Factsheet tbv politieke avond over asielzoekers en statushouders.pdf

Factsheet opvang vluchtelingen en huisvesting statushouders Versie 18 oktober 2022

LEESWIJZER In dit factsheet treft u relevante informatie over de huidige stand van zaken rondom de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders in de regio en specifiek Dijk en Waard. Er spelen vier hoofdonderwerpen. Per hoofdonderwerp is de informatie op een pagina verzameld: Pag. 1: Pag. 2: Pag. 3: Pag. 4:

Reguliere opvang van asielzoekers door het COA Crisisnoodopvang van asielzoekers Opvang van vluchtelingen uit Oekraïne Huisvesting van statushouders

Dit factsheet is bedoeld ter voorbereiding op de Politieke Avond van de gemeenteraad van Dijk en Waard op dinsdag 25 oktober 2022.

1. Reguliere opvang asielzoekers door COA Landelijk • Er zijn verspreid over het land ongeveer 160 asielzoekerscentra. Dit zijn centra die beheerd worden door het COA, dus niet door gemeenten. Dit gaat om zowel reguliere opvanglocaties als om tijdelijke noodopvanglocaties. https://www.coa.nl/nl/locatiezoeker • Er komen, nu de problemen in Ter Apel al een tijd groot zijn, noodopvanglocaties voor korte of langere tijd bij. Dat maakt dat de kaart van het COA niet helemaal up-to-date is. • Er zijn ongeveer 60 vaste locaties, waaronder het asielzoekerscentrum in Heerhugowaard. Verdeling over gemeenten: RTL Nieuws heeft in september op basis van gegevens van het COA geanalyseerd dat 194 gemeenten in de afgelopen tien jaar geen langdurige asielopvang hebben aangeboden. 151 gemeenten hebben dat wel gedaan. NB: dit betreft crisisnoodopvang en niet de opvang van Oekraïners. Bron kaart: 194 gemeenten bieden al tien jaar geen asielopvang | RTL Nieuws)

Dijk en Waard Het asielzoekerscentrum in Heerhugowaard: ▪ Ligt aan de Van Noortwijklaan. ▪ Telt 600 plaatsen. ▪ Is een gewone AZC, waar mensen zitten die in het proces met de IND zitten en die voor verhoren bij de IND moeten verschijnen. ▪ De huidige bestuursovereenkomst loopt tot 10 september 2025. Noodopvang in Dijk en Waard: In onze gemeente is er op dit moment een noodopvanglocatie zoals hierboven genoemd, namelijk in Heer Hugo. Bij het schrijven op 13 oktober verblijven er 48 mensen in Heer Hugo. De opvang duurt in principe enkele weken. Deze opvang wordt dus beheerd door het COA.

Verwachting • Er is nog steeds een stijgende trend in het aantal benodigde plaatsen, terwijl door het sluiten van locaties de beschikbare opvangplekken afnemen. De verwachting van het COA is dat er per december landelijk 15.000 plaatsen tekort zullen zijn. • Er wordt gewerkt aan een wet waarin het Rijk gemeenten kan dwingen een vast aantal opvangplekken voor asielzoekers te verzorgen. De bedoeling was dat deze wet per 1 januari a.s. in ging. De wet is echter nog niet ingediend (bij schrijven op 13 oktober), wat maakt dat die invoeringsdatum waarschijnlijk niet gehaald gaat worden.

1

2. Crisisnoodopvang asielzoekers

1. Crisisopvang asielzoekers Elke Veiligheidsregio is door het Rijk gevraagd in totaal 450 plekken voor crisisopvang voor asielzoekers te verzorgen.

Landelijk Nederland kent 25 Veiligheidsregio’s (zie kaart hiernaast). Het inwoneraantal per veiligheidsregio varieert van 1,3 miljoen voor de regio Rotterdam-Rijnmond, tot ongeveer 340.000 voor de regio Zaanstreek-Waterland. De Veiligheidsraad, bestaande uit de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s, is de gesprekspartner van het Rijk. Vertegenwoordiger namens NHN is Anja Schouten, burgemeester van Alkmaar.

Regionaal Veiligheidsregio Noord-Holland Noord biedt sinds juli op verzoek van het Rijk crisisnoodopvang aan 225 mensen. In aanvulling daarop heeft het Rijk op 26 augustus alle veiligheidsregio’s gevraagd om nog eens 225 extra crisisnoodopvangplekken per regio te realiseren. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft een tijdelijke opvang in 't Zand, gemeente Schagen, van in totaal vijftig asielzoekers. Daarnaast zijn er begin juli vier weken lang asielzoekers opgevangen in Sporthal Het Vennewater in Heiloo. Hier is plek gecreëerd voor 175 mensen. De crisisnoodopvang is begin augustus overgeheveld naar Sportpaleis Alkmaar. De mensen konden hier tot begin september blijven. Op 8 september is een volgende crisisnoodopvang in gebruik genomen in de gemeente Bergen in tenten op het voormalig BSV-voetbalterrein. Deze locatie zal tot 1 december geopend zijn. De crisisnoodopvang voor nog eens 225 mensen is gerealiseerd in Petten, gemeente Schagen. In eerste instantie geldt deze opvang van half oktober tot en met 31 december 2022. De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord vangt momenteel dus in totaal 450 asielzoekers op.

Verwachting Het beheer van de crisisnoodopvanglocaties is in handen van de Veiligheidsregio. In de praktijk betekent het ook veel werk voor medewerkers van de gemeente zelf. De bedoeling is dat het beheer van deze locaties op termijn overgaat naar het Centraal Opvangorgaan Asielzoekers (COA).

2

3. Opvang vluchtelingen uit Oekraïne Landelijk De opvang van vluchtelingen vanuit Oekraïne gaat op een andere manier dan de opvang van andere vluchtelingen. Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen tijdelijk bescherming krijgen in Nederland door de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie. Deze richtlijn geeft in Nederland recht op opvang en medische zorg en onderwijs voor minderjarige kinderen. Het geeft ook de mogelijkheid om te werken. Mensen die onder deze richtlijn vallen mogen, vooralsnog, tot 4 maart 2023 in Nederland blijven. In alle gemeenten in Nederland zijn mensen uit de Oekraïne geregistreerd in de Basisregistratie Persoonsgegevens. Dit is de particuliere en gemeentelijke opvang opgeteld. Dit varieert van 4 in Rozendaal tot 5095 in Amsterdam. (Bron: Ingeschreven bij een Nederlandse gemeente vanuit Oekraïne tot 5 september (cbs.nl)) Wat cijfers uit de database van het CBS over gemeenten in Noord-Holland Noord: tot 5 september waren ingeschreven: in Dijk en Waard 397 mensen, Alkmaar 651 mensen, Koggenland 302 mensen.

Dijk en Waard In Dijk en Waard is de huidige stand (13 oktober) dat er 407 mensen uit Oekraïne ingeschreven staan. 224 Mensen verblijven in de gemeentelijke opvang in het Transferiumgebouw, 183 mensen verblijven bij particulieren. De particuliere opvang is door inwoners zelf georganiseerd. Het Rijk betaalt de gemeente per door de gemeente opgevangen Oekraïense vluchteling een bedrag per dag. Uit deze normvergoeding worden kosten van leefgeld, huur, beveiliging en coördinatie Transferium bekostigd. Ook (een groot deel van) de uren van ambtenaren die belast zijn met de uitvoering kunnen hieruit worden gedekt.

Verwachting De verwachting is dat de opvang van Oekraïners een lange termijn opdracht wordt. Daarbij is de prognose dat naarmate de oorlog in Oekraïne langer duurt, de vluchtelingen die zich nu in de grensstreek ophouden (Roemenië, Hongarije en Polen) verder Europa in trekken.

3

4. Huisvesting statushouders Landelijk De vele statushouders die nog in AZC’s verblijven dragen eraan bij dat er te weinig opvangcapaciteit voor asielzoekers in Ter Apel is. Voor de huisvesting van statushouders bepaalt het Ministerie van BZK twee keer per jaar (januari en juni) een taakstelling. Provincie houdt toezicht hierop, gemeente voert uit. Voor statushouders is de gemeente verantwoordelijk voor de inburgering. Het ministerie publiceert de cijfers over de huisvesting van statushouders: Overzicht huisvesting vergunninghouders 1 september 2022 | Publicatie | Rijksoverheid.nl RTL Nieuws heeft deze cijfers in oktober op een kaartje gezet: 161 gemeenten lopen fors achter met huisvesting van statushouders | RTL Nieuws Dijk en Waard is haar achterstand aan het inlopen. De verwachte taakstelling voor 2023: Eerste halfjaar 2023 huisvesting nodig voor 21.200 statushouders | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

Dijk en Waard De gemeente heeft de plaatsing van statushouders belegd bij de corporaties Woonwaard en Woonstichting Langedijk. Dit omdat het gaat om huisvesting in sociale huurwoningen. De afspraken zijn onderdeel van de prestatieafspraken tussen gemeente en corporaties. • Taakstelling 2021: 128 (incl. achterstand uit 2020), 96 mensen gehuisvest in circa 40 woningen • Taakstelling 1e helft 2022: 81 statushouders (incl. achterstand 32). • Taakstelling 2e helft 2022: 67 statushouders Afgelopen augustus kwam het Rijk met VNG tot overeenstemming dat in de 2e helft van 2022 huisvesting van 20.000 statushouders gerealiseerd moest worden. Dit leidde ook voor Dijk en Waard tot een verhoogde taakstelling (totaal 99 statushouders). De 32 personen van deze verhoging maken feitelijk onderdeel uit van de taakstelling voor de 1e helft van 2023 (inmiddels vastgesteld op 107 personen), maar worden vervroegd gehuisvest. Huidige stand van zaken Restant taakstelling 2022

79 gehuisvest, 34 mensen met woningtoewijzing 67 statushouders (inclusief verhoging 2e helft)

Voor Dijk en Waard komt de taakstelling voor de 1e helft van 2023 op 107 personen. Indien het is gelukt om in de 2e helft van 2022 de afgesproken verhoging van 32 personen te realiseren, dan kunnen deze van de taakstelling van de 1e helft van 2023 worden afgetrokken. Oplossingen om aan taakstelling te voldoen: • Groter aandeel van huizen van de woningcorporaties naar statushouders. Dit percentage was in de eerste helft van 2022 in Dijk en Waard ca. 6%. Landelijk wordt gemiddeld 9% gerealiseerd. Minister De Jonge heeft opgeroepen dit aandeel te verhogen naar 12,5%. • Bouw van sociale huurwoningen. Gemeenteraad is eerder geïnformeerd over de Urgentielocaties sociale woningbouw, voor verschillende doelgroepen die een sociale huurwoning in aanmerking komen. • Tijdelijke woonruimte. Bekeken wordt op welke manier en waar in onze gemeente tijdelijke woonruimte gerealiseerd zou kunnen worden. Hierbij wordt ook gekeken naar gemeentelijke gebouwen. 4