Bijlage 1 - Stedenbouwkundige vuistregels Proeftuin De Frans
Tekst van het document
Door bijvoorbeeld de keuken aan de straatzijde te positioneren en slaapkamers op de 1e verdieping ontstaat een relatie met het leven op straat.
Regel Aan de straten bevinden zich woningen, gedeelde woonentrees en verschillende programma’s.
2.2
De gevel van zowel de gedeelde woonentrees als van de verschillende programma’s zijn transparant. Dit wordt nader uitgewerkt in het beeldkwaliteitsplan. Woningen grenzend aan de straat hebben een heldere maar subtiele overgang tussen publiek en privaat, waarbij voornamelijk de privacy van de bewoners wordt gewaarborgd. De dwarsstraten verschillen in straatbreedte van of 6m of 10m. In het Inrichtingsplan Openbare Ruimte worden zoekgebieden voor vergroening en spel opgenomen. Alle voorzieningen in relatie tot het woonprogramma (fietsparkeervoorzieningen, techniek, trafo’s, WKO, rolcontainers bij bedrijfsgebouwen etc) zijn geintegreerd in het gebouw (zie bijlage 3. Fietsparkeervoorzieningen en techniek). De gevels parallel aan de Levensader, aan de Westtangent en aan pleinen zijn het ‘gezicht op straat’ (zie Werkboek bijlage 3. Oriëntatie gevel). De gevels parallel aan de dwarsstraten faciliteren de entrees voor fietsparkeervoorzieningen en techniek en zijn integraal onderdeel van de ontwerpopgave (zie Werkboek bijlage 3. Oriëntatie gevel). Om gesloten gevels te voorkomen is het wenselijk dat er elke 10m een deur is. Technische installaties op het dak zijn niet zichtbaar vanaf het straatniveau. De straten zijn autoluw, richten zich voornamelijk op langzaam verkeer maar zijn bereikbaar voor nood- en hulpdiensten en ander bestemmingsverkeer.
2.4 2.5 2.6
2.7 2.8 2.9 2.10 2.11
Voorzieningen in de plint en wonen daarboven
Zelterstrasse, Zanderroth Architekten, Berlijn
ZAC Batignolles, Parijs
Diagram
2.1
2.3
Integratie van wonen, spel en samenleven in de buurt
Vuistregels De Frans | Het Hart
fietsparkeren en techiek inpandig en uit het zicht opgelost
12 september 2024
dwarsstraat
royale kern als collectieve ruimte
levensader
groendak als collectieve ruimte
37
3. Mobiliteit en bereikbaarheid
MORE Architecture (4. Gezond parkeerprincipe op gebiedsniveau)
Ambitie
Referentie
De Frans wordt Fit! Dit betekent dat De Frans inzet op actieve mobiliteit en gezondheid, op fietsen en op lopen. De openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeten en zet aan tot gezond bewegen volgens het STOMP principe. Goede inrichting van de openbare ruimte is cruciaal in het stimuleren van wandelen en fietsen. Om het gebruik van de fiets te stimuleren zijn gemakkelijk bereikbare, veilige en droge fietsparkeervoorzieningen aanwezig. De principes uit de Amsterdamse Bouwbrief vormen daarom het uitgangspunt. Met het station Heerhugowaard nabij zet De Frans in op het gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit. De auto verdwijnt in De Frans uit het zicht. De parkeeropgave is een integraal onderdeel van de ontwerpopgave voor De Frans en dient daarom kwalitatief te worden ingepast en vormgegeven.
De voetganger en de fietser hebben voorrang in Het Hart. Om deze gezonde mobiliteitsvormen te stimuleren zijn goede aansluitingen van de gebouwen op de openbare ruimte noodzakelijk. Dit geldt voor zowel overdag als in de avond. Ook dan moet het prettig thuis komen zijn. Het auto parkeren is in clusters georganiseerd aan de spoorzijde ten behoeve van een autoluw woonmilieu. De integratie van klimaat adaptieve oplossingen in relatie tot de parkeervoorziening is een must. Maximaal dubbelgebruik van parkeerplekken is de ambitie.
Regel De openbare ruimte is voor iedereen toegankelijk en is als zodanig vormgegeven.
3.2
De overgang van het gebouw naar de openbare ruimte is duidelijk en toegankelijk voor iedereen vormgegeven. Collectieve fietsparkeervoorzieningen zijn onderdeel van elke ontwikkeling en worden zorgvuldig binnen het gebouw vormgegeven en dus voorzien van daglicht, goede verlichting en een heldere koppeling met de woonentree en brievenbussen. Het Hart is autoluw. De Levensader is autovrij en kan door autoverkeer uitsluitend haaks overgestoken worden. Het auto parkeren is georganiseerd in clusters aan de spoorzijde van het deelgebied. In het kader van de duurzaamheidambities wordt elke parkeerplaats op het maaiveld voorzien van groenbestrating. In het kader van de duurzaamheidsambities worden ook e-parkeerplekken gerealiseerd. De bereikbaarheid van de noodhulpdiensten en ander bestemmingsverkeer is gewaarborgd
3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9
Bij maaiveldparkeren wordt ingezet op minimale verharding
TRIBU, Lausanne
La Louviere
Diagram
3.1
3.3
Goed ingerichte fietsparkeervoorziening
Verkeersstromen Levensader Inpandig Fietsparkeren woningen Langzaam verkeer Auto Onsluiting fietsparkeren Autoparkeren Kans op aansluiten netwerk Hugo Hopper
(zie bijlage 4. Bereikbaarheid noodhulpdiensten).
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
38
4. Levensader als verblijfsgebied Ambitie
(3. Levendig programma aan de Levensader met open plinten)
MORE Architecture
(5. (publieke) investering focussen op de Levensader)
Referentie
De Levensader is de grote verbinder van De Frans; de plek waar De Frans echt tot leven komt. Langs de Levensader ontstaat een mix van verschillende deelgebieden, identiteiten en programma’s. Levendige groene pleinen en straten sluiten aan op de levensader Tegelijkertijd is de Levensader een route waarlangs je fietst en wandelt, maar beslist geen doorgaande (snel)fietsroute. De Levensader heeft ook een praktische functie: voor ondergrondse infrastructuur. We zetten in op het combineren van ondergrond en bovengrond bij investeringen in de Levensader. Denk daarbij aan het aanleggen van een warmte- en energienet in combinatie met het maken van groen en een speelplek. De verschillende deelgebieden en locaties worden in fasen gerealiseerd. De Levensader hoeft daarom niet in één keer aangelegd te worden, maar kan per deelgebied ontwikkeld worden en wanneer gebiedspartners daar ook aan toe zijn.
De Levensader in Het Hart is het bruisende middelpunt van De Frans. Dit is de plek waar je in de ochtend op het terras koffie drinkt en ‘s avonds met het gezin buiten pizza eet. Maar ook de plek van het kinderdagverblijf, de sportschool en bloemenwinkel. Kortom de Levensader is in Het Hart een echte verblijfsplek en voor iedereen toegangelijk. Het programma aan de Levensader is daarmee cruciaal om deze ambitie te kunnen realiseren. Ook de architectuur sluit aan bij dit karakter en zoekt nadrukkelijk de relatie op met de Levensader.
Relatie buitenruimte, programma en bebouwing
verschillende programma’s langs levensader
CULd+INBO, Little C, Rotterdam
Bureau Van Eig, Lijnbaan, Rotterdam A
Regel
Diagram A
4.1
De Levensader is minimaal 14m breed.
4.2 4.3 4.4 4.5
Aan de Levensader liggen minimaal 3 pleinen (zie bijlage 5. Levensader en pleinen). De Levensader is royaal vergroend met aan minimaal een zijde een bomenrij. Aan de Levensader zijn ook entrees van woningen gepositioneerd. De bebouwing langs de Levensader is aan de spoorzijde 4 bouwlagen hoog (uitgezonderd hoge accenten). De bebouwing langs de Levensader aan de Westtangentzijde verschilt in hoogte tussen de 3 en 4 bouwlagen. Eventuele entrees voor fietsparkeervoorzieningen aan de Levensader zijn mogelijk, mits kwalitatief hoogwaardig vormgegeven en in overleg met de gemeente Voorzieningen worden voornamelijk op de hoeken van de gebouwen langs de Levensader gerealiseerd (zie bijlage 6. Voorzieningen).
4.6 4.7 4.8
Vuistregels De Frans | Het Hart
Doorsnede
plattegrond
stevige straatwand langs Levensader
wonen, woonentrees en programma aan de Levensader
12 september 2024
39
5. Typologie en woonkwaliteit
MORE Architecture (6. Een divers woningbouwprogramma in elk gebied)
Ambitie
Referentie
De Frans is gastvrij. Dat betekent dat er plek is voor iedereen in De Frans. Een inclusieve samenleving is een belangrijk doel. Per deelgebied wordt ingezet op een gemixt woonprogramma. Het sociale woningbouwprogramma wordt in ingevuld in samenwerking met een woningbouwcorporatie. Daarnaast is er een kans om in De Frans de doorstroming van de vergrijzende bevolking te bevorderen. Woningen geschikt voor ouderen zijn dus een belangrijk onderdeel van de woningbouwopgave. Per deelgebied moeten de verschillende bouwplannen de woningbouwprogrammering verevenen. Elk deelgebied kent zijn eigen basistypologie waarbinnen gevarieerd kan worden in de nadere uitwerking van een bouwplan. Woonkwaliteit is leidend in de planontwikkeling. Denk aan goed vormgegeven entrees, royale buitenruimtes, goede en flexibele plattegronden, grote raamopeningen, biobased materialen en een heldere aansluiting op het maaiveld. Het Hart is een levendig deelgebied en vormt het centrum van De Frans. In Het Hart komen diverse doelgroepen samen, zowel in leeftijd als in gezinssamenstelling. In het streven naar woonkwaliteit is het belangrijk dat bewoners elkaar binnen het gebouw op een prettige manier kunnen tegenkomen. Elk initiatief moet kunnen aantonen op welke wijze deze ambitie ruimtelijk vertaald is.
Regel
Wonen aan een weelderige daktuin
Royale entree, ontmoetingsplek en kwalitatief hoogwaardig
Eenhoornblokken, KorthTielens, Amsterdam
Kalkbreite, Müller Sigrist Architekten , Zürich
Diagram
5.1
Woningen zijn zoveel mogelijk tweezijdig georiënteerd.
Dubbelhoge entree en royale kern
5.2 5.3
Minimaal 50% van de woningen in hoge accenten heeft een tweezijdige oriëntatie. De routing van de lobby en de fietsparkeervoorziening tot aan de voordeur van de woning is hoogwaardig en inclusief vormgegeven, heeft ruimtelijke kwaliteit en biedt ruimte voor ontmoetingen. Elk gebouw heeft minimaal een collectieve (buiten)ruimte of een royale verkeersruimte die zo zijn vormgegeven dat ontmoeten en bewegen wordt gestimuleerd.
nodigt uit tot ontmoeten
5.4
Gedeelde buitenruimte op hoogte
Meerzijdige orientatie en buitenruimte dragen bij aan een verhoogde woonkwaliteit
(zie bijlage 7. Gedeelde ruimte + Werkboek bijlage 4. Referenties gedeelde ruimte).
5.5
Buitenruimtes zijn onderdeel van het architectonisch volume (zie Werkboek bijlage 5. Referenties integratie buitenruimte architectonisch volume).
5.6 5.7
Woningen kleiner dan 40m2 GO zijn bij voorkeur zo ontworpen dat ze in de toekomst zonder constructieve ingreep gekoppeld kunnen worden. Woningen kleiner dan 50m2 GO zijn voorzien van een Frans balkon en hebben directe toegang tot een gedeelde binnentuin.
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
40
MORE Architecture
6. Vergroenen Ambitie
Referentie
In De Frans word je aangemoedigd om te bewegen. De Frans is groen en de auto is uit het zicht geparkeerd! Ook op het gebied van duurzaamheid valt er veel te winnen in het creëren van een aangename en gezonde leefomgeving. De Frans zet in op duurzame biobased materialen en vergroende daktuinen en buitenruimten. Het beoogde straatprofiel biedt ruimte om op het maaiveld te vergroenen. Daktuinen worden groene oases die uitnodigen tot ontmoeten en bieden kans om natuurinclusieve voorzieningen te integreren. Het vasthouden van hemelwater en het bevloeien van de groene daken met grijs water kan hier een onderdeel van zijn. Om dit te kunnen realiseren is een dakpakket van minimaal 60cm het uitgangspunt. In Het Hart wordt voortgebouwd op deze ambitie. Zowel op het maaiveld als op hoogte wordt groen toegevoegd. Dit draagt bij aan de klimaatadaptatie (o.m. waterretentie) en zorgt voor een aangenaam woon, werk en verblijfklimaat. Sterker nog een vergroende openbare ruimte nodigt uit om daar gebruik van te maken. De daktuinen worden gekenmerkt door weelderig groen. Deze groene oases bieden ruimte voor ontmoeting en bieden kans om natuurinclusieve voorzieningen te integreren. Natuurinclusief bouwen is een integraal onderdeel van de architectuur en geen losse toevoeging aan het gebouw.
De hoogste daken van de hoge accenten kunnen worden ingezet voor pv-panelen en/of het opwekken van windenergie. Het streven is de pv-panelen zoveel als mogelijk op de hoge daken te positioneren.
Regel 6.1
Vergroende binnentuin op hoogte
Spel en sport combineren met duurzaamheid
Toni Areal, Vulkan Landschaftarchitekten, Zürich
ZAC Batignolles, Parijs
Diagram Collectieve daktuinen worden gerealiseerd daar waar woningen zich op dezelfde laag bevinden
kleine bomen
als het te realiseren daklandschap aansluiten. 6.2
circa 10m
Een dakpakket van minimaal 60cm is het uitgangspunt voor alle groene daken waar woningen aangrenzen.
6.3
Daken waaraan geen woningen grenzen hebben een dakpakket van minimaal 20cm.
grotere struiken circa 6m
struiken circa 3m
hogere grassoorten kleine struiken
vanaf 350mm
circa 1,5m
hoger substraat
laag gras vanaf 250mm vanaf 150mm
vanaf 200mm
vanaf 300mm
vanaf 400mm
lager substraat
maten betreft dikte substraatlaag Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
41
MORE Architecture
BIJLAGE VUISTREGELS HET HART 1. Kaart rooilijn 2. Kaart rooilijn op hoogte 3. Fietsparkeervoorziening en techniek 4. Bereikbaarheid noodhulpdiensten 5. Levensader en pleinen 6. Voorzieningen 7. Gedeelde ruimte
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
42
MORE Architecture
Bijlage 1. Kaart rooilijn Het Hart
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
43
MORE Architecture
Bijlage 2. Kaart rooilijn op hoogte
terugliggende gevel tov rooilijn tpv BG+1e verd
terugliggende gevel tov rooilijn tpv BG+1e verd
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
44
MORE Architecture
Bijlage 3. Fietsparkeervoorziening en techniek
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
45
Bijlage 4. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer
MORE Architecture
openbaar uitsluitend voor noordhulpdiensten en bestemmingsverkeer
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
46
MORE Architecture
Bijlage 5. Levensader en pleinen
levensader elk plein heeft een eigen uitstraling
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
47
MORE Architecture
Bijlage 6. Voorzieningen
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
48
MORE Architecture
Bijlage 7. Gedeelde ruimte
collectieve buitenruimte
Vuistregels De Frans | Het Hart
12 september 2024
49
MORE Architecture
VUISTREGELS DE CAMPUS
Vuistregels De Frans
12 september 2024
50
Deelgebied De Campus
De Kop
Vuistregels De Frans | De Campus
Het Hof
MORE Architecture (8a. Ruimtelijke samenhang per deelgebied)
Het Hart
De Campus
12 september 2024
De Tuin
51
Programma
MORE Architecture (7. Programmatische samenhang per deelgebied)
Op De Campus komen werken en wonen samen. Huidige bedrijven kunnen zich in De Campus herhuisvesten. Daarnaast ontstaat er ruimte voor nieuwe lokale bedrijven, kleine maakindustrie en creatieve studio’s. Er ontstaat een synergie tussen de verschillende bedrijven en de naastgelegen onderwijsinstellingen. Tegelijkertijd wordt er op De Campus ook gewoond. De Campus richt zich hierbij vooral op jongeren, starters, empty nesters en/of alleenstaanden. Stevige volumes brengen wonen en werken samen in een gebouw. Er ontstaat een levendig deelgebied, waar contact met medebuurtgenoten en/of collega’s van zelfsprekend is.
-Oppervlakte deelgebied 13.430m2 - FSI 1.5 (zoals omschreven in gebiedsvisie) - Maximaal laadvermogen 20.150m2 - Programmamix wonen 70% werken (max 3.000m2) 30% voorzieningen
Vuistregels De Frans | De Campus
Grenzen plangebied
12 september 2024
52
MORE Architecture
Identiteit > getrapt volume met groen geintgreerd in het gevelontwerp NL Architects, Amsterdam volumes op basement La Chapelle International, Parijs
lichte maakindustrie op langs de Levenader ADEPT, Aarhus
< robuuste en expresieve gevel Max Dudler, Lubeck
< maakindustrie op met maaiveld Phalt Architekten , Zürich
wonen aan een groene daktuin op hoogte stevige architectuur en heldere vormen
Müller Sigrist Architekten , Zürich
Korth Tielens, Almere lichte atelier plekken solide aansluiting op het maaiveld
Feilden Clegg Bradley Studios,
Valerio Olgiati, Basel opgetilde sportvoorziening
Hampshire
NL Architects, Utrecht
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
53
MORE Architecture
VUISTREGELS TRANSFORMATIE DEELGEBIED DE CAMPUS 1. Gebouwde omgeving 2. Levendige straten en pleinen 3. Mobiliteit en bereikbaarheid 4. Levensader als verblijfsgebied 5. Typologie en woonkwaliteit 6. Vergroenen
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
54
1. Gebouwde omgeving
MORE Architecture (2. Bebouwing langs spoor biedt (geluids)luwte)
Ambitie
Referentie
De Frans is in de tijd geleidelijk ontwikkeld: steeds meer bedrijven of grote maatschappelijke voorzieningen vonden hun plek in het gebied tussen de Westtangent en het spoor. Voor bedrijven is dit een fijne en bereikbare plek, maar dat maakt het nog geen aangenaam woonmilieu. Een prettige leefomgeving ontstaat wanneer het programma, de vormgeving en inrichting van de openbare ruimte en de gebouwde omgeving op een zorgvuldige manier samenkomen. In dit hoofdstuk ligt de nadruk op vuistregels voor de gebouwen. Het is van belang om aan de spoorzijde van De Frans voor ‘bescherming en beschutting’ te zorgen tegen geluid en fijnstof ten behoeve van een aangenaam leefklimaat. Daarnaast is het belangrijk dat De Frans langs de Westtangent een ‘gezicht’ krijgt. Dit kan per deelgebied verschillen. In De Campus komen werkruimtes, lichte maakindustrie en woonplezier samen in robuuste gebouwen. De gebouwen bestaan uit een stevig basement wat ruimte creëert voor verschillende vormen van werk, maar waarin ook gewoond wordt. Het basement is 7 meter hoog en biedt ruimte voor verschillende programatische invullingen. Op het basement staan kleinere volumes die voornamelijk het woonprogramma herbergen. De gebouwen ten noorden van de Levensader hebben een grotere korrel en bieden kansen voor lichte maakindustie. Aan de overzijde ontstaat een milieu meer gericht op wonen in een kleinere korrel.
De gebouwen bieden ruimte aan verschillende programma’s, herkenbare woonentrees en zorgen voor een aangename inkadering van de openbare ruimte.
Regel De gevel van de gebouwen staat strak in de rooilijn (zie bijlage 1. Kaart rooilijn). Afwijken is mogelijk, mits in overleg met de gemeente en ten behoeve van publieke ruimte.
1.2
Bij woningen op het maaiveld ontstaat vanuit de rooilijn een bufferzone van 0,5m tot 1,5m ten behoeve van prive buitenruimte voor de woning. In de straten van 6m is geen ruimte voor prive buitenruimte. Eventuele uitkragingen blijven binnen de rooilijn. Het basement bestaat uit 1 laag met een bruto verdiepingshoogte van 7m en is daarbinnen in hoogte flexibel in te delen. De bruto verdiepingshoogte vanaf het basement is minimaal 3m. Aan de spoorzijde kunnen op het basement maximaal 7 bouwlagen worden toegevoegd. Aan de Westtangent zijde kunnen op het basement maximaal 5 bouwlagen worden toegevoegd. Gebouwen die afwijken van het maximale aantal bouwlagen worden specifiek behandeld in overleg met de gemeente. Gebouwen met meer dan 4 lagen worden gedefinieerd als hoog accent waarvoor specifieke vuistregels gelden. Hoge accenten hebben een maximale afmeting van 17x24m. Hoge accenten zijn alternerend in een dambord opstelling geplaatst, hiermee wordt uitzicht en privacy geborgd (zie bijlage 2. Dambordopstelling en positionering hoge accenten). Hoge accenten wisselen zich in hoogte af met een minimaal verschil van 1 laag. De route vanuit de parkeergarage naar de woning gaat altijd via een gedeelde lobby. Er is bij
1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14
Scheiding tussen drager en inbouw biedt flexibiliteit
La Chapelle International, Paris
Adept, Aarhus School of Architecture, Aarhus
Diagram
1.1
1.3 1.4 1.5
Robuust basement met daarop hogere volumes
inpandig parkeren een ‘knip’ tussen de parkeervoorziening en de gedeelde lobby. Vuistregels De Frans | De Campus
3m 3m 3m
3m
3m
3m
3m
3m
3m
3m 3m
3m 7m
integratie fietsparkeren in gebouw
werkprogramma
7m
levensader
drager en inbouw flexibele verdiepingshoogte
logisitiek
‘knip’ parkeren en lobby 12 september 2024
55
2. Levendige straten en pleinen
MORE Architecture (1. Landschap als structurerend element - doorwaadbaarheid N/Z)
Ambitie
De Levensader zorgt op het schaalniveau van De Frans voor de verbindingen van de verschillende deelgebieden. Haaks op de Levensader vormen dwarsstraten een netwerk van verbindingen binnen het deelgebied. Daarnaast zorgen de dwarsstraten voor heldere zichtlijnen, welke bijdragen aan de visuele doorwaadbaarheid van het gebied. Hiermee bouwen we bovendien voort op de geschiedenis van de polderstructuur in het gebied. In een levendig straatbeeld komen wonen, werken en verblijven samen. Het zorgvuldig vormgeven van deze overgangszone vraagt om integrale ontwerpkracht. In een levendig straatbeeld zijn technische ruimtes zorgvuldig uit het zicht weggewerkt en/of geïntegreerd in de architectuur. Hoge hekken, gesloten kopgevels en met stickers dichtgeplakte glazen gevels zijn niet wenselijk. Op De Campus ontstaat een nieuwe leefomgeving waarin wonen en werken met elkaar verweven zijn. Dit vraagt om een heldere driedeling in zones die een levendig straatbeeld waarborgt: 1. de logistiek wordt aan de spoorzijde opgelost, 2. wonen en werken komen elkaar tegen aan de Levensader, 3. aan de zijde van de Westtangent ontstaat een aangename groene zone die uitnodigt tot verblijven. De voorgestelde dichtheid voor De Campus vraagt nadrukkelijk om het stimuleren van sociale cohesie. Immers veel bewoners en bedrijven zullen nieuw zijn in dit gebied.
Een duidelijke structuur van dwarsstraten haaks op de Levensader helpt in het creëren van een aangename woon- en werk- en leeromgeving. Een centraal plein zorgt voor een herkenbare publieke ruimte in De Campus. Het goed vormgeven van gedeelde entrees, ontsluiting, buitenruimten en fietsparkeervoorzieningen zijn noodzakelijk in het versterken van de sociale cohesie.
Regel Op het maaiveld bevinden zich zowel woningen, gedeelde woonentrees en verschillende vormen van werkplekken.
2.2
De gevel van zowel de gedeelde woonentrees als van de verschillende programma’s zijn transparant. Dit wordt nader uitgewerkt in het beeldkwaliteitsplan. De gedeelde woonentrees bevinden zich aan de kopgevel (zie Werkboek bijlage 1. Actieve gevels). De werkruimtes grenzen direct aan de straten. Gedeelde entrees, ontsluiting, buitenruimten, werkruimtes en parkeervoorzieningen zijn hoogwaardig vormgegeven. Woningen grenzend aan de straat hebben een heldere doch subtiele overgang tussen publiek en privaat waarbij voornamelijk de privacy van de bewoners wordt gewaarborgd. Er bevinden zich geen slaapkamers op de begane grond. De kleinere dwarsstraten zijn 6m breed. Het centrale plein is een herkenbare publieke ruimte. Om gesloten gevels op het maaiveld te voorkomen is het wenselijk dat er elke 10m een deur is. Alle voorzieningen in relatie tot het woon- en werkprogramma (fietsparkeervoorzieningen, techniek, afvalvoorziening, trafo’s, WKO, rolcontainers bij bedrijfsgebouwen etc) zijn geintegreerd in het gebouw (zie bijlage 3. Fietsparkeervoorzieningen en techniek). Trafo’s en WKO installaties worden geplaatst conform de eisen van de leveranciers. Werkruimtes direct grenzend aan de straat hebben een duidelijke overgang tussen
2.6
2.7 2.8 2.9 2.10
2.11
Werkruimtes openen zich langs Levensader
Integratie van wonen, werken en samenleven in de buurt
Adept, Aarhus School of Architecture, Aarhus
&Bogdan, Nova, Brussel
Diagram
2.1
2.3 2.4 2.5
Referentie
werken op het maaiveld en wonen er boven
wonen op het maaiveld
ruimte voor een buurtplein
werken op het maaiveld
publiek en privaat. Vuistregels 2.12 De Destraten Frans | De zijnCampus autoluw, richten zich voornamelijk op langzaam verkeer maar zijn bereikbaar
voor nood- en hulpdiensten en ander bestemmingsverkeer.
12 september 2024
56
3. Mobiliteit en bereikbaarheid
MORE Architecture (4. Gezond parkeerprincipe op gebiedsniveau)
Ambitie
Referentie
De Frans wordt Fit! Dit betekent dat De Frans inzet op actieve mobiliteit en gezondheid, op fietsen en op lopen. De openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeten en zet aan tot gezond bewegen volgens het STOMP principe. Goede inrichting van de openbare ruimte is cruciaal in het stimuleren van wandelen en fietsen. Om het gebruik van de fiets te stimuleren zijn gemakkelijk bereikbare, veilige en droge fietsparkeervoorzieningen aanwezig. De principes uit de Amsterdamse Bouwbrief vormen daarom het uitgangspunt. Met het station Heerhugowaard nabij zet De Frans in op het gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit. De auto verdwijnt in De Frans uit het zicht. De parkeeropgave is een integraal onderdeel van de ontwerpopgave voor De Frans en dient daarom kwalitatief te worden ingepast en vormgegeven. De voetganger en de fietser hebben voorrang op De Campus. Om deze gezonde mobiliteitsvorm te stimuleren zijn goede aansluitingen van de gebouwen op de openbare ruimte noodzakelijk. Dit geldt voor zowel over dag als in de avond. Ook dan moet het prettig thuis komen zijn. Het auto parkeren is in pockets georganiseerd aan de noordzijde. De integratie van klimaat adaptieve oplossingen in relatie tot de parkeervoorziening is een must. Logistieke stromen worden via de noordzijde georganiseerd. Maximaal dubbelgebruik van parkeerplekken is de ambitie.
Regel De openbare ruimte is voor iedereen toegankelijk en is als zodanig vormgegeven.
3.2
De overgang van het gebouw naar de openbare ruimte is duidelijk en toegankelijk voor iedereen vormgegeven. Collectieve fietsparkeervoorzieningen zijn onderdeel van elke ontwikkeling en worden zorgvuldig binnen het gebouw vormgegeven en dus voorzien van daglicht, goede verlichting en een heldere koppeling met de woonentree en brievenbussen. De Campus is autoluw. De Levensader is autovrij en kan alleen haaks overgestoken worden ten behoeve van autoverkeer. Het auto parkeren is georganiseerd in clusters aan de spoorzijde van het deelgebied. In het kader van de duurzaamheidambities wordt elke parkeerplaats op het maaiveld voorzien van groenbestrating. In het kader van de duurzaamheidsambities worden ook e-parkeerplekken gerealiseerd. Het auto parkeren gaat uit van maximaal dubbelgebruik van parkeerplaatsen. Logistiek in relatie tot het werkprogramma is opgelost aan de spoorzijde van het deelgebied. De bereikbaarheid van de noodhulpdiensten is gewaarborgd.
3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11
Bij maaiveldparkeren wordt ingezet op minimale verharding
TRIBU, Lausanne
La Louviere
Diagram
3.1
3.3
Goed ingerichte fietsparkeervoorziening
Verkeersstromen Levensader Inpandig Fietsparkeren woningen Langzaam verkeer Auto Inpandig parkeren Autoparkeren Ontsluiting fietsparkeren
(zie bijlage 4. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer).
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
57
4. Levensader als verblijfsgebied
MORE Architecture (5. (publieke) investering focussen op de Levensader)
Ambitie
Referentie
De Levensader is de grote verbinder van De Frans; de plek waar De Frans echt tot leven komt. Langs de Levensader ontstaat een mix van verschillende deelgebieden, identiteiten en programma’s. Levendige groene pleinen en straten sluiten aan op de levensader. Tegelijkertijd is de Levensader een route waarlangs je fietst en wandelt, maar beslist geen doorgaande (snel)fietsroute. De Levensader heeft ook een praktische functie: voor ondergrondse infrastructuur. We zetten in op het combineren van ondergrond en bovengrond bij investeringen in de Levensader. Denk daarbij aan het aanleggen van een warmte- en energienet in combinatie met het maken van groen en een speelplek. De verschillende deelgebieden en locaties worden in fasen gerealiseerd. De Levensader hoeft daarom niet in één keer aangelegd te worden, maar kan per deelgebied ontwikkeld worden en wanneer gebiedspartners daar aan ook aan toe zijn. Langs, op en aan de Levensader komt de woon-werk identiteit van De Campus echt tot uiting. Lokale bedrijven, creatieve studio’s en kleine maakindustrie vinden hier hun werkplek. Verschillende onderwijsinstellingen worden door middel van de Levensader verbonden met De Campus. Deze synergie heeft de potentie het bestaande educatieve programma in De Frans blijvend te verankeren en breder te integreren in de maatschappij.
Daarom wordt naast het Trinitas College een nieuwe fietsvoorziening voor de studenten voorgesteld, met daarop een openbare sportvoorziening. De Levensader speelt ook een belangrijke rol in het samenbrengen van de bewoners van De Campus. Het plein langs de Levensader wordt een echt buurtplein!
Regel
Buurtkantine brengt bewoners en werkenden samen aan Levensader
Buurtplein met bomendak langs Levensader
Beat Rothen Architektur, Zürich
Hugo Santos Silva ,Praca Fonta Nova, Lissabon
Diagram
4.1
De Levensader is minimaal 14m breed.
4.2 4.3 4.4
De Levensader is royaal vergroend met aan minimaal één zijde een bomenrij. Aan de Levensader zijn ook entrees van woningen gepositioneerd. Gedeelde entrees van het woonprogramma oriënteren zich naar de levensader (zie Werkboek bijlage 2. Oriëntatie irt Levensader).
4.5 4.6
Het werkprogramma oriënteert zich naar de Levensader. Eventuele entrees voor fietsparkeervoorzieningen aan de Levensader zijn mogelijk, mits kwalitatief hoogwaardig vormgegeven en in overleg met de gemeente.
Doorsnede
plattegrond
woon-werk combinatie langs de Levensader
wonen, woonentrees, werkprogramma en het buurtplein aan de Levensader
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
58
5. Typologie en woonkwaliteit
MORE Architecture (6. Een divers woningbouwprogramma in elk gebied)
Ambitie
Referentie
De Frans is gastvrij. Dat betekent dat er plek is voor iedereen in De Frans. Een inclusieve samenleving is een belangrijk doel. Per deelgebied wordt ingezet op een gemixt woonprogramma. Het sociale woningbouwprogramma wordt in ingevuld in samenwerking met een woningbouwcorporatie. Daarnaast is er een kans om in De Frans de doorstroming van de vergrijzende bevolking te bevorderen. Woningen geschikt voor ouderen zijn dus een belangrijk onderdeel van de woningbouwopgave. Per deelgebied moeten de verschillende bouwplannen, de woningbouwprogrammering verevenen. Elk deelgebied kent zijn eigen basistypologie waarbinnen gevarieerd kan worden in de nadere uitwerking van een bouwplan. Woonkwaliteit is leidend in de planontwikkeling. Denk aan goed vormgegeven entrees, royale buitenruimtes, goede en flexibele plattegronden, grote raamopeningen, biobased materialen en een heldere aansluiting op het maaiveld. Op De Campus zetten jongeren, starters, empty nesters of alleenstaanden de volgende stap in hun wooncarrière. Dit vraagt om een diversiteit aan typologieën en woningen die in de toekomst kunnen worden getransformeerd. Daarnaast zijn er verschillende woon/werk typologien denkbaar die De Campus tot een gemengd en divers gebied maken. Het is belangrijk dat bewoners elkaar in en rondom het gebouw op een prettige manier kunnen tegenkomen.
De overgang tussen publiek en privaat is daarom zorgvuldig vormgegeven. Lichte maakindustrie zorgt voor eventuele (geluids-) overlast voor omwonenden. Om dit te voorkomen maakt elk initiatief inzichtelijk hoe hiermee wordt omgegaan.
Regel
Vergroende daktuin die uitnodigd voor verschillend gebruik
Royale entree, ontmoetingsplek en kwalitatief hoogwaardig
401 Richmond Street, Toronto
Kalkbreite, Müller Sigrist Architekten , Zürich
Diagram
5.1
Woningen zijn zoveel mogelijk tweezijdig georiënteerd.
Dubbelhoge entree en royale kern
5.2 5.3
Minimaal 50% van de woningen in hoge accenten heeft een tweezijdige oriëntatie. De routing van de lobby en de fietsparkeervoorziening tot aan de voordeur van de woning is hoogwaardig en inclusief vormgegeven, heeft ruimtelijke kwaliteit en biedt ruimte voor ontmoetingen. Elk gebouw heeft minimaal een collectieve (buiten)ruimte of een royale verkeersruimte die zo zijn vormgegeven dat ontmoeten en bewegen wordt gestimuleerd.
nodigt uit tot ontmoeten
5.4
Gedeelde buitenruimte op hoogte
Meerzijdige orientatie en buitenruimte dragen bij aan een verhoogde woonkwaliteit
(zie bijlage 5. Gedeelde ruimte + Werkboek bijlage 3. Referenties gedeelde ruimte).
5.5 5.6
Opgetilde daktuinen stimuleren ontmoeting en ontspanning. Buitenruimtes zijn onderdeel van het architectonisch volume (zie Werkboek bijlage 4. Referenties integratie buitenruimte architectonisch volume).
5.7 5.8 5.9 5.10
Woningen kleiner dan 40m2 GO zijn zo ontworpen dat ze in de toekomst zonder constructieve ingreep gekoppeld kunnen worden. Woningen kleiner dan 50m2 GO zijn voorzien van een frans balkon en hebben directe toegang tot een gedeelde binnentuin. Het woon- en werkprogramma zijn fysiek van elkaar gescheiden, maar visueel met elkaar verbonden. Daar waar nodig worden maatregelen getroffen om overlast uit het werkprogramma voor bewoners te minimaliseren.
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
59
MORE Architecture
6. Vergroenen Ambitie
Referentie
In De Frans word je aangemoedigd om te bewegen. De Frans is groen en de auto is uit het zicht geparkeerd! Ook op het gebied van duurzaamheid valt er veel te winnen in het creëren van een aangename en gezonde leefomgeving. De Frans zet in op duurzame biobased materialen en vergroende daktuinen en buitenruimten. Het beoogde straatprofiel biedt ruimte om op het maaiveld te vergroenen. Daktuinen worden groene oases die uitnodigen tot ontmoeten en bieden kans om natuurinclusieve voorzieningen te integreren. Het vasthouden van hemelwater en het bevloeien van de groene daken met grijs water kan hier een onderdeel van zijn. Om dit te kunnen realiseren is een dakpakket van minimaal 60cm het uitgangspunt. De Campus bouwt voort op deze ambitie. Zowel in de openbare ruimte als op hoogte wordt er groen toegevoegd. Dit draagt bij aan de klimaatadaptatie (o.m. waterretentie) en zorgt voor een aangenaam woon, werk en verblijfklimaat. Biobased bouwen kan daarin verder aan bijdragen. Een groen gebied parallel van de Westtangent van het plangebied nodigt uit tot verblijven. Ook op hoogte wordt vergroend. Weelderige daktuinen nodigen uit tot verblijven en ontmoeten en bieden daarnaast kans natuurinclusieve voorzieningen integraal te integeren in het ontwerp. Natuurinclusief bouwen is een integraal onderdeel van de architectuur en geen losse toevoeging aan het gebouw.
De hoogste daken van de hoge accenten kunnen worden ingezet voor pv-panelen en/of het opwekken van energie. Het streven is de pv-panelen zoveel als mogelijk op de hoge daken te positioneren.
Regel 6.1
Wonen aan een weelderige daktuin
Moestuin op dak in combinatie met onderwijs
Ilot Culturel, TVK, Parijs
Schaarbeek
Diagram Collectieve groene daken worden gerealiseerd daar waar woningen zich op dezelfde laag bevinden
kleine bomen
als het te realiseren daklandschapaansluiten. 6.2
circa 10m
Een dakpakket van minimaal 60cm is het uitgangspunt voor alle groene daken waaraan woningen grenzen.
6.3
Ten behoeve van waterretentie en natuurinclusiviteit worden de daken waaraan geen
grotere struiken
woningen grenzen voorzien van een dakpakket van minimaal 20cm.
circa 6m
struiken circa 3m
hogere grassoorten kleine struiken
vanaf 350mm
circa 1,5m
hoger substraat
laag gras vanaf 250mm vanaf 150mm
vanaf 200mm
vanaf 300mm
vanaf 400mm
lager substraat
maten betreft dikte substraatlaag Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
60
MORE Architecture
BIJLAGE VUISTREGELS DE CAMPUS
1.Kaart rooilijn 2. Dambordopstelling en positionering hoge accenten 3. Fietsparkeervoorziening en techniek 4. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer 5. Gedeelde ruimte
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
61
MORE Architecture
Bijlage 1. Kaart rooilijn
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
62
Bijlage 2. Dambordopstelling en positionering hoge accenten
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
MORE Architecture
63
MORE Architecture
Bijlage 3. Fietsparkeervoorziening en techniek
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
64
Bijlage 4. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer
MORE Architecture
openbaar uitsluitend voor noordhulpdiensten en bestemmingsverkeer
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
65
MORE Architecture
Bijlage 5. Gedeelde ruimte
gedeelde buitenruimte
Vuistregels De Frans | De Campus
12 september 2024
66
VUISTREGELS DE TUIN
Deelgebied De Tuin
De Kop
Vuistregels De Frans | De Tuin
Het Hof
MORE Architecture (8a. Ruimtelijke samenhang per deelgebied)
Het Hart
De Campus
12 september 2024
De Tuin
68
Programma
MORE Architecture (7. Programmatische samenhang per deelgebied)
De Tuin is een groene oase waarin De Frans tot rust komt. Hier wonen starters, gezinnen en actieve empty nesters in een groene omgeving. De groene omgeving heeft verschillende verschijningsvormen, van meer landschappelijk tot een collectieve moestuin en voorziet een maximaal groene openbare ruimte. De bewoners zijn actief betrokken bij het leven in De Tuin. Die biedt immers ruimte aan samen voetballen, samen tuinieren of samen barbecueën. In De Tuin ontstaan drie kleinere woonbuurten. Elke woonbuurt bestaat uit kleinere woongebouwen rondom een, per buurt verschillende buitenruimte die bewoners met elkaar delen. De woongebouwen zijn verschillend van type en bieden daarom de mogelijkheid verschillende doelgroepen te huisvesten. Kortom in De Tuin staan samen-leven, rust en ruimte centraal.
-Oppervlakte deelgebied 23.630m2 - FSI 0.7 /0,8 (0,7 is omschreven in gebiedsvisie) - Maximaal laadvermogen 16.540m2
Grenzen plangebied
- Programmamix wonen eventueel voorzieningen
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
69
MORE Architecture
Identiteit collectief groen als drager verschillende typologien in een deelgebied
integratie van langzaam verkeer in groene woonomgeving
en verbinder
Dyvik Kahlen, Arnhem
&Bogdan, Wijnegem
KCAP, Amsterdam speelvoorzieningen langs de Levensader Graber Pulver Architekten, Zürich
> voedseltuin als verbinder De Frans breed
< gedeelde voorzieningen Tangram, Amsterdam
Grote openingen stimuleren de relatie tussen binnen wonen en het landschap buiten Courtyard in the woods, Studio Nauta, Zwolle wonen in het groen
grondgebonden wonen in kleine schaal
Dyvik Kahlen, Arnhem
in het groen Bedaux de Brouwer, Groningen
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
informele paden door woonbuurt Architektenkombinatie , Den Haag
70
MORE Architecture
VUISTREGELS TRANSFORMATIE DEELGEBIED DE TUIN 1. Gebouwde omgeving 2. Levendige straten en pleinen 3. Mobiliteit en bereikbaarheid 4. Levensader als verblijfsgebied 5. Typologie en woonkwaliteit 6. Vergroenen
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
71
1. Gebouwde omgeving
MORE Architecture (2. Bebouwing langs spoor biedt (geluids)luwte)
Ambitie
Referentie
De Frans is in de tijd geleidelijk ontwikkeld: steeds meer bedrijven of grote maatschappelijke voorzieningen vonden hun plek in het gebied tussen de Westtangent en het spoor. Voor bedrijven is dit een fijne en bereikbare plek, maar dat maakt het nog geen aangenaam woonmilieu. Een prettige leefomgeving ontstaat wanneer het programma, de vormgeving en inrichting van de openbare ruimte en de gebouwde omgeving op een zorgvuldige manier samenkomen. In dit hoofdstuk ligt de nadruk op vuistregels voor de gebouwen. Het is van belang om aan de spoorzijde van De Frans voor ‘bescherming en beschutting’ te zorgen tegen geluid en fijnstof ten behoeve van een aangenaam leefklimaat. Daarnaast is het belangrijk dat De Frans langs de Westtangent een ‘gezicht’ krijgt. Dit kan per deelgebied verschillen. De Tuin wordt gekenmerkt door kleine woongebouwen in een doorlopend groen landschap. Het doorlopende landschap maakt De Tuin uniek, daarom wordt ingezet op maximaal 25% bebouwing van dit deelgebied. Het alzijdige karakter van de woongebouwen voorkomt een scheiding tussen vooren achterkanten in het landschap en zet juist in op verschillende relaties met de groene omgeving. Rondom een gedeelde buitenruimte vormen vier tot vijf woongebouwen samen een woonbuurt. Elke woonbuurt bestaat uit verschillende typologieën die inzetten op maximale diversiteit binnen de gekozen doelgroepen.
Regel
Doorlopend landschap met verschillende verschijningsvormen
Sollide architectuur in een groene omgeving
Klingelbeek, Dyvik Kahlen, Arnhem
GWL-terrein, DOK Architecten, Amsterdam
Diagram
1.1
Maximaal 25% van het totaaloppervlak van het deelgebied is bebouwd
1.2
Ontwikkeling vindt plaats binnen de opgestelde rooilijnen die elk één woonbuurt definiëren
1.3 1.4 1.5
Per woonbuurt staat elk gebouw met minimaal 1 zijde strak in de rooilijn. Elke woonbuurt bestaat uit minimaal 3 verschillende woontypologieën. Per woonbuurt zijn maximaal 3 woongebouwen van dezelfde hoogte. Gemeten vanaf het maaiveld tot de bovenste gebruiksvloer. De langste zijde van elk woongebouw is maximaal 32m. De korte zijde van elk woongebouw is maximaal 20m. Elk woongebouw heeft een maximale diagonaal 32m. Maximaal 3 woongebouwen hebben een grotere diagonaal van maximaal 36m (binnen regel 1.6 en 1.7). De bruto verdiepingshoogte is minimaal 3m. Elk woongebouw heeft maximaal 4 lagen. De bovenste laag van elk woongebouw heeft aan minimaal 2 lange zijden een setback van minimaal 1,5m. Uitzondering zijn de grondgebonden woningen hier voldoet een setback aan één lange zijde.
(zie bijlage 1. Maximaal bebouwings oppervlak).
(zie bijlage 2. Kaart rooilijn).
1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12
Vuistregels De Frans | De Tuin
3m 3m 3m
verschillende hoogtes en type woongebouwen per woonbuurt
12 september 2024
collectief wonen in het landschap
inprikker
verschillende relaties met het landschap
72
2. Levendige straten en pleinen
MORE Architecture (1. Landschap als structurerend element - doorwaadbaarheid N/Z)
Ambitie
Referentie
De Levensader zorgt op het schaalniveau van De Frans voor de verbinding van de verschillende deelgebieden. Haaks op de Levensader vormen dwarsstraten een netwerk van verbindingen binnen het deelgebied. Daarnaast zorgen de dwarsstraten voor heldere zichtlijnen, welke bijdragen aan de visuele doorwaadbaarheid van het gebied. Hiermee bouwen we bovendien voort op de geschiedenis van de polderstructuur in het gebied. In een levendig straatbeeld komen wonen, werken en verblijven samen. Het zorgvuldig vormgeven van deze overgangszone vraagt om integrale ontwerpkracht. In een levendig straatbeeld zijn technische ruimtes zorgvuldig uit het zicht weggewerkt en/of geïntegreerd in de architectuur. Hoge hekken, gesloten kopgevels en met stickers dichtgeplakte glazen gevels zijn niet wenselijk. De Tuin zet in op een woongebied waarin samen-leven centraal staat. In De Tuin ontstaan daarom geen voor- en/of achterkanten van woongebouwen. Dit draagt bij aan het stimuleren van sociale cohesie. Het is belangrijk de overgang tussen publiek, semi-publieke en private ruimte zorgvuldig en integraal mee te ontwerpen. De Tuin wordt gekenmerkt door een fijnmazig netwerk van paden (verder uit te werken in de planvorming). De positionering en het goed vormgeven van gedeelde entrees, ontsluiting, buitenruimten en fietsparkeervoorzieningen zijn noodzakelijk in het versterken van de sociale cohesie.
De aansluiting zoeken met het naastgelegen AZC biedt verschillende kansen.
Regel De minimale afstand tussen twee woongebouwen is 6m.
2.2
Een subtiele overgang definieert de transitie van de publieke ruimte naar semi-publieke en private ruimte. Woningen grenzend aan het doorlopende landschap hebben een private buitenruimte van maximaal 2,5m diep. Deze is voorzien van een helder vormgegeven overgang tussen de private en publieke buitenruimte. Het afhekken van de private buitenruimte is niet toegestaan. Op het maaiveld bevinden zich zowel woningen als de gedeelde woonentrees. Slaapkamers op de begane grond zijn niet wenselijk (zie Werkboek bijlage 1. Transitiezones). De gedeelde woonentrees bevinden zich aan de binnenzijde van elke woonbuurt. De gevel van de gedeelde woonentrees zijn transparant (dit wordt nader uitgewerkt in het Beeldkwaliteitsplan) en zijn aan de binnenzijde van een woobuurt gesitueerd. Gedeelde entrees, ontsluiting, buitenruimten en parkeervoorzieningen zijn hoogwaardig vormgegeven. Alle voorzieningen in relatie tot het woonprogramma (fietsparkeervoorzieningen, techniek, afvalvoorziening, trafo’s, WKO, rolcontainers bij bedrijfsgebouwen etc) zijn geintegreerd in het gebouw. Trafo’s en WKO installaties worden geplaatst conform de eisen van de leveranciers. Kopgevels langs de Levensader hebben en open karakter.
2.4 2.5 2.6 2.7 2.8
2.9
Woonbuurt om een gedeelde moestuin
Kanaal-Vervoordt, &Bogdan, Wijnegem
Spaarndammerhart, KorthTielens, Amsterdam
Diagram
2.1
2.3
Onverharde paden verbinden de woonbuurten
buitenruimte heeft relatie tot landschap
levensader
collectief landschap
royale kern als collectieve ruimte
Gedeelde woonentrees aan binnenzijde woonbuurt
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
73
3. Mobiliteit en bereikbaarheid
MORE Architecture (4. Gezond parkeerprincipe op gebiedsniveau)
Ambitie
Referentie
De Frans wordt Fit! Dit betekent dat De Frans inzet op actieve mobiliteit en gezondheid, op fietsen en op lopen. De openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeten en zet aan tot gezond bewegen volgens het STOMP principe. Goede inrichting van de openbare ruimte is cruciaal in het stimuleren van wandelen en fietsen. Om het gebruik van de fiets te stimuleren zijn gemakkelijk bereikbare, veilige en droge fietsparkeervoorzieningen aanwezig. De principes uit de Amsterdamse Bouwbrief vormen daarom het uitgangspunt. Met het station Heerhugowaard nabij zet De Frans in op het gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit. De auto verdwijnt in De Frans uit het zicht. De parkeeropgave is een integraal onderdeel van de ontwerpopgave voor De Frans en dient daarom kwalitatief te worden ingepast en vormgegeven. De Tuin is een autoluw gebied waar de voetganger en de fietser voorrang hebben. Om deze gezonde mobiliteitsvorm te stimuleren zijn goede aansluitingen van de gebouwen op de openbare ruimte noodzakelijk. Met twee half verharde inprikkers zijn de woongebouwen voor laden en lossen bereikbaar (nader uit te werken in planvorming). Het auto parkeren is in clusters georganiseerd aan de spoorzijde. Dubbelgebruik van de bestaande parkeervoorziening van het AZC is een kans.
Regel De openbare ruimte is voor iedereen toegankelijk en is als zodanig vormgegeven.
3.2
De overgang van het gebouw naar de openbare ruimte is duidelijk en voor iedereen toegankelijk vormgegeven. Fietsparkeervoorzieningen zijn zorgvuldig vormgegeven en dus voorzien van daglicht, goede verlichting en een heldere koppeling met de woonentree en brievenbussen. Het auto parkeren is georganiseerd in clusters aan de spoorzijde van het deelgebied. In woongebouwen geïntegreerde parkeervoorzieningen zijn mogelijk bij woongebouwen grenzend aan de Van Noortwijklaan. In het kader van de duurzaamheidambities wordt elke parkeerplaats op het maaiveld voorzien van groenbestrating. In het kader van de duurzaamheidsambities worden ook e-parkeerplekken gerealiseerd. In het deelgebied worden twee inprikkers voor het laden en lossen gerealiseerd
3.4 3.5 3.6 3.7 3.8
Half verzonken parkeervoorziening geïntegreerd in landschap
La Louviere
Klingelbeek, Dyvik Kahlen, Arnhem
Diagram
3.1
3.3
Bij maaiveldparkeren wordt ingezet op minimale verharding
Verkeersstromen Levensader Auto Informele routes
Autoparkeren / * (Half) verdiept
Inpandig fietsparkeren woningen
Inprikkers
Ontsluiting fietsparkeren
*
*
(zie Werkboek bijlage 2. Inprikkers).
3.9 3.10 3.11 3.12
De inprikkers zijn voorzien van groenbestrating. Parkeren op en aan de inprikkers is niet toegestaan Onder maximaal twee woongebouwen aan de spoorzijde is het mogelijk (half) verdiept parkeren te realiseren. De bereikbaarheid van de noodhulpdiensten en ander bestemmingsverkeer is gewaarborgd (zie bijlage 3. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer).
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
74
4. Levensader als verblijfsgebied
MORE Architecture (5. (publieke) investering focussen op de Levensader)
Ambitie
Referentie
De Levensader is de grote verbinder van De Frans; de plek waar De Frans echt tot leven komt. Langs de Levensader ontstaat een mix van verschillende deelgebieden, identiteiten en programma’s. Levendige groene pleinen en straten sluiten aan op de levensader Tegelijkertijd is de Levensader een route waarlangs je fietst en wandelt, maar beslist geen doorgaande (snel)fietsroute. De Levensader heeft ook een praktische functie: voor ondergrondse infrastructuur. We zetten in op het combineren van ondergrond en bovengrond bij investeringen in de Levensader. Denk daarbij aan het aanleggen van een warmte- en energienet in combinatie met het maken van groen en een speelplek. De verschillende deelgebieden en locaties worden in fasen gerealiseerd. De Levensader hoeft daarom niet in één keer aangelegd te worden, maar kan per deelgebied ontwikkeld worden en wanneer gebiedspartners daar aan ook aan toe zijn. De Levensader in De Tuin is wat kalmer van aard dan in andere deelgebieden. In De Tuin verbindt de Levensader de verschillende woonbuurten en is daarom bij uitstek de plek waar bewoners uit de drie woonbuurten elkaar tegen komen. Dit biedt kansen voor verschillend gedeelde buitenprogramma’s. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een grote zandbak, barbecuekuil, bloementuin of een kleine appelboomgaard.
De Levensader loopt door de woonbuurten en is een belangrijke ontwerpcomponent in de stedenbouwkundige opzet van de woongebouwen. Om dit mogelijk te maken verschilt de Levensader door het deelgebied heen in breedte. De uitstraling van de Levensader sluit aan bij het karakter van het doorlopend landschap.
Regel De Levensader varieert in breedte tussen maximaal 14m en minimaal 6m.
4.2 4.3.
De Levensader is onderdeel van het doorlopend landschap en als zodanig vormgegeven. Zoekgebieden voor additioneel buitenprogramma (bijvoorbeeld een kas, klusruimte of buurtpaviljoen) worden in overleg met de initiatiefnemers en de gemeente gedefinieerd. Ander aanvullend programma, niet-zijnde een woonprogramma, is mogelijk in de (plint van) de gebouwen grenzend aan deelgebied De Campus De Levensader is autovrij. De Levensader wordt uitsluitend haaks doorkruist ten behoeve van autoverkeer.
4.5 4.6
Additioneel buitenprogramma stimuleert samen-leven
Hunzikerareal, Sigrist Müller, Zürich
Rhapsody, Tangram Architecten, Amsterdam
Diagram
4.1
4.4
De Levensader biedt ruimte voor informele buurt evenementen
delftse stoep overgang publiek - privaat
levensader verschilt in breedte
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
wonen aan de Levensader
Levensader is onderdeel van doorlopend landschap
75
5. Typologie en woonkwaliteit
MORE Architecture (6. Een divers woningbouwprogramma in elk gebied)
Ambitie
Referentie
De Frans is gastvrij. Dat betekent dat er plek is voor iedereen in De Frans. Een inclusieve samenleving is een belangrijk doel. Per deelgebied wordt ingezet op een gemixt woonprogramma. Het sociale woningbouwprogramma wordt in ingevuld in samenwerking met een woningbouwcorporatie. Daarnaast is er een kans om in De Frans de doorstroming van de vergrijzende bevolking te bevorderen. Woningen geschikt voor ouderen zijn dus een belangrijk onderdeel van de woningbouwopgave. Per deelgebied moeten de verschillende bouwplannen de woningbouwprogrammering verevenen. Elk deelgebied kent zijn eigen basistypologie waarbinnen gevarieerd kan worden in de nadere uitwerking van een bouwplan. Woonkwaliteit is leidend in de planontwikkeling. Denk aan goed vormgegeven entrees, royale buitenruimtes, goede en flexibele plattegronden, grote raamopeningen, biobased materialen en een heldere aansluiting op het maaiveld. De groene openbare ruimte en de gebouwen zijn één in De Tuin dit levert een unieke woonkwaliteit die nergens anders in De Frans te vinden is. Elk woongebouw gaat in de organisatie van de plattegrond, positionering van de buitenruimte en de gedeelde ontsluiting uit van deze kwaliteit. Ook in de bouwmethodiek, bijvoorbeeld in hout en in de materialisatie van de gevel zoekt De Tuin nadrukkelijk de aansluiting met de groene omgeving.
In De Tuin wordt uitgegaan van drie verschillende woongebouw typologieën. In de stedenbouwkundige opzet wordt rekening gehouden met de onderlinge relatie tussen de woongebouwen.
Regel 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
5.7
Aansluiting op doorlopend landschap
Aangenaam wonen in houtbouw
Spaarndammerhart, KorthTielens, Amsterdam
Garden with Housing, Studio Nauta, Amersfoort
Diagram Elk woongebouw heeft een alzijdige karakter en staat vrij in de groene omgeving. Er ontstaan
De Tuin kent een subtiele overgang van de private
geen duidelijke achterkanten. De organisatie van de plattegronden voorkomt duidelijke voor- en achterkanten. Woningen zijn zoveel mogelijk tweezijdig georiënteerd. Alle woningen hebben een buitenruimte van minimaal 5m2. De privé buitenruimte op het maaiveld gaat op een natuurlijke wijze over in de (semi) openbare ruimte. Geen hekken, schuttingen en hagen parallel aan de gevel. De routing van de lobby en de fietsparkeervoorziening tot aan de voordeur van de woning is hoogwaardig en inclusief vormgegeven, heeft ruimtelijke kwaliteit en biedt ruimte voor ontmoetingen. Buitenruimtes zijn onderdeel van het architectonisch volume (zie Werkboek bijlage 3. Referenties
buitenruimte naar de gedeelde tuin. De gedeelde tuin is het verlengstuk van de private buitenruimte en nodigt uit actief gebruikt te worden (voorbeelduitwerking) . Urban villa
5,1m
2,5m
Grondgebonden
integratie buitenruimte architectonisch volume).
5.8
Woningen Kleiner dan 40m2 GO zijn zo ontworpen dat ze in de toekomst zonder constructieve ingreep gekoppeld kunnen worden.
Rug-aan-rug woning Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
76
MORE Architecture
6. Vergroenen Ambitie
Referentie
In De Frans word je aangemoedigd om te bewegen. De Frans is groen en de auto is uit het zicht! Ook op het gebied van duurzaamheid valt er veel te winnen in het creëren van een aangename en gezonde leefomgeving. Zet in op duurzame biobased materialen en vergroende daktuinen en buitenruimten. Het beoogde straatprofiel biedt ruimte om op het maaiveld te vergroenen. In De Tuin wordt voortgebouwd op deze ambitie. Het vergroenen vindt anders dan in andere deelgebieden minder plaats op gebouwniveau, maar vooral in de openbare ruimte. De instandhouding van het doorlopend landschap wordt net als bijvoorbeeld de verantwoordelijkheden betreffend het onderhoud van dit landschap opgenomen in het nog op te stellen openbare ruimte plan. Dit vraagt om een goede samenwerking tussen initiatiefnemers en de gemeente gedurende de gehele planontwikkeling. De Tuin heeft de potentie om een voorbeeld te zijn voor de wijze waarop natuurinclusief en biodivers bouwen samen komen in de verdichtingsopgave. Het samenbrengen van het landschapsontwerp, de inrichting en verantwoordelijkheid voor de openbare ruimte en de stedenbouwkundige opzet van de woongebouwen vraagt om een goede samenwerking tussen de verschillende partijen om De Tuin als deelgebied te laten slagen.
Regel
Doorlopend landschap als maatschappelijke verbinder
Verticaal groen als overgang tussen het landschap en de woning
Groene Mient, Architektenkombinatie, Den Haag
Grünmatt, Graber Pulver Architekten, Zürich
Diagram
6.1
Natuurinclusief bouwen is onderdeel van de ontwerpopgave.
6.2
Ten behoeve van waterretentie en natuurinclusiviteit worden alle daken voorzien van een dakpakket
kleine bomen circa 10m
van minimaal 20cm.
grotere struiken circa 6m
struiken circa 3m
hogere grassoorten kleine struiken
vanaf 350mm
circa 1,5m
hoger substraat
laag gras vanaf 250mm vanaf 150mm
vanaf 200mm
vanaf 300mm
vanaf 400mm
lager substraat
maten betreft dikte substraatlaag Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
77
MORE Architecture
BIJLAGE VUISTREGELS DE TUIN 1. Maximaal bebouwings oppervlak 2. Kaart rooilijn 3. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
78
MORE Architecture
Bijlage 1. Maximaal bebouwings oppervlak 25%
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
79
MORE Architecture
Bijlage 2. Kaart rooilijn
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
80
Bijlage 3. Bereikbaarheid noodhulpdiensten en bestemmingsverkeer
MORE Architecture
openbaar uitsluitend voor noordhulpdiensten en bestemmingsverkeer
Vuistregels De Frans | De Tuin
12 september 2024
81
MORE Architecture ism SITE Urban Development, 2024 i.o.v. Gemeente Dijk en Waard Team MORE Architecture: Daan Roggeveen Aneta Ziomkiewicz, Morgane Garnier, Lucile Charamel, Nora Reis, Ties Kweekel, Chloë Oosterwoud, Eline Habraken
Team SITE Urban Development: Oedsen Boersma, Martine Vledder, Jasmijn Ponssen
more@more-architecture.com www.more-architecture.com