BDO Analyse begroting - Dijk en Waard
Tekst van het document
Begrotingsanalyse 2024 Gemeente Dijk en Waard
27 juni 2024
Gemeentelijke begrotingsanalyse - Dijk en Waard Disclaimers
Voorliggende begrotingsanalyse is het resultaat van data analyse van zowel de jaarrekening als de begroting. De gebruikte cijfers zijn afkomstig vanuit de interne organisatie van Dijk en Waard. De cijfers van de benchmark gemeenten zijn opgehaald uit onbewerkte Iv3-data (“first-version”), zoals die door de berichtgever aan het CBS zijn geleverd. Deze zijn goedgekeurd binnen haar formele toetsingsbeleid (indien van toepassing).
Bij de totstandkoming van deze rapportage heeft een beperkte validatie met de betreffende gemeenten plaatsgevonden op geïdentificeerde verschillen ten opzichte van benchmarks. Deze rapportage betreft daarom een zogenaamde “platte” rapportage.
Deze rapportage dient als ondersteuning van de draaiknoppen rapportage en de gesprekken met de budgethouders, budgetbeheerders en de strategen binnen de organisatie.
3
Inhoudsopgave
Leeswijzer
4
Sectie 1: Selectiecriteria
6
Selectiecriteria 1: Omvang taakveld
8
Selectiecriteria 2: Referentiegemeenten
9
Selectiecriteria 3: Onderuitputting
10
Selectiecriteria 4: Gemeentefonds
11
Selectie: Taakvelden
12
Sectie 2: Begrotingsanalyse per taakveld
13
Bijlage A: Referentiegroep
53
Leeswijzer en structuur
5
Leeswijzer Structuur van de begrotingsanalyse
Voorliggende begrotingsanalyse geeft o.a. een vergelijking weer op het niveau van beleidsclusters zoals deze binnen het Gemeentefonds worden gehanteerd. De betreffende beleifsclusters worden aan de hand van de onderstaande afkortingen aangeduid in de analyse: Beleidscluster
Afkorting
OZB
OZB
OEM
OEM
Bestuur en ondersteuning
B&O
Sociale basisvoorzieningen
SBV
Participatie
Participatie
Wmo
Wmo
Jeugd
Jeugd
Orde en veiligheid
O&V
Onderwijs
Onderwijs
Sport, cultuur en recreatie
SC&R
Infrastructuur, ruimte en milieu
IR&M
Voor de begrotingsanalyse zijn de belangrijkste taakvelden geselecteerd. In sectie 1 hebben wij onze vier selectiecriteria uitgewerkt.
In sectie 2 hebben wij per taakveld een overzicht weergegeven van de benchmark en de data-analyse van de realisatie en begroting van Dijk en Waard. Dit betreft een analyse op hoofdlijnen, voor een verdiepende analyse verwijzen wij u door naar MijnBDO Analytics.
Sectie 1: Selectiecriteria
7
Selectiecriteria Op basis van vier selectiecriteria hebben wij de belangrijkste taakvelden voor deze begrotingsanalyse geselecteerd.
01
Omvang posten • De top 20 taakvelden met de hoogste netto baten of lasten. In deze taakvelden zit over het algemeen de meeste sturingsruimte. Tevens zorgen we hierdoor dat we het grootste gedeelte van de begroting hebben geselecteerd.
02
Referentiegemeenten • De vastgestelde begroting 2022-2024 en de realisatie van 2022 van de gemeente Dijk en Waard wordt vergeleken met referentiegemeenten. • Voor de gemeente Dijk en Waard hebben wij de gemeente Oss en Súdwest-Fryslân geselecteerd als referentiegemeenten (Zie bijlage A). Tevens hebben wij bij enkele beleidsclusters andere referentiegemeenten geselecteerd o.b.v. structuurkenmerken (conform de eenheid in de Algemene uitkeringen).
03
Onderuitputting • Taakvelden met onderuitputting in 2022 en 2023 op basis van de realisatie. Deze taakvelden zijn geselecteerd wegens mogelijk technische begrotingsruimte.
04
Gemeentefonds • De begroting 2024 van de gemeente Dijk en Waard wordt vergeleken met de clustersystematiek van het Gemeentefonds. • Het Gemeentefonds is opgebouwd uit zogenaamde verdeelmaatstaven, eenheden, uitkeringsfactor en aanvullende uitkeringen. • Belangrijk bij de interpretatie van de verschillen is de wetenschap dat er een vrije keuze bestaat bij de inzet van de middelen uit het Gemeentefonds. • Daarnaast kunnen extra dekkingsmiddelen worden verkregen uit eigen inkomsten waarmee extra financiële ruimte wordt verkregen ten behoeve van beleidsintensiveringen.
8
Selectiecriterium 1: Omvang taakveld 20 taakveld met de grootste omvang van de baten of lasten Taakvelden wel meegenomen op basis van omvang
*€ 1.000
Taakveld niet meegenomen op basis van omvang
*€ 1.000
6.72_.73_.74_.82 Jeugd 0.4 Overhead 6.6_.71_.81 Wmo 2.1 Verkeer en vervoer 6.3_.4_.5 Participatie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 5.3_tm_5.6 Kunst en cultuur 4.2 Onderwijshuisvesting 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 5.1_5.2 Sport 7.1 Volksgezondheid 0.1 Bestuur 1.2 Openbare orde en veiligheid 8.1 Ruimtelijke ordening 6.2 Wijkteams 7.4 Milieubeheer 0.5 Treasury 0.10 Mutaties reserves 0.61_.62 OZB (niet-)woningen
41.552 31.456 19.136 16.223 15.264 9.175 8.999 7.254 6.279 5.755 5.652 4.780 4.579 3.747 3.513 3.001 2.923 -1.062 -4.688 -20.508
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 8.3 Wonen en bouwen 0.2 Burgerzaken 3.1 Economische ontwikkeling 0.64 Belastingen overig 0.8 Overige baten en lasten 2.4 Economische havens en waterwegen 3.4 Economische promotie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 2.2 Parkeren 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 2.3 Recreatieve havens 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 0.63 Parkeerbelasting 7.2 Riolering* 7.3 Afval* 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds*
2.774 2.105 1.853 1.430 821 777 768 298 275 171 157 86 21 17 -8 -254 -2.277 -2.552 -172.391
* Dit taakveld is niet meegenomen i.v.m. de beinvloedbaarheid van de baten
9
Selectiecriterium 2: Referentiegemeenten Taakvelden waarop de gemeente Dijk en Waard meer uitgeeft dan haar referentiegroep In de Data-Analysetool op MijnBDO hebben wij gekeken welke taakvelden de grootste afwijkingen vertonen t.o.v. de referentiegroep. Deze taakvelden hebben wij meegenomen in de analyse. Taakveld wel meegenomen o.b.v. benchmark
Cluster
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.63 Parkeerbelasting 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1_5.2 Sport 5.3_tm_5.6 Kunst en cultuur 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.72_.73_.74_.82 Jeugd 7.4 Milieubeheer 8.3 Wonen en bouwen
Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Infrastructuur, ruimte en milieu Orde en veiligheid Orde en veiligheid Infrastructuur, ruimte en milieu Infrastructuur, ruimte en milieu Infrastructuur, ruimte en milieu Infrastructuur, ruimte en milieu Onderwijs Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sport, cultuur en recreatie Sport, cultuur en recreatie Individuele voorzieningen Jeugd Infrastructuur, ruimte en milieu Infrastructuur, ruimte en milieu
10
Selectiecriterium 3: Onderuitputting Taakvelden met onderuitputting
De gemeente Dijk en Waard is een jonge gemeente, wij hebben slechts twee jaar aan data waarop wij deze analyse baseren. Tevens geeft het boekingspatroon een onrustig beeld wegens de fusie en de overgang naar een nieuw financieel pakket. In de onderstaande data zien wij de grootste onderschrijdingen.
Onderuitputting 4.2 Onderwijshuisvesting 6.2 Wijkteams 0.1 Bestuur 7.1 Volksgezondheid 3.1 Economische ontwikkeling 7.4 Milieubeheer 0.5 Treasury 0.4 Overhead 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 0.10 Mutaties reserves 0.8 Overige baten en lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Prim-Jrk '22 3.026 -327 -310 461 101 780 4.904 3.422 -5.347 -13.666 3.310 -3.766
Prim-Jrk '23 -294 1.500 -182 -58 -184 581 -891 3.830 -1.529 -8.376 -961 -6.665
Gewijzigd - Jrk '22 -229 -20 -352 274 -136 -140 -583 -914 -5.047 1.443 -1.590 -3.951
Gewijzigd - Jrk '23 -109 -154 -201 -290 -329 -417 -491 -683 -1.529 -1.725 -2.319 -2.542
Selectiecriterium 4: Gemeentefonds Begroting 2024 wordt vergeleken met de clustersystematiek van het gemeentefonds, hierin zijn de netto uitgaven (na mutatie reserve) per inwoner vergeleken.
Het saldo van uitgaven en inkomsten van de gemeente Dijk en Waard is vergeleken met het veronderstelde saldo van uitgaven en inkomsten gebaseerd op de clustersystematiek van het Gemeentefonds.
600 500 400 300
Dijk en Waard Gemeentefonds
200 100 0 OZB -100
OEM
B&O
SBV
Participatie
Wmo
Jeugd
O&V
Onderwijs
SC&R
IR&M
12
Selectie: Taakvelden met aandachtsgebieden Omvang 0.1 Bestuur 0.10 Mutaties reserves 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61_.62 OZB (niet-)woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
BM
GF
Uitputting
Omvang 5.1_5.2 Sport 5.3_tm_5.6 Kunst en cultuur 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3_.4_.5 Participatie 6.6_.71_.81 Wmo 6.72_.73_.74_.82 Jeugd 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
BM
GF
Uitputting
Sectie 2: Begrotingsanalyse per taakveld
14
Analyse
Clusters OZB Overige eigen middelen Bestuur en ondersteuning Sociale basisvoorzieningen Participatie Wmo Jeugd Orde en veiligheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Infrastructuur, ruimte en milieu
15 17 22 27 31 33 35 37 40 43 45
Cluster: OZB
16
0.61 en 0.62 OZB (niet-)woningen Benchmark Begroting
Begroting versus realisatie
Begroting 2024 (*€ 1.000): Baten Lasten Netto lasten
-20.508 -20.508
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeentes in provincie Noord-Holland
Cluster: Overige eigen middelen
18
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Benchmark Begroting
Begroting versus realisatie
Begroting 2024 (*€ 1.000): Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-838 995 157
19
0.64 Belastingen overig Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-96 917 821
20
0.5 Treasury Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-2.052 990 -1.062
21
0.8 Overige baten en lasten Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-49 827 777
Cluster: Bestuur en ondersteuning
23
0.1 Bestuur Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-925 5.504 4.579
24
0.2 Burgerzaken Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
25
0.4 Overhead Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
26
0.10 Mutaties reserves Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-8.777 4.089 -4.688
27
Cluster: Sociale basisvoorzieningen
28
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Benchmark Begroting
Begroting versus realisatie
Begroting 2024 (*€ 1.000): Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-89 9.088 8.999
29
6.2 Wijkteams Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-151 3.151 3.001
30
7.1 Volksgezondheid Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
4.780 4.780
Cluster: Participatie
32
6.3, 6.4 en 6.5 Participatie Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
-20.779 36.044 15.264
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Barneveld
Gemeente Lochem
Gemeente Nijkerk
Gemeente Soest
Gebasseerd op gelijke verhouding bijstandsontvangers, lage inkomens en inwoners in het gemeentelijke doelgroepenregister t.o.v. het aantal inwoners in de gemeente.
Cluster: Wmo
34
6.6, 6.71 en 6.81 Wmo Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
-471 19.607 19.136
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Barneveld
Gemeente Ede
Gemeente Haarlemmermeer
Gemeente Alphen aan den Rijn
Gebasseerd op gelijke verhouding lage inkomens, eenpersoonshuishoudens, inwoners 75 plus, inwoners met laag opledingsniveau, regionale t.o.v. het aantal inwoners in de gemeente.
Cluster: Jeugd
36
6.72, 6.73, 6.74 en 6.82 Jeugd Benchmark Begroting
Begroting versus realisatie
Begroting 2024 (*€ 1.000): Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Hardenberg
Gemeente Noordoostpolder
Gemeente Ede
Gemeente Harderwijk
Gemeente Amersfoort
Gemeente Zeist
Gemeente Amstelveen
Gemeente Barendrecht
Gemeente Woerden
Gemeente Lelystad
Gemeente Overbetuwe
Gemeente Altena
Gemeente Vijfheerenlanden
41.552 41.552
Cluster: Orde en veiligheid
38
1.1 Crisisbeheersing en brandweer Benchmark Begroting
Begroting versus realisatie
Begroting 2024 (*€ 1.000): Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
5.755 5.755
39
1.2 Openbare orde en veiligheid Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000):
Begroting versus realisatie
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
Cluster: Onderwijs
41
4.2 Onderwijshuisvesting Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Stichtse Vecht
Gemeente Utrechtse Heuvelrug
Gemeente Haarlemmermeer
Gemeente Krimpenerwaard
42
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000):
Begroting versus realisatie
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Stichtse Vecht
Gemeente Utrechtse Heuvelrug
Gemeente Haarlemmermeer
Gemeente Krimpenerwaard
Cluster: Sport cultuur en recreatie
44
Sport, cultuur en recreatie Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-3.636 25.717 22.081
Cluster: Infrastructuur, ruimte en milieu
46
0.63 Parkeerbelasting Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-254 -254
47
2.1 Verkeer en vervoer Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Hengelo
Gemeente Zeist
Gemeente Velsen
Gemeente Westland
Gemeente Gooise Meren
-1.592 17.816 16.223
48
3.1 Economische ontwikkeling Benchmark Begroting
Begroting versus realisatie
Begroting 2024 (*€ 1.000): Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
1.430 1.430
49
3.4 Economische promotie Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-158 456 298
50
7.4 Milieubeheer Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-5 2.929 2.923
51
8.3 Wonen en bouwen Benchmark Begroting
Begroting 2024 (*€ 1.000): Begroting versus realisatie
Baten Lasten Netto lasten
Referentiegroep:
Benchmark Realisatie
Gemeente Súdwest Fryslan
Gemeente Oss
-2.596 4.702 2.105
52
Deze publicatie is zorgvuldig voorbereid en tot stand gekomen, maar is in algemene bewoordingen gesteld en bevat alleen informatie van algemene aard. Deze publicatie bevat geen advies voor concrete situaties, zodat uitdrukkelijk wordt afgeraden om zonder advies van een deskundige op basis van de informatie in deze publicatie te handelen, na te laten of besluiten te nemen. Voor het verkrijgen van een advies dat is toegesneden op uw concrete situatie, kunt u zich wenden tot BDO Accountancy, Tax & Legal B.V. of een van haar adviseurs. BDO Accountancy, Tax & Legal B.V., de met haar gelieerde partijen en haar adviseurs aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van handelen, nalaten of het nemen van besluiten op basis van de informatie in deze publicatie. BDO is een op naam van Stichting BDO te Amsterdam geregistreerd merk. In deze publicatie wordt BDO gebruikt ter aanduiding van de organisatie die onder de merknaam ‘BDO’ actief is op het gebied van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en advisory). BDO Accountants & Adviseurs is een op naam van BDO Holding B.V.
te Eindhoven geregistreerde handelsnaam en wordt gebruikt ter aanduiding van een aantal met elkaar in een groep verbonden rechtspersonen, die ieder afzonderlijk onder de merknaam ‘BDO’ actief zijn op een bepaald terrein van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en advisory). BDO Holding B.V. is lid van BDO International Ltd, een rechtspersoon naar Engels recht met beperkte aansprakelijkheid, en maakt deel uit van het wereldwijde netwerk van juridisch zelfstandige organisaties die onder de naam ‘BDO’ optreden. BDO is de merknaam die wordt gebruikt ter aanduiding van het BDO-netwerk en van elk van de BDO Member Firms.
www.bdo.nl
Bijlage A: Referentiegroep Basis referentiegroep
Inwoners: Centrum: Sociaal: Stedelijkheid:
87.065 Sterk Redelijk Matig stedelijk
Inwoners: Centrum: Sociaal: Stedelijkheid:
92.892 Sterk Redelijk Matig stedelijk
Inwoners: Centrum: Sociaal: Stedelijkheid:
90.355 Redelijk Redelijk Weinig stedelijk