Bijlage 2 - Collegebericht Programmabegroting 2024-2027 en 1e begrotingswijziging

COLLEGEBERICHT Informeren gemeenteraad Aan: Van: Datum: Zaaknummer: Onderwerp:

De gemeenteraad Het college van burgemeester en wethouders 10 oktober 2023 0000635180 Programmabegroting 2024-2027 en 1e begrotingswijziging

Aanleiding Op 7 november 2023 besluit de gemeenteraad over de Programmabegroting 2024-2027. De programmabegroting wordt u samen met dit collegebericht en de 1e begrotingswijziging aangeboden. In dit collegebericht geven wij u een korte toelichting met betrekking tot een aantal ontwikkelingen die níet in de programmabegroting staan. Omdat zij wel van invloed zijn (of zullen worden) op deze programmabegroting vinden wij het van belang deze toe te lichten. Kernboodschap Wij bieden u hierbij de programmabegroting 2024 aan en de 1e begrotingswijziging aan. De komende weken gaan wij met u in gesprek over de vaststelling van deze documenten. Toelichting In de Programmabegroting 2024-2027 wordt het volgende financiële meerjarenperspectief van Dijk en Waard aan u ter vaststelling voorgelegd: Bedragen x € 1.000 Financieel kader Startsaldo Programmabegroting 2024-2027: Kadernota 2024 (vastgesteld 11 juli 2023)

2024

2025

2026

2027

248

50

-13.364

-16.026

Mutaties per saldo (zie Programmabegroting voor uitgebreid overzicht)

2.745

3.182

3.085

4.508

Voorlopig saldo Programmabegroting 2024-2027

2.993

3.232

-10.279

-11.518

Dit financieel perspectief ziet er anders uit dan u gewend bent: waar voor 2024 en 2025 een sluitende begroting wordt gepresenteerd met een positief resultaat, hebben wij ervoor gekozen (in lijn met het advies hierover van de VNG) om inzichtelijk te maken wat de onzekerheden, die de rijksoverheid voor gemeenten laat bestaan, in financiële zin voor 2026 en 2027 betekenen. Dit noemen we de ‘ravijnjaren’. Deze ‘ravijnjaren’ zijn zorgwekkend maar ook nog aan veranderingen onderhevig. Zo blijkt uit de septembercirculaire, die onlangs is verschenen, dat de Algemene Uitkering voor alle jaren, maar in het bijzonder het jaar 2027, minder negatief uit zal vallen en dus een positief effect heeft op het huidige meerjarenperspectief. Daarnaast zorgt onze solide financiële basis ervoor dat we erop mogen vertrouwen dat we deze uitdagingen het hoofd kunnen bieden. Zo is de ratio van het weerstandsvermogen van Dijk en Waard op dit moment 1,9, waar wij als Dijk en Waard een ratio van 1,2 als ondergrens aanhouden. Deze ratio geeft de verhouding weer tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (op basis van een risico-inventarisatie). Bij een ratio >1 wordt de beschikbare weerstandscapaciteit als ‘voldoende’ bestempeld. Voor een verdere uitleg hierover verwijzen wij naar de Paragraaf Weerstandsvermogen in de programmabegroting.

Het positieve resultaat voor 2024 en 2025 zorgt niet per se voor extra vlees op de botten van de gemeente. Bij het opstellen van de begroting wordt een peildatum aangehouden ten aanzien van de te verwerken mutaties, die van belang zijn voor de begroting. Ontwikkelingen of gebeurtenissen ná die peildatum kunnen daarom niet meer ingevoegd worden in de programmabegroting.

Om die reden is een aantal zaken nog niet in de begroting verwerkt omdat er nog geen besluitvorming over heeft plaatsgevonden, maar zij werpen toch al een schaduw vooruit en hebben bij besluitvorming een financieel effect op de programmabegroting. In deze aanbiedingsbrief hebben wij deze zaken als volgt onderverdeeld. Lopende ontwikkelingen, reeds in bestuurlijk besluitvormingstraject Op dit moment bevindt een aantal onderwerpen zich al in het besluitvormingstraject of heeft (na peildatum) inmiddels besluitvorming plaatsgevonden door de raad. Het betreft de volgende onderwerpen: • Woonzorgvisie (raadsbehandeling: oktober 2023) • Beleidsplan Harmonisatie buitensportaccommodaties en subsidies sportclubs (raadsbehandeling: oktober 2023) • Kapitaallasten kredietvotering fase 1 Stationskwartier (raadsbesluit: november 2022, per abuis niet opgenomen in begroting) • Kapitaallasten krediet en risicoreservering fase 1 Stationskwartier (raadsbesluit: september 2023) Voor deze onderwerpen wordt in het raadsvoorstel voorgesteld om de financiële consequenties per 1e begrotingswijziging voor de Programmabegroting 2024-2027 te verwerken in de begroting. Verbouwing gemeentehuis Parelhof: 2e fase vloervelden In 2019 is in het gemeentehuis Parelhof een aantal zogeheten vloervelden verbouwd en opnieuw ingericht.

Hierbij is met name geïnvesteerd in verbetering van de werkomstandigheden op de vloervelden, zoals het klimaatbeheersingssysteem, de akoestiek, de lichtinval en de algehele sfeer. Voor de resterende vloervelden is door de raad van de voormalige gemeente Heerhugowaard in december 2019 een krediet verstrekt om deze vloervelden ook te verbouwen. In verband met bezuinigingsmaatregelen ten behoeve van de begroting 2021 (de Miljoenenjacht) is bij raadsbesluit in april 2021 een aanzienlijk deel van dit krediet vooralsnog teruggedraaid om met een besparing op kapitaallasten een deel van de bezuinigingstaakstelling te kunnen realiseren. Eind 2022 (na afloop van de coronaperiode) is de voorbereiding voor deze 2e fase van de verbouwing opnieuw ter hand genomen. Zeer recentelijk is het voorlopig ontwerp afgerond en aan de hand daarvan een budgetraming opgesteld. Deze bedraagt € 6.050.000, berekend tegen huidig prijspeil. Bij de totstandkoming van de fusie was (en is) één van de hoofddoelstellingen het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. Om die doelstelling te kunnen realiseren zijn goede werkomstandigheden voor het ambtelijk apparaat van groot belang.

Wanneer deze 2e fase van de verbouwing niet wordt uitgevoerd kan daaraan niet worden voldaan en blijven de reeds lange tijd bestaande klachten over klimaat, akoestiek, verlichting en sfeer voortbestaan. Daarnaast draagt een goede werkomgeving in belangrijke mate bij aan het kunnen aantrekken van kwalitatief goed personeel dat aan die goede dienstverlening uitvoering kan geven. Bij de verbouwingswerkzaamheden kunnen tegelijkertijd (werk-met-werk en clustering van de overlast) de nodige verduurzamingsmaatregelen worden toegepast, zoals aansluiting van het gemeentehuis op het HVC-warmtenet (2e kwartaal 2024), vervanging en verbetering dakisolatie (2e kwartaal 2024) en het aanbrengen van LED-verlichting in het gemeentehuis. Om die redenen acht het college het noodzakelijk dat de verbouwing van de resterende vloervelden nu zonder verdere vertraging doorgang kan vinden. Op dit moment is een budget voor deze verbouwing beschikbaar van € 3.425.000. Dit bedrag is inclusief een bestaand vervangingsbudget voor nieuwe werkplekinventaris.

Rekening houdend met een post onvoorzien van € 375.000 in verband met verwachte prijsstijgingen van materialen, materieel en personeel tot het verwachte moment van uitvoering (zomer 2024) wordt uw raad daarom voorgesteld een aanvullend krediet te willen verstrekken van € 3.000.000 om de uitvoering van deze verbouwing na jaren van vertraging alsnog mogelijk te maken.

2

Bij de berekening van de kapitaallasten wordt rekening gehouden met de zogenaamde componentenbenadering, zoals voorgeschreven door het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Ruim een derde deel van de budgetraming heeft betrekking op de vervanging van de technische installaties, inclusief het klimaatbeheersingssysteem. Omdat niet meer achterhaald kan worden óf en zoja, wáár eventueel de kapitaallasten van de huidige technische installaties destijds zijn verwerkt en de kans groot is dat zij onderdeel uitmaken van een grotere kapitaallast voor het gebouw zelf, wordt conform de genoemde componentenbenadering uit het BBV(geen dubbele kapitaallasten voor hetzelfde activum in de begroting) aan u voorgesteld de kapitaallasten voor het aanvullende krediet als volgt te dekken: • een eenmalige overheveling van € 1.900.000 in 2024 vanuit de Algemene Reserve naar de Reserve Kapitaallasten, ter dekking van de kapitaallasten voor de technische installaties; en • een jaarlijkse kapitaallast van € 68.000 voor de overige verbouwingskosten, op te nemen in de begroting vanaf 2025. Hiervoor wordt uw raad in het raadsvoorstel voorgesteld de financiële consequenties, zoals geschetst, eveneens per 1e begrotingswijziging voor de Programmabegroting 2024-2027 te verwerken in de begroting.

Overige ontwikkelingen Naast bovengenoemde ontwikkelingen wordt op dit moment gewerkt aan andere zaken, die op dit moment nog niet in het besluitvormingstraject verkeren en waarvan de financiële consequenties op dit moment nog onvoldoende helder zijn. Te denken valt aan: • Invoering Integraal Parkeerbeleid Dijk en Waard; • Vaststelling en uitvoering Integraal Huisvestingsplan (IHP): groei van de gemeente leidt tot extra benodigde voorzieningen op het gebied van sport (op peil brengen binnensportaccommodaties, mede voor het bewegingsonderwijs) en onderwijs; ook de verduurzamingsopgave speelt een rol; • Pilot Armoedebeleid na 2025; • Integraal Beleidskader (IBK) Sociaal domein, route 1: dit kan leiden tot extra investeringen in buurthuizen en ontmoetingsplekken; • Effecten van een nieuwe CAO Gemeenten; • Verduurzaming zwembad Waardergolf; • Uitvoering Regionale Investeringsagenda Mobiliteit (RIAM); • 2e fase subsidieverstrekking Museum Broekerveiling; en • Onzekerheid met betrekking tot de stijgende kosten in het sociaal domein, zowel als gevolg van autonome kostenstijgingen als door het uitwerken van route 1 van het IBK (preventie en versterken sociale basis).

Ten aanzien van deze ontwikkelingen (onder voorbehoud van instemming door de raad) stellen wij uw raad in het raadsvoorstel het volgende voor: in het 1e kwartaal 2024 worden via een separaat raadsvoorstel de op dat moment bekende en door de raad besloten financiële consequenties per 2e begrotingswijziging verwerkt in de begroting. Vervolg Zie hierboven. Bijlagen Geen bijlagen.

3