Document · PDF

Bijlage bij collegebericht - Eerstejaarsevaluatie 2023 pilot armoedebeleid

Commissie de Binding 16 april 2024, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Evaluatie Armoedebeleid - beeldvormend - G. Rep5.402 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Evaluatie 2023 pilot armoedebeleid Inhoud: 1. 2. 3. 4. 5.

Overzicht pilotvoorzieningen Samenvatting kwalitatieve en kwantitatieve evaluatie De cijfers van 2023 Resultaten kwaliteitsonderzoek Conclusies, vervolg

Onderdelen van de pilot armoedebeleid 2023 - 2024

1. Vergroting bereik van de doelgroep

2. Verbreding van voorzieningen

3. Intensivering van samenwerking en preventie

Verhoging van de inkomensgrens van 120% naar 150% voor de bijzondere bijstand voor onvoorziene noodzakelijke uitgaven. De vergoeding voor de groep 120-150% is 50%

•Seniorentoeslag van € 130 •Uitstroompremie •Vrijwilligerspremie •Verbreding bestedingsmogelijkheden DijkenwaardPas

• Project intensivering preventie en vroegsignalering schulden ism preventieve partners • Project integrale aanpak rond samenloop armoede en/of schulden met jeugdhulp en Wmo

Doelen en indicatoren pilot armoedebeleid 2023 – 2024 (d.d. 29-11-2022) Hoofdlijnen

Doelen

Vergroten bereik van de doelgroep

Verhogen inkomensgrens bijzondere bijstand Van 120 % naar 150% (vergoeding 50%)

Kwalitatieve meting

Seniorentoeslag, bestedingsmogelijkheden pas, uitstroom- en vrijwilligerspremie

3.a Project Intensivering van preventie en vroegsignalering door samenwerking 3.b Project integrale uitvoering

• Terugdringen van negatieve effecten van armoede bij een kwetsbare doelgroep • 20% Toename van de gemiddelde besteding van de passen • 3% Toename van duurzame uitstroom naar werk van langdurig bijstandsger. • 5% Toename participatie dmv vrijwilligerswerk van langdurig bijstandsger.

• Eerder in beeld krijgen van inwoners die leven in armoede of schulden om tijdig de juiste integrale ondersteuning te kunnen bieden • Preventieve partijen rondom schulden en armoede ontwikkelen een samenhangend aanbod

• Nulmeting 2022 • Aantal aanvragen doelgroep 120-150%• Aantal aanvragen per inkomensband • Welke doelgroepen • Type vergoeding • Eventueel vervolg op toekenning • Financiële informatie

• Nulmeting 2022 • Bestedingen passen, in soort, geld en welke doelgroep, in het bijzonder de senioren • Aantallen toegekende uitstroompremie • % Uitstroom uit bijstand > 1 jaar • % Herinstroom < 1 jaar • Aantal langdurig bijstandsgerechtigden met vrijwilligerspremie en evt. het vervolg

• Bezoek website sociale kaart De Koepel • Aantal signalen en soort contacten van meldpunt vroegsignalering en inzicht in vervolg • Aantal aanmeldingen voor (prev.) schuldhulp • Aantal integrale casussen en inzicht in domeinen, doelgroepen, middelen, leefgebieden

• Klantbelevingsonderzoek in tussen- en eindevaluatie

• Klantbelevingsonderzoek in tussen- en eindevaluatie • Inhoudelijk verslag preventieve projecten

• Bereiken van 10% van de extra huishoudens die het financieel moeilijk hebben • Voorkomen van (escalatie van) schulden door onvoorziene kosten bij inwoners tot een inkomensgrens tot 150%

Indicatoren

2. Verbreding van voorzieningen

Evaluatie 2023 pilot armoedebeleid

Samenvatting kwantitatieve en kwalitatieve evaluatie

De cijfers van 2023 Extra budget op de DijkenwaardPas voor senioren Aantal senioren met D&Wpas

183

Budget op pas

€ 300

Totaal op pas

€ 54.900

Besteed

€ 30.891 128

Uniek gebruik

Kinderen 4-11 € 150

516

Kinderen 12-17 € 300

469

Volwassenen 18-65 € 85

2.050

Aantal vrijwilligerspremies

Top 4: 28% kringloop 20% sport 17% bioscoop 14% zwemmen

Financiën pilot 2023

Bijzondere bijstand 120-150% Aantal aanvragen

Budget

99% *)

Gemiddeld toegekend bedrag

394

Seniorenpas extra budget

23.790

70%

Totaal toegekend bedrag

1.575

Uitbreiding pas (kringloop)

incl.

Uitstroompremie

35.748

Vrijwilligerspremie

72.130

Bijzondere bijstand

1.575

Diversen (ondersteuning, PR , pas)

98.000

Gebruik en bestedingen DijkenwaardPas Aantal

Aantal uitstroompremies

€ totaal

77.400 140.700 174.250

€ benutting 61.977

% uniek gebruik 90%

103.568

88%

96.003

63%

% benutting 80% 66% 66%

*) Seniorenbudget: het % besteding is berekend op basis van het oude budget van €31.110

Top 4: 31% kringloop 25% sport 12% zwemmen 11% bioscoop

Project integrale aanpak tbv doorbreken impasse

758.000

1.800

Preventiesubsidie jongeren en geld

27.230

Kwalitatief onderzoek

25.000

Totaal

290.519

465.481

Op weg naar de doelstellingen: samenvatting

Vergroting bereik bijzondere bijstand naar doelgroep 120-150% Wsm

Verbreding van voorzieningen Seniorentoeslag, uitstroompremie, vrijwilligerspremie, verbreding bestedingen DijkenwaardPas

Intensivering van samenwerking en preventie a. Project preventie en vroegsignalering b. Project integrale aanpak sociaal domein

Het aantal aanvragen is in 2023 achtergebleven bij de verwachting. Het kwalitatieve interview wees uit dat er een positief effect is op de leefsituatie, maar is wat aantal betreft nog onvoldoende om hier een conclusie uit te trekken.

Alle extra voorzieningen worden voldoende gebruikt en sluiten aan in de beleving van de geïnterviewden bij de bedoeling van de voorzieningen. Het aanbod van de DijkenwaardPas wordt nog verder uitgebreid in 2024.

Beide projecten zijn gestart en waardevol. a. Binnen het project preventie en vroegsignalering wordt met preventieve partijen gewerkt aan een wijkgerichte aanpak. b. Professionals weten de weg naar het integraal casusoverleg steeds beter te vinden. Multi-complexe problematiek wordt integraal verkend. Dit leidt tot oplossingsrichtingen.

Kwantitatieve evaluatie: de belangrijkste uitkomsten In de kwalitatieve evaluatie vertellen inwoners een verhaal over hun leefsituatie en welke impact de pilot daar op heeft. Ook geven inwoners zelf duiding aan hun verhaal. Hierdoor wordt een samenhang duidelijk van de kwalitatieve met de kwantitatieve data.

143 verhalen van inwoners

Verdeling geïnterviewden over: Verbreding DijkenwaardPas

111

Seniorentoeslag DijkenwaardPas

Vrijwilligerspremie

Uitstroompremie

Aanvulling bijzondere bijstand

Begrippen: Impact = de (positieve) verandering die inwoners met een laag inkomen ervaren op hun leefsituatie en bestaanszekerheid door gebruik te maken van de voorzieningen van de pilot Leefsituatie gaat over diverse leefgebieden als inkomen, levensplezier, fysieke en mentale gezondheid, sociale relaties, schulden, wonen en werken Bestaanszekerheid gaat niet alleen over voldoende inkomen maar heeft ook een sociale component (meedoen) en gevoelscomponent (arm voelen, er mogen zijn)

Wat is de impact van de pilot op de leefsituatie?

Wat is de impact van de pilot op de bestaanszekerheid?

Wat is de impact op het vertrouwen in de gemeente?

• 75%: positieve tot zeer positieve invloed heeft op de leefsituatie • De pilot draagt het sterkst bij aan levensplezier: iets kunnen doen mét en vóór een ander (mn. kinderen) geeft het gevoel erbij te horen en ertoe te doen • Veel waarde aan het mee kunnen doen met de samenleving. Vnl. sporten (incl. zwemmen) en (culturele) uitstapjes • Fijn om wat ademruimte te krijgen in de financiën nu de kosten van levensonderhoud hoog zijn

• 33% ervaart gevoelens van sociale onrechtvaardigheid en ongelijke kansen • Bij sterke gevoelens over bestaansonzekerheid is er vaak sprake van meervoudige problematiek (arbeidsongeschiktheid, alleenstaande moeders, gezondheidsproblemen en schulden) en moeite met financieel rondkomen

• Vertrouwen in de gemeente wordt sterk beïnvloed door het gevoel van gelijke kansen te hebben en gewaardeerd (er mogen zijn) te worden • Alle hoofdlijnen van de pilot dragen bij aan een positief effect van de pilot op de leefsituatie en toename van vertrouwen in de gemeente

De cijfers van 2023

1. Vergroting bereik van de doelgroep : inkomensgrens bijzondere bijstand wordt verhoogd van 120% naar 150%

Bijzondere bijstand is een financieel vangnet voor onvoorziene kosten voor de minima en voorkomt schulden

Doel vergroting doelgroep bijzondere bijstand:

De beleidsregels bijzondere bijstand zijn 8 juni 2023 aangepast (per 1/1/23). Hierdoor is de mogelijkheid om aan te vragen na 8 juni ontstaan. Eind 2023 en In 2024 wordt er extra communicatie gegeven om deze voorziening onder de aandacht te brengen.

Voorkomen dat er schulden ontstaan door onvoorziene noodzakelijke kosten bij inwoners met een inkomensgrens van 120% tot 150%

Bereiken van 10% van de extra huishoudens (200 huishoudens) Indicatoren bijzondere bijstand 120-150%

Aantal aanvragen Aantal huishoudens 120-150% (Bron armoedescan CBS 2021 Heerhugowaard + Langedijk)

4 2000

Type vergoeding

2 Laptop 2 bewind

Totaal besteed:

1.575

2. Verbreding van voorzieningen: Minimavoorzieningen dragen bij aan deelname aan de maatschappij, persoonlijke ontwikkeling, gezondheid

Seniorentoeslag €130 extra op de DijkenwaardPas

Doel Seniorentoeslag:

Om eenzaamheid tegen te gaan en wegens het wegvallen van de inkomenstoeslag, krijgen senioren extra budget

De gemiddelde besteding van de passen was in 2021 36%, in 2022 50%

Terugdringen van de negatieve effecten van leven in armoede

Toename van 20% van de bestedingen via de pas Indicatoren DijkenwaardPas voor senioren

Aantal senioren met DijkenwaardPas

183

Verhoogd budget

Budget op pas

€ 170

€ 300

Totaal budget op pas

€ 30.940

€ 54.900

Besteed

€ 30.891

% besteed

99 %

Top 4: 28% kringloop 20% sport 17% bioscoop 13% zwemmen

Huidige besteding t.o.v. het oude budget is 99%

2. Verbreding van voorzieningen: Minimavoorzieningen dragen bij aan deelname aan de maatschappij, persoonlijke ontwikkeling, gezondheid en verlagen de kans op eenzaamheid

Verbreding bestedingsmogelijkheden DijkenwaardPas

Doel verbetering bestedingsmogelijkheden DijkenwaardPas: 1.

Top 4:

De gemiddelde besteding van de budgetten op de DijkenwaardPas neemt met 19% toe

31% kringloop 25% sport 12% zwemmen 11% bioscoop

Indicatoren gebruik en bestedingen DijkenwaardPas De jaarlijkse gemiddelde besteding op de passen was in 2022 50% De huidige gemiddelde besteding is 69%. Verbetering voor 2024: aanbod-management is efficiënt georganiseerd

Aantal

€ totaal

€ besteed

uniek gebruik

benutting

Kinderen 4-11 € 150

516

77.400

61.977

90 %

80 %

Kinderen 12-17 € 300

469

140.700

103.568

88 %

74 %

Volwassenen 18-65 € 85

2.050

174.250

96.003

63 %

55 %

Volwassenen vanaf 66 jaar € 300 Volwassenen vanaf 66 jaar € 170

183

54.900 31.110

30.891

70 %

99 % *)

Totaal budget inclusief verhoging Totaal budget exclusief verhoging

3.218

447.250 423.460

292.439

78 %

69 % *)

Bij deze budgetten is het % besteding berekend op basis van de oude budgetten van €31.110 (senioren) en € 423.460 (totaalbudget)

2. Verbreding van voorzieningen: Kanttekening: er is geen directe relatie tussen uitstroomcijfers en de uitstroompremie. Echter uit de interviews blijkt een positief effect op de leefsituatie

Uitstroompremie voor langdurig bijstandsgerechtigden die duurzaam uitstromen naar betaald werk

Betaald werk draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling, financiële zelfstandigheid en gezondheid

Doel uitstroompremie: 1.

In 2022 stroomden 20 van de 514 langdurig bijstandsgerechtigden uit naar werk (4%) In 2023 stromen 17 van de 521 langdurig bijstandsgerechtigden uit naar werk (3%)

Het aantal langdurig bijstandsgerechtigden (>drie jaar bijstand) dat duurzaam uitstroomt naar werk, neemt toe met 3% Indicatoren uitstroompremies 2023 2022

2023

Aantal langdurig bijstandsgerechtigden met grote afstand tot de arbeidsmarkt

514

521

Percentage uitstromers naar werk

Aantal uitstroompremies in 2023

nvt

Totaal uitgekeerd:

nvt

€ 35.748

2. Verbreding van voorzieningen: Vrijwilligerswerk draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling, arbeidsritme en zingeving. Het verkleint de 1e stap naar werk en financiële zelfstandigheid

Vrijwilligerspremie voor langdurig bijstandsgerechtigden met grote afstand tot de arbeidsmarkt die vrijwilligerswerk gaan doen

Kanttekening: er is geen directe relatie tussen aantalen vrijwilligerswerk en de vrijwilligerspremie. Echter uit de interviews blijkt een positief effect op de leefsituatie

Doel vrijwilligerspremie: Toename van participatie middels vrijwilligerswerk met 5% van aantal langdurig bijstandsgerechtigden met grote afstand tot de arbeidsmarkt In 2022 waren er 514 langdurig bijstandsgerechtigden met grote afstand tot de arbeidsmarkt. Van de 514 deden 79 inwoners (15%) vrijwilligerswerk. In 2023 waren er 512 langdurig bijstandsgerechtigden met grote afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervan deden er 76 vrijwilligerswerk (15%)

Indicatoren Vrijwilligerspremies 2023 2022

2023

Aantal langdurig bijstandsgerechtigden met grote afstand tot werk (> 3 jaar bijstand)

514

521

Percentage van het bestand dat vrijwilligerswerk doet

15%

Aantal vrijwilligerspremies in 2023

nvt

Uitgekeerde vrijwilligerspremies

Nvt

€ 72.130

In september 2023 is de pilot Preventie schulden op scholen voor jongeren gestart, Get a Grip van Humanitas. Er zijn 14 trajecten geweest, waarvan 9 zijn afgesloten: 2 doorverwijzingen, 4 zelfredzaam en 3 “afgehaakt”. De andere 5 trajecten lopen nog.

Het project preventie en vroegsignalering van schulden, een samenwerking van de gemeente met MET-D&W, Zaffier, Humanitas en Schuldhulpmaatje, bereidt een wijkgerichte aanpak voor, met het doel inwoners eerder te bereiken, te informeren en eventueel ondersteuning te bieden

3.a Project Versterken preventie en vroegsignalering door intensivering samenwerking

Doel preventie en vroegsignalering van armoede en schulden:

Het project preventie/ vroegsignalering sluit aan bij de doelstellingen van route 1 van het IBK, een sterke sociale basis

Eerder in beeld krijgen van inwoners die leven in armoede of waarbij schulden dreigen waardoor zij tijdig de juiste ondersteuning kunnen krijgen

Preventieve partijen rondom schulden en armoede ontwikkelen een samenhangend aanbod om de effecten van armoede en schulden te bestrijden

Verslag werkgroep preventie en vroegsignalering De werkgroep preventie en vroegsignalering van schulden is in april 2023 gestart en heeft als doel door goede samenwerking inwoners met mogelijke (ernstige) schulden eerder te kunnen bereiken. Deelnemers zijn de gemeente, Zaffier en de preventieve partners Humanitas, MetDijkenWaard en Schuldhulpmaatje. Er wordt gewerkt met een wijkgerichte aanpak, door aan te sluiten bij de pilot dorps- en wijkgericht werken. Hier is armoede en financiële verschillen als thema benoemd. We volgen de acties die door de werkgroep worden uitgevoerd. Informatie over deze acties maakt onderdeel uit van de eindevaluatie van de pilot.

De integrale benadering van inwoners met multiproblematiek draagt bij aan het bieden passende en duurzame ondersteuning en/of aan het bieden van oplossingen in vastgelopen problematiek

3.b Project Integrale aanpak rondom armoede/schulden/ Jeugd/Wmo

Deze doelgroep is niet in de kwalitatieve evaluatie 2023 meegenomen, maar neemt wel deel aan de eindevaluatie.

Doel intensiveren integrale uitvoering Tijdig de juiste (gecombineerde) ondersteuning bieden aan inwoners met multi-problematiek

Analyse integrale aanpak In 2024 gaan we de manier van casusbespreking verder ontwikkelen

Aantal ingebrachte casussen Inbrenger (vnl. expertteam jeugd) Doelgroep Leefgebieden: netwerk, school, wonen, inkomen, welzijn, opvoeding

totaal

uniek

D&W

Zaffier

gezin

Anders/onbekend

3 of meer leefgebieden

Anders/onbekend

Het integrale overleg vindt elke 2 weken plaats; er is één maal een doorbraakbudget *) ingezet.

Resultaten van het kwalitatieve onderzoek algemeen deel

143 verhalen van inwoners

Verdeling geïnterviewden over: Verbreding DijkenwaardPas

111

Seniorentoeslag DijkenwaardPas

Vrijwilligerspremie

Uitstroompremie

Aanvulling bijzondere bijstand

Wat is de impact van de pilot op de leefsituatie?

Wat is de impact van de pilot op de bestaanszekerheid?

Wat is de impact op het vertrouwen in de gemeente?

73%

“Ik ben blij met de Dijkenwaardpas, ik leef van een minimum uitkering en kan niet iets leuks met mijn vriend ondernemen. Wij hebben beiden een museumjaarkaart en gaan nu een gezellig dagje naar musea. Dit was niet mogelijk geweest zonder de vergoeding van de pas. Met de DijkenwaardPas kan ik behalve de museumjaarkaart ook nog een paar keer naar de film. Dit zijn voor mij de enige mogelijkheden, voor mijn gevoel mis ik evengoed nog wel wat. Ik ben geen sporter, wel een levensgenieter, dus ik gebruik graag die leuke uitstapjes van de pas”

ervaart positieve tot zeer positieve impact van pilot op de leefsituatie

Verandering per levensgebied

“Ik ben een alleenstaande moeder met een wga-uitkering en ik heb 4 kinderen … ik ben erg geholpen met de dwpas. Zo kan ik naar de bioscoop , zwemmen en alle andere extra toch doen met mijn kinderen wat anders niet in mijn budget zou passen … ben er erg blij mee”

geen verandering

zeer veel verandering

Leefgebieden

Levensplezier

Meest genoemde intrinsieke effecten in verhalen

Aantal verhalen

Ik kan meedoen, de extra steun verrijkt mijn leven

De extra steun geeft me rust, even geen zorgen (ademruimte)

De extra steun geeft mijn leven zin (ertoe doen)

De extra steun geeft me energie (motivatie)

De extra steun versterkt mijn sociaal leven

Werk/activiteiten Wonen Sociale relaties Mentale gezondheid Schulden Fysieke gezondheid Inkomen Groene lijn is gemiddelde waardering Rode lijn is middellijn tussen geen verandering en zeer veel verandering

Gemiddeld zijn gevoelens over bestaanszekerheid door de pilot niet of nauwelijks veranderd “Ik ben een alleenstaande moeder met 4 kinderen. Zit onder bewind en moet rondkomen met 80 euro per week en voedselbank. De twee oudste hebben schulden en de oudste zit onder bewindvoerder zonder inkomen en gaat naar school. Hun kunnen niet een vaste baan houden. Ik als moeder was ook ziek geweest en bijna 5 maanden niet thuis geweest. Om een dagje samen weg te gaan of vakantie dat kunnen we niet meer ”

Inwoners bij wie gevoelens van sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid tot een dieptepunt zijn gedaald hebben vaak te maken met langdurige (langer dan 3 jaar) en meervoudige problematiek (arbeidsongeschiktheid, gezondheidsproblemen, schulden). Onder hen zijn opvallend veel alleenstaande moeders die moeite hebben financieel rond te komen. Verbreding van de DijkenwaardPas heeft geen effect op verbetering van hun leefsituatie.

“Ik loop tegen het feit aan dat alles duurder wordt waardoor ik geen geld over houd om om leuke, sociale en gezellige dingen te kunnen doen. Vooral het sporten mis ik en de mogelijkheid om mijn kinderen iets extra's te kunnen bieden. Hierdoor ontstaat een grote kans op sociale isolatie en eenzaamheid”

NB. De bovenstaande begrippen zijn voorafgaand aan elke vraag in begrijpelijke taal kort toegelicht

groene lijn = gemiddelde waardering

“Ik woon alleen. Ik heb geen familie. Ik heb een handicap en voel heel eenzaam. Ik heb meer contact met mensen nodig om me goed te voelen over mijn leven. Een verandering ervaar ik in het dagelijks leven door de seniorentoeslag op de DijkenwaardPas. Bijvoorbeeld: Ik kan fibrozwemmen samen met andere mensen.

Afbeelding 2

Vertrouwen in gemeente wordt sterk beïnvloed door het gevoel van gelijke kansen te hebben (afbeelding 2) en gewaardeerd (er mogen zijn) te worden (afbeelding 3)

Afbeelding 3

“Wanneer je op een avond hongerig slaapt of wanneer je jarenlang geen fruit of iets anders kunt kopen dat je lekker vindt, dan zul je dit korte verhaal begrijpen. Overleven is heel anders dan leven, met dit inkomen en onze omstandigheden kunnen we alleen maar overleven. Het is beter om deze kaart (de Dijkenwaard\pas) te activeren om voedsel- en hygiëneartikelen en boeken te kopen”

Vertrouwen in de gemeente is gemiddeld licht toegenomen door de pilot

Alle hoofdlijnen van de pilot dragen bij aan positief effect van de pilot op de leefsituatie en toename van vertrouwen in de gemeente En plots, uit verrassing, ik wist ook niet echt dat jullie dit soort dingen deden naderhand, toen ik eigenlijk was gaan werken en school ben gestart, dat er ineens een uitstroompremie zou komen. Voor mij kwam er echt op een perfect moment, want op dit moment ook kan ik gewoon dingen aanschaffen die ik echt best wel hoog nodig had waar ik over zat te stressen, Wat moet ik nu doen? Wat moet ik nu aanschaffen? Het zijn ook levensdingen, een bed heb je gewoon nodig, koelkast ook, kookplaat ook. Ik had dat allemaal niet, weet je wel? Misschien had ik kant-en-klaar voedsel, maar is gewoon niet gezond voor je, dat is ook waardoor ik dat heb aangeschaft nu. Ik merk voor mij is dat echt... Ik was eerst van Huh, klopt dat wel? Het was gewoon €3000, geen brief ontvangen.

Verbreding aanbod DijkenwaardPas heeft voor een kwart van inwoners geen positief effect op de leefsituatie en is ook onvoldoende voor vertrouwen in de gemeente

Resultaten van het kwalitatieve onderzoek per pilotvoorziening

Ik vind het jammer dat het tegoed niet mee gaat naar het volgend jaar. QR codes kunnen vaak niet worden gescand bij de instanties die meedoen met gevolg er blijft geld liggen wat we het jaar daarop goed kunnen gebruiken. 180 is heel fijn voor de volwassenen maar ik kan hier een paar keer mee sporten en geen jaar abonnement mee afsluiten terwijl bewegen zo belangrijk is.. Zeker wanneer je vaak thuis bent omdat je niet kam werken en een beperking hebt.

Heel positief. Ik gebruik het vooral voor mijn dochter. Zodat zij naar Balorig kan. Maar ook bij de kringloop voor kleding en schoenen. Het maakt ons leven echt een stuk makkelijker! En gaat het niet van de huishoudpot af.

Ik ben een alleenstaande dame van 65 jaar en heb helaas diabetes type 2. Dan is bewegen heel goed voor je. Door de Dijk en Waard pas kon ik naar een prettige rustige sportschool ( 3x per week). Ook lees ik heel graag, diverse genres, door de pas kon ik lid worden van de bibliotheek. Verder kan ik mij nu af en een (onnodig maar leuk) kleinigheidje permitteren bij Rataplan. En zo zijn er nog wel een aantal dingen zoals de Vlindertuin in Waarland.

Verbreding aanbod DijkenwaardPas: vooral inwoners met AOW en (bij)baan zijn zeer tevreden over het aanbod. Met name inwoners met een bijstandsuitkering zijn ontevreden over het aanbod

DijkenWaardpas wordt vooral gebruikt voor uitstapjes, sporten, bij kringloopwinkels en voor de kinderen

Statistisch significante verbanden tussen inkomensbron en tevredenheid over het aanbod van de DijkenwaardPas

Nu ik de pensioengerechtigde leeftijd heb bereikt ben ik voornamelijk afhankelijk van een AOW uitkering, wat gelijk staat aan het sociaal minimum. Met de sterk stijgende kosten van energie, boodschappen door inflatie, maar ook in de gezondheidsector, zoals tandartskosten en recentelijk ook veel reiskosten naar het ziekenhuis, omdat ik te maken kreeg met long embolie, wat inhoudt dat ik boven gemiddeld consultaties met verschillende doctoren heb gehad en ook onderzoek zoals pet scans e.d. Alles bij elkaar heeft dat natuurlijk een behoorlijk effect gehad op mijn dagelijks leven. In financieel opzicht moet ik er meer dan voorheen op letten dat ik geen geld besteed aan onnodige dingen, dus alleen voor het nodige levensonderhoud. Op het sociale vlak schiet het er dus wel eens bij in, want dat kost ook geld, wat kan leiden tot een zekere mate van isolatie. Betere financiële omstandigheden zouden daarin wel degelijk een verschil kunnen maken. De seniorentoeslag op de DijkenwaardPas heb ik dan ook in dankbaarheid ontvangen en heeft mijn leven verrijkt omdat ik er verscheidene dingen mee kan doen waar ik anders in beperkte mate gebruik van zou kunnen maken, zoals toegang tot het theater, bioscoop, fitness, kringloop in zowel Alkmaar en Heerhugowaard en andere faciliteiten. Al met al een mogelijkheid om af en toe even bij te tanken.

Seniorentoeslag: zeer positieve invloed op leefsituatie AOW-gerechtigden

Statistisch significante verbanden tussen inkomensbron en effect pilot op leefsituatie

Senioren besteden DijkenwaardPas vooral aan kringloop, sporten en (culturele) uitstapjes

Uitstroompremie: voor alle inwoners heeft premie positief effect op leefsituatie. Ze zijn blij verrast met de premie Nou, laat ik maar eerst beginnen met het feit dat ik in de bijstand terecht was gekomen door een hele ongelukkige samenloop van omstandigheden. Dan kun je denken aan familieleden die wegvallen, ontslag, allerlei factoren. En depressie zat er ook in. Ja ik heb zo nog nooit hulp gekregen van de gemeente. Dit was eigenlijk de eerste keer dat ik iets op mijn rekening had ontvangen en ik geloofde het in het begin niet. Ik dacht, oh, dat zou wel een foutje zijn, dus ik had dat geld niet aangeraakt. Ik dacht, straks krijg ik weer terugvorderingen en allemaal van die belasting schandalen, toeslagaffaire, dus ik dacht, ik ga er niks mee doen. Toen nam ik contact op met de gemeente, met Zaffier, om te vragen hé, Ik heb dat geld ontvangen. Wat, is dat een foutje? Hij zei Nee, dat is een uitstroom premie, heeft je klantmanager jou dat niet verteld? Ik zeg: Ik heb mijn klantmanager noch nooit gezien, noch gesproken noch hulp gehad. Die heeft nooit wat voor mij betekend.

Alle inwoners met uitstroompremie hebben een migratieachtergrond. Premie wordt vooral besteed aan familie of inburgering familieleden

Het is gewoon lekker, ik vind het ook een groot bedrag, ik had niet verwacht dat het zo veel zou zijn, en ik denk dat de gemeente op zich ook goed bezig is met armoede gebeuren. Dat wist ik ook niet. Misschien is communicatie naar mensen met laag inkomen... Hier hebben ze ook (niet helemaal verstaanbaar, een speciaal café), daar zitten dan ook energiecoaches. Ik wilde dan een speedcomfort, dat is een ventilator die je onder de verwarming doet, het scheelt 20% in je stookkosten. Dus heb ik hier een gesprek gehad, maar daar krijg ik dus ook nog geld voor, dat wist ik ook niet, dus de communicatie zou beter kunnen.

Vrijwilligerspremie: voor 8 van de 9 inwoners heeft premie positief effect op leefsituatie. Ze zijn blij verrast met premie

Vrijwilligerswerk doen draagt ook bij aan zingeving van inwoners die vaak kampen met gezondheidsproblemen Ik vind heel goed, dan voel ik iets gedaan, ik krijg geld van mijn eigen werk. Ik ben niet gehandicapt en niks doen. Dat is ook goed voor mijn gevoel, toen ik heb gewerkt, ik had niet verwacht geld te krijgen, ik wil alleen niet blijf thuis, ik mag blijf, maar ik ben zelf werk zoeken, want het is ook goed voor mij. Ik ben heel moeilijke situatie gehad, was erg ziek, astma heb ik. En ik moet een beetje uit, voor mijn taal ook goed, ook beter.

Aanvulling bijzondere bijstand: aanvulling heeft positief effect op leefsituatie inwoner. Iets kunnen aanschaffen wat kinderen nodig hebben geeft een goed gevoel “I: Het gaat nu eigenlijk om om datgene wat u, dan wel heeft gekregen van de gemeente, die laptops, heeft dat doordat uw dochters dat hebben gekregen, heeft dat voor u verschil gemaakt in uw leven, hoe u zich voelt?

R: Voor de laptops bedoel je? Die is heel blij. Die kinderen blij met de laptops en makkelijk werken, nu een beetje ook met cijfers en huiswerk, beetje hoger, makkelijk eigen dingen doen met de laptop. Ja, het is heel verschil. Ja, want als jouw kinderen iets nodig en jij kan dat zelf geven? Dan voel je ook lekker. Jouw kinderen is belangrijk. Door de jaren, die vragen veel. Ik kan niet bijvoorbeeld, dat is moeilijk, dat maakt jou ook zorgen. Veel zorgen. Maar nu, ik heb alleen nog (onverstaanbaar) die heb ik echt, die verdient wel”

Nog niet iedereen weet de weg te vinden Ik sta onder bewind, en woon net in Heerhugowaard. Vorig jaar heb ik het tegoed besteed bij rataplan vanwege de inrichting van mijn woning. Welke uitbreidingen de pas heeft weet ik niet. Ik ben copd patiënt, heb prikkelbaredarmsyndroom en meerdere lichamelijke klachten. Ben te kwiek voor een scootmobiel en heb dus een scooter waarvan ik het onderhoud zelf maar moeilijk betaal. Dus misschien pompstation of scooterdealer zou wat zijn. Verder is het met dagelijkse boodschappen een drama als je onder bewind staat, dus een supermarkt vind ook altijd gretig aftrek als dit beschikbaar zou zijn op de pas. Verder val ik qua zorg/ bijzondere bijstand net buiten de boot om bepaalde voorzieningen aan te kunnen vragen. Al twee jaar gaat mijn vakantiegeld naar tandartskosten en andere zorgkosten, naast mijn eigen risico van 385. Ik houd dus niks over. Ik verkeer nog in het stadium mijn huis af te maken met oogpunt mijn verslechterende gezondheid, daar heb ik is een warmtepompdroger voor nodig, met opgehangen was is het te vochtig voor mijn longen, en te belastend voor mijn schouders. Voorts dient er een afzuigkap te komen daar er nagenoeg geen afzuiging is. Elke dag na koken staat mijn huis stijf van het vet, wat veel schoonmaakwerk vergt en schoonmaakmiddel.

Maar wanneer ik bijzondere bijstand aanvraag wordt steevast om doktersverklaringen gevraagd die daar niet content mee zijn. Ik hoop dat er op het gebied van bijzondere bijstand ook eens gekeken wordt of het anders kan. Ik heb een kapotte rug, knieën en schouders, en kan met mijn copd geen zware lichamelijke inspanningen aan zoals dagelijks vet en olie van mijn meubels poetsen die tijdens het koken vrijkomen. Of de hele dag in een vochtig huis zitten.

Armoede is een veelzijdig begrip; armoede heeft een financieel component, een sociaal component (doe ik mee?) en een gevoelscomponent (voel ik mij arm?) Hierdoor is de vraag “wat is het effect van de pilot op armoede of op de daling van het armoedecijfer moeilijk te beantwoorden.

Toelichting onderzoeksmethode: Alle inwoners in scope van het onderzoek zijn voor de evaluatie uitgenodigd. De samenstelling van de steekproef is willekeurig op basis van vrijwillige deelname tot stand gekomen. De onderzoeksmethode heeft zowel de eigenschappen van kwantitatief onderzoek als van kwalitatief (narratief) onderzoek. De nadruk ligt daarbij vooral op het narratieve deel om inzicht te krijgen in ervaringen en onderliggende motivaties, afwegingen en gedrag van inwoners. De algemene opvatting onder kwalitatieve onderzoekers is dat je daarvoor vanwege het saturatie-effect niet een grote steekproef nodig hebt. Voor het onderzoek was de steekproef daarom voldoende groot voor een kwalitatief betrouwbaar beeld en is het naar verdeling over de hoofdlijnen van de pilot een representatieve weergave.

Beschouwing kwalitatieve evaluatie Als financieel zetje in de rug heeft de pilot positief effect op de leefsituatie. Met name de vrijwilligers-, uitstroompremie en seniorentoeslag. De doelgroepgerichte benadering spreekt inwoners aan.

Aandacht is nodig voor inwoners met meervoudige problematiek (met name alleenstaande moeders, die arbeidsongeschikt zijn, een bijstandsuitkering hebben en met schulden zitten). De pilot biedt voor deze groep geen toegevoegde waarde. Met name deze doelgroep voelt sociale onrechtvaardigheid en geen gelijke kansen te hebben. Zij voelen zich arm en hebben het gevoel niet mee te doen. Vertrouwen in de gemeente wordt vooral deze aspecten van bestaanszekerheid beïnvloed. Een kanttekening bij de pilot: Effecten op korte termijn leiden niet tot verandering van gevoelens over de bestaanszekerheid. Bestaanszekerheid is een complex, multidimensioneel fenomeen met langdurige effecten op het gevoelsleven (“chronisch blut zijn”). Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen korte termijn effecten om mensen met laag inkomen zetje in de rug te geven en het willen versterken van de bestaanszekerheid.

Kenmerken van deelnemers aan de kwalitatieve evaluatie

Alle inwoners in scope van het onderzoek zijn voor de evaluatie uitgenodigd. De samenstelling van de steekproef is willekeurig op basis van vrijwillige deelname tot stand gekomen. We gebruikten een onderzoeksmethode die zowel de eigenschappen heeft van kwantitatief onderzoek als van kwalitatief (narratief) onderzoek. De nadruk ligt daarbij vooral op het narratieve deel om inzicht te krijgen in ervaringen en onderliggende motivaties, afwegingen en gedrag van inwoners. De algemene opvatting onder kwalitatieve onderzoekers is dat je daarvoor vanwege het saturatie-effect niet een grote steekproef nodig hebt. Voor het onderzoek was de steekproef daarom voldoende groot voor een kwalitatief betrouwbaar beeld en is het naar verdeling over de hoofdlijnen van de pilot een representatieve weergave.

Conclusies en vervolg

Conclusie en vervolg

Beleidskader armoedebeleid Dijk en Waard 2024 Sociale kwaliteit = de mate waarin mensen kunnen participeren in sociale relaties onder condities die gunstig zijn voor hun welzijn en zelfrealisatie. En die hen in staat stellen invloed uit te oefenen op de condities van hun eigen bestaan en een bijdrage te leveren aan de samenleving.

Conclusie

Sociale kwaliteit bestaat uit vier onderdelen:

Het positieve effect van de pilotvoorzieningen op de leefsituatie sluit aan bij de bedoeling van de armoedevoorzieningen en de pilotvoorzieningen, nl. kunnen participeren in de samenleving en bevordering van de gezondheid. Het gevoel door de pilot meer te kunnen meedoen, niet anders te zijn als anderen, je kind iets te kunnen bieden, te kunnen sporten of aan het verenigingsleven deel te nemen wordt door het grootste deel van de geïnterviewden erkend.

Sociaaleconomische zekerheid (voldoende en stabiel inkomen, veilige en betaalbare huisvesting, verzekerd zijn van gezondheidszorg en onderwijsmogelijkheden) Sociale inclusie (kunnen meedoen, toegankelijkheid van ondersteuning) Sociale cohesie (verbondenheid door bijv. gedeelde normen/waarden, erkenning, ontmoeten) Sociale empowerment: authentiek kunnen zijn, eigen keuzes kunnen maken)

Het beleidskader armoedebeleid heeft als doel om de sociale kwaliteit van het leven verbeteren voor inwoners die het financieel moeilijk hebben. De voorzieningen uit de pilot hebben voornamelijk positief effect op de leefsituatie, en de gevoelens van sociale inclusie, sociale cohesie en sociale empowerment. De invloed op gevoelens van bestaanszekerheid of sociaaleconomische zekerheid is minimaal.

Vervolg De pilot wordt in 2024 voortgezet en zal nog verder worden doorontwikkeld, door bijvoorbeeld het aanbod van de DijkenwaardPas aan te vullen, een methodiek te ontwikkelen voor de integrale aanpak sociaal domein, of door verbeteringen in communicatie. De raad ontvangt in het eerste kwartaal 2025 de eindevaluatie. Uit de evaluatie kunnen mogelijk aanvullingen op het huidige armoedebeleid voortkomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=DijkenWaard&id=02b62ccb-12b7-4b1d-9e93-ea885fff5fee