Bijlage 1 Integraal Veiligheidsplan 2023-2026
Tekst van het document
Integraal veiligheidsplan 2023-2026
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 in één oogopslag Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
Doelen:
Doelen:
Doelen:
Doelen:
1.
Het verminderen van overlast.
1.
1.
Weerbaarheid kwetsbare inwoners vergroten.
Behouden tevredenheid fysieke woon- en leefomgeving.
Voorkomen van misbruik van vergunningen en subsidies.
1.
2.
2.
2.
Het tegengaan van veelvoorkomende criminaliteit.
Bijdragen aan het voorkomen van slachtofferschap (cyber).
Verbinding Zorg- en Veiligheidsdomein versterken.
3.
Terugbrengen van gelegenheidsstructuren.
2.
3.
Het voorkomen van uitbuiting en mensenhandel.
3.
Meer inzicht in digitale ontwikkelingen in de samenleving.
3.
Het vergroten van begrip voor elkaar (acceptatie).
Passende beveiliging op gemeentelijke processen.
Prioriteiten:
Prioriteiten:
Prioriteiten:
Prioriteiten:
a.
a.
Uitbreiden inzet Wet Bibob
a.
Informatieveiligheid
a.
b.
Inzetten op bewustwording en weerbaarheid gemeentelijke organisatie
b.
Preparatie op cyberincidenten en -crisis
Jongeren met problematisch gedrag, jeugdcriminaliteit en jeugdgroepen
Veilige bedrijventerreinen en recreatieparken
c.
Inzetten op bewustwording cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit
b.
c.
Personen en groepen die een risico vormen voor de veiligheid
d.
Uitbuiting en mensenhandel
d.
Online aangejaagde ordeverstoring
c.
Huiselijk geweld
d.
Polarisatie en discriminatie in de samenleving
Voldoende toezicht op straat door boa’s en politie
b.
Verkeersveiligheid
c.
De aanpak van overlast en verloedering in de buurt
d.
De aanpak van veelvoorkomende criminaliteit
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
2
Voorwoord van de burgemeester Een fijne omgeving om te wonen en te verblijven en een goed ondernemersklimaat. Daar staan we voor en daar werken veel mensen hard aan; welzijnsorganisaties, maatschappelijke partners, jongerenwerkers, vrijwilligers, politie, handhaving, gemeente, inwoners en ondernemers. Op een goede en veilige manier met elkaar verbonden blijven en elkaar blijven ontmoeten, zowel fysiek als digitaal. Voor u ligt het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 van onze gemeente. Een plan dat ons voor de komende jaren ‘scherp’ houdt op het in stand houden van een veilige woon- en leefomgeving en het aanpakken van en weerbaar maken tegen verschillende vormen van criminaliteit. En ‘integraal’, omdat veel partijen en organisaties worden gevraagd samen te werken aan het behouden van een veilige woon- en leefomgeving en het voorkomen van problemen in onze dorpen, wijken en bedrijventerreinen. Landelijk zie ik ontwikkelingen waar ik me zorgen over maak, zoals drugshandel, het messenbezit onder jongeren en een polariserende samenleving. Maar ook een thema’s als digitale veiligheid en problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid kan het gevoel van veiligheid onder druk zetten. Gelukkig staan we er in Dijk en Waard goed voor. In diverse onderzoeken geven inwoners van Dijk en Waard een ruime voldoende voor de veiligheid in hun buurt.
Ook de gevoelens van onveiligheid zijn afgelopen jaren afgenomen. Maar daarin moeten we blijven investeren.
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
We hebben speciale aandacht voor onze jeugd. We willen dat kinderen op een veilige manier opgroeien en dat ze mee kunnen doen in de samenleving. Elkaar blijven ontmoeten, bij elkaar de hulp vragen die we soms nodig hebben en het hebben van een netwerk draagt bij aan een veilig gevoel. Maar ook een schone en nette buurt draagt hier aan bij. Daar zullen we ons gezamenlijk voor blijven inzetten. Dit Integraal Veiligheidsplan is een goed vertrekpunt om samen te werken aan de verbinding tussen mensen, organisaties en onze partners. Het plan is tot stand gekomen in goed overleg met de politie, het Openbaar Ministerie, jongerenwerkers en andere partners en we hebben goed geluisterd naar onze inwoners en ondernemers. Dat blijven we de komende jaren ook doen tijdens de uitvoering van dit plan. Alleen samen kunnen we Dijk en Waard veilig en leefbaar houden.
Maarten Poorter Burgemeester van Dijk en Waard
3
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Integraal veiligheidsplan dijk en waard 2023-2026
Inhoud Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 in één oogopslag
2
Voorwoord van de burgemeester
3
1. 1.1
Inleiding 5 Introductie 5
1.2.
Onze ambitie 7
1.3.
Onze doelstelling 7
1.4.
Leeswijzer 8
2. 2.1.
Strategische thema’s Veilige woon- en leefomgeving
2.2.
Ondermijning 12
2.3.
Digitale Veiligheid 15
2.4.
Zorg en Veiligheid 18
3. 3.1.
Organisatie 21 Uitvoering 21
3.2.
Monitoring 23
3.3.
Planning en Control cyclus
3.4.
Overleg en afstemming 25
3.5.
Afbakening 25
9 9
25
Bijlage: meetlat en indicatoren 26 Centrale doelstelling 26 Veilige woon- en leefomgeving
26
Zorg en Veiligheid 28 Ondermijning 30 Digitale veiligheid 31
4
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
1. Inleiding 1.1
Introductie
Strategische thema’s IVP 2023-2026
Dijk en Waard wil een fijne en veilige gemeente zijn. Een gemeente waar mensen zich veilig voelen en waar criminaliteit en overlast worden aangepakt. Veel partijen hebben hier invloed op, zoals de politie, veiligheidsregio, omgevingsdienst en tal van maatschappelijke organisaties, ondernemers en natuurlijk de inwoners zelf. Veiligheid is van ons allemaal. Gezamenlijke inzet ter voorkoming van onveiligheid is effectief als alle partijen op een goede manier samenwerken. De regie hierop is de verantwoordelijkheid van de gemeente. We stellen daarom een Integraal Veiligheidsplan (IVP) op waarin we met de verschillende partners die een bijdrage leveren aan veiligheid afspreken hoe we gaan samenwerken aan een veilig en leefbaar Dijk en Waard en wat de strategische thema’s, doelstellingen en prioriteiten hierin zijn voor de komende vier jaar.
De gemeente heeft wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid. Daarnaast heeft de gemeente met veel verschillende veiligheidsvraagstukken te maken. Een effectieve inzet op het veiligheidsdomein vereist keuzes. Deze keuzes verankert de gemeente in een IVP. Het IVP is een compact strategisch document.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
De voorgestelde strategische thema’s, doelstellingen en prioriteiten voor het IVP 2023-2026 voor de gemeente Dijk en Waard vloeien onder meer voort uit de veiligheidsanalyse, uitgevoerd in de periode januari tot augustus 2022 door I&O Research en de gemeente Dijk en Waard. Aan de hand van een indicatorenlijst zijn gegevens verzameld. Tevens kregen inwoners van Dijk en Waard de mogelijkheid, via een enquête middels open link, aan te geven wat zij belangrijk vinden ten aanzien van veiligheid in Dijk en Waard. In totaal hebben 461 inwoners de vragenlijst ingevuld. De verzamelde gegevens zijn geanalyseerd en weergegeven in de rapportage Veiligheidsanalyse Dijk en Waard. Op basis van deze veiligheidsanalyse worden er strategische thema’s, doelstellingen en prioriteiten voorgesteld. De vier strategische thema’s voor het IVP 2023-2026 zijn: 1.
Veilige woon- en leefomgeving;
2.
Ondermijning;
3.
Digitale Veiligheid;
4.
Zorg en Veiligheid.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
5
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Jeugd
Passend en wendbaar beleid
Het onderwerp jeugd is met vele thema’s verweven en komt binnen ieder voorgesteld strategisch thema terug als prioriteit of als doelgroep binnen een prioriteit. Het is een rode draad door het IVP. Binnen het thema Veilige woonen leefomgeving is de overlast door hangjongeren een onderwerp in relatie tot de aanpak van overlast en verloedering in de buurt. Binnen de thema’s Zorg en Veiligheid en Ondermijning is de weerbaarheid van (individuele) jongeren onderdeel van de prioriteiten. Jongeren kunnen kwetsbaar zijn voor (georganiseerde) criminaliteit en de uitbuiting hiertoe, wanneer er bij hen op verschillende leefgebieden zich problemen voordoen, zoals het uitvallen binnen het onderwijs. Binnen het thema Digitale Veiligheid is jeugd een gerichte doelgroep ten aanzien van het bewust worden van gevaren van cybercrime en gedigitaliseerde vormen van criminaliteit. Zij groeien op in een gedigitaliseerde wereld. De gedachte is dat zij niet alleen hunzelf, maar ook hun ouders en grootouders hierin meenemen. Ons inziens is het beter jeugd te beschouwen als doelgroep in plaats van een (veiligheids-) thema zelf.
Een essentieel uitgangspunt bij het formuleren van onze strategische thema’s, doelstellingen en prioriteiten is dat deze voldoende aansluiten bij enerzijds het veiligheidsbeeld en de (lokale) trends en ontwikkelingen en anderzijds bij de activiteiten en beleidsuitgangspunten van partners en de regio. Dit vraagt om flexibiliteit en om een wendbare organisatie van veiligheid. De samenleving verandert en we zien dat de openbare orde en veiligheid een digitale component kent die steeds groter wordt. Dit brengt nieuwe risico’s met zich mee. Met dit IVP beogen we een goede aansluiting op het veiligheidsbeeld van nu, de prioriteiten van de gemeenteraad, de politie en de veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Het formuleren van prioriteiten wil niet zeggen dat er geen aandacht meer is voor andere onderwerpen van veiligheid. Er is voldoende ruimte voor de going concern taken en het flexibel en wendbaar in springen op actuele ontwikkelingen. Dijk en Waard is een fijne en veilige gemeente en dat moet vooral zo blijven.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
6
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
1.2. Onze ambitie
1.3. Onze doelstelling
De gemeente Dijk en Waard wil een fijne en veilige gemeente zijn. Een gemeente waar het fijn is om te wonen, te werken, te recreëren, op te groeien, onderwijs te volgen en te ondernemen. Een gemeente waar mensen zich veilig voelen en waar sprake is van een weerbaar en professioneel gemeentebestuur en -organisatie, die samenwerken aan een goede dienstverlening. Veiligheid is van ons samen en een voorwaarde voor de vele activiteiten in Dijk en Waard.
In Dijk en Waard is de veiligheidsbeleving in wijken, buurten en kernen toegenomen. Inwoners van Dijk en Waard beoordelen de veiligheid in hun buurt met gemiddeld een 7,6 als rapportcijfer (Veiligheidsmonitor 2021). Ook zijn inwoners in de periode 2015–2021 zich veiliger gaan voelen, zowel in het algemeen als in hun eigen buurt (Veiligheidsanalyse 2022). Het doel is deze ontwikkeling te continueren. De veiligheidsbeleving is in onze optiek een centrale indicator die de veiligheid onder de inwoners van Dijk en Waard representeert. Opgemerkt moet worden dat dit gevoel soms per buurt kan verschillen.
Kernwaarden voor de veiligheidsaanpak ■
Samenwerken: met maatschappelijke organisaties, veiligheidspartners op lokaal en regionaal niveau, ondernemers en inwoners wordt samengewerkt aan een effectieve veiligheidsaanpak in Dijk en Waard.
■
Wendbaar: iets wat de coronacrisis ons wel geleerd heeft is dat er voldoende ruimte en adaptief vermogen moet zitten binnen het veiligheidsbeleid. Wij streven naar focus met voldoende wendbaarheid voor nieuwe problematiek.
■
Initiatief: ideeën en initiatieven van inwoners en ondernemers om de veiligheid te vergroten ondersteunen we.
■
Preventief waar het kan, repressief waar het moet: We proberen criminaliteit te voorkomen of te beperken. We zetten in op beheersbaar houden van de situatie. Daar waar dit niet lukt handhaven we of zetten we passend het bestuurlijk instrumentarium in.
■
Maatwerk: Dijk en Waard kent verschillende wijken, buurten en kernen met elk hun eigen karakter en uitdagingen. Hier hebben we oog voor.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Het continueren van dit gevoel van veiligheid (en daar waar het kan iets verbeteren) doen we door informatiegestuurd te werken. Hoe we dit doen wordt in dit IVP per strategische thema voorgesteld. Veiligheid is, naast het aanpakken en voorkomen van criminaliteit, verweven met zowel het sociale domein als het fysieke domein. Zo zijn we ervan overtuigd dat een groene en schone omgeving, de kwaliteit van de openbare ruimte en sociaal beleid bijdraagt aan een prettige en veilige beleving van Dijk en Waard. Het werken aan veiligheid is iets wat de gehele gemeentelijke organisatie aan gaat.
Ondermijning
Dijk en Waard is een gemeente waar mensen zich veilig voelen en waar sprake is van een weerbaar en professioneel gemeentebestuur en -organisatie, die samenwerken aan een goede dienstverlening.
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
7
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
1.4. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de vier strategische thema’s. De opbouw van iedere sub-paragraaf in dit hoofdstuk is hetzelfde. Na de inleidende tekst op het thema worden de prioriteiten voor het IVP voor de jaren 20232026 benoemd en toegelicht. Vervolgens wordt onder het kopje ‘Analyse’ het veiligheidsbeeld op het thema op hoofdlijnen weergegeven. Dit beeld is afkomstig uit de uitgevoerde Veiligheidsanalyse, aangevuld met trends en ontwikkelingen en aandachtspunten vanuit de praktijk. Onder ‘Wat willen we bereiken?’ worden de doelen beschreven en wat we gaan doen. Iedere sub paragraaf sluit af met een aantal indicatoren. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de organisatie, de uitvoering en de monitoring van het IVP.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
8
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
2. Strategische thema’s
Waarom deze prioriteiten?
2.1. Veilige woon- en leefomgeving In dit thema staan de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woonen leefomgeving’ centraal. Het gaat in dit thema over woonoverlast, jeugdoverlast en verloedering. Maar ook over vormen van veelvoorkomende criminaliteit zoals woninginbraak, fietsendiefstal en mishandeling. De woonomgeving is een plek waar inwoners zich thuis voelen, tot rust kunnen komen en zich veilig voelen. Veiligheidsproblematiek, overlast en verloedering hebben een negatief effect op het woongenot. Ook heeft dit effect op het vertrouwen in de samenleving en de rol van de gemeente daarin. Veiligheidsproblematiek, overlast en verloedering kunnen in een buurt voor urgente en gevaarlijke situaties zorgen en het leefklimaat in de buurt verstoren. Inwoners hebben hierin ook zelf een rol en verantwoordelijkheid. Inwoners kunnen bijdragen aan veiligheid door rekening te houden met elkaar en door een melding te maken van onveilige situaties. Ook burgerinitiatieven kunnen bijdragen aan een veilige woon- en leefomgeving.
Voorgestelde prioriteiten a. Voldoende toezicht op straat door boa’s en politie; b. Verkeersveiligheid; c.
Uit de burgerpeiling op de vraag aan welke veiligheidsonderwerpen de gemeente meer aandacht zou moeten besteden, blijkt dat inwoners van Dijk en Waard vinden dat er voldoende toezicht op straat moet zijn in de vorm van politie of boa’s. Als tweede punt wordt verkeersveiligheid genoemd. Deze antwoorden komen ook overeen met de twee meest genoemde ideeën voor verbetering van de veiligheid in de buurt. Bijna acht op de tien inwoners (78%) uit Dijk en Waard geven aan dat verkeersoverlast in de buurt wel eens voorkomt. Te hard rijden komt volgens inwoners het meest voor. Overlast en verloedering hebben effect op het woongenot en de veiligheidsbeleving. Een schone, onbeschadigde en veilige omgeving bevordert de leefbaarheid. De inzet van boa’s, maar ook de inrichting en het onderhoud van de fysieke woon- en leefomgeving zijn dingen waar de gemeente direct invloed op heeft. Ondanks dat uit de analyse blijkt dat de resultaten een gunstige ontwikkeling laten zien, menen wij dat het belangrijk is hier blijvend prioriteit aan te geven in Dijk en Waard. Ook vinden wij het belangrijk blijvend prioriteit te geven aan de aanpak van veelvoorkomende criminaliteit, ondanks dat uit zowel het zelf gerapporteerde slachtofferschap als de geregistreerde criminaliteitscijfers blijkt dat de veelvoorkomende criminaliteit afneemt in Dijk en Waard.
De impact op het veiligheidsgevoel van een delict als woninginbraak blijft immers groot.
De aanpak van overlast en verloedering in de buurt;
d. De aanpak van veelvoorkomende criminaliteit.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
9
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Analyse op hoofdlijnen Het veiligheidsbeeld op het thema Veilige woon- en leefomgeving is hieronder op hoofdlijnen weergegeven. Dit beeld is afkomstig uit de uitgevoerde Veiligheidsanalyse, aangevuld met trends en ontwikkelingen en aandachtspunten vanuit de praktijk. Veiligheidsbeeld
Trends en ontwikkelingen
Leefbaarheid en veiligheid
■ Invloed van corona op het veiligheidsbeeld (jaren 2020 en 2021).
■ ■
Inwoners geven de leefbaarheid in de woonbuurt gemiddeld een 7,7. Dit is positiever t.o.v. 2015 (7,4). Inwoners geven de veiligheid in hun woonbuurt gemiddeld een ruim voldoende tot goed (7,6). In 2015 was dit een 7,0.
■ Verschuiving van traditionele criminaliteit naar cybercriminaliteit. ■ Steeds grotere verwachtingen van de lokale overheid. ■ Maatschappelijk een toenemende vraag naar toezicht en handhaving. ■ Uitbreiding takenpakket boa’s en technologie in handhaving.
Burgerraadpleging ■
■ Wooncrisis.
Inwoners willen vooral meer aandacht voor voldoende toezicht op straat en verkeersveiligheid.
■ Vluchtelingencrisis. ■ Meer evenementaanvragen.
Buurtoverlast ■ ■ ■ ■ ■ ■
Er wordt minder overlast ervaren dan gemiddeld in Nederland. De sociale cohesie is sterker dan in de rest van Nederland. Inwoners ervaren vooral overlast van andere buurtbewoners. Stijging van het aantal meldingen overlast in politieregistraties (periode 20162021). Bijna drie op de tien inwoners (28%) ervaart veel verkeersoverlast in de buurt. 29% van de inwoners ervaart wel eens overlast van rondhangende jongeren in de buurt (4% ervaart hiervan veel overlast).
Verloedering ■ ■
Inwoners ervaren minder overlast van fysieke verloedering (16%) dan gemiddeld in Nederland (22%). Hondenpoep veroorzaakt de meeste overlast.
■
Meer meldingen openbare ruimte.
■ Veranderende bevolkingssamenstelling.
Aandachtspunten praktijk ■
De casuïstiek wordt complexer, meer kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek.
■
Een aantal zeer hardnekkige casussen.
■
Langdurige capaciteitsproblemen bij de politie.
Afnemende criminaliteitscijfers ■ ■ ■
Lager slachtofferschap van vermogensdelicten (6%) dan gemiddelde in Nederland (9%). Afname geregistreerde vermogensdelicten (m.u.v. straatroof). Minder woninginbraken en winkeldiefstallen.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
10
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Wat willen we bereiken?
Indicatoren
1. Het verminderen van overlast;
De onderstaande indicatoren zijn vanuit de veiligheidsmonitor en politiecijfers samengesteld en dienen als monitor om inzicht te houden in de ontwikkelingen op dit thema. De onderstaande indicatoren zijn niet sluitend voor het thema Veilige woon- en leefomgeving. Er zijn vanuit de politiecijfers en de veiligheidsmonitor meerdere indicatoren beschikbaar die wat kunnen zeggen over de ontwikkelingen op dit thema. We hebben de meest relevante indicatoren hieronder opgenomen. Opgemerkt moet worden dat de ontwikkelingen op deze indicatoren niet direct iets zeggen over de beleidsinspanning, maar meer iets over de (maatschappelijke) ontwikkeling ten aanzien van dit thema.
2. Het behouden van de mate van tevredenheid over de fysieke woonen leefomgeving; 3. Het tegengaan van veelvoorkomende criminaliteit.
Wat gaan we doen? ■
Het vergroten en verbeteren van de inzet van Boa’s.
■
Het ontwikkelen van een informatiegestuurde inzet van Boa’s.
■
Een nauwe samenwerking en informatie-uitwisseling met de politie.
■
Het inzetten op het onderwerp verkeersveiligheid.
■
Het inzettten op het onderwerp inrichten van de wijken.
■
Het voortzetten van de aanpak van overlastproblemen.
■
Het inzetten van buurtbemiddeling.
■
Het ondersteunen van de aanpak van veelvoorkomende criminaliteit door de politie, zoals woninginbraken.
■
Het faciliteren van initiatieven van inwoners en ondernemers.
1
Geregistreerde criminaliteit (politiecijfers) ■ Woninginbraken; ■ Diefstallen van bromfietsen en fietsen; ■ Winkeldiefstallen.
Dit betreft geluidsoverlast, niet zijnde geluidsoverlast door horeca en evenementen. Geluidsoverlast door horeca en evenementen worden onder een aparte incidentcode geregistreerd bij de politie.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Geregistreerde overlast (politiecijfers) ■ Meldingen overlast jeugd; ■ Geluidshinder1 . Resultaten veiligheidsmonitor ■ Het rapportcijfer van de leefbaarheid in de buurt; ■ De fysieke kwaliteit van de woonomgeving; ■ Het slachtofferschap van traditionele criminaliteit.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
11
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
2.2. Ondermijning
Waarom deze prioriteiten?
Ondermijning wordt opgevat als georganiseerde misdaad met schadelijke (lokale) maatschappelijke effecten. Het betreft een breed terrein. Ondermijning is niet altijd even zichtbaar omdat het vaak geen directe slachtoffers kent. Echter, heeft ondermijning wel zichtbare gevolgen voor de inwoners van Dijk en Waard. Voorbeelden zijn verwaarlozing en oneigenlijk gebruik van panden, personen met een uitkering die een dure auto rijden, handel en productie van verdovende middelen en illegale prostitutie. De aanpak van georganiseerde misdaad zelf is primair een taak voor de politie en het Openbaar Ministerie. Het aanpakken van de maatschappelijke effecten van ondermijning is een taak voor de gemeente. De invloed van ondermijnende criminaliteit blijkt nog steeds een groot risico te vormen voor de rechtstaat en de integriteit van de samenleving. De sociale en economische aantrekkingskracht van de criminele wereld ondermijnt de samenleving. De aanpak van ondermijning richt zich op het afbreken/ doorbreken van (economische) machtsposities van criminelen en hun netwerken in de onder- en bovenwereld en het bestrijden van misbruik van legale economische en juridische (overheids-) voorzieningen.
Voorgestelde prioriteiten a. Uitbreiden van de inzet van de Wet Bibob als instrument; b. Inzetten op bewustwording en weerbaarheid gemeentelijke organisatie; c.
Veilige bedrijventerreinen en recreatieparken;
d. Uitbuiting en mensenhandel.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Criminelen hebben de legale wereld nodig. Criminelen gebruiken diensten van het lokale bestuur voor bijvoorbeeld het verkrijgen van vergunningen, zoals een horeca- of een bouwvergunning, maar ook voor het wijzigen van een bestemmingsplan of om arbeidsmigranten in te schrijven in de Basisregistratie Personen. Recent is de wetgeving met betrekking tot de inzet van het instrument Bibob verruimd. Bibob staat voor ‘Bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur’. Het inzetten van het Bibob-instrument draagt op een belangrijke wijze bij aan het doorbreken van machtsposities en aan een weerbare gemeentelijke organisatie. Binnen de gemeentelijke organisatie kunnen medewerkers signalen opvangen van criminaliteit, maar ook zelf doelwit zijn van criminelen, omdat zij degenen zijn die de vergunningen verlenen, de subsidies verstrekken of over (mogelijke) interessante informatie beschikken. Het vergroten van de bewustwording van de gemeentelijke organisatie is belangrijk om weerbaar te kunnen zijn tegen ondermijning. Ondermijning is een thema voor de gehele gemeentelijke organisatie, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Bedrijventerreinen en recreatieparken zijn potentieel aantrekkelijke vestigingsplaatsen voor criminelen en criminele activiteiten vanwege beperkt toezicht en minder sociale controle.
Denk hierbij aan de productie van verdovende middelen, de huisvesting van arbeidsmigranten en prostitutie. De risico’s op uitbuiting en mensenhandel liggen hier op de loer. Onder uitbuiting en mensenhandel worden verschillende vormen van uitbuiting begrepen, zoals criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en seksuele- uitbuiting. De toekomst van onze economie, het tegengaan van illegale praktijken en het fatsoenlijk huisvesten van doelgroepen komen hier bij elkaar.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
12
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Analyse op hoofdlijnen Het veiligheidsbeeld op het thema Ondermijning is hieronder op hoofdlijnen weergegeven. Dit beeld is afkomstig uit de uitgevoerde Veiligheidsanalyse, aangevuld met trends en ontwikkelingen en aandachtspunten vanuit de praktijk. Veiligheidsbeeld
Trends en ontwikkelingen
Drugscriminaliteit
■
Ondermijning betreft een thema waar men in het gehele land mee te maken heeft.
■
Bijna 3% van de inwoners ervaart veel overlast van drugsgebruik en drugshandel (overeenkomstig landelijk gemiddelde).
■
■
Afname politieregistraties in drugshandel. Ontwikkeling 2016-2021 van 36 naar 20 registraties.
Opkomst bestuursrechtelijke handhaving in de aanpak (bestuursdwang, dwangsom, intrekken vergunning).
■
Voor de aanpak van georganiseerde (drugs-) criminaliteit is jarenlange commitment noodzakelijk.
■
Voorkomen van jonge aanwas en doorgroeiers in (regionaal) beleid.
■
Aandacht voor het beheersen van (criminele) geldstromen.
Bibob-toets
■
Mensenhandel betreft ook een landelijke en regionale prioriteit.
■
■
Door de groeiende stroom vluchtelingen en migranten nemen de risico’s voor
Meld Misdaad Anoniem ■
Over de periode 2018-2021 is het aantal MMA-meldingen m.b.t. ondermijning toegenomen (van 37 naar 66 meldingen).
Het jaarlijks aantal Bibob-toetsen uitgevoerd door de gemeente is stabiel.
Uitbuiting en mensenhandel ■
Er is weinig zicht op de aard en omvang van deze problematiek.
Aandachtspunten praktijk
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
■
De georganiseerde criminaliteit verhardt.
■
Darknumber van problematiek.
■
Geen direct slachtofferschap (je moet actief opzoek naar informatie).
■
Veel industriegebied en bedrijvigheid binnen de gemeente Dijk en Waard, waar criminaliteit makkelijker kan plaatsvinden dan in woonwijken.
■
Uitbuiting en mensenhandel hebben langdurig ontwrichtende gevolgen voor slachtoffers.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
13
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Wat willen we bereiken?
Indicatoren
1. Het voorkomen van misbruik van vergunningen en subsidies;
De onderstaande indicatoren zijn vanuit de veiligheidsmonitor en politiecijfers samengesteld en dienen als monitor om inzicht te houden in de ontwikkelingen op dit thema. De onderstaande indicatoren zijn niet sluitend voor het thema Ondermijning. Er zijn vanuit de politiecijfers en de veiligheidsmonitor meerdere indicatoren beschikbaar die wat kunnen zeggen over de ontwikkelingen op dit thema.We hebben de meest relevante indicatoren hieronder opgenomen. Opgemerkt moet worden dat de ontwikkelingen op deze indicatoren niet direct iets zeggen over de beleidsinspanning, maar meer iets over de (maatschappelijke) ontwikkeling ten aanzien van dit thema.
2. Het terugbrengen van gelegenheidsstructuren voor criminaliteit op bedrijventerreinen en recreatieparken in Dijk en Waard; 3. Het voorkomen van uitbuiting en mensenhandel.
Wat gaan we doen? ■
Het vergroten van de inzet van het instrument Bibob door het toepassingsbereik van de verruiming van de Wet Bibob te benutten.
■
Het vergroten van de bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid door bewustwording.
■
Het verstevigen van de informatiepositie op het gebied van ondermijning.
■
Het planmatig handhaven en het versterken van de samenwerking met partners hierin.
■
Een bijdrage leveren in de aanpak van drugscriminaliteit door o.a. het sluiten van panden.
■
We vergroten de weerbaarheid van jongeren tegen criminele uitbuiting.
■
Het aanpakken van verloedering op gelegenheidslocaties zoals bedrijventerreinen en recreatieparken.
■
We ontwikkelen gemeentelijk beleid o.a. om signalen van mensenhandel te kunnen herkennen en melden.
■
We handhaven effectief op misstanden in de prostitutiesector.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Geregistreerde criminaliteit (politiecijfers) ■ Drugshandel. Resultaten veiligheidsmonitor ■ De ervaringen van inwoners met betrekking tot drugshandel.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
14
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
2.3. Digitale Veiligheid
Waarom deze prioriteiten?
De samenleving digitaliseert. Naast de voordelen zitten hieraan ook veiligheidsrisico’s. Zo ondervinden we een groeiende afhankelijkheid van systemen die enerzijds het leven ‘makkelijker’ maken, maar anderzijds bij hapering grote gevolgen kunnen hebben, zowel digitaal als in de fysieke leefomgeving. Met dit thema geven we prioriteit aan een digitaal weerbare gemeente. We zetten ons in om te voorkomen dat inwoners en bedrijven slachtoffer worden van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Ook zorgen we ervoor dat de informatiebeveiliging van de gemeente op orde is en dat we goed voorbereid zijn op cybercrises en online aangejaagde ordeverstoringen. Om gemeente te helpen onderscheidt het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV) vier wegen waarop gemeenten actie moeten ondernemen om een cyberweerbare gemeente te worden. De vier wegen van de cyberwegenkaart van het CCV zijn de basis voor de voorgestelde prioriteiten op dit thema.
Voorgestelde prioriteiten a. Informatieveiligheid gemeentelijke processen; b. Preparatie op cyberincidenten en -crisis; c.
Inzetten op bewustwording ten aanzien van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit;
d. Online aangejaagde ordeverstoring.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Informatie in systemen kan, met of zonder opzet, in verkeerde handen terechtkomen, gemanipuleerd worden of ’kwijt’ raken, met alle gevolgen van dien. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor weerbare systemen en de veiligheid van informatie. Er vinden geregeld digitale veiligheidsincidenten plaats. Zo werd in 2020 de gemeente Hof van Twente door een ransomwareaanval getroffen. Daardoor waren tijdelijk meerdere dienstverlenende activiteiten niet meer mogelijk en duurde het lang om de ICT-infrastructuur te herbouwen. Dit is overigens geen gemeentelijk probleem. De gehele maatschappij moet een been bijtrekken. Cyberincidenten kunnen een fysieke impact hebben. Dit is ook de reden waarom gemeenten zich oriënteren op de effecten van het uitvallen van digitale voorzieningen op onze samenleving. Inwoners en bedrijven kunnen slachtoffer worden van oplichting, diefstal, bedreiging en andere criminaliteit via het internet. De snelheid waarmee de digitale criminaliteit zich ontwikkelt is nauwelijks bij te benen. Dit zien we terug in een extensieve groei van de delicten cybercrime en horizontale fraude. Horizontale fraude is het delict waar veelal digitale oplichting bij de politie onder geregistreerd wordt. Dit betreft oplichting tussen inwoners onderling. Naast cybercrime is er de opkomst van digitale verstoringen van de openbare orde.
Berichtgeving en uitwisseling via internet kan maatschappelijke onrust veroorzaken, door polariserende posts op sociale media of door nepnieuws. Deze ‘digitale’ uitingen zijn vaak fysiek voelbaar, terwijl de bron zich aan de andere kant van de wereld kan bevinden. Daar iets tegen doen is (nog) bijzonder lastig en vraagt verdere verkenning.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
15
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Analyse op hoofdlijnen Het veiligheidsbeeld op het thema Digitale Veiligheid is hieronder op hoofdlijnen weergegeven. Dit beeld is afkomstig uit de uitgevoerde Veiligheidsanalyse, aangevuld met trends en ontwikkelingen en aandachtspunten vanuit de praktijk. Veiligheidsbeeld
Trends en ontwikkelingen
Slachtofferschap online criminaliteit
■
Digitalisering van de samenleving.
■
19% van de inwoners is slachtoffer geweest van online criminaliteit
■
■
Slachtofferschap door online oplichting of fraude komt het meest voor (12%), gevolgd door hacken (7%).
Meer wetgeving op het gebied van informatieveiligheid voor bedrijven en gemeenten.
■
Opkomst van cybercriminaliteit en slachtofferschap hiervan.
■
In 2021 zijn er 531 delicten fraude en 140 delicten cybercrime (hacken) geregistreerd bij de politie.
■
Prioriteit aan informatieveiligheid.
■
Opkomst online aangejaagde onrust middels sociale media.
Geschatte kans op slachtofferschap ■
Bijna twee op de tien inwoners achten de kans op slachtofferschap oplichting via internet groot (18%).
■
Ter vergelijking, de geschatte kans op woningbraak wordt op 8% geschat en mishandeling op 3% .
Aandachtspunten praktijk
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
■
Lage meldingsbereidheid bij cybercrime delicten.
■
Betreft een darknumber in werkelijke omvang problematiek.
■
Nieuwe risico’s door digitalisering en nieuwe media (cyberaanvallen, desinformatie, datalekken).
■
Cyberincidenten kunnen fysieke effecten hebben en bedrijven, instellingen en voorzieningen plat leggen.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
16
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Wat willen we bereiken?
Indicatoren
1. Een passende beveiliging van gemeentelijke processen en informatie;
De onderstaande indicatoren zijn vanuit de veiligheidsmonitor en politiecijfers samengesteld en dienen als monitor om inzicht te houden in de ontwikkelingen op dit thema. De onderstaande indicatoren zijn niet sluitend voor het thema Digitale Veiligheid. Er zijn vanuit de politiecijfers en de veiligheidsmonitor meerdere indicatoren beschikbaar die wat kunnen zeggen over de ontwikkelingen op dit thema. We hebben de meest relevante indicatoren hieronder opgenomen. Opgemerkt moet worden dat de ontwikkelingen op deze indicatoren niet direct iets zeggen over de beleidsinspanning, maar meer iets over de (maatschappelijke) ontwikkeling ten aanzien van dit thema.
2. Bijdragen aan het voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken; 3. Meer inzicht in de digitale ontwikkelingen in de samenleving.
Wat gaan we doen? ■
Het op orde brengen en houden van informatieveiligheid binnen de gemeentelijke organisatie.
■
Het inzetten van trainingen en bewustwording op informatieveiligheid.
■
Ons prepareren op cyberincidenten en -crisis door te oefenen, inclusief proactieve afstemming met strategische actoren zoals de Veiligheidsregio en Informatiebeveiligingsdienst (IBD).
■
Het inzetten op vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners, bedrijven en instellingen.
■
Het toepassen (en ontwikkelen) van interventies die de digitale veiligheid onder inwoners en ondernemers vergroten.
■
Het bevorderen van de meldings- en aangiftebereidheid.
■
Als gemeente zijn we ook aanwezig en betrokken op sociale media.
Geregistreerde criminaliteit (politiecijfers) ■ Cybercrime2; ■ Horizontale fraude3. Resultaten veiligheidsmonitor ■ Het slachtofferschap van online criminaliteit.
2
Onder cybercrime vallen delicten die zich richten op Informatie- en Communicatie Technologie (ICT). Bij dit type criminaliteit is een ICT-systeem het doelwit van het delict. 3
Horizontale fraude gaat over fraude die gericht is tegen burgers, bedrijven en financiële instellingen. Anders dan verticale fraude dat betrekking heeft op fraude waarbij de overheid slachtoffer is.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
17
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
2.4. Zorg en Veiligheid
Waarom deze prioriteiten?
In dit thema staat de zogenaamde ‘complexe casuïstiek’ centraal. Dit gaat veelal over (jeugdige) personen en situaties waarbij sprake is van meervoudige problematiek. Als gemeente krijgen we steeds meer te maken met inwoners met een opeenstapeling van problemen van persoonlijke aard en binnen meerdere leefgebieden. Voorbeelden zijn psychische klachten, mensen met een licht verstandelijke beperking of verslaving. Soms zijn de problemen zo groot dat ze een risico vormen voor zichzelf of voor hun omgeving, omdat zij vaak het slachtoffer worden van misbruik en criminaliteit, of omdat zij zelf criminaliteit en overlast veroorzaken. Voor de aanpak van complexe casuïstiek is samenwerking tussen veiligheid (politie en OM) en de hulpverlening nodig. Dit met oog op goede ondersteuning en zorg én in het belang van veiligheid en leefbaarheid. Aspecten van de aanpak zijn vroegsignalering, bewustwording, regionale samenwerking en de inzet van het Zorg- en Veiligheidshuis en Veilig Thuis. Ook polarisatie en discriminatie zijn fenomenen die maatschappelijk steeds meer aandacht krijgen. De scherpere tegenstellingen tussen groepen in de samenleving kunnen uiteindelijk resulteren in spanningen en conflicten tussen deze groepen onderling en tussen groepen en de overheid.
Voorgestelde prioriteiten a. Jongeren met problematisch gedrag, jeugdcriminaliteit en jeugdgroepen; b. Personen en groepen die een risico vormen voor de openbare orde en veiligheid; c.
Huiselijk geweld;
d. Polarisatie en discriminatie in de samenleving.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Personen met problemen op meerdere leefgebieden lopen een verhoogd risico zelf slachtoffer te worden van misbruik of criminaliteit en daarnaast veroorzaken zij ook zelf vaak overlast en veiligheidsproblemen. De problemen die hiermee gepaard gaan hebben een directe invloed op de leefbaarheid in de wijk en op het veiligheidsgevoel van inwoners. Ditzelfde geldt voor problematisch gedrag van jongeren, al dan niet in groepsverband gepleegd. Jongeren met financiële problemen, die kampen met verslaving en die niet (altijd) naar school gaan voelen zich eerder aangetrokken tot criminaliteit en veroorzaken veiligheidsproblemen. Voor een deel is de aanpak van veiligheidsproblemen een zaak van de politie en het Openbaar Ministerie, maar het is zeker ook zaak van de hulpverlening. Het is belangrijk om de veiligheidspartners en de zorgpartners met elkaar te verbinden. Het Zorgen Veiligheidshuis speelt hierin een belangrijke rol. We zien dat het aantal aangedragen individuele casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis vanuit Dijk en Waard is toegenomen. Op het gebied van huiselijk geweld zien we dat de meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling bij Veilig Thuis zijn toegenomen. Deze meldingen gaan niet enkel over fysiek geweld, maar ook over geestelijk geweld, intimidatie en misbruik. Maatschappelijk is er een sprake van een groeiende ontevredenheid.
Dit is niet specifiek voor Dijk en Waard, maar een fenomeen dan veel groter is dan dat. Nationale dossiers als de aanpak van het coronavirus, het stikstofbeleid en het vluchtelingenvraagstuk zijn triggers tot verzet en protest en het aanwakkeren van anti-overheidssentiment. Deze ontevredenheid kan uiteindelijk leiden tot confrontaties en incidenten. Daarnaast is er maatschappelijk een toenemende zorg over (kwetsbare) personen die in de samenleving geen aansluiting kunnen vinden.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
18
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Analyse op hoofdlijnen Het veiligheidsbeeld op het thema Zorg en Veiligheid is hieronder op hoofdlijnen weergegeven. Dit beeld is afkomstig uit de uitgevoerde Veiligheidsanalyse, aangevuld met trends en ontwikkelingen en aandachtspunten vanuit de praktijk. Veiligheidsbeeld
Trends en ontwikkelingen
Risicovolle personen/groepen
■
Opbouw van ambulante zorg (behandeling en begeleiding in de wijk).
■
Het aantal individuele casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis is toegenomen
■
Maatschappelijk meer aandacht voor preventie.
■
Het aantal complexe jeugdproblematiek casussen is stabiel gebleven, echter de frequentie waarmee casussen geagendeerd worden is toegenomen.
■
Landelijk en regionaal staat huiselijk geweld hoog op de agenda.
■
Ditzelfde geldt voor personen met verward gedrag.
■
Het aantal onderwerpen dat tot polariserende discussie leidt, groeit.
■
De verhoudingen (tussen inwoners, maar ook tussen inwoners en overheid) lijken te verharden.
■
Digitalisering van de samenleving.
■
Maatschappelijk meer aandacht voor discriminatie en acceptatie.
Acceptatie en discriminatie ■
10% van de inwoners voelde zich in 2021 gediscrimineerd.
■
Driekwart van de inwoners is tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt (meer dan het landelijk gemiddelde).
■
Het aantal geregistreerde burenruzies is sinds 2017 gestegen van 158 meldingen naar 317 meldingen in 2021.
Geweldsdelicten ■
5% van de inwoners was de afgelopen 12 maanden slachtoffer van geweld (2021) Dit is gelijk aan de regio en het land en minder dan voorgaande jaren.
Aandachtspunten praktijk
■
Minder politieregistraties van geweldsdelicten (periode 2016-2021).
■
De casuïstiek wordt complexer, meer kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek.
■
Een aantal zeer hardnekkige casussen.
■
Betere afstemming en slimmere arrangementen zijn noodzakelijk (maar niet eenvoudig te realiseren).
■
Bij veel uitvoeringsinstanties is een tekort aan personeel.
■
Sociaal beleid nodig (met repressie alleen bereik je geen veilige samenleving).
Meldingen Veilig Thuis ■
Toename van meldingen (ex)partnergeweld in de coronaperiode.
■
Stijging van het aantal meldingen van kindermishandeling. Ontwikkeling 2019-2021 (coronaperiode): van 260 naar 435 meldingen.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
19
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Wat willen bereiken?
Indicatoren
1. De weerbaarheid van kwetsbare inwoners (waaronder jongeren) vergroten;
De onderstaande indicatoren zijn vanuit de veiligheidsmonitor en politiecijfers samengesteld en dienen als monitor om inzicht te houden in de ontwikkelingen op dit thema. De onderstaande indicatoren zijn niet sluitend voor het thema Zorg en Veiligheid. Er zijn vanuit de politiecijfers en de veiligheidsmonitor meerdere indicatoren beschikbaar die wat kunnen zeggen over de ontwikkelingen op dit thema. We hebben de meest relevante indicatoren hieronder opgenomen. Opgemerkt moet worden dat de ontwikkelingen op deze indicatoren niet direct iets zeggen over de beleidsinspanning, maar meer iets over de (maatschappelijke) ontwikkeling ten aanzien van dit thema.
2. De verbinding tussen het Zorg- en Veiligheidsdomein versterken; 3. Het vergroten van het begrip voor elkaar.
Wat gaan we doen? ■
Het voortzetten van de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) in het Zorg- en Veiligheidshuis.
■
Het inspelen op de behoeften van jongeren.
■
Het versterken van netwerkvorming tussen partijen die actief zijn op het gebied van zorg en veiligheid om elkaars bewustwording op zorgelijke signalen te vergroten.
■
We zijn een actieve partner op het onderwerp discriminatie en polarisatie.
■
Het blijvend inzetten op vroegsignalering van problematiek bij personen die een risico vormen voor de openbare orde en veiligheid.
■
Het inzetten van preventieactiviteiten op het gebied van zorg en veiligheid.
■
Het inzetten op heldere samenwerkingsafspraken tussen partijen die betrokken zijn bij vraagstukken op het snijvlak van zorg en veiligheid.
Geregistreerde criminaliteit (politiecijfers) ■ Geweld4 ■ Discriminatie Geregistreerde overlast (politiecijfers) ■ Overlast door verwarde personen ■ Overlast door zwervers Resultaten veiligheidsmonitor ■ De sociale cohesie in de buurt ■ Discriminatie ■ De persoonlijke weerbaarheid van inwoners
4
Onder geweld worden de incidenten mishandeling, bedreiging en openlijk geweld tegen personen geregistreerd.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
20
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
3. Organisatie Het gemeentebestuur is verantwoordelijk voor het Integraal Veiligheidsplan (IVP). De uitvoering ervan is een verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. De burgemeester is portefeuillehouder. De burgemeester voorziet als zodanig in de bestuurlijke coördinatie op het veiligheids- en handhavingsbeleid. Deze taak vloeit voort uit de wettelijke verantwoordelijkheid om de openbare orde en veiligheid te handhaven. Daartoe heeft de burgemeester een aantal eigenstandige bevoegdheden. De burgemeester onderhoudt contact met belangrijke strategische partners op het gebied van veiligheid zoals de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Daarnaast vertegenwoordigt de burgemeester Dijk en Waard op bestuurlijk niveau in diverse lokale en regionale samenwerkingsverbanden en overlegstructuren, zoals de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, de driehoek en het regionale samenwerkingsverband met politie en OM. De burgemeester bewaakt daarbij ook de samenhang en verbinding van het veiligheidsbeleid en de regionale ontwikkelingen.
3.1. Uitvoering Veiligheid hangt samen met leefbaarheid en sociale kwaliteit in de gemeenten. Dit maakt dat veiligheid niet op zichzelf staat en verbonden is met andere beleidsterreinen binnen zowel het fysieke als het sociale domein. De bestrijding van criminaliteit is primair een taak van de politie en het OM. De gemeente kan de aanpak ervan ondersteunen. Per strategisch thema zal ieder jaar een uitvoeringsagenda worden opgesteld. De voorgestelde prioriteiten geven hier richting aan.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
In figuur 1 ‘Organisatie Integraal Veiligheidsplan – prioriteiten uitvoeringsagenda’, op de volgende pagina, wordt schematisch de samenhang met de onderwerpen leefbaarheid, sociale kwaliteit en de bestrijding van criminaliteit van de strategische thema’s, de doelen en de prioriteiten uit het IVP weergegeven. Steeds meer veiligheidsthema’s vragen om een integrale benadering. Het is belangrijk om problemen samen aan te pakken. We brengen professionals, zowel intern als extern die actief zijn op de verschillende beleidsterreinen vaker bij elkaar. De jaarlijkse Uitvoeringsagenda Integrale Veiligheid geeft hier richting aan. Door een integrale benadering ontstaat er (meer) samenhang in zowel beleid als in de aanpak van problemen. Het aangaan van (slimme) samenwerkingsverbanden is wat de Uitvoeringsagenda Integrale Veiligheid beoogt te doen.
Informatiegestuurd werken Voor het voeren van regie op veiligheid is een goede informatiepositie belangrijk. Zowel vanuit cijfers (politiecijfers, veiligheidsmonitor) als vanuit meldingen en signalen van partners en inwoners. Hierbij is het netwerk en de meldingsbereidheid van inwoners ook erg belangrijk.Voor dit aspect is aandacht in de veiligheidsaanpak. We hebben de ambitie meer informatiegestuurd te gaan werken vanuit overzicht, trends en ontwikkelingen en minder reactief op basis van incidenten. Zo trachten we aan de voorkant van problematiek te komen, gericht maatregelen te kunnen inzetten en keuzes te kunnen maken met betrekking tot prioritering en interventies. We hebben de ambitie het informatiegestuurde werken de komende jaren verder uit te bouwen.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
21
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
De beleving van veiligheid in Dijk en Waard
Criminaliteit
Sociale kwaliteit
(Fysiek Domein)
(Politie en OM)
(Sociaal Domein)
Veilige woon- en leefomgeving
Strategische thema’s:
Doelen:
Leefbaarheid
1. Het verminderen van overlast. 2. Behouden tevredenheid fysieke woon- en leefomgeving. 3. Het tegengaan van veelvoorkomende criminaliteit.
Prioriteiten uitvoeringsagenda:
a. Voldoende toezicht op straat door boa’s en politie. b. Verkeersveiligheid. c. De aanpak van overlast en verloedering in de buurt. d. De aanpak van veelvoorkomende criminaliteit.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
1. Voorkomen van misbruik van vergunningen en subsidies.
1. Passende beveiliging op gemeentelijke processen.
1. Weerbaarheid kwetsbare inwoners vergroten.
2. Terugbrengen van gelegenheidsstructuren.
2. Bijdragen aan het voorkomen van slachtofferschap (cyber).
2. Verbinding Zorg- en Veiligheidsdomein versterken.
3. Het voorkomen van uitbuiting en mensenhandel.
3. Meer inzicht in digitale ontwikkelingen in de samenleving.
3. Het vergroten van begrip voor elkaar (acceptatie).
a. Uitbreiden inzet Wet Bibob.
a. Informatieveiligheid.
b. Inzetten op bewustwording en weerbaarheid gemeentelijke organisatie.
b. Preparatie op cyberincidenten en -crisis.
a. Jongeren met problematisch gedrag, jeugdcriminaliteit en jeugdgroepen.
c. Veilige bedrijventerreinen en recreatieparken. d. Uitbuiting en mensenhandel.
c. Inzetten op bewustwording cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. d. Online aangejaagde ordeverstoring.
b. Personen en groepen die een risico vormen voor de veiligheid. c. Huiselijk geweld. d. Polarisatie en discriminatie in de samenleving.
Figuur 1: Organisatie Integraal Veiligheidsplan – prioriteiten uitvoeringsagenda
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
22
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
3.2. Monitoring
Veiligheidsmonitor
De beleving van veiligheid wordt door ons gezien als de meetlat en de centrale indicator voor het Integraal Veiligheidsplan. Naast het rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt wordt ook het gevoel van onveiligheid (omgedraaid het gevoel van veiligheid) gemeten in de Veiligheidsmonitor. Per strategisch thema zijn er indicatoren benoemd, zie figuur 2 ‘Organisatie Integraal Veiligheidsplan – meetlat en indicatoren’ op de volgende pagina. De indicatoren zijn samengesteld vanuit cijfers over geregistreerde criminaliteit en overlast bij de politie en uitkomsten vanuit de veiligheidsmonitor. De indicatoren dienen als monitor. In de bijlage (meetlat en indicatoren) zijn de ontwikkelingen tot 2022 voor Dijk en Waard op de indicatoren per strategisch thema weergegeven. De ontwikkelingen op de indicatoren geven een aanwijzing over het beloop van de thema’s.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Tweejaarlijks wordt de veiligheidsmonitor uitgevoerd. De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor geeft inzicht in hoe inwoners denken over de leefbaarheid van de woonbuurt, hoe zij de buurtoverlast beleven, slachtofferschap en veiligheidsbeleving. Daarnaast worden inwoners gevraagd over het functioneren van de gemeente op het gebied van veiligheid en de tevredenheid over de politie. Inzicht in de beleving van inwoners is essentieel voor het vormen van beleid, het bijsturen ervan waar nodig en het vormen van aansprekende communicatie met inwoners. In de tweede helft van 2023 wordt de vragenlijst weer afgenomen in Dijk en Waard. Voorgaande jaren werd alleen op gemeenteniveau gemeten. Komend onderzoek zal voor het eerst op wijkniveau worden gemeten.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
23
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
De beleving van veiligheid in Dijk en Waard
Meetlat
Criminaliteit
Sociale kwaliteit
(Fysiek Domein)
(Politie en OM)
(Sociaal Domein)
Veilige woon- en leefomgeving
Strategische thema’s:
Doelen:
Leefbaarheid
1. Het verminderen van overlast. 2. Behouden tevredenheid fysieke woon- en leefomgeving. 3. Het tegengaan van veelvoorkomende criminaliteit.
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
1. Voorkomen van misbruik van vergunningen en subsidies.
1. Passende beveiliging op gemeentelijke processen.
1. Weerbaarheid kwetsbare inwoners vergroten.
2. Terugbrengen van gelegenheidsstructuren.
2. Bijdragen aan het voorkomen van slachtofferschap (cyber).
2. Verbinding Zorg- en Veiligheidsdomein versterken.
3. Het voorkomen van uitbuiting en mensenhandel.
3. Meer inzicht in digitale ontwikkelingen in de samenleving.
3. Het vergroten van begrip voor elkaar (acceptatie).
Indicatoren:
Criminaliteit:
Criminaliteit:
Criminaliteit:
Criminaliteit:
Geregistreerde criminaliteit (politie):
■ Woninginbraken ■ Diefstal bromfietsen en fietsen ■ Winkeldiefstallen
■ Drugshandel
■ Cybercrime ■ Horizontale fraude
■ Geweld ■ Discriminatie
Geregistreerde overlast (politie):
Overlast: ■ Meldingen overlast jeugd ■ Geluidshinder
Resultaten Veiligheidsmonitor:
Veiligheidsmonitor: ■ Rapportcijfer leefbaarheid ■ Fysieke kwaliteit woonomgeving ■ Slachtofferschap van traditionele criminaliteit
Overlast: ■ Overlast verwarde personen ■ Overlast door zwervers Veiligheidsmonitor: ■ Ervaring inwoners met betrekking tot drugshandel
Veiligheidsmonitor: ■ Slachtofferschap van online criminaliteit
Veiligheidsmonitor: ■ Sociale cohesie in de buurt ■ Discriminatie ■ Persoonlijke weerbaarheid van inwoners
Figuur 2: Organisatie Integraal Veiligheidsplan – meetlat en indicatoren
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
24
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
3.3. Planning en Control cyclus
3.5. Afbakening
De voortgang (inclusief de ontwikkeling op de indicatoren) wordt meegenomen in de Planning en Control cyclus van Dijk en Waard. De activiteiten die volgen uit dit IVP worden in de basis bekostigd vanuit de bestaande begroting. Nieuwe activiteiten waarvoor extra budget is benodigd, worden in kaart gebracht en betrokken bij de integrale afweging van de kadernota en begroting.
Het IVP richt zich op met name sociale veiligheid. De fysieke veiligheid, zoals rampenbestrijding, crisisbeheersing en brandveiligheid, wordt vastgelegd in het regionaal Beleidsplan van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Daarbij wordt er eens in de twee jaar een Regionaal Risicoprofiel opgesteld.
3.4. Overleg en afstemming Periodiek vindt er overleg en afstemming plaats met politie. Iedere maand is er bestuurlijk overleg met de burgemeester en de politie tijdens het zogenoemde politieoverleg. Zes keer per jaar is er driehoeksoverleg op het niveau van het basisteam van de politie. Aan dit overleg nemen de burgemeesters van Dijk en Waard, Hollands Kroon en Koggenland, de Officier van Justitie en politiechefs deel. Doel is afstemming en het maken van afspraken over de inzet van de politie, in relatie tot de prioriteiten vanuit het Openbaar Ministerie en de gemeentelijke prioriteiten ten aanzien van de openbare orde en veiligheid. Tijdens deze overleggen wordt er een duiding gegeven op het veiligheidsbeeld en worden de politiecijfers gedeeld. Verder vindt op regionaal niveau afstemming en sturing plaats vanuit de eenheid Noord-Holland. De eenheid Noord-Holland kent ook een Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid (IMV) waar de integrale veiligheidsplannen van de gemeenten input aan bieden.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
25
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Bijlage: meetlat en indicatoren Centrale doelstelling Veiligheidsmonitor
2013
2015
2017
2019
2021
Rapportcijfer veiligheid in de buurt
7,1
7,1
7,3
7,4
7,6
Veiligheidsgevoel
17%
16%
14%
10%
11%
(% dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt)
Bron: Veiligheidsmonitor
Veilige woon- en leefomgeving Criminaliteit
Overlast
500
1200
Winkeldiefstallen
400
Diefstallen bromfietsen en fietsen Woninginbraken
300
Geluidshinder
1000
Meldingen overlast jeugd
800
200
600
100
400
20 13 20 14 20 15 20 16 20 17 20 18 20 19 20 20 20 21 20 22
22
21
20
20
19
20
20
18
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
20
17
20
15
16
20
20
14
20
20
20
13
200
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
26
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Criminaliteit
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Woninginbraken
395
356
298
199
190
149
206
203
98
175
Diefstal fietsen en bromfietsen
496
490
434
350
301
314
286
225
224
400
Winkeldiefstallen
150
169
145
135
109
91
96
142
112
148
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Meldingen overlast jeugd
582
628
556
553
402
378
416
989
833
573
Geluidshinder
677
699
555
583
502
596
461
881
1061
679
Bron: data.politie.nl
Overlast
Bron: data.politie.nl
Veiligheidsmonitor
2013
2015
2017
2019
2021
Rapportcijfer leefbaarheid in de buurt
7,4
7,4
7,5
7,6
7,7
Fysieke kwaliteit woonomgeving (schaalscore)
6,5
6,6
6,4
6,6
6,8
Slachtofferschap traditionle criminaliteit
14%
10%
8%
7%
6%
(% dat afgelopen 12 maanden slachtoffer is geworden)
Bron: Veiligheidsmonitor
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
27
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
28
Zorg en Veiligheid Criminaliteit
Overlast
500
600
Discriminatie
400
Overlast door zwervers
Overlast verwarde personen
500
Geweld
Overlast verwarde personen
400 300
300 200
Overlast door zwervers
200
100
100
20
22
21 20
20 20
19 20
18
17
20
20
16 20
15 20
20
13 20
21
22 20
20
19
20 20
20
18 20
17 20
20
16
15
14
20
20
13 20
Criminaliteit
14
0
0
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
436
460
451
423
378
318
287
317
259
267
0
5
1
1
1
0
1
3
3
0
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Overlast verward persoon
170
192
197
246
306
307
360
563
520
597
Overlast door zwervers
5
38
16
8
19
21
42
157
101
46
Geweld Discriminatie Bron: data.politie.nl
Overlast
Bron: data.politie.nl
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Veiligheidsmonitor Sociale cohesie (schaalscore)5 Discriminatie
2013
2015
2017
2019
2021
6,5
6,5
6,4
6,6
6,7
-
-
-
-
10%
-
-
-
-
6,4
(% inwoners dat zich gediscrimineerd voelt afgelopen 12 maanden)
Persoonlijke weerbaarheid (schaalscore) Bron: Veiligheidsmonitor
5
De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10 en is berekend op basis van een aantal stellingen. Hoe hoger de score des te positiever men is. Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfers.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
29
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Ondermijning Criminaliteit 50
Drugshandel
40 30 20 10
Criminaliteit
22 20
21 20
20
20
19 20
18 20
17 20
16 20
15
14
20
20
20
13
0
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
24
50
23
25
40
29
36
19
20
8
Drugshandel Bron: data.politie.nl
Veiligheidsmonitor
2013
2015
2017
2019
2021
6
Drugshandel (% komt wel eens voor)
-
-
-
-
15%
Drugshandel (% ervaart veel overlast)
-
-
-
-
3%
Bron: Veiligheidsmonitor 6
In 2021 is de opzet en inhoud van de Veiligheidsmonitor grondig herzien. Nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan of ontwikkelen zich steeds sneller (denk aan online criminaliteit). In het verlengde daarvan verandert ook de behoefte aan informatie vanuit bestuur en beleid. De indicatoren: discriminatie; persoonlijke weerbaarheid; drugshandel; en slachtofferschap online criminaliteit zijn vanaf 2021 nieuw aan het bevolkingsonderzoek toegevoegd.
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
30
Integraal veiligheidsplan gemeente Dijk en Waard 2023-2026
Digitale veiligheid Criminaliteit 600
Horizontale fraude
500
Cybercrime
400 300 200 100
Criminaliteit
22 20
21 20
20
20
19 20
18
17
20
20
16
15
20
20
14 20
20
13
0
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Cybercrime
25
7
17
12
16
32
61
117
135
109
Horizontale fraude
23
18
192
319
287
286
385
573
566
462
2013
2015
2017
2019
2021
-
-
-
-
19%
Bron: data.politie.nl
Veiligheidsmonitor Slachtofferschap online criminaliteit (% dat afgelopen 12 maanden slachtoffer is geworden)
Bron: Veiligheidsmonitor
Integraal veiligheidsplan in één oogopslag
Veilige woon- en leefomgeving
Ondermijning
Digitale veiligheid
Zorg en veiligheid
31