gedeclareerd (loopduur)

Startfoto jeugdzorgkostenstijging Van 2023 naar 2024 Aantal cliënten 2.871 (- 4,6%) Aantal declaraties (Q) 33.603 (- 0,1%)

Totale jeugdzorgkosten € 44.100.000 (+ 18,7%)

Kosten per declaratie (P') € 1.227 (+ 11,4%) Indexatie (+ 8,3%)

Aantal toewijzingen per cliënt 2,21 (+ 1,3%)

Aantal declaraties per cliënt 11,70 (+ 5,8%) Aantal maanden gedeclareerd (loopduur) Zorgzwaarte

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Sociale en demografische factoren • Veranderende maatschappij, medicalisering en maakbaarheid • Vermoeden van aantrekkingskracht als gemeente door goede voorzieningen • Hoog aantal jeugdigen • Scheidingsproblematiek • Eenoudergezinnen • Jeugdigen met migratieachtergrond • Sociaaleconomische status • Opleidingsniveau ouders • Schuldenproblematiek • Eenzaamheid onder jongeren

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Sociale en demografische factoren • Veranderende maatschappij, medicalisering en maakbaarheid • Vermoeden van aantrekkingskracht als gemeente door goede voorzieningen • Hoog aantal jeugdigen • Scheidingsproblematiek • Eenoudergezinnen • Jeugdigen met migratieachtergrond • Sociaaleconomische status • Opleidingsniveau ouders • Schuldenproblematiek • Eenzaamheid onder jongeren

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Sociale en demografische factoren Percentage jeugdigen (onder 20 jaar) 23,5%

23,2%

22,0%

21,8%

21,2%

21,1%

2022

2023

Dijk en Waard Gemiddelde 5 gemeenten Nederland

22,8% 21,5%

Gemiddelde uitgaven jeugdhulp per jeugdige

€ 1.657,26

€ 1.165,52

€ 1.860,88 € 1.340,15

20,8%

2024 2022

2023

Dijk en Waard

Gem 5 gemeenten

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Sociale en demografische factoren • Veranderende maatschappij, medicalisering en maakbaarheid • Vermoeden van aantrekkingskracht als gemeente door goede voorzieningen • Hoog aantal jeugdigen • Scheidingsproblematiek • Eenoudergezinnen • Jeugdigen met migratieachtergrond • Sociaaleconomische status • Opleidingsniveau ouders • Schuldenproblematiek • Eenzaamheid onder jongeren

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren • Preventie en voorliggend veld • Toegang • Doorstroom en uitstroom • Inkoop en sturingsmogelijkheden zorgaanbieders • Randvoorwaarden organisatie

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren • Preventie en voorliggend veld • Toegang • Doorstroom en uitstroom • Inkoop en sturingsmogelijkheden zorgaanbieders • Randvoorwaarden organisatie

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren • Preventie en voorliggend veld • Toegang • Doorstroom en uitstroom • Inkoop en sturingsmogelijkheden zorgaanbieders • Randvoorwaarden organisatie

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren Miljoenen

Totale kosten per verwijzer €16 €14 €12 €10 €8 €6 €4 €2 €-

13,8 12,3 11,0

9,410,08,8

7,4

8,7

8,7

7,0 2,2 2,3 2,0 0,0

2022

2023

2024

0,9 1,3 1,0

0,8 0,8 0,6

0,2 0,1 0,1

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren Aantal cliënten per verwijzer 1816 1703 1512

930925918

325359 226

247249223

2022

225272287

2023

2024

78 97 79

32 35 22

10 1

2

2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren • Preventie en voorliggend veld • Toegang • Doorstroom en uitstroom • Inkoop en sturingsmogelijkheden zorgaanbieders • Randvoorwaarden organisatie

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren • Preventie en voorliggend veld • Toegang • Doorstroom en uitstroom • Inkoop en sturingsmogelijkheden zorgaanbieders • Randvoorwaarden organisatie

Indicatoren jeugdzorgkostenstijging Jeugdstelsel factoren Trend intensiteit producten binnen Jeugdhulp ambulant (toewijzingen) 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

1149 887 803

758

382

314

2023

2024

Licht

Midden

Zwaar

Aanbevelingen beheersmaatregelen Overzicht Maatregel 1

Besparingspotentieel eerste jaar

Jaarlijks besparingspotentieel na stabilisatie € 225.000 – € 390.000 € 424.000 – € 506.000

3 4 5

Versterken van wijkgericht werken en versterken van het Krachtteam en het Expertteam als toegangspoort Betrekken van JG-coaches bij huisartsenpraktijken en samenwerking en sturing bij huisartsen Kritisch kijken naar preventief aanbod en subsidiebeleid Inzetten van GGZ-professionals in het voorliggend veld Afbakening reikwijdte toegang Jeugdzorg

6 7

Versterken inzicht kosten professionals uitvoering Inzetten capaciteit Expertteam voor regievoeren

8 9

Afbakening reikwijdte trajectduur Jeugdzorg Versterken samenwerking GI door aanstelling GI-coördinator

10

Vergroten inzicht in kosten voor ouders

11

Verbeteren productenboek en evalueren inkoopmodel

Indirect

12

Versterken van toezicht en handhaving

Indirect

13

Investeren in datagestuurd contractmanagement

Indirect

2

€ 177.000 – € 642.000 Indirect Indirect Onvoldoende onderzoek om aanname te doen Indirect Onvoldoende onderzoek om aanname te doen € 360.000 Onvoldoende onderzoek om aanname te doen Indirect

€ 326.000 – € 1.001.631

€ 360.000

Aanbevelingen beheersmaatregelen Methode • Om het besparingspotentieel te berekenen, stellen we KPI’s op met aannames op basis van eerdere onderzoeken. • We gaan uit van 3 knoppen waar aan gedraaid kan worden: →Instroom (I) →Duur (D) →Prijs (P)

• Voorspelling op basis van trends die op basis van productcategorieniveau wordt doorgetrokken

Aanbevelingen beheersmaatregelen Waar doen we aannames over? Waar hebben de KPI’s effect op? Instroom: ΔI

Wat verandert er?

Doorlooptijd: ΔD

Hoogte declaratie: ΔP

Aanbevelingen beheersmaatregelen Versterken van wijkgericht werken en versterken van het Krachtteam en het Expertteam als toegangspoort Wat weten we uit eerder onderzoek over het effect?

Beter in staat tot normalisering en gespreksvoering

Minder verwijzingen vanuit gemeentelijke toegangsketen

Instroom: ΔI

Deel lichte jeugdhulp wordt opgepakt in voorliggend veld

Minder verwijzingen vanuit gemeentelijke toegangsketen

Instroom: ΔI

Versterken wijkgericht werken en vakmanschap toegang

Aanbevelingen beheersmaatregelen Versterken van wijkgericht werken en versterken van het Krachtteam en het Expertteam als toegangspoort Wat gebeurt er als we de volgende KPI opstellen? • 5% - 10% minder instroom vanuit de gemeentelijke toegangsketen naar Jeugdhulp ambulant, Dagbehandeling en (2015) ZV: wijk- of buurtteam. • 5% minder instroom vanuit de gemeentelijke toegangsketen naar overige productcategorieën (I)

Aanbevelingen beheersmaatregelen Versterken van wijkgericht werken en versterken van het Krachtteam en het Expertteam als toegangspoort Aantal toewijzingen 8000 7000 6000

5000

4527

4609

4000 3000 2000 1000

2119

1732

0

211,9 2023

173,2 2024

10%

Gemeente

Andere verwijzers

Aanbevelingen beheersmaatregelen Versterken van wijkgericht werken en versterken van het Krachtteam en het Expertteam als toegangspoort Wat gebeurt er als we de volgende KPI opstellen en behalen? KPI

Periode van intrede Termijn stabilisatie Besparingspotentieel eerste jaar Jaarlijks besparingspotentieel na stabilisatie

5% - 10% minder instroom aandeel gemeente Jeugdhulp ambulant, Dagbehandeling en (2015) ZV: wijk- of buurtteam. 5 % minder instroom aandeel gemeente overige productcategorieën (I) juni 2025 ~ 8 maanden na intrede € 225.000 – € 390.000 € 424.000 – € 506.000

Aanbevelingen beheersmaatregelen Betrekken van JG-coaches bij huisartsenpraktijken en samenwerking en sturing bij huisartsen Wat weten we uit eerder onderzoek over het effect?

Deel lichte jeugdhulp wordt opgepakt in voorliggend veld

Minder verwijzingen vanuit de huisarts

Instroom: ΔI

Kostenbewustzijn bij huisartsen wordt groter

Minder verwijzingen naar lange, dure trajecten vanuit de huisarts

Instroom: ΔI

Versterken samenwerking huisarts

Aanbevelingen beheersmaatregelen Betrekken van JG-coaches bij huisartsenpraktijken en samenwerking en sturing bij huisartsen Wat gebeurt er als we de volgende KPI opstellen? • 5% - 15% minder instroom vanuit de huisarts (I)

Aanbevelingen beheersmaatregelen Betrekken van JG-coaches bij huisartsenpraktijken en samenwerking en sturing bij huisartsen Aantal toewijzingen 8000 7000 6000

5000

3962 4204

4000 3000 2000

2684

2137

1000 0

402,6

320,55 2024

2023 0,15

Huisarts

Andere verwijzers

Aanbevelingen beheersmaatregelen Betrekken van JG-coaches bij huisartsenpraktijken en samenwerking en sturing bij huisartsen Wat gebeurt er als we de volgende KPI opstellen en behalen? KPI Periode van intrede Termijn stabilisatie Besparingspotentieel eerste jaar Jaarlijks besparingspotentieel na stabilisatie

5% - 15% minder instroom aandeel huisarts (I) juni 2025 ~ 8 maanden na intrede € 177.000 – € 642.000 € 326.000 – € 1.001.631

Aanbevelingen beheersmaatregelen Afbakening reikwijdte doorstroom en uitstroom Jeugdzorg Wat weten we uit eerder onderzoek over het effect?

Afbakenen trajectduur, trajectduur normeren/verlagen

Kortere trajectduur

Doorlooptijd: ΔD

Aanbevelingen beheersmaatregelen Afbakening reikwijdte doorstroom en uitstroom Jeugdzorg Wat gebeurt er als we de volgende KPI opstellen? • 6% kortere doorlooptijd Jeugdhulp ambulant (D)

Aanbevelingen beheersmaatregelen Afbakening reikwijdte doorstroom en uitstroom Jeugdzorg Wat gebeurt er als we de volgende KPI opstellen en behalen? KPI Periode van intrede Termijn stabilisatie Besparingspotentieel eerste jaar

6% kortere doorlooptijd Jeugdhulp ambulant (D) januari 2025 ~ 8 maanden na intrede € 360.000

Onderzoek stijging Jeugdkosten Vraagstelling • Hoe is de kostenstijging jeugdzorg in Dijk en Waard opgebouwd? • Waarom stijgen de kosten in Dijk en Waard - Rol van maatschappelijke veranderingen en sociaal demografische factoren - Rol van jeugdzorgstelsel • Welke maatregelen mogelijk om kosten te beheersen? Startfoto op basis van data en interviews • Lichte daling cliënten • Meer declaraties per cliënt • Zwaarte van de ingezette hulp stijgt • Kosten stijging ‘21 t.o.v. ’24 is 38,6%, waarvan 20,5% prijsindexatie • Weinig specifieke afwijkingen in sociale en demografische factoren - Relatief hoog aantal jeugdigen, vaker eenzaamheid onder jongeren • Oorzaken moeten gezocht worden in het jeugdzorgstelsel. Opbrengst • Aanbevelingen maatregelen met besparingsscenario’s gericht op hervormingsopgave

Hervormingsagenda jeugd • het stelsel kwalitatief verbeteren en financieel houdbaar maken. • betere en tijdige zorg en ondersteuning voor jeugdigen en hun gezin, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. Het pakket aan maatregelen moet leiden tot lagere uitgaven (1,511 miljard structureel vanaf 2027). Omgerekend is dat voor Dijk en Waard 5,5 mln.

Uitdagingen Van Ark stevige aanbeveling haalbaarheid Hervormingsagenda Gemeentelijke invloed op stevig lokaal team, versterken sociale basis Voorjaarsrapportage Rijk middelen 2023 en 2024 naar gemeenten voor Hervormingsagenda Open einde regeling Jeugdwet is open einde regeling Veel complexe problematiek en dure cliënten in Dijk en Waard Nieuw inkoopmodel 2023 Evaluatie en vervolg. Afhankelijkheid (boven)regionale inkoop Ontwikkelmaatregelen tot kostenbeheersing en –besparing Lokaal en regionaal Voornaamste ontwikkeling stevige lokale teams met gebiedsgerichte aanpak Ontwikkeltuinen Stevige lokale teams

“Geen quick fix”

Een generieke structurele inspanningsverplichting van 5% besparing op de jeugdhulpkosten • Gebaseerd op het kostenniveau van 2024, zijnde 43,58 miljoen

• Dit betekent ca. 2,2 miljoen euro ingaande 2026 structurele demping kosten jeugdhulp • De prijsindexatie bedraagt 4,91% en bedraagt ca. 2,1 miljoen. Hier kan niet op gestuurd worden • Lokale en regionale maatregelen: In samenhang Lokale verantwoordelijkheid (ook voor regionale maatregelen)

Lokale aanpak hervorming Jeugd Knelpunten in jeugdzorgsysteem - Preventie en voorliggend veld - Toegang - Doorstroom en uitstroom - Inkoop en sturingsmogelijkheden zorgaanbieders Methode 3 knoppen waar aan gedraaid kan worden - Instroom - Duur - Prijs Ontwikkelmaatregelen gericht op de hervormingsopgave - Onderzoek en ervaring - KPI op aannames, trends - Impact op grip en beheersing - Fasering implementatie - Datasturing en monitoring

Gefaseerde implementatie ontwikkelmaatregelen met impact •

Versterken van gebiedsgericht werken en versterken van stevige lokale teams als toegangspoort - Ontwikkeltuinen stevige lokale teams

•

Betrekken van JG-coaches bij huisartsenpraktijken en samenwerking en sturing huisartsen

•

Inzetten GGZ-professionals in het voorliggend veld

•

Inzetten capaciteit stevige lokale teams voor regievoeren complexe casussen en doorbraakmethode, betaalovereenkomsten en samenwerking GI

•

Afbakening reikwijdte trajectduur jeugdzorg - 5% inkorten doorlooptijd

•

Versterken van toezicht en handhaving

•

Uitvoeringsprogramma complexe scheidingen

•

Versterken sociale basis

e Investeringen 1 tranche • Generieke structurele inspanningsverplichting 5% besparing ingaande 2026, kostenniveau 2024 (ca. 2,2 miljoen structurele demping kosten jeugdhulp) • Incidentele investeringen als vliegwiel stabilisatie binnen bestaande middelen • Voor Stevig lokaal team, regievoering complexe casuïstiek en doorbraakmethode, betaalovereenkomsten, toezicht, complexe scheidingen, samenwerking GI en huisartsen, GGZ in voorliggend veld, sociale basis

• Dekkingsvoorstellen: programma 6, reserve sociaal domein, dotatie algemene reserve jaarrekening 2024 en nog te ontvangen compensatie middelen van Ark • Voorjaarsnota Rijk mogelijke compensatie (2,8 miljoen) doteren reserve sociaal domein bestemming Hervormingsagenda

Vragen ?