Bijlage 10. Necker - Evaluatie en verkenning doorwerking vorming gemeente Dijk en Waard definitief
Tekst van het document
4.2. Is grenscorrectie een duurzame oplossing? De beantwoording van de vraag of een grenscorrectie een duurzame oplossing is voor de aandachtspunten van de inwoners van Sint Pancras en Koedijk, hangt allereerst af van de uitkomsten van deze evaluatie. Die laat zien dat hoewel er aandachtspunten zijn, er onder hen geen grote ontevredenheid heerst over de gemeente Dijk en Waard. Uit de inwonerspeiling volgt dat inwoners zich vooral thuis voelen in hun eigen dorp en sterk hechten aan de eigen identiteit. Ze voelen zich primair inwoner van Sint Pancras of Koedijk en zijn veel minder gericht op de gemeente of de streek. Inwoners geven aan dat de gemeente meer aandacht moet hebben voor hun dorp. Vooral hierin en in combinatie met het versterken van het dorps- en wijkgericht werken, liggen de belangrijkste aandachtspunten. Daarnaast laat de peiling zien dat inwoners betrekkelijk tevreden zijn over hoe de leefbaarheid van hun dorp zich heeft ontwikkeld. Daarmee is er geen aanleiding voor een grenscorrectie.
4.3. Versterken van dorps- en kerngericht werken als duurzame oplossing: lessen voor Dijk en Waard Een oplossing voor de aandachtspunten uit de evaluatie zien we wel in het versterken van het dorps- en wijkgericht werken. Dat leiden we of uit onze analyse van het beleid hierop in Dijk en Waard en de uitvoering daarvan in de praktijk, evenals uit de ervaringen van inwoners van Sint Pancras en Koedijk. Daarbij moet allereerst worden gedacht aan de uitbreiding en versterking van het huidige gebiedsgericht werken (dat zich nu nog tot enkele startgebieden beperkt). Om dit mogelijk te maken, is het nodig dat er meer structurele bestuurlijke aandacht is voor het dorps- en wijkgericht werken en dat de ambtelijke inbedding hiervan wordt versterkt. Dat kan bijvoorbeeld door aanvankelijke plannen met wijkwethouders ook daadwerkelijk te implementeren, het functioneren van de gemeenteraad (met werkbezoeken of commissievergaderingen op locatie) meer te richten op ontwikkelingen in dorpen en wijken alsmede door te werken met wijkcontactfunctionarissen die een goede toegang hebben tot gemeentelijke beleidsafdelingen. Hiervoor is het ook nodig, dat extra wordt geïnvesteerd (ook in termen van mensen en middelen) in een organisatieontwikkeling die integraal gebiedsgericht werken ondersteunt.
Of deze oplossing ook een duurzame oplossing is, hangt af van de mogelijkheden die Dijk en Waard heeft om die te realiseren. Met andere woorden: is de gemeente in staat om de inwonersbetrokkenheid, overheidsnabijheid en de leefbaarheid in beide dorpen te versterken? Hoewel die mogelijkheden in de praktijk moeten blijken, zijn er geen aanwijzingen dat gemeente Dijk en Waard het hiervoor benodigde verbeterpotentieel mist. Integendeel: de gemeente bestaat pas kort en is nog volop in ontwikkeling. Een vaststelling die ook geldt voor het dorps- en wijkgericht werken. Bovendien vindt er op dit moment een organisatieontwikkeling plaats die erop is gericht om de ambtelijke organisatie als geheel beter in te laten spelen op signalen uit de dorpen en wijken. Daarnaast is er een gemeentelijke evaluatie van de pilot om dorps- en wijkgericht te werken uitgevoerd (nog naast deze evaluatie en verkenning), waarvan de eerste resultaten vlak voor de zomer van 2024 bekend zijn geworden en waaruit vervolgacties voortkomen.
24
Bijlage 1. Overzicht geïnterviewden Naam Dhr. René Schoemaker Mw. Annet Doesburg Ambtenaar
Ambtenaar
Ambtenaar
Functie Wethouder in Dijk en Waard: portefeuillehouder Dorps- en wijkgericht werken Gemeentesecretaris/ algemeen directeur Dijk en Waard Directeur Ruimte en van gemeente Dijk en Waard en gemeentesecretaris van de voormalige gemeente Langedijk Afdelingshoofd Ingenieursbureau en projectleider nafase bestuurlijke fusie Adviseur Democratische vernieuwing en programmamanager Dorps- en wijkgericht werken
Ambtenaar
Programmamanager Dorps- en wijkgericht werken
Ambtenaar
Medewerker communicatie en samenwerking
Ambtenaar
Adviseur Bewonersparticipatie
25
Bijlage 2. Resultaten inwonersconsultatie Leeswijzer In deze bijlage zijn de resultaten (in percentages) van de inwonersconsultatie te vinden. In totaal hebben 464 inwoners uit Sint Pancras en Koedijk de vragenlijst ingevuld. Boven ieder figuur staat de vraag beschreven zoals deze aan inwoners is gesteld, inclusief het aantal invullers dat de vraag heeft beantwoord. Weging: De resultaten zijn gewogen op de Citisens betrokkenheidsprofielen. Deze profielen combineren sociaaldemografische kenmerken met data over de betrokkenheid van inwoners bij hun eigen leefomgeving, hun vertrouwen in instituties, participatiegedrag en communicatievoorkeuren. 31 Uitsplitsingen: Uitsplitsingen op basis van leeftijd zijn alleen weergeven indien verschillen tussen leeftijdsgroepen significant van elkaar verschilden. Totaal aantal invullers: Het totaal aantal invullers (N) kan verschillen per vraag, omdat invullers zelf konden kiezen over welke onderwerpen ze hun mening wilden geven. Voor de slidervragen is het aantal invullers dat weet ik niet / geen mening aankruiste niet meegenomen in het totaal aantal N. Deze zijn los vermeld in de grafiektitel.32 Totaal percentage: Meerkeuzevragen tellen niet tot 100%. Voor enkele keuze- en slidervragen kan in sommige gevallen het totaal percentage niet tot 100% optellen vanwege afronding.
Visualisaties: Sommige visualisaties presenteren de resultaten van verschillende vragen. De antwoordcategorieën zijn in verband met de leesbaarheid van de grafieken verkort weergeven.
31
Meer informatie over de betrokkenheidsprofielen op http://www.citisens.nl/tools/betrokkenheidsprofielen. Sectie 2.3 is hier een uitzondering op, in verband met het relatief grote aantal inwoners (meer dan 20%) dat weet ik niet / geen mening koos. 32
26
1. Inwonersbetrokkenheid 1.1
Meedenken en meedoen met de plannen van de gemeente
Mijn dorp kan meedenken of meedoen met de plannen van de gemeente Dijk en Waard (N = 378); Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, is meedenken of meedoen met de gemeente… (N = 364) Eens
Oneens
Mijn dorp kan meedenken of meedoen
45%
11%
Makkelijker Sinds Dijk en Waard, is dit…
29%
44%
Moeilijker 29%
42%
Hoe betrekt de gemeente Dijk en Waard inwoners en ondernemers van uw dorp bij haar plannen? (meerkeuzevraag, N = 413)
Informatie geven
54%
Mening vragen
19%
Samenwerken
14%
Meebeslissen
17%
Ondersteunen eigen plannen
11%
Anders
7%
Gemeente doet niets
23%
Weet ik niet / geen mening
12%
Wilt u uw antwoord toelichten? (open vraag, N = 96) Thema
Aantal
Quote “Wordt te weinig geluisterd naar de behoeften van inwoners”, “Ze zeggen
Weinig geluisterd
29
dat ze de informatie meenemen maar ze doen er niets mee”, “Als burger merk ik weinig van hoe de gemeente invloed, ervaring of wensen vraagt.”
Beperkt informatie
13
“Het geven van informatie met betrekking tot plannen in Sint Pancras is minimaal.”
27
Thema
Aantal
Opgeheven dorpsraad
5
Quote “De dorpsraad is opgeheven. Voelde zich o.a. niet voldoende gesteund door de nieuwe gemeente” “Enorme vergrijzing. Geen betrokkenheid van gemeente om te zorgen voor
Woningbouw
goede seniorenwoningen.”, “Plannen die al jaren spelen en waar grote
3
behoefte aan is zoals de nieuwbouw tegenover de DEKAmarkt daar horen en lezen we niets over.”
Organisatie van evenementen
1.2
“Plannen mbt grote evenementen en feesten worden zonder overleg met
3
omwonenden doorgedrukt.”
Contact met de gemeente
Hoe ontvangt u informatie van de gemeente Dijk en Waard? (meerkeuzevraag, N = 413) Nieuwsblad
77%
Brieven
53%
Website
28%
Social media
18%
Anders
8%
Ik ontvang nooit informatie
5%
Als u een vraag heeft aan de gemeente Dijk en Waard, hoe zou u het liefst contact hebben? (meerkeuzevraag, N = 413)
Telefoon
48%
Online
43%
Gemeentehuis
25%
Inloopspreekuur
24%
Dorpscontactpersoon
18%
Fixi app
15%
28
1.3
Karakter van het dorp
Mijn dorp heeft een eigen karakter (N = 418)
Eens
Mijn dorp heeft een eigen karkater
Oneens 92%
Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, is het karakter van mijn dorp… (N = 393).
Zwakker
Sterker
Het karakter van mijn dorp is...
20%
45%
34%
Wat vindt u? Ik voel me het meest verbonden met mensen in… (Meerkeuzevraag, N = 413)
Mijn dorp
76%
Mijn gemeente
17%
Mijn regio
19%
Anders, namelijk:
10%
Weet ik niet / geen mening
1%
Wilt u uw antwoord toelichten? (open vraag, N = 68) Thema
Aantal
Binding met Alkmaar
20
Quote “Ik voel mij verbonden met mijn dorp en Alkmaar.”, “Vanuit Sint Pancras trek je eerder richting Alkmaar” “Sint Pancras is een echte ons kent ons gemeente, wat ik erg waardeer!!”,
Dorpse identiteit
6
“Het dorp heeft altijd een dorps karakter gehad. Je staat voor je buurt en buren klaar.”
29
2. Overheidsnabijheid 2.1
Bereikbaarheid van de gemeente
Ik kan de gemeente makkelijk bereiken voor vragen of opmerkingen (N = 358) Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, is het bereiken van mijn gemeente voor vragen of opmerkingen... (N = 338). Oneens
Eens
Ik kan de gemeente makkelijk bereiken
48%
17%
Makkelijker
Sinds Dijk en Waard is dit…
35%
Moeilijker
26%
41%
34%
Heeft u in het afgelopen jaar contact gehad met de gemeente over een of meer van deze onderwerpen? (meerkeuzevraag, N = 376) ID, rijbewijs, reisdocument
38%
Melding openbare ruimte
34%
Klacht of bezwaar
17%
Belastingen
14%
Vergunning aanvragen
7%
Zorg aanvragen
6%
VOG aanvragen
5%
Subsidie aanvragen
4%
Aangifte geboorte, huwelijk, partnerschap
4%
Verhuizing doorgeven
3%
Gevonden/verloren voorwerpen
2%
Uitkering aanvragen
0%
Anders
11%
Geen contact gehad
20%
30
Hoe tevreden bent u over de manier waarop u geholpen hebt tijdens uw contact over… (slidervraag, N = 164)33; Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, vind ik het contact met mijn gemeente beter/slechter… (slidervraag, N = 341) Slechter
Beter
Tevredenheid met contact gemeente
45%
Sinds Dijk en Waard is dit…
32%
20%
35%
35%
33%
Wilt u uw antwoord toelichten? (open vraag, N = 85) Thema
Aantal
Hetzelfde gebleven
17
Quote “ik heb weinig contact met de gemeente, ik merk tot zover geen verschil”, “Ik vind het nu prima, maar vond het voorheen ook prima.” “Contact met de gemeente is geen "emotie" maar slechts onderdeel van (
Zakelijke houding
9
veelal administratieve) zaken die simpelweg geregeld moeten worden. In dat kader is de gemeente Dijk en Waard niet anders dan welke andere gemeente dan ook.”, “Geen persoonlijk contact meer”
Beter bereikbaar
3
“Beter bereikbaar, vragen worden sneller teruggekoppeld”
Als ik de gemeente nodig heb, weet ik waar of bij wie ik moet zijn. (N = 377) Oneens
Eens
Als ik de gemeente nodig heb, weet ik waar of bij wie ik moet zijn
38%
22%
41%
33
Gemiddelde percentages bij minimaal 30 invullers per subcategorie, te weten: melding openbare ruimte, aanvraag of ophalen van identiteitskaart, rijbewijs of reisdocument, gemeentelijke belastingen, of een klacht of bezwaar indienen.
31
Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, vind ik de manier waarop mijn gemeente reageert op klachten of meldingen… (N = 402)
5%
9%
8%
27%
10%
6%
6%
30%
slechter
|
|
neutraal
|
|
beter
Weet ik niet / geen mening
Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, handhaaft mijn gemeente regels… (N = 402)
3% slechter
6%
9%
32%
10%
6%
2%
32%
|
|
neutraal
|
|
beter
Weet ik niet / geen mening
32
2.2
Dorps- en wijkgericht werken
Het bestuur van de gemeente Dijk en Waard heeft oog voor het eigen karakter van de verschillende dorpen en kernen in de gemeente (N = 348, ‘weet ik niet / geen mening’ N = 54); Het bestuur van de gemeente Dijk en Waard heeft aandacht voor mijn dorp (N = 373, ‘weet ik niet / geen mening’ N = 29); Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, heeft het bestuur van de gemeente voor mijn dorp… (N = 359, ‘weet ik niet / geen mening’ N = 43). Oneens
Eens
Bestuur heeft oog voor het eigen karakter van dorpen en kernen
33%
23%
Bestuur heeft aandacht voor mijn dorp
33% Meer aandacht
21%
44%
46%aandacht Minder Minder aandacht
Meer aandacht
Sinds Dijk en Waard is er…
2.3
30%
28%
42%
Vertrouwen in het bestuur van de gemeente
Hoeveel vertrouwen heeft u in het bestuur van uw gemeente? (N = 407)
7%
11%
11%
22%
17%
11%
Weinig vertrouwen
|
|
Neutraal
|
|
4%
16%
Veel Weet ik niet vertrouwen / geen mening
33
Het college van burgemeester en wethouders van Dijk en Waard doet wat ze zegt. (N = 407)
5%
7%
9%
23%
8%
6%
Helemaal oneens
|
|
Neutraal
|
|
4%
37%
Helemaal Weet ik niet eens / geen mening
Wilt u nog iets kwijt over hoe dichtbij het bestuur van de gemeente is bij uw dorp? (open vraag, N = 139) Thema
Aantal
Quote “Het is ver weg, niet dichtbij. Dat was al zo met Langedijk en is zeker niet
Afstand en weinig interesse
23
verbeterd. Ik heb de indruk dat er vooral om pragmatische redenen (geld) is gefuseerd, niet vanwege een visie.”, “Nog verder weg dan eerst”, “wie zijn dat eigenlijk, je ziet en hoort nooit iets”
Zichtbaarheid burgemeester Onbekendheid Tevredenheid over bestuur
“De burgemeester is heel zichtbaar bij diverse gelegenheden.”, “Ik heb een 5
positieve ervaring gehad met die nieuwe burgemeester. Hij is langs geweest.”
5 5
“Het zijn totale onbekenden” “Meedenkend” , “Ik vind oprecht alles heel goed gaan. Maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik voorheen ook heel tevreden was.”
34
3. Leefbaarheid 3.1
Woonplezier
Wat is belangrijk voor uw woonplezier in de leefomgeving van de gemeente Dijk en Waard? (meerkeuzevraag, N = 432)
Het dorpse gevoel
78%
De groene omgeving
75%
De eigenheid van het dorp
69%
De voorzieningen
68%
De rust
65%
Het verenigingsleven
44%
De Geestmerambacht
41%
Anders
9%
3.2
Voorzieningen en leefomgeving
Wat zijn belangrijke voorzieningen in uw dorp? (meerkeuzevraag, N = 398, alleen inwoners uit Sint Pancras) Supermarkt
95%
Plekken om te sporten
78%
Drogist
76%
Dorpshuis de Geist
76%
Basisscholen
61%
De Hugohopper
41%
Horeca
34%
Poppodium B3
27%
Anders
10%
35
Wat zijn belangrijke voorzieningen in uw dorp? (open vraag, N = 22, alleen inwoners uit Koedijk) “Café, speeltuin”
“Wij willen hier Rust en ruimte bewaren.”
“Wij hebben alleen een kroeg ( Bonte Koe) en de Lidl en De Rietschoot ( verenigingsleven) Alle drie belangrijk!” “Goede wegen en rustig Geestmerambacht”`
“Zijn er nauwelijks in de buurt”
Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, zijn de voorzieningen… (N = 375, ‘weet ik niet / geen mening’ N = 65); Slechter
Beter
De voorzieningen zijn
29%
55%
16%
Waaruit blijkt dat de voorzieningen slechter zijn geworden? (open vraag, N = 40, alleen inwoners die aangaven dat de voorzieningen slechter zijn geworden) Thema
Aantal
Quote “Onderhoud sport en de groenvoorziening”, “Toen er sneeuw en ijs op de
Onderhoud van groen en wegen
14
wegen lag, werd er door Dijk en Waard geen actie ondernomen.”, “Slecht wegdek , winterstrooidienst is slecht, slechte groen voorzieningen onderhoud” “Er wordt veel gepraat en beloofd door de gemeente maar wij staan al
Traag handelen
3
jaren stil qua voorzieningen”, “Het duurt lang voor dat er iets van de grond komt!”
36
Waaruit blijkt dat de voorzieningen beter zijn geworden? (open vraag, N = 60, alleen inwoners die aangaven dat de voorzieningen beter zijn geworden) Thema Hugohopper
Aantal
Quote
23
“Nu eindelijk via de HugoHopper weer verbinding met de rest van de gemeente (winkelcentra, station, gemeentehuis).”, “Komst Hugo hopper”
Onderhoud van groen en
20
“Goede afvalophaling, goede groenvoorziening”, “Ik zie dat ze heel goed onderhoud doen aan. Bv. Verlichting, riolering, bestrating.”, “Onderhoud
wegen
aan wegen, groen en riool is stukken beter”
SV Vrone Zwembad de Bever
12
“Wordt eindelijk aan Vrone gedacht”, “Ondersteuning dorpshuis en Vrone”
9
“Behoud zwembad en sportvelden”, “Verder is de Bever heel belangrijk voor oud en jong!!”
Hoe tevreden bent u over de volgende zaken in uw dorp? (N = 432)34 Ontevreden
Tevreden
Verenigingsleven
48%
Parkeerplekken
40%
Onderhoud openbare ruimte
35%
Bereikbaarheid OV
20%
Verkeersveiligheid
15%
Betaalbaarheid gemeentelijke belastingen
15%
46%
6%
29%
31%
26% 33% 27%
40% 47% 58%
48%
37%
34
Aantal invullers ‘weet ik niet / geen mening’ per stelling: verenigingsleven N = 67, parkeerplekken N = 43, onderhoud openbare ruimte N = 6, bereikbaarheid OV N = 76, verkeersveiligheid N = 9, betaalbaarheid gemeentelijke belastingen N = 29.
37
Wilt u nog iets kwijt hierover? (open vraag, N = 97). Thema
Aantal
Quote “Bovenweg en Benedenweg levensgevaarlijk, mis goede stoep/trottoir op beide wegen. Met rollator en beste (?) gewoon midden op de weg lopen.”, “De bestrating op de bovenweg is een drama. Herstelwerkzaamheden aan
Verkeersveiligheid Bovenweg en Benedenweg
15
het wegdek worden dramatisch uitgevoerd en de veiligheid voor fietsende kinderen is ook ondermaats.”, “De verkeersdrukte op de Bovenweg en Benedenweg is te groot en op de Benedenweg is er een slecht begaanbare stoep.” “Het gras wordt steeds minder gemaaid en staat bijna overal kniehoog. In
Groenonderhoud
7
de auto kun je er niet eens overheen kijken, gevaarlijk!” , ”Het beheer van het groen kan veel ecologischer. Bloemen, waaronder wettelijk beschermde wilde orchideeën (Vroonermeerpad) worden weggemaaid.” “Openbaar vervoer is ondermaats. De nieuwe seniorenbus is voor de
Openbaar vervoer
6
specifieke doelgroep wellicht een uitkomst, maar mist volledig doel voor de mensen die in Alkmaar of verder moeten zijn voor hun werk.”
Sinds mijn dorp onderdeel is van de gemeente Dijk en Waard, is de leefomgeving… (slidervraag, N =432). Beter
De leefomgeving is
26%
Slechter
52%
22%
38
Waaruit blijkt dat de leefomgeving slechter is geworden? (open vraag, N = 65, alleen inwoners die vonden dat de leefomgeving slechter is geworden). Vaak benoemd
Aantal
Quote “matig onderhoud en verrommeld openbaar groen”, “minder goed en
Onderhoud van groen en wegen
minder vaak onderhoud aan groen en wandelpaden, grondwater staat in 26
onze week heel erg hoog”, “De paden bij de gedempte veert zijn onbegaanbaar. De bovenweg mankeert altijd wat maar wordt niet constructief gemaakt.” “Drukker door de nieuwbouw van Alkmaar en Heerhugowaard zonder dat
Verkeersveiligheid
18
er iets aan de infrastructuur wordt gedaan, het verkeer rijdt veels te hard door het dorp met heel veel sluipverkeer tussen Heerhugowaard en Alkmaar.” “Vuurwerk, lawaai van zware motoren, racen en geen handhaving of politie
Handhaving en overlast
9
te zien.”, “Weinig handhaving”, “Minder controle van politie of wijkagenten handhaving bij bv de vronerplas veel overlast van jeugd in bootjes na 5 uur smiddags”
Grondwaterpeil
4
“een mega grondwater probleem wat de huizen en gezondheid aantast”
Waaruit blijkt dat de leefomgeving beter is geworden? (open vraag, N = 38, alleen inwoners die vonden dat de leefomgeving is verbeterd). Vaak benoemd
Aantal
Quote “Er wordt meer groenonderhoud gedaan en de straten worden vaker
Onderhoud openbare ruimte
geveegd”, “Groenvoorziening en het vegen van de straat met extra 28
veegbeurten in het najaar. Het opknappen van de omgeving van dorpshuis De Geist.”, “Vaker schoongemaakt (straat), meer aandacht voor onderhoud bomen”
39
Wilt u nog iets kwijt over uw ervaringen met de gemeente Dijk en Waard of de vragenlijst? (open vraag, N = 193). Thema
Aantal
Quote “Ik ben heel blij dat Sint Pancras opgenomen is in het dorpse Dijk en Waard
Tevreden met Dijk en Waard
27
in plaats van Alkmaar!” , “Ik mis in de lijst een vraag: wil je bij Alkmaar horen. Het antwoord is nee.”, “Tevreden met gemeente Dijk en Waard. Dus wat mij betreft geen wijziging.”
Liever bij Alkmaar
Luisteren naar resultaten enquête
14
“WIJ WILLEN BIJ ALKMAAR HOREN GEWOON NIET MEER KOEDIJK IN TWEEEN GEDEELD !!!!!!!!!!!”, “Sint Pancras hoort bij Alkmaar” “Ik hoop dat met de uitkomsten ook daadwerkelijk iets gedaan wordt en
10
niet alleen ter attentie wordt meegenomen. Dat is de afgelopen jaren al voldoende gebeurt”, “Luister naar uw inwoners alstublieft.”
40