Bijlage 2 Overzicht nieuwe wetgeving (bijlage bij Kadernota)
Tekst van het document
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
(1) Wetsvoorstel Participatiewet in balans (spoor 1)
(vanaf) 1 januari 2026 (nog met potlood afhankelijk van datum behandeling EK) (9 van de 23 maatregelen treden pas in 2027 in werking ivm ICTuitdagingen en fiscale aanpassingen)
Meer vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging. Mensen voelen zich ondersteund als het gaat om participatie en inkomen
Wijzigingen gericht op: Beperken inkomensonzekerheid bestaanszekerheid Bevorderen duurzame participatie bij burgers Versterken integraliteit in dienstverlening Handhavingsbepalingen (boete, maatregelen en terug- en invordering) nu en deels op termijn overhevelen naar generieke AMvB’s bestemd voor UWV, SVB en gemeenten gezamenlijk.
70 miljoen extra in BUIG-budget. Nog onbekend voor implementatie en/of uitvoering
Cultuur verandering verder doorvoeren doordat “ken je klant en diens persoonlijke, sociale en financiële situatie” in de wet nog sterker verankerd wordt dan nu de praktijk is geworden bij gemeenten. Dit t.b.v. een nog meer “naar de bedoeling van de wet”uitvoering. Dit betekent investering in opbouw relatie met klant en daarmee regelmatiger persoonlijk spreken van elke klant. Ergo: meer tijdsinvestering per klant bij aanvraag en gedurende uitkeringsperiode.
2026 is het transitiejaar. Op 22-04-2025 vastgesteld in TK. Plenaire behandeling EK. In september 2025 bepaalt agendacommissie EK plenaire behandeling in EK (okt/nov 2025)
De wet: • biedt een passend perspectief op werk en participatie; • is begrijpelijk en goed na te leven; • biedt een doelmatig vangnet en toereikend inkomen; • is zeker en voorspelbaar; • past bij de brede vormgeving van het sociaal domein en het inkomensstelsel.
Meer concreet betekent dit onder meer: Introductie generieke participatieplicht en arbeidsplicht naar vermogen Meer ruimte voor mantelzorg Giften tot € 1200 per jaar vrijgelaten Verkorte aanvraag binnen 12 maanden na beëindiging Bijstand met terugwerkende kracht Bufferbudget bij schommelingen in inkomen Taaleis blijft in de wet. Zeer beperkt overgangsrecht.
1
(zie ook (*) onder dit schema) Zowel implementatie traject als uitvoering heeft veel personele impact, zowel kwantitatief (benodigde capaciteit (versus krapte arbeidsmarkt)) als kwalitatief (kennis en vaardigheden van de consulent). Verdere aanpassing organisatiecultu ur. Maatwerk heeft dus potentieel
Ook betekent dit volledigere rapportages om te voorkomen dat een burger zijn verhaal steeds weer moet doen. Beter en uitgebreider gemotiveerde beschikkingen. Meer (in elk geval bij aanvang), breder en
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc Re-integratie verordening + alle klanten dienen nieuwe beschikking te krijgen met nieuwe voorwaarden participatie en re-integrratie op maat (transitiejaar is daarvoor ook bedoeld) + in transitiejaar ook de betreffende inkoopcontracten herzien Verordening individuele inkomens toeslag Meer beleidsregels ivm verruiming evenredigheids beginsel De systematiek van de BUIG beloont uitstroom, met een focus op
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
(2) Wetsvoorstel Participatiewet in balans (spoor 3) VNG blijft wel bij eis van 9 maanden implementatietermijn. Er is vanuit de VNG een leeragenda Pw opgesteld:
2
Datum in werking treden
1 januari 2026 (vermoedelijk 2026) Zie voorstaande
Doel wetgeving
Het wetsvoorstel omvat naast de wijziging van de Pw zelf (spoor 1) nog 2 sporen. Spoor 3 is hierbij voor Zaffier relevant.
Belangrijkste wijzigingen
Spoor 3 omvat initiatieven om vakkundigheid in de uitvoering te versterken en de uitvoering voldoende handvatten te geven om volgens de bedoeling van de nieuwe wet te werken en de beweging richting vertrouwen, eenvoud, menselijke maat en meer maatwerk te ondersteunen.
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
veel impact op de uitvoerings lasten. Ook risico op hogere verantwoording slasten.
beter ingericht casuïstiek overleg. Meer investering in scholing.
Zie bovenstaande
Cultuur verandering en herijking vereisten voor functies
(Meer) Informatie overdracht aan inwoners en instanties
Kennis van en uitvoering kunnen geven aan de Pw in balans, de discretionaire ruimte en het nemen van besluiten in samenhang met andere wetgeving.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc kansrijken • De Pw in Balans gaat uit van bieden van kansen voor iedereen naar mogelijkheid. • Uitdaging: leren omgaan hoe te sturen op de maatschappelijke impact van het handelen van professionals ipv op snelle uitstroom (het sturen van de organisatie op langere termijn en hiervoor ook doelstellingen formuleren). • Kost het toepassen van maatwerk capaciteit? • Is er een nieuwe inrichting noodzakelijk van het primair proces. • Dient de caseload te worden
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025 • Wat is er in organisatorische zin nodig om een betere balans aan te brengen tussen omstandigheden van inwoners enerzijds en de organisatorische opgave anderzijds. • De balans en de ruimte voor professionals om het juiste midden te vinden is zoek. De gemeente moet leren die ruimte te organiseren. • Niet de regels, het beleid of de kpi’s staan centraal, maar de menselijke maat en vertrouwen. • Het nieuwe paradigma: ‘Het zoeken naar het juiste midden als het balanceren tussen de systeemwereld enerzijds en de leefwereld anderzijds als het toppunt van vakmanschap in de context van de Participatiewet in Balans.’
3
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
(Basis)houding en gedrag professional: Meer kennis werking brein: effect eigen handelen op gedrag inwoner en begrijpen van en handelen naar de situatie van mensen.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc heroverwogen. • Hoe gaan we het alledaagse werk inrichten versus het hanteren van maatwerk. • Hoe gaan we bij het inrichten van het werk om met de kwaliteitsnorm van de uitvoering. • Hoe zien we de invulling van de werkinstructies bij het vormgeven van maatwerk.
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
(3) Wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid (AMvB)
1 januari 2027
Dit wetsvoorstel regelt een overkoepelend stelsel voor handhaving in de sociale zekerheid voor UWV, SVB en gemeenten. Boetes, maatregelen en terugvordering staan grotendeels niet meer in wet in formele zin (Pw in balans) maar worden per 1 januari 2027 overgeheveld naar generieke AMvB.
MAATREGELEN: De geüniformeerde arbeidsverplichtingen en de maatregelen bij het niet nakomen van deze verplichtingen (art. 18 lid 4 t/m 8 en lid 11) komen voor een deel te vervallen in de Pw. Deze worden vervangen door een lid dat verwijst naar de AMvB.
Wetsvoorstel is ingediend bij de TK. Dit wetsvoorstel is ook bedoeld voor gemeenten, UWV en SVB.
Uitvoeringstoets door VNG heeft plaatsgevonden op boetes en maatregelen. Zaffier is hiervoor gevraagd en is in juni 2025 opnieuw geïnterviewd. Galangroep heeft ook uitvoeringstoets gedaan meer toegespitst op kosten. Zaffier ook deelnemer. Half mei 2025 advies RvS Half juli 2025 ingediend bij TK.
4
Met deze AMvB streeft het Kabinet ernaar een aantal hardheden in de huidige systematiek weg te nemen en de rechtszekerheid in de sociale zekerheid te versterken, onder andere door het vergroten van de uniformiteit van het beleid.
Artikel 18b (Beheersing van de Nederlandse taal) blijft wel in Pw i balans. Op de overige verplichtingen (onder andere artikel 9 Pw) zijn kleine wijzigingen aangebracht. De waarschuwing wordt ook geïntroduceerd bij maatregelen. De hoogte en duur van de maatregelen worden deels lager. Gemeenten krijgen meer ruimte om te beslissen of zij überhaupt een maatregel of een boete opleggen. Het resultaat hiervan is dat bestuursorganen het maatregelen- en boeteregime meer naar eigen inzicht kunnen inkleden en – binnen de gestelde kaders – maatwerk kunnen toepassen. Bij mensen die een kleine fout maken, zoals het vergeten van een afspraak, kan een maatregel achterwege blijven. Maar bij mensen die doelbewust de regels overtreden kan juist een zwaardere of langere maatregel opgelegd worden, om
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie Overkoepelende wetgeving met UWV en SVB schuurt met specifieke doelgroepen Pw.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc Afstemmings verordening (mogelijk 2x) Nalevingsver ordening Beleidsregel bestuurlijke boete Beleidsregel terug- en invordering Pw etc Beleidsregel terug- en invordering Bbz-krediet
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
ervoor te zorgen dat zij hun verplichtingen gaan naleven. Deze wijzigingen dragen bij aan een meer evenredig maatregelenbeleid, dat beter zou moeten aansluiten bij de huidige uitvoeringspraktijk. INLICHTINGENPLICHT/BOETE De mogelijkheid tot herziening van het recht op uitkering met terugwerkende kracht wordt beperkt tot 5 jaar, tenzij sprake is van bij wet bepaalde uitzonderingen. Er komen (meer) mogelijkheden voor eerst een waarschuwing. Meer mogelijkheden om verwacht effect mee te nemen in wegen wel/geen boete. Evenwichtig handhavingsstelsel: naast aandacht voor fouten, er ook voldoende aandacht moet zijn voor daadwerkelijk misbruik en daartegen te treffen sancties. TERUG- EN INVORDERING Wetsregels terug- en invordering worden pas in 2027 in HH sociale zekerheid aangepast. Tot die tijd nog in Pw. Er komen meer mogelijkheden om af te zien van terugvordering waaronder als aandeel overheid in ontstaan vordering groot is. Kwijtscheldingsregeling wordt in duur verkort.
5
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
(4) Wetsvoorstel Maatwerk bij terugvordering
Treedt niet in werking, moet nog worden ingetrokken
Dit wetsvoorstel regelt een overkoepelend stelsel voor terug- en invordering in de sociale zekerheid voor UWV, SVB en gemeenten.
initiatief wetsvoorstel:
Nee
Meer beslisruimte bij terugvordering.
UItvoeringstoet s VNG: meer personele capaciteit en andere expertise en vaardigheden nodig in de uitvoering met meer uitvoeringskost en als gevolg
In wetsvoorstel Pw in balans staan nu nog terugvorderingsbepalin gen.
Bekend is dat initiatief wetsvoorstel (van CU) wordt ingetrokken maar het is nog niet bekend wanneer.
Gaat nu geregeld worden in Wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid in waarschijnlijk 2e fase in 2027
Volgens Kamerbrief 24/9/24 wordt terugvordering en kwijtschelding toegevoegd in Wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid ipv in afzonderlijke AMvB.
Geen verplichte terugvordering bij schending inlichtingenplicht. Maatwerk wordt een mogelijkheid waar Zaffier onder bepaalde voorwaarden gebruik van moet maken. Periode waarover teruggevorderd kan worden, wordt kleiner Meer maatwerk op invordering Kwijtscheldingsbepalingen worden verruimd. Er is nog niet bekend wat van deze uitgangspunten overblijft en wat aanvullend nog anders wordt (feb 2025)d
Meer evenredigheids onderzoeken leiden tot toename verantwoording slasten uitvoering
Bij niet gelijktijdig in werking treden met Pw in balans van deze fase wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid ontstaat schurende, dan wel botsende wetgeving (Meer) evenredigheidsonderzo eken vragen andere kennis en vaardigheden en meer gesprekken in persoon.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc Beleidsregels terug- en invordering Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz 2004, Tozo en invordering bestuurlijke boete Zaffier Beleidsregels terug- en invordering bedrijfskapitaal Tozo Ook beleidsregels Krediethypothe ken en bestuurlijke boete hierop nazien.
Wordt nu opgenomen in Wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid (zie punt 3) (5) Wetsvoorstel wijziging Awb inzake Versterking waarborgfunctie Awb
6
Nog niet bekend Vermoedelijke datum is 2028 (info okt ’24)
Dit wetsvoorstel past de Algemene wet bestuursrecht aan.
Bestuursorganen meer burgergericht te laten werken en meer rekening te laten houden met de belangen en zienswijzen van de burger door:
Onbekend
Wijziging cultuur
Uitvoeringstoet s VNG:
Van hoog tot laag afwegingen nodig
Visie en kader ontwikkelen met name rondom
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Het is überhaupt nog niet bekend of het wetsvoorstel ongeschonden de eindstreep haalt met het nieuwe kabinet en welke onderdelen eventueel controversieel zijn. Bij gebreke van een uitgewerkt regeerakkoord is nu dus nog niet in te schatten waar precies de knelpunten gaan liggen.
Dit vanwege teveel open normen en financieringsprobl ematiek. Deze wet treedt in werking op een bij Koninklijk Besluit te bepalen tijdstip, mogelijk in tranches.
Er zijn 2 hoofddoelen bij de aanpassing van deze hogere wetgeving: 1.Het verankeren van de menselijke maat in het besluitvormingsproces; 2. Het leidend maken van een realistisch mensbeeld (doenvermogen) bij besluitvorming- en rechtsbeschermingsprocedures .
-
Het ziet daarmee toe op de verdere ontwikkeling naar een meer responsieve overheid en een meer informele benadering van de inwoner, zodat de machtsverhouding tussen overheidsorgaan en burger wordt verkleind.
-
-
verzwaring dienstbaarheidsbeginsel verruiming evenredigheidsbeginsel verplichting begrijpelijker te motiveren de opdracht tot inzet op informele oplossing hoorplicht vooraf bij financiële beslissingen meer ruimte voor bezwaar als bezwaartermijn is overschreden positie van de burger in procedures bestuursrechter wordt versterkt
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
wetsvoorstel vraagt meer maatwerk en andere kennis en vaardigheden. Dit kost tijd en geld. Niet duidelijk is wie dit gaat betalen.
tussen menselijke maat en uitvoering
Verhoogde administratieve lasten. Meer investeringen nodig in ICT. Op rechtspositione el, organisatorisch, personeel en financieel gebied kleven substantiële gevolgen voor gemeenten aan dit wetsvoorstel.
Training op en voortdurende toetsing en bijsturing uitvoering op maatwerk Gespannen voet met toename geautomatiseerde aanvraagprocessen en MIJN…... Te veel vage en algemene normen (bijv. wat is/ hoe ver gaat dienstbaarheid/ onvoldoende afbakening evenredigheidsbeginsel gebonden besluit?) dus probleem bij beleid en uitvoer. Verregaande juridisering me gevolg voor uitvoering, (bijv. nieuwe contra legemtoetsing en het begrijpelijkheidvereiste) Vraagt (te) veel van de professionals bij uitvoeringsorganisaties. Kennis nodig van niet alleen de wet maar ook
7
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc dienstbaarheid sbeginsel
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie de wetsgeschiedenis en kunnen beoordelen of een individueel besluit in lijn is met wat de wetgever als een evenredige uitleg van de wet heeft bedoeld.
(6) Wetsvoorstel wijziging Wet SUWI ivm proactieve dienstverlening SZW Wegens wijziging Wet Suwi niet van toepassing op WMO, JW en WGS. Besluit SUWI ivm proactieve dienstverlening SZW
1 januari 2026 Wetsvoorstel Q1 2025 Advies RvS 11-06-2025 Indiening TK 08-07-2025
Bevorderen bestaanszekerheid door niet-gebruik van sociale voorzieningen tegen te gaan. Hiertoe verkrijgen UWV, SVB en gemeenten nu de wettelijke grondslag om bij wettelijke taken onderzoek te doen naar potentieel rechthebbenden op inkomensondersteuning, deze groep persoonlijk te informeren en te faciliteren bij het doen van een aanvraag en hiervoor persoonsgegevens te verwerken. • Niet onbegrensd: Alleen bij ministeriële regeling aangewezen wet- en regelgeving en uitkeringen en voorzieningen. .
8
Huidige wetgeving begint bij aanvraag van een regeling en is het zeer beperkt mogelijk om (vermoedelijk) rechthebbenden te attenderen op bepaalde uitkeringen en voorzieningen en het doen van een aanvraag te faciliteren. Dit wetsvoorstel biedt de benodigde ruimte om initiatieven te ontplooien die het gebruik van uitkeringen en sociale voorzieningen bevordert. Het wordt een wettelijke taak. Proactieve dienstverlening is het voor portaal op (mogelijke) reguliere dienstverlening. Kenmerkend voor proactieve dienstverlening is dat het zich richt op één of meer identificeerbare personen. Dit is dus wezenlijk anders dan algemene voorlichting, ongerichte communicatie of andere informatieve
Onbekend Aanpassing ICT op meer en andersoortig verwerken en uitwisselen van persoonsgegeve ns Out reachend werken brengt meer uitvoerings- en verantwoording slasten met zich mee.
Valkuil: valse verwachtingen bij burger omdat wettekst vaag is over concrete taak overheid. Verandering cultuur gericht op een meer responsieve houding. Het actief op zoek gaan naar vermoedelijk rechthebbenden (ook bedrijven) en het ongevraagd verstrekken van informatie gaat veel verder dan de wijze waarop nu wordt gewerkt. De samenwerking zal nog meer moeten worden gezocht. Andere werkprocessen en meer/andere ICT. Meer informatiegestuurd/ data gedreven werken om personen te bereiken.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
handelingen die ‘voor de poort’ plaatsvinden.
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Privacy/AVG/opt outbepaling in wet Juridisch, technisch, ethisch
Opt-out: Geen gegevensverwerking voor proactieve dienstverlening als betrokkene hier desgevraagd of uit eigen beweging niet mee instemt.
Valkuil: valse verwachtingen (belofte/garantie) Gerichte informatie verschaffen zonder concrete toezeggingen te doen, vereist zeer zorgvuldige communicatie.
Digitaal loket met informatie en inschatting over recht hebben op uitkering of voorziening.
Voorzieningen zijn niet enkel voor natuurlijke personen, er bestaan ook (financieel) ondersteunde regelingen voor bedrijven, werkgevers en andersoortige organisaties. Politiek afbreukrisico bij uitvoering (7) Wetsvoorstel wijziging Wet SUWI ivm hervorming arbeidsmarktinfrastruct uur
9
1 januari 2026
Verbetering gezamenlijke publieke en private dienstverlening voor werk en scholing aan werkzoekenden, werkenden en werkgevers. Grotere vindbaarheid en toegankelijkheid.
Actie op vier samenhangende maatregelen: 1.
het creëren van één regionaal loket: het Werkcentrum
Er worden financiële middelen beschikbaar gesteld: bestaande en nieuwe structurele
Zaffier moet nagaan of maatregelen in de sfeer van organisatie, ICT en voorlichting nodig zijn om aan de verplichtingen van de wet te voldoen.
Om samenwerking tussen publieke en private organisaties te verankeren komt er één Landelijk
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Meer samenwerking tussen partijen die op dit vlak diensten verlenen.
Belangrijkste wijzigingen
2. 3. 4.
het versterken van het vanwerk-naar-werk-stelsel het meer centraal zetten van de ondersteunings-behoefte het structureel borgen van een gezamenlijke publiekprivate governance
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
middelen en tijdelijke middelen die aflopen tot 2034.
(8) Wetsvoorstel wijziging Participatiewet inzake Wijziging artikel 56a inzake ontzorgen asielstatushouders
1 januari 2025
Meer maatwerk bij financieel ontzorgen statushouders.
In individuele gevallen is het mogelijk af te wijken van het verplicht ontzorgen
nee
Geen Doen we al
(9) Wetsvoorstel Wijziging van de Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ ivm uniform verrekenen inkomsten naast uitkering (OIB)
1 januari 2027 (vermoedelijk)
Met deze wijziging worden de maatregelen, zoals opgenomen in artikel 32, vijfde lid, van het wetsvoorstel Participatiewet in balans, uitgewerkt.
De maatregelen betreffen het invoeren van een uniforme wijze van het berekenen van het netto-inkomen uit loondienst en het eenvoudiger verrekenen van de vakantiebijslag, de eindejaarsuitkering (eju) en het keuzebudget (kb).
nee
Dit is voor zowel de bijstandsgerechtigde als de uitvoerder een vereenvoudiging.
10
VNG-Realisatie voert op dit moment een uitvoeringstoets uit.
De functionaliteit draagt bij aan een juiste en tijdige inkomstenverrekening en
Nadelen aan dit systeem, welke mogelijk toch tot
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc Beraad en in iedere arbeidsmarktregio één Regionaal Beraad. Deze beraden leggen meerjarig arbeidsmarktbeleid vast in een meerjarenagenda. geen
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Valt in 2e fase in werken treden Pw in balans
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
daarmee aan bestaanszekerheid en aan vermindering van vorderingen ontstaan als gevolg van niet, niet tijdige of onjuiste melding inkomsten.
Door onder andere het berekenen van het netto-inkomen te uniformeren, wordt het ook mogelijk gemaakt om (automatisch) te verrekenen op basis van gegevens uit de Polisadministratie van het UWV.
1. Zaffier kan de inkomsten volgens het Inlichtingenbureau vergelijken met gegevens in de eigen applicaties. 2. De data van het Inlichtingenbureau maken nieuwe gegevens beschikbaar.
Overige loondelen zoals IKB en vakantiegeld worden pas verrekend als de inwoner hier ook daadwerkelijk over kan beschikken t.b.v. bestaanszekerheid.
Als de inwoner geen gegevens of verkeerde gegevens doorgeeft, worden toch tijdig de juiste gegevens ontvangen zodat de inwoner in een vroeg stadium kan worden gewezen op het verschil.
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie arbeidsintensievere werkwijze leidt dan bedoeld: Lijstwerk bestaat uit 50 kolommen en is daardoor niet gebruikersvriendelijk. In regeling nog geen regels over wisselende inkomsten en 4 weken inkomsten. WGA verschilt per sector waardoor wisselende uitkomsten met soms euro's benadeling voor inwoner. Hierdoor mogelijk toch nodig zelf herberekening te maken. Dan wel weer loonstrook nodig. Portal moet nog gebruikersklaar gemaakt worden door Centric en daarom voor Zaffier nog niet toegankelijk. Mogelijke impact op de werkwijze bij afdracht van beslag.
11
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
(10) Wetsvoorstel wijziging Participatiewet inzake Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek
1 januari 2025
Gemeenten de bevoegdheid geven tot het verstrekken van tegemoetkoming als tijdelijke oplossing voor problematiek (huishoudens met alleenverdieners kunnen een lager inkomen hebben dan vergelijkbare huishoudens in de bijstand)
Ambtshalve en op aanvraag verstrekken van een vast bedrag aan tegemoetkoming aan huishoudens die op de lijst van het inlichtingen bureau staan (nu beoogd tot 2028).
Ja
Nieuwe werkwijze/processen/
Op 10 december 2024 in Eerste Kamercommissie als hamerstuk. Daarna gaat voorstel voor publicatie. IN WERKING GETREDEN
TK heeft op 1211-2024 wetsvoorstel aangenomen. Staatssecretaris heeft EK verzocht voorstel met spoed af te handelen. Met de motie Maatoug c.s. heeft de Kamer toegezegd het wetsvoorstel met voorrang te zullen behandelen wat ook is gebeurd. Datum in werking treden staat nu vast. Advies RvS juli 2024: lost knelpunten niet op roept nieuwe juridische vragen op
12
Artikel 31 lid 2 Pw wordt uitgebreid met deze tegemoetkoming. En In nieuw artikel 78gg Pw worden de voorwaarden opgenomen. De hoogte van deze tegemoetkoming wordt jaarlijks vastgesteld bij ministeriële regeling. De tegemoetkoming is geen bijstand in de zin van de Participatiewet.
Voor de rechthebbende op deze lijst gebeurt dit automatisch. Andere mogelijk rechthebbenden moeten zelf een aanvraag indienen. Deze problematiek ingaande 2028 te ondervangen door een gerichte uitbetaling van de algemene heffingskorting aan de minstverdienende partner te her introduceren.
Het kabinet heeft toereikende financiering toegezegd aan gemeenten. Bekostiging loopt via decentralisatieuitkering (DU). Een DU voorkomt verantwoording slasten en biedt bestedingsvrijh eid. Er wordt niet achteraf afgerekend. Dit betekent budgettering vooraf. Hierdoor risico t dat gemeente niet volledig uitkomt met het budget. Door SZW zoveel risico beperking door volledig op gebruik te budgetteren, rekening te houden met uitvoeringskost
Nu verstrekken we hiervoor individuele bijzondere bijstand Advies RvS: er staat nu discretionaire bevoegdheid in wet mbt verlenen toeslag maar ook beleidsruimte bestaat op het punt van de vermogenstoets en de wijze waarop de toetsing van het actuele inkomen moet plaatsvinden Ambtshalve lijst IB/BD dekt niet de lading wat rechthebbenden betreft. Bij geschat 40-50% overcompensatie bij lijst IB/BD, maar inherent geacht. Geen mogelijkheid tot terugvordering.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc geen
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
(11) Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverband en (Wgs) en Besluit gegevensverwerking bij samenwerkingsverband en (Bgs) IN WERKING GETREDEN Team beleid zoekt uit wat voor implementatie nader nodig is.
Datum in werking treden
1 maart 2025 De regels in de WGS worden verder uitgewerkt in het Besluit BGS Publicatie: Staatsblad 2024198
Staatsblad 2024-198 Wet gegevensverw erking door samenwerking sverbanden | Publicatie | Rijksoverheid. nl Staatsblad 2024380
13
Doel wetgeving
Deze wet geeft de grondslag om onder welke strikte voorwaarden informatie te verwerken binnen 4 bestaande samenwerkingsverbanden in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit, aanpak witwassen en crimineel vermogen en de aanpak m.b.t. complexe casuïstiek te versterken en te versnellen.
Belangrijkste wijzigingen
Formalisering gegevensuitwisseling met ZVH’s en RIEC’s. Samenwerking met RIEC kan weer vormgegeven gaan worden. •
•
•
Strakke doelbinding: Doelomschrijvingen van de samenwerkingsverbanden in de wet (waarom?), deelnemers aan de samenwerkingsverbanden in de wet (wie?) Hoge zorgvuldigheidseisen. Onder andere: Activiteiten van de samenwerkingsverbanden. Kwaliteitseisen aan het signaal en aan de resultaten van de verwerking, gegevensverstrekking aan derden enz. (hoe?). Waarborgen. Onder andere: Auditplicht voor het
Financiële tegemoetkoming Rijk en en opslag toe te passen. De DU kan achteraf bijgesteld worden als blijkt dat het aantal uit te keren huishoudens in de gemeente groter is dan vooraf ingeschat. nee
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Informatie overdracht aan uitvoering
Convenant Zorg- en Veiligheidshuiz en (ZVH) en Convenant RIEC (Regionaal Informatie- en Expertisecentru m) gaan mogelijk worden aangepast. Zaffier is alleen deelnemer.
Rol team Handhaving en functie BOA
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
samenwerkingsverband, eisen m.b.t autorisatie en logging, VOG/ screening en
Staatsblad 2024-380 Besluit gegevensverw erking door samenwerking sverbanden | Publicatie | Rijksoverheid. nl
.
bijscholingsverplichting
(12) Wetsvoorstel IOAW
1 januari 2026
IOAW in lijn brengen met aanpassingen in Pw in balans (homogene wetgeving)
Wijzigingen in wetteksten en omschrijvingen begrippen in Pw in balans worden ook doorgevoerd in IOAW
nee
Informatie overdracht wijzigingen aan uitvoering en inwoners
(13) Wetsvoorstel IOAZ
1 januari 2026
IOAZ in lijn brengen met aanpassingen in Pw in balans (homogene wetgeving)
Wijzigingen in wetteksten en omschrijvingen begrippen in Pw in balans worden ook doorgevoerd in IOAZ
nee
Informatie overdracht wijzigingen aan uitvoering en inwoners
(14) Wet wijziging Awb inzake modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv)
1 januari 2026 (definitief bepaald door MinBZK)
Dit wetsvoorstel past de Algemene wet bestuursrecht aan. Meer aandacht voor efficiënt en betrouwbaar digitaal contact met de overheid.
Deze wet schrijft voor dat inwoners en ondernemers van gemeenten de mogelijkheid moeten krijgen om officiële berichten digitaal te versturen. Ook worden de rechten en plichten van inwoners en ondernemers die
nee
Arbeidsintensiever en meer eisen aan systemen.
14
Gelijktijdige implementatie van de
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Europese wetgeving is hierbij aandachtspunt https://vng.nl/projecte n/single-digital-gateway
Zorgplicht deel is per 1 januari 2024 inwerking getreden. De verplichting om een notificatie te versturen bij het plaatsen van een bericht in een ‘berichtenbox’ of MijnOmgeving (Art. 2:10 lid 2) treedt per 1 januari 2027 in werking.
Doel wetgeving
De Wmebv bestaat uit 3 onderdelen: 1. verzenden 2. ontvangen 3. invulling geven aan de zorgplicht
Belangrijkste wijzigingen
gebruikmaken van de digitale route, onder deze wet geborgd. • • • • •
Verplichte ontvangstbevestiging Overzicht van ingevoerde gegevens Alleen vragen naar zaken die écht nodig zijn Correct omgaan met storingen Betere notificaties bij gebruik van de berichtenbox
Digitale kanalen aanwijzen, deze gebruiksvriendelijker maken en laten voldoen aan de eisen van de Wmebv. Systeem inrichten op altijd sturen van ontvangst bevestiging. Bij plaatsen bericht in een ‘berichtenbox’ of MijnOmgeving een notificatie versturen incl. einddatumtermijn waarbinnen gereageerd moet worden. Inspanningsverplichting dit op andere wijze te doen als digitaal niet mogelijk. Bieden van ondersteuning bij dienstverlening aan digitaal minder vaardige inwoners of bij niet voldoende beheersen Nederlands
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie Wmebv met aantal andere wetten gericht op dienstverlening. Omvangrijkheid en diversiteit kunnen leiden tot uitvoeringsverkramping . Knelpunten: Capaciteit (geen aanvullende middelen => organisaties in een squeeze. Bij bestuurders speelt dit onderwerp beperkt => niet meegenomen in bestuurlijke keuzes en ambtelijke organisatie krijgt harde keuze gesteld; waar wordt capaciteit op ingezet en weinig urgentiebesef Geen harde bestuurlijke of juridische consequenties bij niet voldoen aan de vereisten => maakt creëren urgentie lastiger =>kleinere kans op tijdig voldoen aan vereisten. Knelpunt verkennende fase:
15
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
vnl organisatorisch: tekort aan capaciteit. Knelpunt implementatiefase: Technische aard. Veel verschillende applicaties om dienstverlening mogelijk te maken. Hierbij afhankelijkheid andere organisaties (leveranciers etc) Knelpunten in de eisen na de ontvangst van berichten en bij uitgaande berichten. (15) Wetsvoorstel tot wijziging Archiefwet
1 januari 2026 (vermoedelijk), verwachte datum 1 juli 2026 Sinds april 2024 in TK
16
Dit wetsvoorstel strekt tot vervanging van de Archiefwet 1995 voor een betere aansluiting bij de praktijk van het digitale informatiebeheer.
Het wetsvoorstel bevat een aantal belangrijke inhoudelijke wijzigingen, maar ook wijzigingen van meer technische en praktische aard. De belangrijkste wijzigingen in het wetsvoorstel zijn: (1) een wijziging van de indeling en terminologie van de wet; (2) het expliciet benoemen van het belang van archivering; (3) toevoeging risicobenadering voor beheer van documenten; (4) het mogelijk maken van een flexibelere selectieprocedure; (5) verkorting van overbrengingstermijn van 20 naar 10 jaar; (6) toevoeging van de mogelijkheid, ontheffing van de
nee
Verordening?
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
(16) Wetsvoorstel van school naar duurzaam werk Wetsvoorstel is op 9 december 2024 ingediend bij TK. Plenaire behandeling TK februari 2025 Wetsvoorstel aangenomen TK 01-07-2025 Wetsvoorstel aangenomen EK 09-072025
Wet van school naar duurzaam werk | Overheid.nl | Wetgevingskalende r 17
Datum in werking treden
1 januari 2026
Doel wetgeving
Het doel van het wetsvoorstel is om voor jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt een soepele overgang te creëren van school naar duurzaam werk en het bevorderen van de economische zelfstandigheid.
Wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk | Samen voor de klant
Belangrijkste wijzigingen
overbrengingsverplichting te verkrijgen; (7) een herziening van het openbaarheidsregime; (8) een herziening van de inrichting van het rijksarchief; (9) het doen vervallen van de diplomaeis voor archivarissen; (10) het verplicht stellen van de benoeming van een archivaris; en (11) een uitbreiding van het toezicht naar overgebracht archief. 1. Aanvullende loopbaanbegeleiding tot een jaar na diplomering of het verlaten van de school in het beroepsonderwijs, praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs 2. De maximumleeftijd van de doelgroep van de Doorstroompuntfunctie (voorheen RMC-functie) wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar. 3. Gemeenten krijgen in de Participatiewet een meer preventieve rol bij het ondersteunen van jongeren naar werk. 4. Het wetsvoorstel stimuleert de samenwerking tussen onderwijs, Doorstroompunten en gemeenten op casusniveau en bij een regionaal programma.
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Het budget staat structureel op de begroting van OCW en SZW.
Nauwere samenwerking doorstroompunten en (centrum)gemeenten om jongeren ondersteuning te bieden bij de overstap van school naar werk.
In het kader van de wet zullen er naar aanleiding van een regionale analyse, gezamenlijke regionale programma’s worden opgesteld. Het huidige vsvprogramma en de aanpak jeugdwerkloosheid worden hiermee structureel.
Gemeenten krijgen een meer preventieve rol bij het ondersteunen van jongeren naar werk.
Gemeenten moeten het beleid voor ondersteuning van jongeren in
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Deze onderdelen gaan NIET gelden voor de Bbz:
??
Besluit van school naar duurzaam werk Gaat in consultatie (februari 2025)
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc een verordening vastleggen.
Ingediend bij RvS 01-07-2025 Regeling regionaal programma en Doorstroompuntfunctie 2026-2029
(17)
1 januari 2026
Besluit tot wijziging Bbz 2004
Op 05-02-2025 in consultatie gegaan
1.
2.
18
maximale duur van een Bbz-uitkering van een startende zelfstandige anders te formuleren, zodat deze beter aansluit op de bedoeling van het Bbz. De initiële verstrekkings-periode voor starters maximaal 18 maanden wordt, met de optie van verlenging(en) tot uiteindelijk maximaal 36 maanden. De maximale duur (van
• • • • • •
Tijdens de bijstandsperiode uitgaan van het daadwerkelijk vermogen; Versoepelen aanvraagprocedure herinstromen bijstand; Automatisch verrekenen op uniforme wijze; Vereenvoudiging verreken vakantiebijslag, keuzebudget en eindejaarsuitkering; Verruiming bijverdiengrenzen; Invoering bufferbudget;
Beleidsregels Bbz voorkant
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
3.
(18)
Onbekend
Wetsvoorstel Wet Aanpak Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein (WAMS) (19) Wetsvoorstel wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening inzake wijziging van Tijdelijke regeling signaal betalingsachterstanden vanwege experiment
Wetsvoorstel wordt na zomerreces 2025 aan TK aangeboden
19
? Op 20/9/24 In consultatie
36 maanden) wijzigt niet. Het wetsvoorstel Participatiewet in balans wijzigt de Participatiewet. De grondslag voor het Bbz is gegeven in de Participatiewet, de wijziging werkt daarom ook door op het Bbz. Bepaald wordt welke wijzigingen in Pw in balans niet moeten doorwerken in Bbz.
Belangrijkste wijzigingen
•
•
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Een generieke participatieplicht en maatschappelijke participatie; Verbreding van het experimenteerartikel.
Dit wetsvoorstel regelt dat gemeenten de Wettelijke mogelijkheid krijgen om tot een gecoördineerde aanpak te komen voor mensen of gezinnen met meerdere problemen.
Hulp goed op elkaar afstemmen.
Doel is door gegevensdeling mogelijk maken dat gemeenten sneller in staat zijn huishoudens met dreigende (problematische) schulden te signaleren en te voorkomen dat mensen flink in de problemen komen. Het gaat in dit experiment om betaalproblemen bij de Belastingdienst en Dienst Toeslagen.
Aanpassing van de Tijdelijke regeling betalingsachterstanden.
??
Kadernota’s en convenanten aanpassen waar van toepassing.
Wettelijke basis creëren voor uitwisseling persoonsgegevens tussen gemeenten en betrokken organisaties en binnengemeentelijk. nee
Vooralsnog niet Het betreft een proef de komende jaren voor 8 grote en middelgrote gemeenten. Zij kunnen een signaal krijgen van de Belastingdienst of Dienst Toeslagen dat mensen langere tijd met een betalingsachterstand kampen. De gemeenten
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
(20) Verordening 2024/ 1689 De AI-verordening Vooralsnog hoeft Zaffier hier niets mee, omdat we nog niet werken met geautomatiseerde uitkeringsprocessen. Iom Marit Smit wel op de lijst gezet vanwege alertheid bij toekomstige ontwikkelingen, want er wordt nu al wel met robots gewerkt.
20
Datum in werking treden
Is in augustus 2024 in werking getreden en heeft overgangsperiode tot augustus 2030 • Feb. 2025: Verbod op AIsystemen met een onaanvaardbaar risico (sociale score e.d.) • Aug. 2025: Verplichtingen voor AI voor algemeen gebruik (general purpose AI, zoals ChatGpt) • Aug. 2026: Algemene toepassing verordening (muv bijlage I): Hoogrisico en transparantieverp lichtingen
Doel wetgeving
Deze Verordening is een Europese wet die regels en kaders stelt voor de ontwikkeling en het gebruik van AI-systemen in de EU
Belangrijkste wijzigingen
De verordening deelt AI-systemen in in verschillende risicocategorieën. Hoe hoger het risico, hoe strenger de eisen voor het gebruik en ontwikkeling van AI-systemen. • De handhaving zal worden uitgewerkt in een Uitvoeringswet AIverordening • De gemeente is sowieso gebruiksverantwoordelijke, maar kan ook een aanbieder zijn.
Financiële tegemoetkoming Rijk
geen
Implicaties implementatie die meedoen, zullen mensen met zo'n betalingsachterstand een hulpaanbod doen. Gemeenten kunnen vervolgens via zogenaamde vroegsignalering deze inwoners helpen met hun geldzorgen. AI-systemen in kaart brengen en indelen vlgs de risicomeetlat van de AI verordening • Artikel 4: Verplichting tot een toereikend niveau van AIgeletterdheid • Artikel 14: Menselijk toezicht • Artikel 26/99: Verplichtingen voor gebruikers van hoogrisicosystemen nakomen, anders boete • Artikel 27: De grondrechteneffectbeoordeling • Artikel 86: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
grondrechtenef fectbeoordeling
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
Onbekend
VNG schrijft: Gemeenten hebbenhet grootste belang bij goede begeleiding van asielzoekers. De toekomstige statushouders worden inwoners. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inburgering, dienstverlening m.b.t. Pw en armoederegelingen. Belangrijk dat de dienstverlening aan asielzoekers aansluit bij bestaande gemeentelijke dienstverlening.
• Aug. 2027: Verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen in producten: Verordening volledig van kracht • Aug. 2030: Einde overgang: Verplichtingen ook voor hoogrisico AI-systemen van voor inwerkingtreding
(21) Wetsvoorstel betere toegang arbeidsmarkt nieuwkomers Dit wetsvoorstel is in principe niet bedoeld voor gemeenten maar voor UWV en IND. Gemeente kan echter vanuit invalshoek taakveld Wet Inburgering hierbij wel betrokken raken.
21
De huidige weten regelgeving kent geen onderscheid kent tussen kansarme en kansrijke asielzoekers. Het doel van de initiatiefnemer is om de inwerkingtreding van het wetsvoorstel samen te laten vallen met die van het EUmigratiepact op 12 juni 2026.
Het voorliggende wetsvoorstel regelt het volgende: - Het wettelijk recht om het hele jaar te werken (nu is er slechts een uitspraak van de rechter); - De tewerkstellingsvergunning voor asielzoekers wordt omgezet in een meldplicht, waardoor de drempel voor werkgevers om asielzoekers in dienst te nemen wordt verlaagd. De situatie wordt hiermee vergelijkbaar met Oekraïense vluchtelingen die in Nederland werken. - De termijn waarop asielzoekers aan het werk mogen wordt teruggebracht
VNG pleit voor compensatie
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
van “na zes maanden” naar “na een maand”.
22
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie Hiervoor is aandacht voor beperkt houden administratieve handelingen voor werkgevers en zo vroeg mogelijk starten met leren van de Nederlandse taal, zonder dat dit van invloed is op de inzet op het gebied van werk van de asielzoeker.
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc
(22) Wijziging Regeling inburgering 2021
Regeling ligt tot begin april 2025 in consultatie
onbekend
De gronden voor verlenging van de inburgeringstermijn zijn limitatief vastgelegd in de Regeling inburgering 2021 (Ri2021). UIt de praktijk blijkt dat er meerdere vertragende omstandigheden zijn waarvan de oorzaken niet aan de inburgeraar te wijten zijn. Het is gewenst om hiervoor extra verlengingsgronden op te nemen in de Ri2021. Daarnaast is er ook aanscherping van enkele bestaande verlengingsgronden gewenst.
1. Een extra verlengingsgrond van de inburgeringstermijn als de inburgeraar niet kan starten met de inburgering vanwege het gebrek aan een geschikte kinderopvangplek. 2. Een extra verlengingsgrond van de inburgeringstermijn als het Persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP) wordt opgesteld en het reguliere inburgeringstraject wordt gestart terwijl de inburgeraar nog in de COAopvang verblijft (Vroege Start). 3. Een extra verlengingsgrond van de inburgeringstermijn voor inburgeraars die minimaal 32 uur per week werken of hebben gewerkt. 4. Een extra verlengingsgrond van de inburgeringstermijn bij geboorte van een kind voor vaders/partners (vaderschaps-/partnerverlof). 5. De verlengingsgronden langdurige ziekte en bijzondere individuele omstandigheden niet langer aanmerken als cumulerende verlengingsgronden. 6. Het schrappen van de verplichting dat er een geboorteakte overgelegd moet worden bij het aanvragen van een verlenging vanwege de bevalling van de inburgeraar. 7. De verlengingsduur bij de geboorte van een meerling verhogen van zestien weken naar twintig weken.
23
geen
o.a.Afstemming aanbieder leerroutes, informeren consulenten Bij inwerkingtreding worden gemeenten zoals gebruikelijk geïnformeerd middels reguliere kanalen over de implicaties
onbekend
Nieuwe wetgeving 2025 en volgende jaren VERSIE 29-07-2025
Datum in werking treden
Doel wetgeving
Belangrijkste wijzigingen
Financiële tegemoetkoming Rijk
Implicaties implementatie
(23) Wijzing Awb inzake Wetsvoorstel stroomlijning bestuurlijke boetemaxima en termijnen
??
Verkleinen verschillen tussen bestuurlijke en strafrechtelijke boetes.
- afstemming maximumhoogte bestuurlijke boetes en boetecategorieën in artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht; - maximum bestuurlijke boete niet hoger dan maximum strafrechtelijke boete bij overtreding van dezelfde norm; - verjaringstermijnen artikel 5:45 Awb aanpassen aan strafrechtelijke verjaringstermijnen.
geen
Technische wijziging voor zover nu valt in te schatten
Advies RvS is begin april 2024 uitgebracht
Te wijzigen beleidsregel, verordening, convenant etc Beleidsregels bestuurlijke boete
(*) Uitvoeringstoets VNG inzake Pw in Balans geeft het volgende aan: Nader onderzoek naar de financiële impact is nodig. Deze uitvoeringstoets geeft op hoofdlijnen inzicht in de financiële consequenties van het wetsvoorstel. Hier is op twee niveaus nader onderzoek gewenst: • Het wetsvoorstel brengt uitvoeringskosten met zich mee, bijvoorbeeld vanwege de personele impact (zie hierboven), maar ook de incidentele aanpassingen die gedaan moeten worden in bijvoorbeeld beleid, werkprocessen en systemen (zie onder). Deze kosten worden in deze rapportage in kwalitatieve zijn benoemd, maar een vertaling hiervan naar concrete bedragen vraagt om een verdiepend onderzoek. Hiervoor zal een Artikel 2-onderzoek uitgevoerd moeten worden. • Een aantal maatregelen uit het wetsvoorstel leidt tot een verhoging van de benodigde budgetten voor de dienstverlening op basis van de Participatiewet: denk hierbij bijvoorbeeld aan het BUIG-budget en het re-integratiebudget. Aangezien dit geen uitvoeringskosten zijn, vallen deze buiten de scope van deze uitvoeringstoets. Het is echter wel van belang dat de impact van het wetsvoorstel op deze budgetten in een afzonderlijk onderzoek in beeld gebracht wordt.
Implementatie van de maatregelen Voor de implementatie van het wetsvoorstel geeft deze uitvoeringstoets enkele belangrijke aanbevelingen en randvoorwaarden: • Gemeenten zullen voor de implementatie van dit wetsvoorstel een afzonderlijk project opstarten, met een projectteam bestaande uit een projectleider, projectondersteuning en inhoudelijke expertise op de verschillende onderwerpen. • Lokaal beleid en werkprocessen zullen per gemeenten herzien en aangepast moeten worden. Dit vraagt tijd en (tijdelijk) extra capaciteit van (onder andere) beleidsmedewerkers. • Medewerkers die in de uitvoering met de wijzigingen te maken krijgen, moeten geïnstrueerd en getraind worden om op de nieuwe wijze te gaan werken. • Gemeentelijke applicaties moeten aangepast worden. Hiervoor is de lagere regelgeving nodig, zodat op een concreet niveau duidelijk is welke aanpassingen nodig zijn. Bij de implementatie van het wetsvoorstel moet voldoende rekening gehouden worden met de doorlooptijd die softwareleveranciers en gemeenten nodig hebben. • Landelijke voorzieningen moeten op onderdelen ook aangepast worden. Hierbij gaat het in ieder geval om Werk.nl. Het is belangrijk dat hierop centraal gestuurd wordt, zodat deze aanpassingen tijdig gereed zijn. • Gemeenten moeten mogelijk nieuwe contracten afsluiten met (dezelfde of andere) aanbieders van bijvoorbeeld re-integratietrajecten.
Hierbij moet rekening gehouden worden met een
24
overgangsperiode in verband met lopende contractafspraken. • In de eerste fase na implementatie moeten gemeenten rekening houden met extra vragen van inwoners en een mogelijke toename in het aantal bezwaar en beroepzaken. Dit vraagt mogelijk om (tijdelijke) inzet van extra capaciteit. Aandachtspunten bij (een aantal van) deze wetsvoorstellen: -
meer bezwaar- en beroepszaken? Samenhang tussen Pw in balans, waarborgfunctie Awb en Pro actieve dienstverlening op het gebied van toepassing maatwerk: zoek de overlappingen en zoek de verschillen Hoe verhouden de verwachte bezuinigingen vanaf 2026 zich tot deze uitvoeringsintensieve en lastenverhogende wetsvoorstellen zonder compensatie (zoals het er nu uitziet)? Juridisering processen versus ontbreken juridische afdeling bij Zaffier Andere kennis vaardigheden bij uitvoering versus bestaand personeelsbestand en op relatief korte termijn implementatie Krappe tijdspanne tussen duidelijkheid over definitieve inhoud wetgeving en implementatie gezien adviezen RvS en uitvoeringstoetsen VNG waaruit bij elk voorstel een rode lijn van lastige/complexe uitvoerbaarheid blijkt (ook binnen gegeven geen financiële compensatie) en voorstellen nog aanzienlijk op de inhoud gewijzigd zullen gaan worden.
Stavaza 25-02-2025 OIB, ALO-kop, niet rechthebbende partner, ID-plicht en bufferbudget treden zeer waarschijnlijk pas in 2027 in werking ivm benodigd ICT-traject waarvoor een jaar wordt uitgetrokken. Vrijlating ook pas in 2027 ivm fiscalisering). OIB waarschijnlijk pas per 1 mei 2027. Prognose is dat slechts 1% van het bestand hier baat bij zullen hebben. Hieruit volgt vraag of ICT-investering dan nog wel de moeite waard is. Invoering ALO-kop nog afhankelijk van mogelijke fiscale oplossing waardoor deze maatregel niet meer nodig is. Bufferbudget is een discretionaire bevoegdheid. Geadviseerd wordt om te kijken of er ook andere mogelijkheden zijn met hetzelfde resultaat (opvangen van inkomensfluctuaties). Gedacht wordt aan een budget waaruit steeds hetzelfde bedrag wordt betaald. Zeer beperkt overgangsrecht. Wat beschikt is voor datum in werking treden Pw in balans blijft ook van kracht na die datum ook als Pw in balans gunstiger is. Dit met uitzondering aanpassing vrijlating en jongerennorm. Bij gift is er geen discretionaire bevoegdheid, waardoor de hoogte in de wet niet verder mag worden verhoogd. Bij gift verplicht toets inkomen en vermogen. Voor vermogen geldt maximale bovengrens vermogen. Betalingen door derden vallen straks onder giften en zijn niet langer besparingsbijdragen.
Klant is niet verplicht om gift te melden, maar kan wel gevraagd worden (achtergrond: doenvermogen). Klant weet in de regel niet wat wel en niet onder gift valt waardoor alleen dat het al ondoenlijk maakt zelf de giftengrens te bewaken. Gift is wel strijdig met behoeftebeginsel, want dat zit al verdisconteerd in de hoogte van de bijstand (jurisprudentie wordt verwacht). Aandachtspunt: 200 uur werken per jaar is nodig om op hetzelfde niveau te komen als je giften en bufferbudget etc uitvoert, waarbij het de vraag is hoe aantrekkelijk werken nog is. Onderzoek bijstand:
25
Zorgprofiel (zie ook MvT Pw in balans, aanpassen verordening op geven van voorzieningen om te komen tot een perspectief. Arbeidsbeperking (aansluiting bij sociale ontwikkelbedrijven) Wel kunnen uitstromen naar werk Nieuwe arbeidsverplichtingen staan niet meer in de wet, daarom nieuwe beschikking aan alle klanten Doenvermogen: zelf de regie hebben over je leven -> klant geeft zelf vorm aan participatie en re-integratie Nu ook medewerkers nodig voor zorgfunctie, vorm geven daarvan. Voor bestuurders ligt er de vraag hoe gaan beschikbare gelden verdeeld worden over re-integratie en maatschappelijke participatie.
26