Bijlage 2 - Rapport Ruimte voor binnensport in Dijk en Waard 2023

Vrone en TC Sint Pancras

Plan Wie: handbal- en zaalvoetbalvereniging Vrone en tennisclub Sint Pancras Wens: 1) Nieuwbouw als aanbouw bij het Sportcomplex De Oostwal 2) Verkoop tennishal de Oostwal en ombouw naar sporthal Doel: uitbreiding uren in de eigen kern

De behoefte aan zaalruimte van handbal- en zaalvoetbalvereniging Vrone is groter dan de beschikbare capaciteit in Sint Pancras. Deze verenigingen huren daarom voor zowel trainingen als wedstrijden permanent zaalruimte in andere gemeenten. De vereniging geeft aan dat dit vervelend is voor de sporters en niet verbindend werkt naar de eigen woonplaats en vereniging. Bovendien zijn ook de sportaccommodaties in Alkmaar grotendeels bezet, waardoor Vrone alleen gebruik kan maken van de minst populaire uren. Zaalvoetbalvereniging Vrone telt volgens eigen zeggen op dit moment 200 leden (waarvan 150 senioren). De handbalvereniging heeft de ambitie om naar 300 leden te groeien.16 Het huidige tekort aan zaalruimte staat groei van de vereniging in de weg. In totaal zijn er volgens Vrone in Dijk en Waard 1.000 handballers. De

16

De vereniging telde in seizoen 2022-2023 236 leden (bron: Nederlands Handbal Verbond).

verenigingen staan met elkaar in contact over het capaciteitstekort en staan ervoor open om hierin met elkaar naar oplossingen te zoeken. Vrone geeft aan het capaciteitstekort meerdere keren met de gemeente besproken te hebben. Daartoe heeft al eerder een heroriëntatie plaatsgevonden rondom de omgeving van de Oostwal in Sint Pancras. Om te voorzien in de behoefte aan zaalaccommodatie voor handbal en zaalvoetbal is uitbreiding van de huidige halcapaciteit noodzakelijk, aldus de vereniging. Met een extra sporthal worden de capaciteitsproblemen voor deze sporten opgelost. Een mogelijke oplossing ziet men in het ombouwen van tennishal de Oostwal tot sporthal. De Stichting Tennisbanen Sint Pancras is eigenaar van de tennishal. De stichting exploiteert deze zelf. Vrone geeft aan dat de vereniging een belangrijke verbindende rol vervult binnen Sint Pancras. Bovendien benoemt de vereniging de toenemende aandacht voor zowel handbal als zaalvoetbal bij NOC*NSF. De vereniging is er dan ook voorstander van dat de topsportcultuur bij verenigingen in Dijk en Waard wordt versterkt. Ten slotte vinden de verenigingen dat de gemeente bij uitbreiding van wijken en buurten onvoldoende rekening houdt met wat dat betekent voor de druk op sportaccommodaties. Marlène, KSV, Tornado en SiU

Plan Wie: handbalverenigingen KSV en Tornado, turnvereniging SiU en zaalvoetbalvereniging FC Marlène Wens: multifunctionele sporthal Locatie: Heerhugowaard Doel: ontmoetingsfunctie, flexibiliteit, visitekaartje Noord-Holland

Zaalvoetbalvereniging Marlène (160 leden), handbalverenigingen KSV (340 leden) en Tornado (204 leden) en turnvereniging SiU (circa 700 leden) pleiten voor een multifunctionele (top)sportaccommodatie in de gemeente Dijk en Waard. De verenigingen geven aan dat de gemeente qua aantal inwoners sterk is gegroeid, maar dat het voorzieningenaanbod niet met de gemeente is meegegroeid. Voor trainingen is er onvoldoende capaciteit; voor wedstrijden zijn er geen goede faciliteiten (bijvoorbeeld voor het ontvangen van gasten). De verenigingen verwachten dat met een nieuwe accommodatie de verhuur door Heerhugowaard Sport N.V. fors omhoog gaat. Niet alleen door de gewenste uitbreiding van het aantal uren (hiervan hebben een vereniging een indicatie opgegeven in de presentatie die zij aan de gemeente beschikbaar hebben gesteld), maar ook omdat het gebruik van andere accommodaties dan afneemt. Zo zal KSV

overstappen van buitenhandbal naar binnenhandbal, hoeft SiU geen ruimte meer van de tennisvereniging te huren en kan de omzet die nu naar de sporthal in Obdam gaat, binnen de gemeente blijven. Marlène speelt op topsportniveau en ook KSV zet stappen naar een hoger niveau (waarvoor ze bijvoorbeeld met hars moeten gaan spelen, wat nu niet mogelijk is in de gemeentelijke accommodaties17). Ook Vrone in Sint Pancras wordt als topsportvereniging benoemd. De verenigingen geloven dat Dijk en Waard zich met een beter topsportklimaat sterker op de kaart kan zetten, wat ook op andere terreinen zijn vruchten af kan werpen. Ze benoemen hierbij de voordelen die de stad Alkmaar heeft ondervonden van de ontwikkeling van voetbalclub AZ. Ze geven aan dat topsporters rolmodellen zijn die de sportdeelname bij kinderen kunnen stimuleren. Daarnaast biedt een dergelijke accommodatie perspectieven voor andere functies (zoals horeca) en aan sport gerelateerde organisaties en faciliteiten (voor verhuur buiten de avonduren). TTL

Plan Wie: Turnvereniging Totaal Langedijk (TTL) Wens: eigen turnhal Locatie: De binding Doel: veilig, effectief en met plezier kunnen turnen (met moderne voorzieningen en materialen die op hun plek kunnen blijven staan)

Turn Totaal Langedijk is in 2004 ontstaan uit een samenwerking van vier verenigingen in Langedijk. TTL verzorgde de trainingen voor de talentvollere turners, ter voorbereiding op lokale en nationale wedstrijden. Deze krachtenbundeling werd destijds door de toenmalig wethouder als voorwaarde gesteld voor de realisatie van een turnhal. Inmiddels biedt TTL een gevarieerd aanbod aan lessen voor wedstrijdturnen voor jongens/heren en meisjes/dames, recreatiegym, 50+, trampolinespringen en dans. TTL biedt training tot niveau 3 aan, tot voor kort eerste divisie. Leden van de vereniging doen mee aan, en zijn volgens de vereniging zeer succesvol op, regionale en landelijke wedstrijden. De jongensgroepen trekken ook leden uit de omliggende plaatsen (zoals Heerhugowaard, Schagen en Schoorl). De vereniging benadrukt vooral het belang van het plezier dat kinderen aan deze sport beleven. Het onderschrift van de vereniging luidt dan ook: ‘Sportief presteren met plezier, eruit halen wat erin zit’.

17

De gemeente Dijk en Waard heeft te kennen gegeven dat hier inmiddels afspraken over zijn gemaakt die het gebruik van hars nu wel mogelijk maken.

Historie Sinds twintig jaar maakt TTL zich hard voor de realisatie van een turnhal (voor trainingen) in Broek op Langedijk. De vereniging geeft aan dat hierover veelvuldig overleg heeft plaatsgevonden met ambtenaren en wethouders en dat op meerdere locaties18 de realisatie van een turnhal dichtbij is geweest.

Bron: Noord Hollands Dagblad, 27 juli 2018.

Nabijheid TTL geeft aan volledig in te zetten op een turnhal in de directe omgeving en vindt dit om meerdere redenen te verantwoorden: •

Voor jonge leden (zeker als ze meerdere malen per week trainen) is het geen optie om een grote afstand af te leggen tot een turnhal.

•

De turnsport is van grote waarde voor de voormalige gemeente Langedijk. De hal levert een belangrijke bijdrage aan de sociale cohesie.

•

Het aantal leden van TTL en DVV (417 in totaal 19) ten opzichte van de bevolkingsomvang (van Noord- en Zuid-Scharwoude en Broek op Langedijk) is groter dan het aantal turnleden ten opzichte van de bevolkingsomvang in Heerhugowaard.20

Vanwege het belang van nabijheid maakt TTL op dit moment ook geen gebruik van de turnhal in Alkmaar.21 Wel vindt het trampolinespringen (voor volwassenen) van TTL plaats in Hoogwoud. Voor de accommodatie die TTL zou achterlaten (Mayersloot) verwacht de vereniging dat hier voldoende mogelijkheden zijn voor nieuwe huurders en activiteiten. TTL geeft aan dat het voortbestaan van de vereniging in gevaar komt als de zaal er niet komt. Als turnvereniging zonder turnhal worden ze ingehaald door andere verenigingen. Een eigen turnhal heeft een aanzuigende werking op nieuwe leden. Daarnaast is een turnhal van belang om interessant te blijven voor trainers. Goede trainers hebben de voorkeur voor verenigingen waar ze niet telkens alle materialen hoeven klaar te zetten.

18

Bij het multifunctioneel complex aan de Pieter Zeemanweg (2009), de Tulpenstraat (2013/2014), de Milieustraat/Vroedschap (2018) en De Binding (2020). 19 Bron: TTL. 20 Volgens SiU telt de vereniging circa 700 leden. 21 Deze bevindt zich op ruim negen kilometer (met de auto) van Broek op Langedijk.

TTL geeft aan dat de andere gymnastiekvereniging (DVV) het plan voor een eigen turnhal ondersteunt en dat zij een verdere samenwerking met TTL voorstaat.

Veranderde eisen turnaccommodaties Turnen is een tak van sport die in een halve eeuw volledig is ‘omgeturnd’ en enorm veel complexer is geworden. Anders dan het voetbalveld, de schaatsbaan en het zwembad is de turnhal – én de inrichting daarvan – in ruim 50 jaar enorm veranderd en gigantisch verbeterd. Alle 134 turnhallen, die met name de laatste drie decennia in Nederland zijn gerealiseerd, hebben een minimale afmeting om ruimte te bieden aan een vaste opstelling van toestellen en methodische situaties. Ze hebben omwille van de veiligheid een forse hoeveelheid aan zachte landingsmatten, verende vloeren en kuilen met schuimblokken. En ze hebben verschillende versies van toestellen, zodat jonge kinderen kunnen wennen aan het stap voor stap toewerken naar een steeds moeilijker variatie aan sprongen en onderdelen op de vier (dames) of zes (heren) turntoestellen. Onderzoek in opdracht van de Gymnastiekbond (KNGU) laat zien dat verenigingen die een eigen accommodatie hebben, fors meer aanwas krijgen van nieuwe leden. Daarbij komt dat die nieuwe en bestaande leden beter presteren, meer plezier hebben, zich meer ‘onderdeel voelen van’ en dus meer uren per week sporten en langer lid blijven. Het verhoogt al met al de sportieve én sociale vaardigheden en geeft een extra impuls aan maatschappelijke doelstellingen (Strategisch Plan TTL 0.7, 2023).

De KNGU onderstreept in algemene zin het belang van een turnhal voor de sport. De bond geeft hiervoor de volgende redenen: • Een permanent ingerichte turnhal met valkuilen en zachte landingssituaties draagt bij aan de veiligheid van de gymsporters. De veiligheid is cruciaal voor de sport. • De fysieke belasting en kans op blessures nemen af, omdat er gebruik wordt gemaakt van zogenaamde ‘soft-turnmaterialen’. • Een permanent ingerichte turnzaal ontlast trainers en sporters. Er gaat veel kostbare lestijd verloren doordat toestellen moeten worden opgebouwd en afgebroken. Minstens zo belangrijk is de aanzienlijke belasting voor de vaak jonge turn(st)ers en trainers om met toestellen te sjouwen, zoals zware vloerdelen, brugelementen, balken en valmatten. • Direct kunnen starten met de training: in een gewone gymzaal ben je gemiddeld 15 minuten aan het opbouwen en 10 minuten aan het opruimen. Er blijft dan weinig effectieve trainingstijd over. • Jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar kun je blijven uitdagen, zodat zij blijven sporten én kunnen doorgroeien tot toekomstige trainers van de club. De KNGU geeft aan dat veel sportaccommodaties en dus ook turnhallen overdag beperkt worden gebruikt. De bond benadrukt dat de daluren en het medegebruik beter gefaciliteerd kunnen worden als er ook andere partijen in het gebouw aanwezig zijn.

Voorbeelden zijn een gezondheidscentrum (fysiopraktijk, huisarts, apotheek), bibliotheek of kinderopvang. Als de turnhal of -zaal gecombineerd wordt met een sportaccommodatie en de scholen maken er ook gebruik van, dan kan de turntrainer overdag lesgeven aan leerlingen van het basis- en voortgezet onderwijs. Ten slotte benadrukt de KNGU dat voor de turnmaterialen (de inrichting van de hal) de kosten relatief hoog zijn en de afschrijftermijn relatief kort.

Hoofdstuk 5

Uitbreiding aanbod wenselijk In de gemeente Dijk en Waard blijft het aanbod van binnensportaccommodaties achter bij wat gebruikelijk is in referentiegebieden. Op basis van draagvlakcijfers bevindt het huidige aantal sporthallen (8) zich in het midden van de behoeftebandbreedte (6-11). Met de bevolkingsgroei van de gemeente komt het aanbod aan de onderkant van de behoeftebandbreedte te liggen. In de (kleinere) kernen van de gemeente Dijk en Waard is het (normatieve) tekort het grootst. Een samenvatting van de situatie per kerngebied staat in de tabellen in bijlage 2. De bezetting van de sporthallen is hoog, zeker in het winterseizoen. Vrijwel alle gemeentelijke sporthallen in de gemeente zijn op jaarbasis meer dan 2.000 uur bezet. In de avonduren lijken alleen de Draai (uit 2016) en Geestmerambacht A (verouderd) nog ruimte te bieden. Ook Hectorlaan biedt (met name in het weekend en gedurende bepaalde periodes van het jaar) ruimte voor uitbreiding van het gebruik. De sportzalen en gymzalen worden minder voor sport gebruikt (mede omdat ze hiervoor niet altijd geschikt zijn). Met het oog op de bevolkingsgroei wordt de druk op de sportaccommodaties in de toekomst nog groter. Dit alles maakt uitbreiding van het aanbod wenselijk.

Naast de uitbreidingsbehoefte is het (in de voormalige gemeente Langedijk) raadzaam te beoordelen in hoeverre bestaande accommodaties die op dit moment niet optimaal functioneren (met een beperkte bezetting en/of gebruiksmogelijkheden) geschikt kunnen worden gemaakt voor de specifieke behoeften van sporten die kampen met een capaciteitstekort (zaalvoetbal, handbal, turnen). Behalve dat de sport hiermee gefaciliteerd wordt, kan het een impuls geven aan de accommodaties waarvan het gebruik op dit moment niet optimaal is (bijvoorbeeld tennishal Geestmerambacht B). Uitbreidingsbehoefte verenigingen De lokale/regionale populariteit van een aantal sporten die alleen in sporthallen uitgeoefend kunnen worden (zaalvoetbal, handbal), draagt bij aan de ervaren krapte bij de verenigingen. Hierdoor kunnen verenigingen minder uren aanbieden dan ze willen, moeten ze uitwijken naar sportaccommodaties buiten de eigen gemeente of moeten ze een wachtlijst voor nieuwe leden hanteren. Diverse verenigingen hebben bij de gemeente Dijk en Waard een verzoek tot uitbreiding of aanpassing van de beschikbare capaciteit en/of faciliteiten ingediend. Deze variëren van een ‘gewone’ uitbreiding van de trainingscapaciteit (handbal- en voetbalvereniging Vrone) tot de realisatie van een turnhal (turnvereniging TTL) of de bouw van een multifunctionele (top)sportaccommodatie (FC Marlène, Tornado, KSV en SiU).

Behalve voor sport is er ook voor bewegingsonderwijs behoefte aan uitbreiding van het aanbod. Waar de gemeente voor het faciliteren van het bewegingsonderwijs een wettelijke taak heeft, kan ze bij het faciliteren van sportaccommodaties een eigen afweging maken. Deze afwegingen en daaruit voortvloeiende keuzes zal de gemeente goed moeten onderbouwen. Dit geldt specifiek voor het beoordelen van de plannen die de drie werkgroepen bij de gemeente hebben ingediend. Naar een integraal afwegingskader

Deze onderbouwing vraagt meer dan de feitelijke inzichten die in dit rapport aan de orde zijn gekomen. Bijvoorbeeld afstemming met gemeentelijke ambities, doelen en prioriteiten. Ook is het van belang om te beoordelen in hoeverre de sportbehoeften aansluiten bij de behoefte vanuit het bewegingsonderwijs (IHP). Deze drie invalshoeken (kwantitatief draagvlak, kwalitatief draagvlak en aansluiting bij onderwijsbehoefte) staan centraal in het afwegingskader dat wij voor de gemeente Dijk en Waard hebben opgesteld. Dit afwegingskader maakt het mogelijk verschillende plannen objectief te beoordelen en investeringsbeslissingen in het binnensportlandschap van een gedegen onderbouwing te voorzien. 22

In deze paragraaf zetten wij het afwegingskader uiteen. We illustreren op basis van de plannen van de drie werkgroepen hoe het afwegingskader kan worden toegepast. Ook andere plannen en ontwikkelmogelijkheden van binnensportaccommodaties kunnen op vergelijkbare wijze aan het afwegingskader worden getoetst. Kwantitatief draagvlak In hoeverre zijn de plannen in kwantitatieve zin te verantwoorden? Tabel 5.1 geeft een specificatie van de drie plannen op basis van verschillende (kwantitatieve) indicatoren. De invulling daarvan heeft plaatsgevonden op basis van de verschillende onderzoeksresultaten. In de eerste plaats schetsen we in de tabel een (globaal) beeld van wat het plan zou betekenen voor de bezetting van de gemeentelijke accommodaties en in welke geconstateerde (capaciteits)knelpunten het plan voorziet. Daarnaast biedt de tabel inzicht in de verwachte ontwikkeling van het draagvlak voor het plan. Daarbij gaat het onder andere om de bevolkingsontwikkeling, ledenherkomst en sportspecifieke trends. Ten slotte geven we aan in hoeverre het plan (op basis van bovenstaande constateringen) in kwantitatieve zin is te verantwoorden. Met andere woorden: kan de behoefte van de verenigingen met draagvlakcijfers worden onderbouwd? Vanuit deze puur kwantitatieve benadering biedt het plan van handbal- en zaalvoetbalvereniging Vrone het stevigste fundament.

De huidige accommodatie van deze vereniging (de Oostwal) heeft een zeer hoge bezetting. De vereniging groeit en verwacht dit te blijven doen, net als het aantal inwoners van Sint Pancras. Het plan voor een multifunctionele (top)sportaccommodatie is ook (maar minder) uit kwantitatieve noodzaak geboren. De behoefte zit hierbij ook in de faciliteiten om groei- en prestatie-ambities waar te kunnen maken. Daarnaast kan dit plan in de behoeften van meerdere sporten en verenigingen voorzien (en overdag ruimte bieden voor andere, nieuwe initiatieven) waarmee het sportvoorzieningenniveau in Dijk en Waard een impuls kan krijgen. Bij TTL zit het knelpunt niet zozeer in de beschikbaarheid van ruimte als wel in de benodigde faciliteiten om de (sport toekomstbestedig te maken (en zich daarin te kunnen ontwikkelen, de veiligheid te kunnen garanderen, trainers te kunnen aantrekken, enz.). De KNGU bevestigt het belang daarvan.

22

Het afwegingskader is gebaseerd op de situatie van aanbod, gebruik en behoefte. Financiële en mogelijk andere consequenties van investeringen vormen geen onderdeel van het afwegingskader.

Tabel 5.1 Kwantitatief draagvlak plannen werkgroepen TTL

Vrone en TC Sint Pancras

Marlène, KSV, Tornado en SiU

Plan

Nieuwe turnhal

Extra sporthal

Kerngebied

Noord-Scharwoude Zuid-Scharwoude Oudkarspel Broek op Langedijk

Sint Pancras

Multifunctionele (top)sportaccommodatie Heerhugowaard

Voorziet in een kwalitatief knelpunt +/-

Overbezetting Oostwal +

Extra trainingsruimte; Betere faciliteiten +

Achterlaten Mayersloot

Mogelijk lagere bezetting

Mogelijk lagere bezetting

+8% + + Ja

+13% + + +/Nee

-1% + +/+ Nee

Turnsport (en accommodatieeisen) sterk veranderd in de loop van de jaren

Zaalvoetbal en handbal populair in D&W; Sporten aandacht bij NOC*NSF

Topsport; Handbal populair in D&W; Sporten aandacht bij NOC*NSF

N.V.T.*

+

+/-

Capaciteit en bezetting In welke geconstateerde capaciteitsknelpunten (ruimte/tekort) wordt met het plan al dan niet voorzien? Invloed op totaal aantal gebruiksuren gemeentelijke accommodaties Betekenis voor bestaande (gemeentelijke) accommodaties Draagvlakontwikkeling Bevolkingsprognose locatie/kerngebied Historische ontwikkeling aantal leden/gebruiker(s) Verwachte ontwikkeling aantal leden/gebruiker(s) Herkomst leden Dijk en Waard Plan relevant voor voortbestaan vereniging Relevante/sportspecifieke trends t.b.v. toekomstig gebruik

Overall In hoeverre zijn de plannen in kwantitatieve zin te verantwoorden?

* Aangezien het hier om een behoefte gaat die gericht is op een specifieke functionaliteit (en dus niet zozeer om ruimte in de vorm van een sporthal), laten we de kwantitatieve verantwoording daarvan in deze tabel buiten beschouwing.

Kwalitatief draagvlak In hoeverre voorziet het plan in (andere) gemeentelijke beleidsdoelen? Om te beoordelen in hoeverre de plannen passen binnen de gewenste ontwikkelingsrichting en beleidsambities van de gemeente Dijk en Waard, is het van belang de plannen hierop te toetsen. Om hiervoor een aanzet te geven hebben wij een overzicht opgesteld van mogelijke beleidsdoelen. Wij adviseren de gemeente Dijk en Waard op basis van haar eigen gemeente specifieke beleid (vanuit de verschillende domeinen23) de relevantste te selecteren of de doelen te prioriteren en zo te bezien welke beleidsdoelen moeten worden toegevoegd. Het definitieve overzicht van beleidsdoelen kan de gemeente Dijk en Waard als basis gebruiken om de plannen te toetsen op de mate waarin ze aan de (belangrijkste) gemeentelijke beleidsdoelen voldoen of hier een bijdrage aan leveren.

23

Zoals sociaal-maatschappelijk, duurzaamheid, ruimtelijk, economisch.

Tabel 5.2 Voorlopige toetsing beleidsdoelen Investering draagt bij aan/kan bijdragen aan:

Totale sportdeelname gemeente Breedtesport Topsport/prestatiesport Sociale cohesie Multifunctioneel ruimtegebruik Samenwerking stakeholders/verenigingen Bereikbaarheid/nabijheid van sportaccommodaties Toegankelijkheid sport voor specifieke doelgroepen (namelijk…) Beperking automobiliteit Verduurzaming …..

TTL

Vrone

Marlène, KSV, Tornado en SiU

+ +/+ -

+ +/+ -

+ + +/+ +

Aansluiting bij onderwijsbehoefte In hoeverre kan vanuit de (wettelijke) onderwijsbehoefte in het plan worden voorzien? Ten slotte hebben we gekeken in hoeverre de ruimtebehoefte vanuit sport aansluit bij de ruimtebehoefte van het onderwijs. Hiervoor hebben twee sessies (met de gemeente Dijk en Waard, ICS en het Mulier Instituut) en onderlinge afstemming tussen ICS en het Mulier Instituut plaatsgevonden. Door koppeling van beide invalshoeken ontstaat een beeld van wat een eventuele uitbreiding van het aanbod betekent voor de gebruiksmogelijkheden overdag (met name door het onderwijs) en in de avonduren (voor sportbeoefening). TTL: Noord-Scharwoude, Zuid-Scharwoude, Oudkarspel en Broek op Langedijk In de kleinere kernen van de gemeente Dijk en Waard is de bezetting van de accommodaties (met uitzondering van gymzaal Geestmerambacht) overdag redelijk goed op peil. Op het moment dat in dit gebied een turnhal komt, ontstaat er in de achterblijvende accommodatie (in ieder geval Mayersloot) ruimte. Daarnaast is van belang dat in dit deel van de gemeente diverse woningbouwplannen en -ontwikkelingen spelen. Zo is het gebied ‘de Oostrand’ volop in ontwikkeling. Maar deze ontwikkeling op zich biedt te weinig draagvlak voor een volledig nieuwe school. Voor Langedijk West wordt een visie ontwikkeld. De ontwikkeling van het gebied zelf zal nog wel enige tijd op zich laten wachten.

Uitgaande van de bevolkingsprognose neemt de vraag naar sportaccommodaties in dit gebied de komende decennia in ieder geval toe. Dit alles biedt perspectieven voor het optimaliseren van het gebruik van de aanwezige accommodaties. Om de toenemende vraag te faciliteren kan de gemeente ook overwegen bestaande accommodaties (zoals het verouderde Geestmerambacht) te renoveren. Vrone: Sint-Pancras In Sint-Pancras zijn drie basisscholen gevestigd. Twee daarvan zitten op de locatie Sperwer, waar een nieuw IKC gerealiseerd wordt. Beide scholen krijgen hierin een plek. De oude gymzaal (Sperwer) blijft vooralsnog bestaan. Deze gymzaal is niet nodig gezien de ruimte die overdag beschikbaar is in sporthal de Oostwal. Hiervan maakt op dit moment alleen (de derde) basisschool het Baken gebruik. Voor een tweede sporthal in Sint-Pancras (conform de wens van Vrone) is vooralsnog vanuit het bewegingsonderwijs geen draagvlak. Mocht gymzaal de Sperwer verdwijnen, dan is het van belang rekening te houden met het gebruik dat daarvan in de avonduren wordt gemaakt. Hoewel dit gebruik beperkt is, zal er wel naar een nieuwe bestemming moeten worden gekeken. Die ruimte is er in de Oostwal op dit moment niet. Mocht er in Dijk en Waard een nieuwe

sporthal gerealiseerd worden waar Vrone gebruik van gaat maken, dan ontstaat er ’s avonds mogelijk wel ruimte in de Oostwal. Marlène, KSV, Tornado en SiU: Heerhugowaard Bij een eventuele multifunctionele (top)sportaccommodatie is de locatie relevant om te beoordelen in hoeverre er ook vanuit het bewegingsonderwijs draagvlak voor is. Naar verwachting liggen hierbij in de eerste plaats kansen voor gebruik door het voortgezet onderwijs. Maar ook andere (eventueel commerciële) gebruiksmogelijkheden moeten bij een dergelijke voorziening in overweging worden genomen. Hoewel het onderzoek laat zien dat er vanuit de lokale verenigingen een duidelijke behoefte is aan een dergelijke accommodatie, vraagt het beoordelen van de haalbaarheid daarvan om een bredere beschouwing. Deze moet in een regionale of zelfs landelijke context plaatsvinden en moet worden toegespitst op de perspectieven voor topsport in Dijk en Waard en alternatieve (aan sport gerelateerde) gebruiksmogelijkheden voor een dergelijke accommodatie. Bovendien is het van belang om deze ontwikkeling te plaatsen binnen de context van andere accommodatiebehoeften in de gemeente. Mogelijk kan een multifunctionele (top)sportaccommodatie ook voorzien in de behoeften van andere verenigingen (zoals Vrone, TTL en eventueel andere verenigingen).

De gemeente Dijk en Waard heeft in ieder geval aangegeven dat het gebied de Vork/Vaandel-Zuid (tussen Centrum en Noord) potentiële ruimte biedt voor een sporthal (bijvoorbeeld een dubbele sporthal met turnhal). Deze locatie is goed bereikbaar voor topsport. Mogelijk is deze locatie ook voor Vrone interessant. Voor bewegingsonderwijs is op deze locatie geen extra ruimte nodig, aldus ICS.

Bronnenlijst

Clemens, L. (2023). Inventarisatie gemeentelijke sportaccommodaties. ICS Adviseurs. (sd). Collegeprogramma Dijk en Waard 2023-2026. Gemeente Dijk en Waard. Hoekman, R. (2018). Sport policy, sport facilities and sport participation. Nijmegen: Radboud Universiteit. Hoekman, R., & Schadenberg, B. (2023). Onderbenutting van sportaccommodaties. Utrecht: Mulier Instituut. Hoekman, R., & Van der Maat, K. (2016). Monitor Lokaal Sportbeleid. Utrecht: Mulier Instituut. Hoekman, R., Schots, M., & Ruikes, D. (2022). Jaarrapport duurzame sportinfrastructuur. Utrecht: Mulier Instituut. Hoekman, R., Wezenberg-Hoenderkamp, K., & Van der Poel, H. (2013). Sportaccommodaties in beeld. Utrecht: Mulier Instituut. Hoogendam, A., Hoekman, R., & Ruikes, D. (2020). Monitor Lokaal Sportbeleid. Utrecht: Mulier Instituut. Lucassen, J., Van der Roest, J., Brandsema, A., Davids, A., Telling, A., Ter Haar, M., & Waardenburg, M. (2018). Sportverenigingen in Nederland. Utrecht: Mulier Instituut. Pulles, I., Van Eldert, P., & Van der Poel, H. (2021). Monitor Sport en corona IV. Utrecht: Mulier Instituut. Schadenberg, B. (2022). Ontwikkeling uitbesteding gemeentelijk sportbeleid in beeld. Sport & Gemeenten. Schots, M., & Schadenberg, B. (2020). Open sportparken in Nederland. Utrecht: Mulier Instituut. Van der Poel, H., Wezenberg-Hoenderkamp, K., Hoekman, R., Bakker, S., Davids, A., Hoffmans, W., & Scholten, V.

(2016). Sportaccommodaties in Nederland: kaarten en kengetallen. Utrecht: Mulier Instituut. Wezenberg-Hoenderkamp, K., & Ruikes, D. (2020). Ruimte voor sport in Heerhugowaard. Mulier Instituut. Wezenberg-Hoenderkamp, K., Hoekman, R., & Schadenberg, R. (2020). Binnensportaccommodaties in Nederland. Utrecht: Mulier Instituut.

Bijlage 1

Tabel B1.1 Bezetting gymzalen 2022-2023 (in procenten) 08:00-18:00

18:00-23:00

Voorziening

Winterseizoen

Regulier seizoen

De Sperwer

70

70

Dreef

63

61

Eikenlaan

67

67

Geestmerambacht

38

35

Geul

59

59

Granaat

68

72

Jan Glijnisweg

55

53

Platte Ven

58

57

Plutolaan

59

59

Rembrandtstraat

59

56

Rozenhoutstraat

24

22

Schoolstraat

28

37

Smaragd

46

48

Weegbree

66

65

Lourens Bogtman

42

42

Gemiddeld

53

54

De Sperwer

29

31

Dreef

2

12

Eikenlaan

17

16

Geestmerambacht

30

29

Geul

34

33

Granaat

12

57

Jan Glijnisweg

27

16

Platte Ven

26

24

Plutolaan

30

21

Rembrandtstraat

27

48

Rozenhoutstraat

24

10

Schoolstraat

22

22

Smaragd

9

46

Weegbree

47

42

Lourens Bogtman

27

26

Gemiddeld

24

29

Bron: Heerhugowaard Sport N.V. en Social Leisure. Bewerking: Mulier Instituut.

Bijlage 2

Tabel B2.1: Aanbod en behoefte per kerngebied* Kerngebied

Inwoners 2023

Prognose 2040

Ontwikkeling

N sporthallen

Noord

3.020

Oud Centrum Centrum Zuid Sint-Pancras Noord-Scharwoude Zuid-Scharwoude Oudkarspel Broek op Langedijk Koedijk

Min. behoefte 2040

4.264

41%

3

0

0

3

20.151

24.571

22%

2

1

2

0

22.157 14.044 5.942 5.852 6.684 3.883 6.083 276

30.127 13.901 6.743 6.939 7.247 3.944 6.684 255

36% -1% 13% 19% 8% 2% 10% -8%

0 1 1 1 0 0 0 0

2 1 1 1 1 0 1 0

3 1 1 1 1 1 1 0

-3 0 0 0 -1 -1 -1 0

* Exclusief kerngebied bedrijventerrein Heerhugowaard.

Tabel B2.2: Afstand sporthal per kerngebied* Kerngebied Noord

Oud Centrum Centrum Zuid Sint-Pancras Noord-Scharwoude Zuid-Scharwoude Oudkarspel Broek op Langedijk Koedijk

Afstand tot sporthal 821

Afstand tot sportzaal 3.170

Afstand tot gymzaal 710

600

1.520

460

1.141 658 558 713 1.171 1.756 1.964 3.077

1.720 2.830 2.610 890 1.160 690 600 4.200

510 750 880 430 830 570 1.750 4.470

* Exclusief kerngebied bedrijventerrein Heerhugowaard.

Sporthal Deimos; Waardergolf; Noorderend De Draai; Hectorlaan Heerhugowaard Zuid De Oostwal Geestmerambacht A

Max. behoefte 2040

Max. overschot/ tekort (-) 2040

Tabel B2.3: Bezetting en belangrijkste gebruikers sporthallen Sporthal

Verzorgingsbereik*

Bezetting**

Uren per jaar

Grootste sporten

Grootste gebruikers

De Draai

6.915

67%

2.254

Basketbalver. H.B.C. VV Ardea KNVB district West 1

Hectorlaan

3.537

NB

Zuid

28.000

83%

2.491

Basketbal Volleybal Voetbal Hockey Handbal Korfbal Hockey Handbal Voetbal Honkbal

Deimos

9.725

81%

2.643

Handbal Voetbal

HV KSV KNVB district West 1 St. Recr. Zaalvoetbal BV HHW'69; BV Zuid Wester KV Apollo

Badminton Korfbal Waardergolf

7.973

79%

2.861

Handbal Voetbal

Noorderend

2.145

NB

De Oostwal

9.050

90%

1.800

Geestmerambacht A

17.530

66%

2.162

* Aantal inwoners Dijk en Waard voor wie dit de dichtstbijzijnde sporthal is. ** Doordeweeks in de winter van 18:00-23:00 uur

Voetbal Handbal Handbal Voetbal Handbal Voetbal Volleybal

Tornado Apollo MHC HV KSV FC Marlene BC The Herons

HV KSV HV Tornado St. Recr. Zaalvoetbal FC Marlene KNVB district West 1

HV Vrone KNVB district West 1 HV Lacom '91 KNVB district West 1 VV Relay

auteurs achterblad

Mulier Instituut | 2023