Bijlage 1 Ipsos I&O - Analyse Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2023
Tekst van het document
6%
van de inwoners van Dijk en Waard was in de afgelopen 12 maanden
slachtoffer van hacken.
Hoe veilig is Dijk en Waard?
86 van 131
6.4
Online bedreiging of intimidatie
Voor het slachtofferschap van online bedreiging of intimidatie is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van online bedreiging, online pesten, online stalking of shamesexting. Dit is weergegeven in Figuur 6.8. In Figuur 6.9 is het totale percentage inwoners van Dijk en Waard zichtbaar dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van online bedreiging of intimidatie. Figuur 6.8 – Slachtofferschap online bedreiging of intimidatie online stalking
1,2%
1,2%
2,7% 2,5%
Nederland
2,5% 2,3%
0,9%
3,7% 3,4%
Alkmaar
0,7% 0,3%
shamesexting
3,5%
Den Helder
1,9%
0,9%
0% 2023
VR Noord-Holland Noord
1,1%
online bedreiging
2,9% 3,0%
Dijk en Waard
1,0%
online pesten
Figuur 6.9 – Totaal slachtofferschap online bedreiging of intimidatie
1%
3,1%
Hoorn
2%
2,1%
0%
2021 2023
2%
4%
2021
Drie procent van de inwoners van Dijk en Waard was in het afgelopen jaar slachtoffer van online bedreiging of intimidatie. Slachtofferschap door online staking en online pesten komt, met iets meer dan 1 procent, het vaakst voor. Online bedreiging en shamesexting komen minder vaak voor. Het aandeel inwoners dat slachtoffer was van shamesexting is gedaald van 0,9 procent in 2021 naar 0,3 procent in 2023. Het slachtofferschap van online bedreiging of intimidatie is in Dijk en Waard vergelijkbaar met alle referentiegebieden en de referentiegemeenten. Wel waren inwoners van Dijk en Waard significant vaker slachtoffer van online pesten dan in de veiligheidsregio Noord-Holland-Noord (0,7%). Ook waren zij vaker slachtoffer van online stalking dan het landelijk gemiddelde (0,8%).
3%
van de inwoners van Dijk en Waard was in de afgelopen 12 maanden
slachtoffer van online bedreiging of intimidatie.
Hoe veilig is Dijk en Waard?
87 van 131
Preventie
Hoe veilig is Dijk en Waard?
88 van 131
7
Preventie In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de maatregelen die burgers treffen ter preventie van criminaliteit, voornamelijk in de woonomgeving. Burgers hebben immers ook een eigen verantwoordelijkheid om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van criminaliteit. Als het gaat om persoonlijke maatregelen is criminaliteitspreventie onder te verdelen in preventief gedrag (par. 7.1), preventieve maatregelen (par. 7.2) en online preventie (par. 7.3). Het hoofdstuk sluit af met paragraaf 7.4 over buurtpreventie.
7.1
Preventief gedrag
Aan de inwoners is een viertal voorzorgsmaatregelen voorgelegd die betrekking hebben op preventie. Hierbij is gevraagd of zij wilden aangeven welke maatregelen zij hebben genomen (Figuur 7.1). Daarnaast is op basis van het gebruik van deze vier maatregelen een somscore voor preventief gedrag berekend (Figuur 7.2).
De somscore geeft een totaalbeeld van het gebruik van de vier beschreven maatregelen. Daarmee verschilt de score van de eerder toegepaste schaalscores. Voor de somscore geldt: hoe hoger de somscore, des te hoger de mate van preventief gedrag. De minimale waarde van de somscore is 0. De maximale waarde is 4.
Figuur 7.1 – Preventief gedrag (percentage) Neemt altijd waardevolle spullen mee uit auto Zet indien mogelijk fiets in bewaakte fietsenstalling
6%
79%
22%
48%
Laat 's avonds wanneer niemand thuis is 30% meestal licht branden
47%
Laat waardevolle spullen thuis om 26% diefstal of beroving te voorkomen
50% zelden of nooit
Figuur 7.2 – Preventief gedrag (somscore 0-4)
Dijk en Waard
2,2 2,2
VR Noord-Holland Noord
2,1 2,1
Nederland
2,1 2,1
Alkmaar
2,1 2,1
Den Helder
2,2 2,0
Hoorn
2,1 2,1
44%
0%
50%
100%
altijd of vaak
0 2023
1
2
3
4
2021
Dijk en Waard heeft een somscore van 2,2 op preventief gedrag. Het meenemen van waardevolle spullen uit de auto gebeurt het meest, acht op de tien inwoners geven aan dit vaak of altijd te doen. Bijna de helft zegt (vaak of altijd) de fiets in een bewaakte stalling te zetten als die mogelijkheid er is.
Hoe veilig is Dijk en Waard?
89 van 131
Eenzelfde aandeel laat ’s avonds het licht branden wanneer er niemand thuis is. Van alle maatregelen laten inwoners het minst vaak waardevolle spullen thuis om zo diefstal of beroving te voorkomen (44%). In Dijk en Waard is de somscore voor preventief gedrag significant hoger dan in de veiligheidsregio Noord-Holland-Noord en Nederland (beide: 2,1). Inwoners van Dijk en Waard nemen vaker waardevolle spullen mee uit de auto en plaatsen ook vaker hun fietsen in bewaakte stallingen dan in de veiligheidsregio. De somscore voor preventief gedrag is in Dijk en Waard vergelijkbaar met de referentiegemeenten.
79%
van de inwoners van Dijk en Waard neemt vaak of altijd
waardevolle spullen mee uit de auto.
Figuur 7.3 – Preventief gedrag per wijk (somscore 0-4)
Hoe veilig is Dijk en Waard?
90 van 131
De somscore voor preventief gedrag is in de Planetenwijk, de Rivierenwijk, Oostertocht/‘Kruis en Stad van de Zon significant lager dan het gemeentelijk gemiddelde. Zo nemen inwoners van de Planetenwijk en de Rivierenwijk minder vaak waardevolle spullen mee uit de auto, terwijl inwoners van Oostertocht/’t Kruis minder vaak hun waardevolle spullen thuislaten om diefstal of beroving te voorkomen. In Stad van de Zon zetten minder inwoners dan gemiddeld hun fiets in een bewaakte fietsenstalling. Tabel 7.1 – Sociaal preventieve maatregelen per wijk (percentage altijd/vaak) Neem waardevolle spullen mee uit auto
Laat ’s avonds wanneer niemand thuis is licht branden
Zet indien mogelijk fiets in bewaakte fietsenstalling
Laat waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen
Oudkarspel
78%
53%
40%
41%
Noord-Scharwoude
83%
51%
49%
49%
Zuid-Scharwoude
80%
46%
49%
43%
Broek op Langedijk
83%
49%
55%
46%
Sint-Pancras / Koedijk
77%
45%
56%
42%
Schrijverswijk
81%
50%
54%
42%
Schilderswijk
86%
50%
47%
47%
Planetenwijk
72%
37%
41%
38%
Bomen- Recreatiewijk
82%
54%
52%
45%
Heemradenwijk
78%
50%
46%
45%
Edelstenenwijk
75%
51%
44%
45%
Molenwijk
70%
53%
50%
47%
Rivierenwijk
66%
40%
45%
39%
77%
29%
57%
54%
Broekhorn
87%
45%
50%
42%
Butterhuizen
82%
54%
49%
40%
Oostertocht / ’t Kruis
78%
42%
44%
32%
Zuidwijk
78%
36%
44%
49%
Huygenhoek
83%
45%
39%
45%
Stad van de Zon
77%
40%
40%
43%
De Draai
85%
43%
49%
45%
De Noord
78%
54%
41%
44%
Dijk en Waard
79%
47%
48%
44%
Stadshart / Bedrijventerrein Heerhugowaard
Uitleg tabel Rood: minder dan het gemeentelijk gemiddelde Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde Blauw: meer dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Dijk en Waard?
91 van 131
7.2
Preventieve maatregelen in en om de woning
Vervolgens is aan de inwoners een lijst met zes voorzieningen voorgelegd die betrekking hebben op het nemen van preventieve maatregelen. Hierbij gaat het vooral om de aanwezigheid van voorzieningen om woning en bezittingen te beschermen (Figuur 7.4). Op basis van deze zes voorzieningen is een somscore voor het aantal beveiligingsmaatregelen in en rondom de woning berekend (Figuur 7.5).
De somscore ‘preventieve maatregelen’ geeft het gemiddelde aantal aanwezige beveiligingsmaatregelen in en rondom woningen per huishouden in de vergelijkingsgebieden weer. De waarde van de somscore is minimaal 0 en maximaal 6.
Figuur 7.4 – Preventieve maatregelen thuis (percentage aanwezig) Extra veiligheidssloten of grendels op buitendeuren
Figuur 7.5 – Preventieve maatregelen thuis (somscore 0-6) 67% 68%
54%
Buitenverlichting met sensor
VR Noord-Holland Noord
1,7 1,7
Nederland
1,8 1,7
Alkmaar
1,6 1,6
Den Helder
1,6 1,5
Hoorn
1,7 1,6
54% 28%
Camerabewaking
17% 17%
Luiken of rolluiken voor ramen en/of deuren
15% 16%
Alarminstallatie in huis
0
17%
2023
2
4
2021
12%
Raamsticker of certificaat (PKVW)
15%
0% 2023
1,9 1,9
Dijk en Waard
20% 40% 60% 80%
2021
In Dijk en Waard heeft een somscore van 1,9 op preventieve maatregelen die in en rondom de woning getroffen worden. Twee derde van de inwoners geeft aan dat extra veiligheidssloten of grendels op ramen en/of deuren aanwezig zijn, ruim de helft heeft buitenverlichting met sensor. Minder vaak zijn camerabewaking, (rol)luiken voor ramen en/of deuren of een alarminstallatie aanwezig. Twaalf procent heeft het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW). Hoewel de somscore voor preventieve maatregelen in 2023 ten opzichte van 2021 gelijk is gebleven, is het gebruik van camerabewaking onder inwoners van Dijk en Waard in de afgelopen twee jaar toegenomen (van 17% naar 28%). In 2023 hadden inwoners echter minder vaak het PKVW dan in 2021 (van 15% naar 12%).
Hoe veilig is Dijk en Waard?
92 van 131
De somscore voor preventieve maatregelen in en rondom huis is in Dijk en Waard significant hoger dan in de veiligheidsregio Noord-Holland-Noord (1,7) en Nederland (1,8). Inwoners van Dijk en Waard treffen vrijwel alle preventieve maatregelen vaker dan in de genoemde referentiegebieden. Wel hebben inwoners van Dijk en Waard minder vaak (rol)luiken voor ramen en/of deuren dan het landelijk gemiddelde (23%) en komen extra veiligheidssloten of grendels op buitendeuren net zo vaak voor als in de veiligheidsregio. De somscore voor preventieve maatregelen is in Dijk en Waard ook hoger dan in de referentiegemeenten Alkmaar en Den Helder (beide: 1,6). Inwoners van Dijk en Waard passen, met uitzondering van het gebruik van extra veiligheidssloten of grendels op ramen en/of deuren, alle zes de preventieve maatregelen vaker toe dan in deze gemeenten.
1,9
is de somscore in Dijk en Waard op preventieve maatregelen in en
rondom de woning. Dit is hoger dan in de referentiegebieden.
Figuur 7.6 – Preventieve maatregelen thuis, per wijk (somscore 0-6)
Hoe veilig is Dijk en Waard?
93 van 131
De somscore voor preventieve maatregelen in en rondom huis is significant hoger in Broekhorn (2,2), Huygenhoek (2,1) en De Draai (2,2) dan gemiddeld in de gemeente. Inwoners van alle drie deze wijken maken vaker dan gemiddeld gebruik van camerabewaking en een alarminstallatie. Inwoners van Huygenhoek en De Draai beschikken daarnaast vaker over het PKVW, en inwoners van De Draai hebben vaker ook (rol)luiken voor hun ramen en/of deuren. De somscore voor preventieve maatregelen in het Stadshart e.o. (1,5) is daarentegen significant lager dan in Dijk en Waard als geheel. In deze wijk maken inwoners minder vaak dan gemiddeld gebruik van de volgende preventieve maatregelen: extra sloten of grendels, (rol)luiken, buitenverlichting met sensor en een alarminstallatie. Wel maken inwoners van Stadshart e.o. vaker gebruik van camerabewaking als preventieve maatregel (37%). Tabel 7.2 – Preventieve maatregelen thuis, per wijk (percentage aanwezig) Extra
Luiken of
Buiten-
Alarm-
Camera-
Politiekeur-
sloten of
rolluiken
verlichting
installatie
bewaking
merk Veilig
grendels
met sensor
Wonen
Oudkarspel
73%
17%
65%
18%
23%
10%
Noord-Scharwoude
68%
15%
55%
15%
25%
8%
Zuid-Scharwoude
68%
21%
56%
18%
29%
13%
Broek op Langedijk
72%
10%
53%
8%
23%
11%
69%
12%
56%
18%
17%
14%
Schrijverswijk
66%
18%
52%
13%
22%
8%
Schilderswijk
68%
23%
51%
18%
27%
11%
Planetenwijk
57%
20%
56%
14%
14%
10%
71%
16%
58%
12%
29%
9%
Heemradenwijk
62%
11%
58%
14%
19%
10%
Edelstenenwijk
69%
19%
51%
9%
30%
9%
Molenwijk
72%
16%
61%
18%
33%
8%
Rivierenwijk
65%
19%
52%
12%
35%
6%
49%
10%
28%
10%
37%
13%
Broekhorn
58%
24%
57%
24%
41%
13%
Butterhuizen
74%
19%
60%
16%
24%
13%
Oostertocht / ’t Kruis
70%
14%
53%
19%
28%
11%
Zuidwijk
61%
20%
40%
17%
29%
15%
Huygenhoek
63%
21%
51%
23%
35%
21%
Stad van de Zon
58%
22%
51%
13%
21%
19%
De Draai
64%
14%
59%
21%
41%
20%
De Noord
69%
12%
63%
25%
33%
9%
Dijk en Waard
67%
17%
54%
16%
28%
12%
Sint-Pancras / Koedijk
BomenRecreatiewijk
Stadshart / Bedrijventerrein Heerhugowaard
Hoe veilig is Dijk en Waard?
94 van 131
7.3
Online preventie
Inwoners konden ook aangeven welke maatregelen zij nemen om hun digitale gegevens te beschermen. Hiervoor zijn zes verschillende soorten maatregelen voorgelegd (Figuur 7.7) Op basis van deze zes voorzieningen is een somscore berekend voor ‘online preventie’ (Figuur 7.8).
De somscore ‘online preventie’ geeft het gemiddelde aantal aanwezige maatregelen voor de bescherming van digitale gegevens weer. De waarde van de somscore is minimaal 0 en maximaal 6.
Figuur 7.7 – Online preventie (percentage gebruikt)
Figuur 7.8 – Online preventie (somscore 0-6)
Kiest sterke wachtwoorden die moeilijk te raden zijn
73% 75% 52%
Gebruikt virusscanner
55%
Voert updates uit of maakt back-ups (evt. automatisch)
2,6 2,7
VR Noord-Holland Noord
2,6 2,6
Nederland
2,5 2,6
Alkmaar
2,6 2,6
Den Helder
2,5 2,7
Hoorn
2,7 2,5
52% 53% 38%
Gebruikt firewall
43%
Verandert wachtwoorden regelmatig
26% 30%
Gebruikt wachtwoordmanager
17% 13%
0% 2023
Dijk en Waard
0
20% 40% 60% 80%
2021
2023
2
4
6
2021
Dijk en Waard heeft een somscore van 2,6 op online preventiemaatregelen. Bijna driekwart van de inwoners zegt sterke wachtwoorden te kiezen die moeilijk te raden zijn. Ruim de helft maakt gebruik van een virusscanner, eenzelfde deel voert updates uit of maakt back-ups. Minder vaak gebruikte maatregelen om digitale gegevens te beschermen zijn een firewall (38%), het regelmatig veranderen van wachtwoorden (26%) en het gebruik van een wachtwoordmanager (17%). Hoewel de somscore voor online preventie in Dijk en Waard in 2023 vergelijkbaar is met 2021, maken inwoners wel vaker gebruik van een wachtwoordmanager dan twee jaar eerder (van 13% naar 17%). In 2023 gebruikten inwoners echter minder vaak een firewall (van 43% naar 38%) en veranderden zij ook minder vaak hun wachtwoord dan in 2021 (van 30% naar 26%). De somscore voor online preventie is in Dijk en Waard vergelijkbaar met de referentiegebieden en referentiegemeenten.
Hoe veilig is Dijk en Waard?
95 van 131
17%
van de inwoners van Dijk en Waard maakt gebruik van een
wachtwoordmanager. Dit is hoger dan in 2021.
Figuur 7.9 – Online preventie per wijk (somscore 0-6)
De somscore voor online preventie is in Zuidwijk (2,9) en in Stad van de Zon (2,8) significant hoger dan gemiddeld in de gemeente. Inwoners van Zuidwijk maken vaker dan gemiddeld gebruik van een wachtwoordmanager (26%).
Hoe veilig is Dijk en Waard?
96 van 131
Tabel 7.3 – Online preventie per wijk (percentage gebruikt) Sterk, moeilijk
Wachtwoord
Gebruik
Gebruik
Gebruik
Updates
te raden
regelmatig
wachtwoord
virusscanner
firewall
uitvoeren of
wachtwoord
veranderen
manager
back-ups maken
Oudkarspel
75%
28%
13%
56%
42%
56%
77%
21%
14%
50%
40%
48%
70%
29%
19%
55%
38%
53%
71%
22%
18%
55%
37%
52%
72%
26%
15%
49%
34%
48%
Schrijverswijk
74%
26%
17%
51%
34%
54%
Schilderswijk
74%
23%
12%
52%
36%
51%
Planetenwijk
71%
24%
17%
57%
39%
56%
70%
27%
19%
53%
35%
54%
Heemradenwijk
71%
23%
18%
49%
42%
50%
Edelstenenwijk
76%
28%
18%
53%
41%
49%
Molenwijk
71%
21%
12%
54%
42%
50%
Rivierenwijk
72%
38%
10%
48%
35%
49%
74%
24%
17%
53%
33%
41%
Broekhorn
75%
25%
26%
56%
39%
64%
Butterhuizen
70%
24%
16%
52%
42%
51%
75%
25%
19%
50%
32%
48%
Zuidwijk
77%
31%
26%
55%
44%
58%
Huygenhoek
72%
25%
18%
49%
39%
51%
Stad van de Zon
75%
32%
22%
57%
44%
53%
De Draai
72%
25%
27%
52%
42%
55%
De Noord
78%
23%
13%
50%
37%
56%
Dijk en Waard
73%
26%
17%
52%
38%
52%
NoordScharwoude ZuidScharwoude Broek op Langedijk Sint-Pancras / Koedijk
BomenRecreatiewijk
Stadshart / Bedrijventerrein Heerhugowaard
Oostertocht / 't Kruis
Hoe veilig is Dijk en Waard?
97 van 131
7.4
Buurtpreventie
Er zit in de Veiligheidsmonitor ook een vragenblok over verschillende vormen van buurtpreventie. Inwoners van de gemeente Dijk en Waard kunnen aangeven of er buurt- of burgerwacht en/of WhatsApp buurtpreventie aanwezig is en of er iemand uit het huishouden actief deelneemt aan een buurtpreventie-app of zich heeft aangemeld bij burgernet (Figuur 7.10). Figuur 7.10 – Buurtpreventie (percentage) persoon of iemand uit het huishouden heeft zich aangemeld bij burgernet
37% 43% 34%
buurtpreventie-app aanwezig
34%
persoon of iemand uit het huishouden neemt actief deel aan buurt-preventie app
23% 21% 4%
Buurt- of burgerwacht aanwezig
3%
0%
10% 2023
20%
30%
40%
50%
2021
Een aanmelding bij burgernet is de meest voorkomende vorm van buurtpreventie in Dijk en Waard (37%). Dit gebeurt minder dan in 2021. Een derde van de inwoners zegt dat er een buurtpreventie-app in de eigen woonbuurt aanwezig is, terwijl ruim twee op de tien aangeven daaraan (zelf of iemand uit het huishouden) ook actief deel te nemen. Volgens 4 procent van de inwoners is er een buurt- of burgerwacht in de eigen woonbuurt aanwezig. In vier wijken is vaker dan gemiddeld in de gemeente WhatsApp buurtpreventie aanwezig en zijn er ook relatief meer inwoners die er actief aan deelnemen: in Broek op Langedijk, Huygenhoek, De Draai en De Noord. In zes wijken ligt de aanwezigheid van WhatsApp buurtpreventie en de actieve deelname daarbij onder het gemeentelijk gemiddelde, te weten in de Schrijverswijk, de Bomen-Recreatiewijk, de Heemradenwijk, de Edelstenenwijk, de Rivierenwijk en Stadshart e.o. Een buurt- of burgerwacht is relatief vaker aanwezig in Zuidwijk en De Noord, en minder vaak in de Rivierenwijk. In twee wijken (Zuid-Scharwoude en De Draai) is het aantal aanmeldingen bij Burgernet hoger dan het gemeentelijk gemiddelde; in vier wijken juist lager (de Schrijverswijk, de Rivierenwijk, Stadshart e.o. en Stad van de Zon).
Hoe veilig is Dijk en Waard?
98 van 131
Tabel 7.4 – Buurtpreventie per wijk (percentage aanwezig of percentage deelname) Heeft WhatsApp
Neemt actief deel bij
Aangemeld bij
Heeft buurt- of
buurtpreventie
Burgernet
burgerwacht
buurtpreventie Oudkarspel
40%
26%
35%
3%
Noord-Scharwoude
29%
20%
38%
4%
Zuid-Scharwoude
36%
24%
47%
3%
Broek op Langedijk
45%
36%
41%
5%
Sint-Pancras / Koedijk
31%
24%
40%
2%
Schrijverswijk
22%
10%
27%
2%
Schilderswijk
36%
17%
37%
6%
Planetenwijk
34%
17%
35%
3%
Bomen- Recreatiewijk
21%
13%
34%
3%
Heemradenwijk
19%
10%
33%
4%
Edelstenenwijk
23%
11%
31%
2%
Molenwijk
29%
22%
42%
6%
Rivierenwijk
11%
5%
29%
1%
19%
11%
28%
6%
Broekhorn
42%
35%
35%
6%
Butterhuizen
34%
22%
33%
5%
Oostertocht / ’t Kruis
40%
23%
35%
4%
Zuidwijk
36%
20%
39%
9%
Huygenhoek
50%
44%
39%
7%
Stad van de Zon
32%
19%
27%
5%
De Draai
47%
38%
49%
6%
De Noord
58%
52%
43%
8%
Dijk en Waard
34%
23%
37%
4%
Stadshart / Bedrijventerrein Heerhugowaard
Hoe veilig is Dijk en Waard?
99 van 131
Burgers en politie
Hoe veilig is Dijk en Waard?
100 van 131